A1 raadsvoorstel-en-ondertekend-besluit-IBOR-2022-2026

►

Raadsvoorstel en ontwerpbesluit

V

PUR

MER END

Registratienummer raad 1571485

Datum: 16 augustus 2022

Portefeuillehouder: E. Tijmstra

Domein/ Team: RUID / PROG

►

Onderwerp: Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2022-2026

Samenvatting: Goed beheer van de openbare ruimte is van groot belang voor de leefbaarheid in onze stad. De openbare ruimte is van iedereen. Het is een plek waar mensen zich op een goede manier moeten kunnen verplaatsen. Een plek waar je kan spelen, sporten en bewegen en anderen kan ontmoeten. Maar ook de ruimte die in staat moet zijn om veranderende weersomstandigheden op te kunnen vangen. De gemeente is verantwoordelijk voor het goed en veilig functioneren van kapitaalgoederen in de openbare ruimte. Met kapitaalgoederen wordt bedoeld groen, wegen, kunstwerken, spelen, straatreiniging en straatmeubilair in onze buitenruimte. Het beheer hiervan regelen we via het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR). Dit is het eerste Integrale Beheerplan Openbare Ruimte 2022-2026 (IBOR) van de nieuwe gemeente Purmerend. Het IBOR beschrijft hoe de komende jaren de

kapitaalgoederen in de openbare ruimte worden beheerd. In de visie op het beheer van de openbare ruimte van Purmerend zijn onderwerpen zoals het verhogen van de beeldkwaliteit, klimaatadaptatie en duurzaamheid, toegankelijkheid, vernieuwen van de parken, uitbreiding van de stad en leefbaarheid opgenomen. Het vorige integrale beheerplan 2020-2021 was een update van de Purmerendse plannen tot aan de fusie waarbij geen extra budget is aangevraagd in afwachting van de beheerplannen voor de nieuw te vormen gemeente. In voorliggend IBOR zijn de arealen van Beemster en Purmerend samengevoegd. Hierin is aandacht voor het volledig in kaart brengen van de kwantiteit en kwaliteit van het gemeentelijke areaal en het verhogen van het beheer van de wegen van C naar B-niveau. Ook is er een stuk areaal uitbreiding in meegenomen dat de afgelopen jaren heeft plaatsgevonden, zoals de wijken De Keyser, De Nieuwe Tuinderij en Kop West. Het college vraagt de raad om in te stemmen met het IBOR en de financiële consequenties te betrekken bij de begrotingsbehandeling 2023-2026.

Registratienummer: 1571485 Onderwerp: Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2022-2026 Inleiding en probleemstelling: In de openbare ruimte komen ontmoeten, ontspannen en sporten samen met mobiliteit, toegankelijkheid en klimaatmaatregelen. De uitgangspunten die hierbij horen zijn: leefbaarheid, veiligheid en een schone buitenruimte. De gemeente verandert: er komt op bepaalde plekken meer druk op den openbare ruimte vanwege een groeiend aantal woningen en de daarbij benodigde voorzieningen. Het IBOR biedt inzicht in wat nodig is om het beheer van openbare ruimte in stand te houden, hoe dat gebeurt en wat de kosten daarvan zijn. We streven naar doelmatig en eenduidig beheer en onderhoud, waarbij integraal werken de efficiëntie van de beheerplannen bevordert. Bij het vorige beheerplan lag de nadruk op het in kaart brengen van de kapitaalgoederen van onze arealen. Hierbij was de insteek om een transitie te maken van ad hoc-werkzaamheden naar structureler onderhoud, met als doel de efficiëntie in het beheer te vergroten. Dit beheerplan is in samenwerking met Royal Haskonig DHV opgesteld. Het betreft een technische duiding van beheer en onderhoud voor de komende jaren. Hierbij zijn de disciplines Groen, Wegen, Kunstwerken, Spelen, Straatreiniging, Bomen en Straatmeubilair samengevoegd. Het IBOR is opgesteld om te kijken naar de buitenruimte als geheel.

De financiële consequenties zijn per discipline in kaart gebracht. Hierop zijn de meerjaren uitvoeringsplannen per discipline gebaseerd, dit zijn de assetsheets in de bijlage van het IBOR. In lijn met de ambitie zoals afgesproken in het coalitieakkoord wordt de komende jaren toegewerkt naar het verbeteren van het CROW-beeldkwaliteitsniveau voor wegen en verharding van C naar B. Daarbij sluiten alle disciplines bij elkaar aan op hetzelfde onderhoudsniveau, zijnde B. Hierbij zijn de richtlijnen voor een schone, hele en veilige buitenruimte gewaarborgd. De CROW-niveaus zijn landelijk vastgesteld en geven inzicht in de kwaliteit en het aanzicht van kapitaalgoederen in de openbare ruimte. Deze zijn weergegeven in de onderstaande tabel. Op dit moment valt bijna 20% van de verharding onder categorie beeldkwaliteitsniveau C en D. Bijna 20% van de 3.9 mlj. m? verharding heeft de komende jaren onderhoud nodig om op beeldkwaliteitsniveau-B te komen. CROW-systematiek Niveau A+

Zeer hoog: uitstekend onderhouden, als nieuw.

Niveau A

Hoog: goed onderhouden, bijna niets op aan te merken.

Niveau B

Basis: voldoende onderhouden, wel wat op aan te merken.

Niveau C

Laag: sober tot voldoende, enige achterstanden bij het onderhoud.

Niveau D

Zeer laag: onvoldoende onderhouden, flinke achterstanden, kapot.

In het IBOR is tevens aandacht voor klimaatadaptatie, toegankelijkheid en innovaties. Klimaatverandering zorgt voor uitdagingen in het beheer: hittestress, droogte en wateroverlast. Dit zijn aspecten waar we als gemeente rekening mee moeten houden. Verder houden we rekening met de wensen van bewoners op het gebied van (duurzame) mobiliteit en kijken we naar mogelijke ontwikkelingen op dit gebied. Tenslotte is de openbare ruimte van en voor iedereen: we zorgen dat de stad toegankelijk is voor bewoners en bezoekers. Beter beheer van de straten en wegen draagt hieraan bij. Ook is er een budget opgenomen om kleinere aanvragen over het verbeteren van toegankelijkheid in de buitenruimte uit te kunnen voeren.

blz. 2 van 7

Registratienummer: 1571485 Onderwerp: Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2022-2026

Het beheer van de openbare ruimte vraagt om een forse investering. De voornaamste redenen hiervoor zijn: Bij het vorige beheerplan is geen extra budget aangevraagd, maar naast regulier onderhoud ingezet op het inspecteren en goed in kaart brengen van de arealen waarbij dit nog niet goed in beeld was. De werkzaamheden die noodzakelijk zijn op basis van de resultaten van deze inspecties zijn verwerkt in dit plan. De ambitie die in het coalitieakkoord is uitgesproken om het onderhoudsniveau van straten en wegen te verbeteren van C- naar B-niveau is verwerkt. Investeringen om de technische kwaliteit van de groenvakken te verbeteren van de plantvakken die afgeschreven zijn. Onderhoud aan de ruim 4oo beweegbare bruggen, vaste bruggen en duikers. Daarnaast worden verouderde houten bruggen vervangen door composiet bruggen. Areaal uitbreiding van De Keyser, De Nieuwe Tuinderij en Kop West.

Oplossingsrichtingen: Het IBOR is anders dan voorgaande beheerplannen. In plaats van slechts te kijken vanuit de afzonderlijke beheerdisciplines zoals in voorgaande plannen, wordt er nu zoveel mogelijk integraal gewerkt: afstemming tussen de disciplines is essentieel. Zo werken bijvoorbeeld de beheerders verhardingen en groen steeds intensiever samen om werk met werk te maken. We doen dit echter alleen wanneer het past en wanneer de situatie dit toelaat. Op die manier werken we altijd vanuit het belang van de bewoners, ondernemers en bezoekers van de stad. De kwaliteit van veel kapitaalgoederen komt steeds beter in beeld door de omslag van reactief/meldingsgericht werken naar preventief/structureel werken. De gemeente gaat hiermee van risico-gestuurd naar duurzaam areaal beheer, mede door middel van het volledig opnemen van data in de beheersystemen. Hierbij verzamelen en· registreren we zoveel mogelijk data over onderhoud en geschiedenis, waardoor vervolgens betere voorspellingen en planningen in het beheer mogelijk zijn. Van enkele arealen waaronder Kunstwerken en Water, is de beeldkwaliteit is nog niet helemaal in kaart gebracht, die inhaalslag is ingezet. De technische kwaliteit kunstwerken is wel op niveau. De focus ligt de aankomende periode bij deze arealen bij het op orde krijgen van de basis, zowel qua areaal als kwaliteit.

Meetbare doelstellingen: Het IBOR is de basis voor de beheerplannen tot 2026. De verwachting is dat het structureel onderhouden op B-niveau de levensduur van kapitaalgoederen verhoogt en zorgt voor een reductie van het aantal meldingen over de openbare ruimte. De verwachting is dat de onderhoudskosten op de lange termijn zullen verminderen, dankzij investeringen die we nu doen. Het risico daarbij zijn de stijgende kosten voor materiaal en personeel. In het IBOR wordt nader ingegaan op de staat en verbetering van de openbare ruimte tot 2026.

Financiële consequenties: In onderstaande tabel is de financiële vertaling van het IBOR 2022-2026 weergegeven. Bij de Kadernota 2023 zijn een aantal voorstellen vooruitlopend op het nog vast te stellen beheerplan (deels) besloten en reeds verwerkt in de meerjarenbegroting. Een aantal voorstellen vanuit de kadernota zijn doorgeschoven om deze via dit beheerplan aan uw raad voor te leggen. Onderdelen van deze doorgeschoven voorstellen zijn formatie-uitbreiding, herstellen van inconsequenties in de formatie en biz. 3 van 7

Registratienummer: 1571485 Onderwerp: Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2022-2026 gewijzigde inschaling, zie regel "Formatie" in de tabel. Een gedeelte van de doorgeschoven voorstellen (gemiddeld€ o,6 mij. per jaar) kan worden gedekt uit de Afvalstoffen- en Rioolheffing. In samenwerking met Royal Haskoning DHV zijn de geactualiseerde beheergegevens uitgedrukt in benodigde investeringen (kredieten) en benodigd planmatig onderhoud (exploitatie). Dit resulteert in een aanvraag van extra (onderhoudsbudget) van gemiddeld € 3,7 mij. per jaar. Dit aanvullende onderhoudsbudget betreft met name: de wegen van C- naar B-niveau, budget voor onderhoud van vaste bruggen en duikers, verbetering van de technische kwaliteit van groenvakken. Daarnaast hebben we ook te maken met areaaluitbreiding door onder andere De Keyser, Nieuwe Tuinderij, Oostflank en diverse inbrei locaties. Voor investeringen is aanvullend krediet nodig van respectievelijk € 2,6 mlj. (2023), € 6,8 mlj. (2024), € 5,6 mlj. (2025) en € 7,7 mlj. (2026). Het aanvullende krediet betreft met name wegen en kunstwerken (waaronder bijvoorbeeld beweegbare bruggen en fietsbruggen). Hierbij zijn de extra benodigde middelen nodig om de boomwortelopdruk in verharding aan te pakken en meer ruimte voor groeiplaatsverbetering van bomen te creëren.

Tevens groot onderhoud in wijken die in de jaren 'Bo zijn aangelegd (zoals De Gors, Purmer-Noord, Purmer-Zuid) en de Weidevenne die eind 'go is aangelegd. Daarnaast nog het vervangen van 150.000 meter beschoeiing, het vervangen van de kademuren in Purmer-Zuid en het vervangen van de houten bruggen door composiet bruggen. Onder "Financieel effect" de dekking uit de Afvalstoffen- en Rioolheffing weergegeven. Daarnaast wordt hier weergegeven het beslag op de algemene middelen (aanvullend exploitatiebudget en kapitaalslasten over het extra krediet). Aanvullend hierop stellen we voor om op basis van genormeerde budgetten voor instandhouding incidenteel totaal 3,2 mlj. beschikbaar te stellen verdeeld over de jaren 2023-2025. Dit budget betreft 1,9 mlj. voor wegen en verharding, o,9 mlj. voor groen en o,4 mlj. voor bomen. In het IBOR is het benodigde uitvoeringsbudget voor deze onderdelen trapsgewijs verhoogd om in 2026 tot het genormeerde niveau te komen. Voor wegen en verharding is dit gedaan in verband met de haalbaarheid van de uitvoering wegens benodigde capaciteit, voor groen betreft dit een ingroei van het budget voor de vervanging van plantvakken en voor bomen de ingroei van het budget uit het Bomen plan Beemster. Het aanvragen van het verschil in budget tussen normering en de trapsgewijze verhoging in het IBOR voorkomt dat er werkzaamheden worden doorgeschoven.

Hiermee willen we toekomstig beroep op algemene middelen in verband met verdere toename van achterstallig onderhoud voorkomen. Aanwending van dit budget kan op basis van inspecties en geactualiseerde beheerplannen. Ter egalisatie en financiering van de benodigde extra middelen stellen we voor een bestemmingsreserve instandhouding openbare ruimte in te stellen. De niet bestede instandhoudingsbudgetten kunnen dan worden gedoteerd aan de reserve en blijven beschikbaar voor het moment van uitvoering.

biz. 4 van 7

Registratienummer: 1571485 Onderwerp: Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2022-2026 Financieel overzicht IBOR 2022-2026 Beheerplan 2022-2026 Exploitatie Uitvoeringsbudget- beschikbaar Uitvoeringsbudget- benodigd

2022 (f. begr.)

2023

2024

2025

2026

11688323 11688323 0

9958101 13365596 3407495 576506

9848776 13592 353 3743577 593 270

10 198664 1403O892 3832 228 610 535

1O611774 14331109

3.984001

4336847

4442763

4347641

8795890

4744 265 11580275 6836.010

4843986 1O432801

7717521

5588815

7717521

75649

339438

51O043

319496 257O10

324090 344829

333689 804660

3407495 3984001

3743577 4412496

328819 621154 3832 228 4782 201

3719335 485768

1633854 5.298.359

1065.854 5.154.260

494854 4.948.236

4.523.995

0

0 PM*** 0 0

0 PM*** 0 0

Formatie

Aanvullend exploitatie Investeringen Kredieten- beschikbaar Kredieten- benodigd

17 103258 17103 258 Aanvullend krediet

11353479 2557589

Kapitaalslasten

3719335 628306

+o

Financieel effect Structu rele dekking:

Dekking Afvalstoffen- en Rioolheffing Algemene middelen (personeel/kaplasten) Algemene middelen (uitvoering beheerplannen) lndentele dekking uit algemene middelen:

Aanvulling budgetten t bv instandhouding Totale toevoeging uit algemene middelen

0

Egalisatie instandhoudingsbudgetten:

Bestemmingsreserve IOR Begroot saldo 1-1 Dotatie (niet bestede instandhoudingsbudgetten) Onttrekking (totaal benodigd) Begroot saldo 31-12

PM++k

PM#k# 0 0

0

PM+kk

' De vervangingsinvesteringen 2022-2025 zijn vastgesteld bij de Programmabegroting 2022. De vervangingsinvesteringen voor 2026 zijn nog niet besloten. Daarom zijn de kredieten 2026 niet als beschikbaar weergegeven, maar als benodigd. •• Betreft een nieuw in te stellen bestemmingsreserve Instandhouding Openbare Ruimte (IOR). + Jaarlijks wordt het saldo van de instandhoudingbudgetten toegevoegd aan reserve instandhouding voor inzet in toekomstige jaren op basis van geactualiseerd beheerplan.

biz. 5 van 7

0 0

Registratienummer: 1571485 Onderwerp: Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2022-2026 Communicatie: N.v.t.

Relatie met fusie: Het IBOR is het eerste beheerplan opgesteld voor de nieuwe gemeente.

Duurzaamheid: In de visie op het beheer van de openbare ruimte heeft duurzaamheid een belangrijke rol. Zo is er een duidelijke relatie tussen het IBOR en de Visie Leefbare stad, het Parkenplan, het Bomenplan en het Klimaatadaptatieplan.

Monitoring/evaluatie: Het beheerplan is geldig t/m 2026 en wordt jaarlijks gemonitord en indien nodig (financieel) bijgesteld.

Voorstel: Het college stelt de raad voor het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2022-2026 vast te stellen. Daarnaast vraagt het college om conform bovenstaande tabel de bedragen ten aanzien van het extra krediet

2023-2026,

het extra onderhoudsbudget (uitvoering, formatie en kapitaalslasten), het

incidenteel instandhoudingsbudget, de dekking uit afvalstoffen- en rioolheffing en het instellen van een bestemmingsreserve te betrekken bij de begrotiyyj5behandeling 2023-2026.

Burgemeester en wethouders van Pur ferel de secretaris de burgeme

Openbare Ruimte (IBOR) 2022-2026

biz. 6 van 7

Registratienummer: 1571485 Onderwerp: Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2022-2026 De raad van de gemeente Purmerend, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 16 augustus 2022,

BE 5 LU IT:

Het 'Integraal beheerplan Openbare Ruimte (IBOR) 2022-2026' vast te stellen.

1.

2.

De financiële consequenties tav de verhoging van het krediet en exploitatiebudget, de dekking via de afvalstoffen- en rioolheffing, het beschikbaar stellen van incidenteel instandhoudingsbudget en het instellen van een bestemmingsreserve te betrekken bij de begrotingsbehandeling 2023-2026.

Aldus vastgesteld" de openbare vergadering de gri • de v

blz. 7 van 7