a1.-raadsvoorstel-en-ondertekend-besluit-formatie-urgente-opgaven-jeugdzorg

►

Raadsvoorstel en ontwerpbesluit

PUR

MER

END Registratienummer raad: 1606328

Datum: 17 december 2024

Portefeuillehouder: N. Saaf

Domein/ Team: MAAD / JEUG Onderwerp: Formatie urgente opgaven jeugdzorg

Samenvatting: Sinds het voorjaar van 2024 wordt er op verschillende manieren gewerkt aan het uitvoeringsplan kostenoverschrijding jeugdzorg (registratienummer: 1596657). Daardoor weten we beter aan welke knoppen we kunnen draaien en welke acties daarvoor nodig zijn. We zien in de uitvoering echter dat we op onderdelen geen grip of onvoldoende invloed hebben als gemeente. Er is een breed besef: het moet anders. Wanneer we blijven inzetten op specialistische jeugdhulp, zetten we steeds in op individuele hulp gericht op het kind die niet altijd bij de hele context past. Vaak ligt de oorzaak van de hulpvraag rondom een kind op een andere plek in het gezinssysteem. Doordat we in Purmerend steeds meer werken in én met het voorveld houden we kleine problemen klein. Als we dichtbij in contact met gezinnen en hun sociale omgeving zijn, kunnen we kinderen benaderen vanuit de gehele context. De verwachting is dat dit op lange termijn meer oplevert. We zien ook dat de inzet in het voorveld niet op kan tegen de fundamentele problemen in het gehele jeugdsysteem. Het is duidelijk dat dit systeem op de schop moet. Dit sluit ook aan bij de opdracht van de Hervormingsagenda om stevige lokale toegangsteams in te richten en hiermee een groot gedeelte van de specialistische jeugdhulp op een andere manier te organiseren.

Deze teams gaan zelf hulp verlenen bij vragen die nu nog worden opgepakt in de specialistische jeugdhulp, dit is laagdrempeliger, dichtbij en goedkoper. Dit is anders dan hoe we het nu doen. Op dit moment wordt er gewerkt aan een business case met scenario's (her) inrichting stevige lokale teams - Loket Jeugd die de kosten, maar ook de resultaten (beter toegankelijke zorg, lagere kosten) en de borging daarvan uitwerkt. Die ontvangt u naar verwachting in het eerste kwartaal van 2025. De problematiek verergert op dit moment door de wachtlijsten. Daarom is het nodig om daar nu snel op in te grijpen. Dit kan niet wachten tot het voorjaar van 2025. U treft hiervoor een voorstel aan.

Registratienummer: 1606328 Onderwerp: Formatie urgente vragen jeugdzorg Inleiding en probleemstelling Alle gemeenten in Nederland hebben te kampen met veel hogere kosten dan de budgetten die we destijds vanuit het Rijk ontvingen voor de organisatie van de jeugdzorg. Daarbij stijgen de kosten per kind ook veel harder dan inflatie. De financiële zorgen zijn een uiting van een complex vraagstuk met een onderliggend fundamenteel probleem. Zowel lokaal als landelijk zien we dat de jeugdzorg zoals we die nu organiseren niet houdbaar is. De oplossing daarvoor is helaas nog niet gevonden. Zoals u bekend is omschrijft de Hervormingsagenda Jeugd een aantal inhoudelijke hervormingen en een bezuinigingsopgave. Landelijk moet er 1 miljard euro bespaard worden. Ook in Purmer-end waren de kosten van de jeugdzorg een zodanig probleem dat in de Voorjaarsnota 2024 een taakstelling op Jeugd is opgenomen, oplopend tot € 2,5 miljoen in 2028. Voor het jaar 2024 was dit € 1,5 miljoen. Na een voorzichtig positieve start, stokt de aanpak op de acties door personeelsproblemen bij Loket Jeugd. Onze prognose laat zien dat de opgenomen taakstelling niet gehaald gaat worden. Hoewel voorzichtig de aantallen kinderen in de specialistische jeugdhulp dalen, zien we net als voorgaande jaren een stijging in de kosten. U bent hierover in de Najaarsnota geïnformeerd.

Het vraagstuk is veel meer dan een financieel probleem. Het is een groot maatschappelijk en organisatorisch probleem. Huidige situatie Onze grip op de zorg en de kosten van jeugdzorg is te beperkt. Een groot probleem is dat wij op 48% van de toewijzingen geen invloed hebben, maar er wel voor betalen. Deze jeugdigen en gezinnen zijn niet bekend bij ons en worden verwezen via andere wettelijke verwijzers, zoals huisartsen, naar specialistische jeugdhulp. We hebben ook geen zeggenschap over bijvoorbeeld onderwijs, maar keuzes in het onderwijs kunnen wel van invloed zijn op het gebruik van zware en dure specialistische jeugdhulp. Daarnaast zitten we niet aan tafel bij Cao-onderhandelingen maar betalen wel de stijgende kosten. Waar we wél invloed op hebben is ons eigen toegangsteam tot specialistische jeugdhulp: Loket Jeugd. 52% van de toewijzingen voor specialistische jeugdhulp inzet wordt gedaan door ons Loket Jeugd. We hebben te maken met een toenemende wachtlijst bij Loket Jeugd. Daarnaast speelt landelijk een schaarste aan personeel in het sociaal domein. In Purmerend is dat ook het geval. Het tekort aan personeel is voelbaar voor jeugdigen en gezinnen. Zij moeten lang wachten (12-18 maanden) om ondersteuning te krijgen van ons Loket Jeugd.

Vervolgens komen deze jeugdigen en gezinnen op de wachtlijst van aanbieders van specialistische jeugdhulp met nog eens een gemiddelde wachttijd van 9 maanden. Voordat hulp start zijn jeugdigen en gezinnen in de huidige situatie minimaal 1,5 jaar aan het wachten op passende ondersteuning. Situaties escaleren tijdens het wachten en daardoor wordt er weer zwaardere specialistische jeugdhulp afgegeven. We willen graag op korte termijn inzetten op inhoudelijke procesregisseurs die stappen zetten vanuit contact met het gezin. Hiervoor is motiverende gespreksvoering, een borging in diens netwerk en/of bij werkers uit het voorveld nodig om indicaties te verlagen. Hiervoor is nu geen tijd, ruimte of voldoende personeel. Voor deze acties is vast personeel nodig, die de jeugdigen en gezinnen kennen, het sociale netwerk betrekt en het lokale voorveld goed kent. Op dit moment zien we de problematiek verergeren door problemen bij het loket dat grotendeels op inhuur draait en de wachtlijsten. Daarom is het nodig om nu snel in te grijpen door middel van extra maatregelen. Hoe verder? Al geruime tijd kunnen noodzakelijke interventies niet doorgevoerd worden door het tekort aan vast personeel in het Loket Jeugd. Bovendien vraagt een aantal van de interventies extra personeel dat niet is begroot.

We zien wel waar de kansen liggen en welke inzet nodig is om besparingen te realiseren èn tegelijkertijd te zorgen voor verbetering van de situatie van de jeugdigen en de 2.

Registratienummer: 1606328 Onderwerp: Formatie urgente vragen jeugdzorg gezinnen waar het om gaat. Dat is: inzet van een versnellingsteam om de duurste indicaties (voornamelijk verblijf) terug te dringen naar minder zware hulp, inzet van een partij die doorstroom naar de Wet langdurige zorg (Wlz) kan bevorderen, door inzet preventieve Jeugdbescherming en meer beleidscapaciteit Jeugd om de opdracht van de Hervormingsagenda Jeugd te implementeren. Financiële consequenties De benodigde capaciteit telt op tot € 895.000 structureel en € 5o.ooo incidenteel. In 2025 wordt gerekend met 75% van de € 895.000 gerekend. Vervolgens is volgens de salarisbegroting de € 895.000 steeds geindexeerd met 3%. We gaan er vanuit dat de inzet die u beschikbaar stelt besparingen oplevert zoals bijvoorbeeld wanneer een jeugdige overgaat naar de Wlz dat deze dan niet meer voor rekening van de gemeente komt. Dat hebben we in beeld gebracht. In 2025 wordt gewerkt aan de opbouw van het team en zal er nog geen besparing worden gerealiseerd. In 2026 worden de eerste besparingen gerealiseerd. Vanaf 2027 zal de besparing groter zijn dan de kosten voor de urgente opgaven en oplopen. In de onderstaande beeld is dit opgenomen:

Formatieve urgente opgaven

2025

2026

2027

2028

-€721.000

-€922.000

-€950.000

-€978.000

€922.000

€1.218.000

€1.514.000

€o

€ 268.000

€536.000

Besparingspotentieel Effect op begrotingssaldo

€-721.000

Het besparingspotentieel is hier voorzichtigheidshalve uitgerekend op 75% van het maximaal verwachte besparingspotentieel. Er bestaat het risico dat de besparingen lager uitvallen en daarmee (een deel van) de formatie uitbreiding zich niet terugverdient in 2026 en verder. Zoals eerder genoemd zal uw Gemeenteraad ook een uitwerking ontvangen over scenario's (her) inrichting 'Stevige lokale teams'- Loket Jeugd. Hiervoor wordt op dit moment een business case opgesteld. Daarin wordt hetgeen we nu weten en de voorstellen die we in dit voorstel doen, ook meegenomen. Deze business case wordt gemaakt voor een context waarin we rekening houden met: • ontwikkelingen in de groei van jeugdigen in zorg; • ontwikkeling van de uitgaven inclusief prijsstijgingen; • de uitkomsten uit de deskundigencommissie die eind januari 2025 een zwaarwegend advies uit brengt over de voortgang van de Hervormingsagenda • de opdracht die bij het Rijk ligt om de reikwijdte van de Jeugdwet in te perken. Communicatie De arbeidsmarkt drukt een grote stempel op de haalbaarheid van de huidige voorstellen. Er zal extra inzet nodig zijn op arbeidsmarktcommunicatie. Bij het oplossen van personeelsproblemen en de wachtlijst kan een positief geluid gecommuniceerd gaan worden naar externe samenwerkingspartners en de adviesraad. Monitoring/evaluatie U wordt regelmatig geïnformeerd over de voortgang.

3.

Registratienummer: 1606328 Onderwerp: Formatie urgente vragen jeugdzorg Voorstel U wordt voorgesteld: 1. Voor de uitvoering van de urgente vragen jeugdzorg een budget van € 721.000 in 2025 0plopend naar € 978.000 in 2028 en dit in 2025 te dekken uit de begrotingsruimte en vanaf 2026 uit het 2.

besparingspotentieel; Hiertoe de 6 wijziging van de Programmabegroting 2025 vast te stellen.

Burgemeester en wethouders van Purmerend,

z. Bijlage(n): a. 6 Begrotingswijziging 2025

4

Registratienummer: 1606328 Onderwerp: Formatie urgente vragen jeugdzorg

De raad van de gemeente Purmerend, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 17 december 2024,

BESLU IT:

U wordt voorgesteld: 1. Voor de uitvoering van de urgente vragen jeugdzorg een budget van € 721.000 in 2025 oplopend naar € 978.000 in 2028 en dit in 2025 te dekken uit de begrotingsruimte en vanaf 2026 uit het besparingspotentieel; 2. Hiertoe de 6° wijziging van de Programmabegroting 2025 vast te stellen.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering d.d. 3° egi d orzitter,

5.

(

=