A1 raadsvoorstel-en-ondertekend-besluit-nota-Purmerendse-participatie

►

Raadsvoorstel en ontwerpbesluit

e

PUR

MER

END

Registratienummer raad 1568581

Datum: 3 mei 2022

Portefeuillehouder: T. Kroese

Domein/ Team: DIRP /CCSP

►

Onderwerp: Nota Purmerendse participatie (nota van uitgangspunten)

Samenvatting: Naar verwachting treedt op 1 januari 2023 de Omgevingswet in werking. De Omgevingswet verankert participatie in de landelijke wetgeving. Met de komst van de Omgevingswet krijgen we als gemeente een kennisgeving- en motiveringsplicht. Bij vaststelling van omgevingsdocumenten moeten we als onderdeel van de motivering ook aangeven hoe we uitvoering hebben gegeven aan onze eigen uitgangspunten voor participatie. Initiatiefnemers krijgen de aanvraagvereiste participatie waarbij zij moeten aangeven of, en zo ja hoe, er aan participatie is gedaan en wat de resultaten daarvan zijn. Kerngedachte is dat de Omgevingswet het wat regelt, maar niet het hoe.

►

Om te voldoen aan de vereisten van de wet en duidelijk te maken hoe we in Purmerend naar participatie kijken hebben we onze manier van werken op papier gezet. Het resultaat is de bijgevoegde nota van uitgangspunten 'Purmerendse participatie'. Hierin staan de Purmerendse uitgangspunten, hoe we omgaan met participatie door initiatiefnemers en hoe we invulling geven aan de kennisgeving- en motiveringsplicht. Dit is een vertrekpunt om participatie de komende jaren verder te ontwikkelen. Aan de gemeenteraad wordt gevraagd in te stemmen met de nota Purmerendse participatie (nota van uitgangspunten). Verder wordt geadviseerd participatie niet verplicht te stellen voor buitenplanse omqevinqsplactiviteiten.

Registratienummer: 1568581 Onderwerp: Nota Purmerendse participatie (nota van uitgangspunten) Purmerend, 3 mei 2022 Aan de gemeenteraad van Purmerend,

Inleiding en probleemstelling: Voor Purmerend is participatie belangrijk. We doen wat nodig is voor de inwoners van de stad en wat nodig is voor de gehele gemeenschap. Door te participeren met de omgeving willen we samen de stad vormgeven en maken met bewoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en andere betrokkenen. Dat doen we omdat we het belangrijk vinden dat bewoners invloed hebben op hun leefomgeving en de ontwikkeling daarvan. Participatie zit verweven in onze organisatie. We werken al jaren van buiten naar binnen en hebben aandacht voor wat er in onze gemeente speelt. We willen ruimte bieden aan wat de gemeente en onze bewoners nodig hebben. Dit alles om samen de gemeente verder te ontwikkelen. De Omgevingswet onderschrijft onze manier van werken. Door te participeren maken we gebruik van de kracht en de kennis in de stad en de dorpen. Jaarlijks vinden er tientallen kleinere en grote participatietrajecten plaats. Soms zijn wij als gemeente initiatiefnemer, soms gaat het om initiatieven vanuit de maatschappij. Met de komst van de Omgevingswet krijgt participatie een nieuwe plaats binnen de landelijke wetgeving. De Omgevingswet verplicht de gemeenteraad om uitgangspunten vast te stellen voor participatie in de (fysieke) leefomgeving.

Met de nota Purmerendse participatie (nota van uitgangspunten) maken we duidelijk hoe we in Purmerend kijken naar participatie en wat onze uitgangspunten zijn voor participatie in de leefomgeving. Daarin staan de Purmerendse uitgangspunten, hoe we omgaan met participatie door initiatiefnemers en hoe we invulling geven aan de kennisgeving- en motiveringsplicht. Dit is een vertrekpunt om participatie de komende jaren verder te ontwikkelen. Aan de gemeenteraad wordt gevraagd in te stemmen met de uitgangspunten uit de participatienota.

Participatie bevoegd gezag Als bevoegd gezag krijgen we te maken met de kennisgeving- en motiveringsplicht bij omgevingsdocumenten zoals de omgevingsvisie en het omgevingsplan (Omgevingsbesluit, art. 10.2). Aanvullend regelt de motie-Nooren van de Omgevingswet dat de gemeente bij vaststelling van dergelijke besluiten ook moet motiveren hoe invulling is gegeven aan de eigen participatie uitgangspunten. Om daartoe in staat te zijn moet de gemeenteraad een participatienota hebben opgesteld. Hiervoor geldt ook dat de Omgevingswet het wat van participatie regelt, maar niet het hoe. Als gemeente hebben we beleidsvrijheid bij het bepalen van het hoe.

Participatie initiatiefnemers Voor initiatiefnemers en vergunningaanvragen geldt dat er een aanvraagvereiste participatie wordt opgenomen (Omgevingswet, art. 16.55). Dat houdt in dat zij bij een aanvraag moeten aangeven of, en zo ja hoe, zij aan participatie hebben gedaan. De resultaten van de participatie kan door de gemeente worden gebruikt bij de belangenafweging voor het besluit. Participatie blijft vormvrij: de manier waarop het participatietraject is gehouden mag geen afwijzingsgrond zijn voor een vergunning. Als de gemeente van mening is dat participatie onvoldoende inzicht geeft in de belangen terwijl dit wel nodig is bij een initiatief, dan zijn er wettelijke bevoegdheden om alsnog meer inzicht te krijgen in de belangen die er spelen.

blz. 2 van 6

Registratienummer: 1568581 Onderwerp: Nota Purmerendse participatie (nota van uitgangspunten)

Oplossingsrichtingen:

De participatienota is tot stand gekomen op basis van gesprekken met uw raad, input vanuit de omnibus enquête, belanghebbenden en de mensen in de gemeentelijke organisatie die de afgelopen jaren ervaringen hebben opgedaan in de stad en in de dorpen. We hebben verschillende sessies voor u mogen organiseren over dit onderwerp: Voor de gemeenten Beemster & Purmerend in juni en december in 2021 en voor de nieuwe gemeente Purmerend afgelopen januari en februari. Dankzij o.a. uw input ontvangt u de Purmerendse uitgangspunten voor participatie in de leefomgeving. Maatwerk Participatie is en blijft maatwerk. Dat verandert niet met de komst van de Omgevingswet. Soms zijn we als gemeente zelf initiatiefnemer, bijvoorbeeld in het geval van de omgevingsvisie, programma's of het omgevingsplan. In andere gevallen komt een initiatief vanuit de samenleving. In de meer complexe, grotere ontwikkelingen werken we samen met initiatiefnemers aan het participatietraject. In de participatie nota maken we een onderscheid tussen participatie door de gemeente en participatie door initiatiefnemers. Bij de variatie in initiatieven passen ook verschillende rollen voor de gemeente, het college van B&W en de gemeenteraad. Daarnaast verschillen initiatieven in omvang, in aard en hebben de participatietrajecten verschillende doelgroepen.

Het behouden van flexibiliteit bij het inrichten van participatietrajecten is daarom belangrijk om maatwerk te kunnen blijven leveren. Purmerendse Participatie Het resultaat is een nota Purmerendse participatie (nota van uitgangspunten). In hoofdstuk 1 van de nota geven we weer welke uitgangspunten we als gemeente gebruiken bij het uitvoeren van participatietrajecten. Daarmee voldoen we aan de Omgevingswet en kunnen we bij vaststelling van ons beleid motiveren hoe we invulling hebben gegeven aan deze uitgangspunten. Ook benoemen we uitgangspunten voor initiatiefnemers. Daarmee maken we duidelijk wat we belangrijk vinden bij participatie en waar we op in zetten bij participatietrajecten. We onderscheiden daarbij verschillende niveaus van participatie en verschillend eigenaarschap. Participatie door initiatiefnemers In hoofdstuk 2 van de nota gaan we in op hoe we in Purmerend omgaan met participatie door initiatiefnemers. De Omgevingswet heeft de aanvraagvereiste participatie uitputtend geregeld. Als bevoegd gezag mogen we geen eisen stellen aan participatie. De gedachte is dat de Omgevingswet het wat regelt, maar niet het hoe. We zetten daarom in op het stimuleren en faciliteren van initiatiefnemers, bijvoorbeeld door het opstellen van een handreiking participatie en het bespreken van participatie tijdens het vooroverleg.

Ook benoemen we de rol van de gemeente in het geval van de grotere, complexere initiatieven. Participatieverplichting voor buitenplanse omgevingsplanactiviteiten Met de komst van de Omgevingswet krijgt de gemeenteraad de bevoegdheid om participatie door initiatiefnemers bij buitenplanse omgevingsplanctiviteiten (hierna: bopa's) verplicht te stellen (Omgevingswet, art. 16.55). Bopa's zijn alle initiatieven die afwijken van of in strijd zijn met de regels uit het (tijdelijke) omgevingsplan. Op dit moment is er nog geen jurisprudentie over het effect van het wel of niet verplicht stellen van participatie. Duidelijk is wel dat de gemeente geen eisen kan stellen aan de manier waarop en de mate waarin sprake is van participatie. Tegelijkertijd kan de gemeente wel wettelijke mogelijkheden inzetten als de initiatiefnemer belangen onvoldoende of niet inzichtelijk heeft gemaakt. Daarmee kan de gemeente nog steeds stevig inzetten op goede participatie. We adviseren daarom tijdens de eerste periode na inwerkingtreding van de Omgevingswetparticipatie niet verplicht te stellen bij bopa's. Eén jaar na de inwerkingtreding van biz. 3 van 6

Registratienummer: 1568581 Onderwerp: Nota Purmerendse participatie (nota van uitgangspunten) deze wet evalueren we deze aanpak en bekijken we de uitvoering in de praktijk om te beoordelen of deze verplichting alsnog meerwaarde biedt. Doorontwikkeling van participatie De nota is een vertrekpunt om participatie verder door te ontwikkelen. Met het vaststellen van de nota van uitgangspunten voldoen we aan de Omgevingswet. We kunnen toetsen hoe we invulling hebben gegeven aan onze eigen uitgangspunten en maken duidelijk hoe we omgaan met participatie door initiatiefnemers. In de bijlage bij de nota is een actieprogramma participatie opgenomen. Daarin geven we weer hoe we de komende jaren participatie verder door ontwikkelen. Onderdeel daarvan is een evaluatie hoe we in de praktijk uitvoering geven aan deze nota en de participatietrajecten die worden gehouden. Door daarvan te leren kunnen we onze aanpak constant verbeteren. Meetbare doelstellingen: Na vaststelling van deze nota werken we verder aan de uitvoering van het actieprogramma participatie. We doen ervaring op met het werken met de omgevingstafel en met de manier waarop de participatie optimaal ingezet kan worden voor onze bewoners en initiatiefnemers. Hoewel de wet per 1 januari 2023 ingaat, wordt deze nota tot die tijd al leidend.

We maken een praktische handreiking participatie en ontwikkelen de quickscan participatie voor bewoners en initiatiefnemers. Financiële consequenties: N.v.t.

Communicatie: Na vaststelling door de raad delen we deze nota met initiatiefnemers. We zorgen dat in ieder geval vanaf 1 januari 2023 de nota, de handreiking participatie en de quickscan op de website staan.

Relatie met fusie: N.v.t.

Duurzaamheid: N.v.t.

Monitoring/evaluatie: Een jaar na inwerkingtreding van de Omgevingswet evalueren we deze participatienota en de participatietrajecten die zijn gehouden op basis van deze nota.

Voorstel: in te stemmen met de nota van uitgangspunten Purmerendse participatie; in te stemmen met het niet verplicht stellen van participatie voor vergunningaanvragen die afwijken van het omgevingsplan (bopa's) in de eerste periode na inwerkingtreding van de Omgevingswet, maar in te zetten op het stimuleren en faciliteren van het doen aan participatie door initiatiefnemers. Een jaar na inwerkingtreding van de Omgevingswet de participatie nota en de participatietrajecten die zijn gehouden op basis van deze nota te evalueren.

biz. 4 van 6

Registratienummer: 1568581 Onderwerp: Nota Purmerendse participatie (nota van uitgangspunten)

Burgemeester en wethouders van Purmerend, de secretaris de burgemeester,

/

2?

(_."

Bijlage: - Nota Purmerendse participatie (nota van uitgangspunten)

biz. 5 van 6

Registratienummer: 1568581 Onderwerp: Nota Purmerendse participatie (nota van uitgangspunten)

De raad van de gemeente Purmerend, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 3 mei 2022,

BE 5 LU IT: 1.

in te stemmen met de nota Purmerendse participatie (nota van uitgangspunten);

2.

in te stemmen met het niet verplicht stellen van participatie voor vergunningaanvragen die afwijken van het omgevingsplan (bopa's) in de eerste periode na inwerkingtreding van de Omgevingswet, maar in te zetten op het stimuleren en faciliteren van het doen aan participatie door initiatiefnemers.

3.

Een jaar na inwerkingtreding van de Omgevingswet de participatienota en de participatietrajecten die zijn gehouden op basis van deze nota te evalueren.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering

biz. 6 van 6