A1 Raadsvoorstel en ondertekend besluit MRA Verstedelijkingsstrategie wensen en opvattingen

l'URMERE.'tD~

RAADSVOORSTEL EN

Registratienummer raad 1547723

Datum: 1 juni 2021

Portefeuillehouder: De heer T. Kroese

Domein/ Team: RUID / SRUD

Onderwerp: MRA/Rijk Verstedelijkingsconcept versie 2, Wensen en opvattingen Samenvatting: Met de Verstedelijkingsstrategie bepalen de Metropoolregio Amsterdam (MRA) en het Rijk samen de koers voor de ontwikkeling van de MRA op de middellange (2030) en lange termijn (2050). Het is dus echt een Rijk/Regio traject, waarin wij samen kijken wat we van elkaar verwachten en van elkaar vragen. Het maakt duidelijk waar wij het Rijk voor nodig hebben en andersom. De strategie brengt keuzes op verschillende gebieden bij elkaar: van wonen, werken, mobiliteit en leefkwaliteit tot landschap, energie, (drink)water, klimaatadaptatie en ecologie. Bovendien integreert de strategie het beleid van de afzonderlijke gemeenten, de provincies, de waterschappen en het Rijk met eerder gemaakte afspraken. Zo geeft de Verstedelijkingsstrategie aan waar we samen naartoe willen: naar een metropoolregio van grote klasse met een menselijke maat, die duurzaam is, en sociaal en economisch sterk. In september, november 2020 en in april 2021 zijn de raden en Staten in deelregionale sessies geïnformeerd over versie 1 van het Verstedelijkingsconcept en hebben de raden van Zaanstreek-Waterland veel input gegeven over belangrijke onderwerpen zoals; Landschap, Woningbouwontwikkeling/werkgelegenheid en Mobiliteit.

Het Bestuurlijk Kernteam MRA Verstedelijkingsstrategie, biedt u het Verstedelijkingsconcept versie 2 aan om u verder de mogelijkheid te geven wensen en opvattingen mee te geven. Zij vinden het belangrijk om dat al in dit stadium te doen, zodat uw inbreng nog goed kan worden meegenomen in de volgende versie. In de bijlage is het Verstedelijkingsconcept versie 2 voor u beschikbaar.

Registratienummer: 1547723 Onderwerp: MRA/Rijk Verstedelijkingsconcept versie 2, Wensen en opvattingen Purmerend, 1 juni 2021 Aan de gemeenteraad van Purmerend,

Inleiding en probleemstelling: De Metropoolregio Amsterdam is een van de economische groeimotoren en belangrijkste sociale knooppunten van Nederland en doet mee in de internationale top. De regio staat voor een aantal urgente, complexe en omvangrijke opgaven. De enorme aantrekkingskracht van de regio brengt economisch succes, maar zet de leefkwaliteit op onderdelen ook onder druk. De afgelopen jaren concentreerde de groei zich voornamelijk in en om Amsterdam. Dit heeft toenemende drukte en oplopende vastgoedprijzen tot gevolg. En als de verdeling van de groei blijft zoals nu, dan groeien de verschillen in de regio, met een negatieve uitwerking op de kansengelijkheid binnen de MRA. De vraag is dus hoe we de groei accommoderen op zo'n manier dat we de leefkwaliteit en de economische kracht van de regio bestendigen. Daarbovenop komt dat transities nodig zijn om de regio ook in de verre toekomst bewoonbaar en leefbaar te houden. Het schaalniveau van de Metropoolregio Amsterdam is hierbij van groot belang. De regio vormt functioneel één geheel: de MRA omspant het gebied waarbinnen het grootste deel van het woon/werkverkeer, de recreatieve verplaatsingen en de verhuisbewegingen plaatsvindt. Ontwikkelingen in het ene deel van de regio zijn ook van betekenis voor inwoners elders in de MRA. En ontwikkelingen op de ene plek beïnvloeden het functioneren van andere plekken in de MRA.

Om de urgente, complexe en omvangrijke opgaven tot een goed einde te brengen, zetten het Rijk en de MRA met de Verstedelijkingsstrategie samen de koers uit voor de ontwikkeling op de middellange en lange termijn. In de strategie komen keuzes op het gebied van woningbouw, werklocaties, mobiliteit, landschap, energie, water en ecologie bij elkaar. Beleid van de afzonderlijke gemeenten, provincies en het Rijk wordt geïntegreerd, net als eerder gemaakte afspraken. De strategie geeft aan waar we gezamenlijk met de regio naar toe willen. Hoe we voortbouwen aan een metropoolregio van grote klasse met een menselijke maat. En hoe we samen werken aan een duurzame en sociaal en economisch sterke MRA.

Oplossi ngsri chti ngen: De Verstedelijkingsstrategie brengt samenhang en volgorde aan in de grote hoeveelheid lopende programma's en projecten van de MRA en het Rijk op het terrein van wonen, werken, mobiliteit, klimaatadaptatie, sociaal-maatschappelijke effecten, landschapsontwikkeling en energie in het stuk terugkomen (meerkernige metropool). Daarnaast zal een verdergaande integratie tussen het watersysteem, ecologie, landschap en recreatie worden vormgegeven (groenblauw netwerk). Bovendien integreert de strategie het beleid van de afzonderlijke gemeenten, de provincies, de waterschappen en het Rijk met eerder gemaakte afspraken. De verstedelijkingsstrategie bestaat uit een Verstedelijkingsconcept, een fasering en een investeringsstrategie. Raden en Staten kunnen op dit moment t.a.v. versie 2 van het Verstedelijkingsconcept uiterlijk op 12 juli 2021 wensen en opvattingen inbrengen. De dan op te stellen versie 3 vormt de basis van de bespreking in het Bestuurlijk Overleg tussen Rijk en regio over het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (BO MIRT). Daarbij worden afspraken met het Rijk gemaakt over de verstedelijkingsstrategie. Het resultaat daarvan wordt ter besluitvorming/instemming voorgelegd in raden en Staten in de maanden januari en februari 2022. De Verstedelijkingsstrategie van de MRA wordt onderdeel van de Omgevingsagenda Noordwest Nederland.

Dit is de gebiedsgerichte uitwerking van de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) en vormt het beleidskader en de uitvoeringsagenda voor de samenwerking tussen biz. 2 van 7

Registratienummer: 1547723 Onderwerp: MRA/Rijk Verstedelijkingsconcept versie 2, Wensen en opvattingen Rijk en regio. Ook heeft de Verstedelijkingsstrategie een wisselwerking met toekomstige provinciale en gemeentelijke omgevingsvisies en -agenda's. In de stap van versie 2 naar versie 3 zal ook nog een verdergaande integratieslag worden gemaakt. De opdracht voor de Verstedelijkingsstrategie MRA is tenslotte ook om een integraal verhaal te maken. Voor versie 3 zal daardoor mogelijk de opzet van het Verstedelijkingsconcept op onderdelen worden aangepast. Bij die integratieslag zal vooral een verdere samenhang op MRA-niveau tussen wonen, werken, mobiliteit, klimaatadaptatie, sociaal-maatschappelijke effecten, landschapsontwikkeling en energie in het stuk terugkomen (meerkernige metropool). Daarnaast zal een verdergaande integratie tussen het watersysteem, ecologie, landschap en recreatie worden vormgegeven (groenblauw netwerk). Het gaat daarbij niet om allerlei nieuwe onderwerpen, maar het nog meer in samenhang beschouwen van de in versie 2 al aanwezige onderwerpen. Daarnaast zal het Verstedelijkingsconcept ook meer samenhang en regie geven voor onze eigen uitvoeringsagenda in Zaanstreek-Waterland.

Beoordeling van het Verstedelijkingsconcept versie 2 Als het Verstedelijkingsconcept wordt afgezet tegen de Samenwerkingsagenda, de aanscherping van de Samenwerkingsagenda (Propositie) en de input van de Regionale Raadsleden bijeenkomsten Zaanstreek-Waterland, wordt er vanuit de regionale samenwerking Zaanstreek-Waterland een aantal opmerkingen, wensen en opvattingen gemaakt bij het Verstedelijkingsconcept, geformuleerd in de bijgevoegde brief.

Meetbare doelstellingen: Beoordelingskader van de Verstedelijkingsconcept In het kader van de besluitvorming over het verstedelijkingsconcept is het van belang vast te stellen of de belangen die de MRA-deelregio Zaanstreek-Waterland binnen de MRAsamenwerking nastreeft voldoende tot uitdrukking komen in het Verstedelijkingsconcept. De belangen van Zaanstreek-Waterland komen tot uitdrukking in de Samenwerkingsagenda Zaanstreek-Waterland en de aanscherping hierop, de zgn. propositie. Dit samen i.r.t. de MRA-agenda 2.0. De Samenwerkingsagenda: De 8 gemeenten in de deelregio Zaanstreek-Waterland hebben in 2017 de Samenwerkingsagenda Zaanstreek-Waterland opgesteld. In deze agenda staan acht thema's centraal: wonen, economie, toerisme/recreatie, landschap, duurzaamheid, bereikbaarheid, ruimtelijke ontwikkeling en big data. In het kader van deze thema's wordt gewerkt aan regionale projecten op het terrein van (a) wonen, (b) Economie, Toerisme en recreatie, Onderwijs/Arbeidsmarkt, (c) Ruimtelijke ontwikkeling/Landschap, (d) Duurzaamheid en (e) Bereikbaarheid. Verdiepingsslag Samenwerkingsafspraken Binnen Zaanstreek-Waterland zijn we bezig de eerder door de raden in 2017 vastgestelde regionale Samenwerkingsagenda te concretiseren en aan te scherpen.

Dit doen we vanuit de overtuiging dat de trajecten die wij als (deel)regio op dit moment doorlopen, in samenwerkingen met het rijk en de provincie, vragen om een concrete propositie. De voorbereiding hiervan nadert zijn afronding, zodat een en ander bijna rijp is om met de verschillende raden te bespreken. Het gesprek daarover met de raden is voorzien voor het najaar. De stappen die in de voorbereiding zijn gezet zijn in het traject van de verstedelijkingsstrategie ook meegenomen, zodat bij de vaststelling en verdere uitwerking van (de onderdelen van) de verstedelijkingsstrategie voor Zaanstreek-Waterland de juiste koers wordt gekozen.

biz. 3 van 7

Registratienummer: 1547723 Onderwerp: MRA/Rijk Verstedelijkingsconcept versie 2, Wensen en opvattingen De verdieping en aanscherping van de Samenwerkingsagenda (Propositie): Met de verdieping en aanscherping van de Samenwerkingsagenda (Propositie) ZaanstreekWaterland wordt meer focus aangebracht in de bestuurlijke ambities van de regio. Allereerst noemt de Propositie de deelregio Zaanstreek-Waterland terecht één van de meest karakteristieke en authentieke delen van de metropoolregio. Het landschap is Hollandser dan Hollands: prachtige veenweidegebieden met sloten, plassen, polders, dijken en molens, weilanden met koeien rondom historische lintdorpen. Tegelijkertijd heeft de regio een eeuwenoud verleden van economische en stedelijke ontwikkeling, met havens, scheepsbouw, molens, landbouw, veeteelt, visserij en handel. In de 19e en 20e eeuw is de bedrijvigheid in de regio in alle opzichten vernieuwd. Onveranderd zijn het sterke ondernemerschap, de doe-mentaliteit, de innovatiekracht en de waardering voor het bedrijfsleven. Vervolgens wordt gewezen op de sterke groei die de stedelijke centra ten noorden van het IJ in de komende decennia zullen doormaken. Daarna staat vermeld in de Propositie dat in het landelijk gebied een nieuwe balans moet worden gevonden tussen water en land.

Tot slot komen de thema's aan de orde waarop Zaanstreek-Waterland met name inzet wil plegen: - Een schaalsprong in de woningbouw op grote en kansrijke locaties zoals de MRAsleutelgebieden. - Ruimte voor bedrijvigheid en een betere match tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt. - Een mobiliteitstransitie met goede noord-zuid OV-verbindingen en een beter oost-west fietsnetwerk. - Een transitie in het landelijk gebied en het behoud en de versterking van het landschap. - Het versterken van de kwaliteit en/of toegankelijkheid van water, groen en recreatiegelegenheden, en van de natuurwaarden in de beschermde gebieden. Bestuurlijke inzet vanuit Purmerend in de Verstedelijkingsstrategie Bestuurlijk hebben wij vanuit Purmerend ingezet op onze stedelijke ontwikkeling, om zodoende de waardevolle landschappen om ons heen te sparen. We hebben onze rol, als een van de 'polen' van de polycentrische metropool, stevig neergezet. De enige manier om het unieke van onze metropool - het feit dat je vanaf elke plek binnen fietsafstand in waardevol groen bent - te benutten, is door die polycentrische benadering van de metropool voorop te stellen. De blik daarbij slechts richten op woningbouw (en de daarvoor nodige investeringen in mobiliteit), is te eng. De koppeling met (de spreiding van) economische activiteiten en werkgelegenheid en recreatie/toerisme is noodzakelijk.

Die inzet is succesvol geweest; de polycentrische metropool is het startpunt en dat is duidelijk zichtbaar. Onze Purmerendse ambities op bijvoorbeeld het gebied van woningbouw (die samenkomen in het sleutelgebied) zijn als uitgangspunt genomen en staan niet ter discussie. Wat er specifiek nodig is (van de provincie, de MRA en het Rijk) om die ambitie te verwezenlijken is vervat in het programma Bereikbare Steden, dat als onderdeel van Samen Bouwen aan Bereikbaarheid ook op de rijk-regio agenda staat en daarmee ook onderdeel is van de Verstedelijkingsstrategie. Vanuit een breder regionaal (ZaWa) perspectief ligt dat net iets anders. Een deel van de woningbouwontwikkeling in Zaanstad bijvoorbeeld is meer dan de stedelijke ontwikkeling van Purmerend afhankelijk van een schaalsprong in het Hoogwaardig Openbaar Vervoer. Hetgeen in het vervolg voor onze regio als geheel van betekenis is, wordt verwoord in de gezamenlijke reactie die als bijlage bij dit voorstel is gevoegd.

Financiële consequenties: Naast de beschikbare (regionale en reguliere lokale) middelen en eventuele toekomstige beschikbare middelen, zal de uiteindelijke strategie bestaan uit twee onderdelen: een Verstedelijkingsconcept (met een fasering) en een investeringsstrategie. Dit vormt de gemeenschappelijke koers en het kader van waaruit gezamenlijke projecten volgen in de biz. 4 van 7

Registratienummer: 1547723 Onderwerp: MRA/Rijk Verstedelijkingsconcept versie 2, Wensen en opvattingen uitvoering. De Verstedelijkingsstrategie wordt gekoppeld aan een pakket interbestuurlijke afspraken, waarbij de afspraken met het Rijk voorliggen in het BO MIRT van november 2021. Uiteraard worden alleen afspraken gemaakt als daarover binnen de MRA-overeenstemming is. Op dit moment is daarom ook nog niet bekend wat de beschikbare middelen zijn vanuit het Rijk.

Communicatie: Via de actuele Nieuwsbrieven MRA, Raadsinformatie, website gemeente en MRA, terugkoppelingen in commissies en raden, Regionale Raadsleden bijeenkomsten. Relatie met fusie: Beemster en Purmerend trekken bestuurlijk en ambtelijk hierin samen op naast het regionale samenwerken.

Duurzaamheid: Het thema Duurzaamheid is een wezenlijk integraal onderdeel van het Verstedelijkingsconcept. Een volgende kernambitie is dat de MRA in 2050 is aangepast aan en voorbereid op klimaatveranderingen, dat het gebruik van eindige grondstoffen drastisch is teruggebracht en dat emissies van CO2 en andere broeikasgassen zijn teruggedrongen. Daar moeten we nu al mee aan de slag, onder andere via de afspraken in nationale en internationale Klimaatakkoorden. Dat betekent bijvoorbeeld dat stedelijke en economische ontwikkelingen en herstructureringen klimaatbestendig worden uitgevoerd: bestand tegen toenemende hitte en droogte, en beschermd tegen overstromingen en wateroverlast. Ze worden waterneutraal uitgevoerd: nieuwe woon- en werklocaties brengen geen extra belasting met zich mee voor het watersysteem en er vindt geen afwenteling plaats op het regionaal- en/of hoofdwatersysteem. Nieuwe werken (zoals woningen, datacenters en infrastructuur) vinden alleen plaats daar waar ze te combineren zijn met een robuust en toekomstbestendig water- en bodemsysteem. Ook de uitstoot van broeikasgassen door daling van veenbodems willen we terugdringen. Nu al moeten we anticiperen op de klimaatverandering tot ver na 2050. Consequenties moeten expliciet worden meegenomen in plannen voor woningbouw en bedrijvigheid, bijvoorbeeld als ze versterkingen van waterkeringen noodzakelijk maken.

Omgaan met onzekerheden betekent dat ruimtelijke ontwikkelingen ook op korte termijn worden getoetst aan alle scenario's voor de lange termijn. Het gaat hier ook om een robuust en toekomstbestendig water- en bodemsysteem.

Monitoring/evaluatie: Binnen de MRA zal via de ambtelijke- en bestuurlijke overleggen de thema's regelmatig op de agenda terugkomen. Ook regionaal binnen Zaanstreek-Waterland en vanzelfsprekend op de eigen gemeentelijke agenda's. De Verstedelijkingsstrategie zal structureel onderdeel blijven uitmaken van integraal beleid binnen de deelregio.

Voorstel: •

In te stemmen met de in de brief geformuleerde wensen en opvattingen over het Verstedelijkingsconcept versie 2 en het college opdracht te geven de brief te verzenden aan het Projectteam Verstedelijkingsstrategie Rijk/MRA.

Burgemeester en wethouders van Purmerend, de secretaris de burgemeester,

biz. 5 van 7

Registratienummer: 1547723 Onderwerp: MRA/Rijk Verstedelijkingsconcept versie 2, Wensen en opvattingen

Bijlage(n): - MRA Verstedelijkingsconcept versie 2 - Informatiebrief raden en staten Verstedelijkingsstrategie 12 mei 2021 - Brief Wensen en Opvattingen

biz. 6 van 7

Registratienummer: 1547723 Onderwerp: MRA/Rijk Verstedelijkingsconcept versie 2, Wensen en opvattingen

De raad van de gemeente Purmerend, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 1 juni 2021,

BESLUIT:

1.

In te stemmen met de in de brief geformuleerde wensen en opvattingen en opdracht te geven aan het college de brief te verzenden aan het Projectteam Verstedelijkingsstrategie Rijk/MRA.

Aldus vastgesteld in de openbare vergad de griffier, d

biz. 7 van 7