A1 Raadsvoorstel en ondertekend besluit Economische visie Beemster+Purmerend #datwerkt

RAADSVOORSTEL EN ONTWERPBESLUIT Registratienummer raad 1541707

Datum: 9 februari 2021

Portefeuillehouder: M.T.A. Hegger

Domein / T earn: RUID/ONTW

Onderwerp: Economische Visie Beemster+Purmerend #datwerkt Samenvatting: Gedurende 2020 is een nieuwe economische visie voor Beemster en Purmerend opgesteld. In het sterk participatieve proces onder begeleiding van adviesbureau FutureConsult zijn bestuurders, raadsleden, ondernemers, partijen uit het onderwijs, maatschappelijke instellingen en (met name jonge) inwoners betrokken om te komen tot een wervend, gedragen verhaal met een verreikend, inclusief toekomstperspectief. Het document duidt de ambities en de geprioriteerde sectoren, het toont de samenhang met de overkoepelende agenda Purmerend 2040 en biedt handreikingen voor een nog op te stellen uitvoeringsagenda. Het uitgangspunt van de nog te vormen uitvoeringsagenda is de 'triple helix'-structuur: een gezamenlijke beweging van ondernemers, onderwijs en overheid. Deze vorm is randvoorwaardelijk om de geambieerde 'complete' gemeente te worden. De potentie om in samenwerking tot een succesvolle uitvoering van deze concept visie te komen werd heel duidelijk tijdens de twee bijeenkomsten met de koplopers. Dit zijn de vertegenwoordigers vanuit de triple helix die samen met de gemeente de uitvoeringsagenda inhoud geven en uit gaan voeren na de vaststelling van de uitvoeringsagenda door de colleges van burgemeester en wethouders. De visie beschrijft het economisch profiel van Beemster en Purmerend.

Het geeft aan waar beide zich in onderscheiden, wat ze bindt, en welke gezamenlijke ontwikkeling aangegaan wordt.

Registratienummer: 1541707 Onderwerp: Economische Visie Beemster+Purmerend #datwerkt sPurmerend, 9 februari 2021 Aan de gemeenteraad van Purmerend,

Inleiding en probleemstelling: De gemeente Beemster en de gemeente Purmerend behoeven een geactualiseerde visie op de economie. In opmaat naar de fusie per 1-1-2022 is in de periode tussen mei 2020 en december 2020 door middel van een digitaal interactief proces een visie gevormd die Beemster en Purmerend verbindt, oog heeft voor de huidige bedrijvigheid en een veelbelovende toekomstsituatie schetst. Achtergrond De lokale economie kenmerkt zich door de grote MKB-sector, een omvangrijke en goed opgeleide beroepsbevolking, een breed scala aan sectoren van agrarisch tot ICT, goede voorzieningen van zorg tot het retailaanbod, de sterke aanwezigheid van MBO-instellingen en de gunstige ligging aan de noordflank van de MRA en nabij Noord-Holland Noord. De gemeente zoekt in verschillende dossiers de samenwerking met ondernemers en onderwijs op (het zgn. O3-platform), waardoor het een goed beeld houdt van de behoeften en ontwikkelingen 'buiten'. Op dit moment zorgen verschillende maatschappelijke ontwikkelingen voor nieuwe economische kansen en uitdagingen; technologische innovatie, verduurzaming, een doorgaande internationalisering, veranderingen in vraag en aanbod (zowel in consumptie als in productie) en vergrijzing.

De organisatie signaleert een snel groeiende interesse in het vestigings- en investeringsklimaat van deze gemeente zijnde de centrumgemeente in Waterland, een regionaal knooppunt in het daily urban system van de Metropoolregio Amsterdam (MRA) en een volwaardige, leefbare stad met een hoog voorzieningenniveau. Het voorgaande noopt ons tot het vormen van een toekomstperspectief, opdat de gemeente evenals de belanghebbenden 'buiten', namelijk ondernemers, inwoners en kennisinstellingen, kunnen aansluiten op deze koers. Bovendien draagt een duidelijke, eigentijdse visie bij aan een adequate profilering en positionering van de gemeente als belangrijke 'speler' in de Metropool Regio Amsterdam (MRA), Op basis van dit profiel besluiten investeerders in toenemende mate om marktinvesteringen in de stad te plegen, worden subsidies (zowel in de economie als in verwante sferen zoals Wonen en Bereikbaarheid) verkregen en wordt grootschalige vestiging en nieuw ondernemerschap naar de gemeente getrokken .. Deze stap van visievorming voor de nieuwe gemeente is tijdig; de belangstelling voor deze gemeente vanuit voorgenoemde sferen is evident Deze visie is onderdeel van het programma Purmerend 2040, en vormt na vaststelling door de gemeenteraden van Beemster en Purmerend één van de bouwstenen van dit centrale programma alsook voor de aankomende Omgevingsvisie.

Oplossi ngsri chti ngen: Doel Een sterke, veerkrachtige economie draagt bij aan de leefbaarheid. Met de economische visie willen we welvaart en welzijn vergroten van onze huidige en toekomstige inwoners. Doel is om uit te groeien tot een steeds completere gemeente, waarin wonen, werken en leven samengaan. Proces De nieuwe economische visie is gevormd onder begeleiding van een stuurgroep bestaande uit bestuurders en ambtelijke sleutelfiguren van beide gemeenten, en een ambtelijke werkgroep met vertegenwoordigers vanuit verschillende disciplines. Het traject werd begeleid door FutureConsult, een adviesbureau met economische visies als expertise. Dankzij nauwe betrokkenheid vanuit het ondernemersnetwerk van de gemeente ( en daaruit volgende vertegenwoordigers, de zgn. Koplopers), het onderwijs, de MRA en Amsterdam Economic Board is een visie gevormd die op langdurig en enthousiast draagvlak kan rekenen. biz. 2 van 7

Registratienummer: 541707 Onderwerp: Economische Visie Beemster+Purmerend #datwerkt Ambities De visie kenmerkt zich door een viertal ambities, welke richting geven aan de gezamenlijke beweging die gestart is en nodig blijft om de economische toekomst van de gemeente te bouwen en te onderhouden. Voor de vorming van de ambities zijn de huidige economische situatie en de daarbij behorende wensen en behoeften als uitgangspunt genomen. Aan de individuele ambities zijn acties verbonden welke in de uitvoeringsagenda nader gestalte krijgen. Hieronder volgt een korte omschrijving van de ambities: Ambitie 1 Ons verhaal waarmaken Beemster en Purmerend delen de mentaliteit van hard werken, handen uit de mouwen .. Onze mensen werken aan de voedselvoorziening, de circulaire maak- en de (hout)bouwindustrie, de digitale wereld en de gezondheid van vandaag en morgen. - Ambitie 2 Investeren in onze mensen Educatie is de katalysator van de economische ontwikkeling. Een goede aansluiting van onderwijs op de arbeidsmarkt is dan ook urgent. Naast het ondersteunen van gepaste scholing, bijscholing en omscholing wordt de komende jaren aandacht geschonken aan mensen die willen pionieren en innoveren, jong en oud. - Ambitie 3 Ons gebied verder ontwikkelen.

De gemeente kent verschillende locaties met groot economisch potentieel, waaronder Baanstee Noord, De Koog en H20-campus, en het centrale stationsgebied. De komende jaren worden deze op passende wijze ontwikkeld, opdat de onderscheidende profilering en aantrekkingskracht van de gemeente in de MRA sterker wordt. Daarbij hebben we oog voor de belangrijke centrumfunctie van de binnenstad van Purmerend, de wijkwinkelcentra en de winkelcentra in Beemster. Dat zijn knooppunten voor ontmoeting en verblijf in het leven van onze inwoners en inwoners uit de regio, waar winkels, voorzieningen en cultuur samenkomen. Ambitie 4 Onze economische basis versterken Deze ambitie stelt de samenwerking centraal. De gemeente zet zich in voor een sterk netwerk waarin ondernemers, investeerders en in contact komen met elkaar, met ons, met kennis en ideeën. We werken continue aan de basis: een sterke, complete gemeente gaat samen met een sterke, gezamenlijke economie voor Beemster en Purmerend. Samenwerking Om de ambities te verwezenlijken is een gezamenlijke beweging nodig; samenwerking tussen ondernemers, onderwijs en overheid, oftewel 'triple helix', is randvoorwaardelijk om het beschreven toekomstbeeld van een complete gemeente te bereiken. Met de totstandkoming van de visie is de beweging in gang gezet. Nu is het zaak de energie die bij betrokken vertegenwoordigers vrij is gekomen vast te houden.

De eerder genoemde Koplopers zullen als vertegenwoordigers van deze geledingen hun rol vervolgen en bijdragen aan de nog op te stellen uitvoeringsagenda, zowel in vorming als realisatie. De uitvoeringsagenda maakt geen deel uit van de visie, maar is een vervolg op. De basis voor de uitvoeringsagenda is geduid in de per ambitie beschreven paragraaf 'Van Ambitie naar actie'. Rol van de gemeente De gemeente kent drie kerntaken: 1. Richting geven 2. Beweging stimuleren 3. Ontwikkelingen mogelijk maken De wijze van invulling van deze kernrollen door de gemeente is in belangrijke mate bepalend voor het stimuleren van de andere partners in het uitvoeringsproces. De gemeente laat zo zien waarvoor zij staat, is transparant voor de partners in het samenwerkingsproces en is aanspreekbaar op haar bijdrage. biz. 3 van 7

Registratienummer: 1541707 Onderwerp: Economische Visie Beemster+Purmerend #datwerkt Door de nieuwe gemeente als een sterk merk te positioneren wordt haar aantrekkingskracht op ondernemerschap, kennis, talent en investering vergroot. De ingrediënten daarvoor zijn aanwezig: van onze ondernemende mentaliteit als harde werkers tot voedselkamer, tot Werelderfgoed en droogmakerij, tot IT en esports, tot een bereikbare, leefbare en complete stad met ruimte om circulair en duurzaam te ondernemen. De economische visie en uitvoeringsagenda worden vertaald in gerichte marketing- en communicatieactiviteiten. Uitkomst gezamenlijke commissievergadering 8 februari 2021 In de meningsvormende commissievergadering werd door alle fracties waardering uitgesproken voor het ambitieuze concept van de economische visie. Het hoge ambitieniveau werd soms omarmd, soms bevraagd. Daarin is het goed om aan te geven dat dit ambitieniveau nadrukkelijk is gestoeld op het participatieve traject met onze eigen ondernemers en met regionale organen als de Economic Board Amsterdam, Metropoolregio Amsterdam en het ambtelijk overleg Zaanstreek-Waterland. Een aantal punten lichten wij hieronder nader toe.

'Harde werkers' De term 'harde werkers' leidde in de commissievergadering tot discussie: werkt zo'n kwalificatie niet tegen ons? Wij willen graag vasthouden aan deze term, omdat juist ondernemers en andere (regionale) stakeholders de term naar voren hebben gebracht als gedeeld DNA. De mentaliteit van handen uit de mouwen is het culturele aspect dat Beemster en Purmerend met elkaar gemeen hebben. De economische kracht van de gemeente zit in de combinatie van die mentaliteit en de sterke, toekomstgerichte economische clusters. Welzijn, leefbaarheid, cultuur en detailhandel Commissieleden onderstreepten het belang van leefbaarheid, van cultuur en voorzieningen, en van (de toekomst van) de detailhandel. Eén van de dragende economische clusters van de visie is zorg en welzijn. In deze economische visie leggen we nadrukkelijk de verbinding tussen economie en het sociaal domein. In de economie van de toekomst hebben welzijn, een leefbare gemeente, de waarde van werk en scholing en belangrijke plaats. In de 'centrumimpuls' geeft de visie hier verdere invulling aan: het stimuleren van beleving in de (wijk)centra zien wij als één van de belangrijke richtlijnen voor de uitvoering. Dat is de 'marktstad' van de toekomst. We moeten ons daarin ook wendbaar tonen: de ontwikkeling van e-commerce tijdens corona laat zien dat de centrumfunctie vraagt om het vermengen van functies.

Het college van Purmerend zal een programmamanager Centrum aanstellen om invulling te geven aan de centrumimpuls. Bovendien wordt in regionaal verband samen met andere gemeenten in Zaanstreek-Waterland een nieuwe visie voor de detailhandel opgesteld, en werkt de gemeente aan een visie voor wijkwinkelcentra als centrale spil voor ontmoeting en binding. Onderwijs In de raadsbijeenkomst werd benadrukt dat onderwijs een rode draad is in verwezenlijking van alle ambities. Onderwijspartijen worden in de uitvoering dan ook bij alle ambities betrokken. IT-cluster Over de ambities op IT-gebied werd opgemerkt dat de focus op H20 wellicht te smal is. Wij benadrukken nogmaals het belang van het snel verbredende IT-cluster voor de regionale economie. Het aantal ondernemers in dit cluster groeit snel, en die beweging willen we verder stimuleren met de uitvoeringsagenda. Circulair en duurzaam Een aantal fracties vroeg aandacht voor een versnelde transitie naar een duurzame, circulaire economie. In de uitvoering werkt de gemeente samen met koplopers aan een platform voor verduurzaming: ondernemers gaven in het traject aan vooral te kunnen versnellen als zij hun kennis makkelijker kunnen delen. biz. 4 van 7

Registratienummer: 541707 Onderwerp: Economische Visie Beemster+Purmerend #datwerkt Agrarisch toekomstperspectief De Beemsterpolder is geworden tot wat hij is door goed ondernemerschap. De visie besteedt aandacht aan de transitie naar een duurzamere agrarische toekomst. De gemeente heeft recentelijk een agrarisch accountmanager aangesteld, die daar samen met agrarische ondernemers nader invulling aan zal geven. Aanpassingen visie Op een aantal punten is de visie aangescherpt, mede n.a.v. gesprekken met de stakeholders en de gezamenlijke commissievergadering. Cultuur en recreatie De visie is niet alleen een economische visie, de visie beschrijft ook wie we zijn en waar we voor staan. Het verhaal creëert kansen voor toerisme, recreatie en cultuur. Een sector met grote economische en maatschappelijke betekenis. Het belang daarvan is in het perspectief nader geduid. Zorg en welzijn Zorg en welzijn is, naast een grote werkgever, ook belangrijk voor de leefbaarheid in onze gemeente. Met o.a. de toenemende vergrijzing, het langer thuis wonen, zal de vraag naar zorg en welzijn toenemen. In de ambities bij cluster vier is dit verder aangescherpt. Introductie Naar aanleiding van de gezamenlijke commissie is een aantal thema's in de introductie toegevoegd en nader geduid.

Verantwoording Naar aanleiding van de gezamenlijke commissie is een pagina toegevoegd met daarop de relevante beleidsnota's en visies die zijn gebruikt als input voor de visie.

Vervolg De economische visie is straks het geldend beleidskader op basis waarvan het college, samen met de koplopers, aan de slag gaan met een uitvoeringsagenda. Jaarlijks zal de voortgang van de uitvoeringsagenda aan de gemeenteraad worden gepresenteerd. Meetbare doelstellingen: De visie duidt verschillende ambities welke door middel van de te vormen uitvoeringsagenda worden geconcretiseerd en zo meetbaarder worden. Na de vaststelling van de economische visie door de gemeenteraden in maart 2021 wordt de concept uitvoeringsagenda nog voor de zomer door de colleges vastgesteld. Daarmee wordt de energie die bij de totstandkoming van de visie vertaald naar concrete actie.

Financiële consequenties: De vorming van de uitvoeringsagenda wordt een samenwerking tussen ondernemers, onderwijs en gemeente. Het vertrekpunt is dat ieder van de partijen de gemaakte uren voor eigen rekening neemt. Financiële consequenties van de implementatie in uitvoeringsplannen die voortvloeien uit de onderhavige visie zullen daar aandacht krijgen. Mocht er budget nodig zijn voor uitvoering dan komen we met een raadsvoorstel terug bij de raad.

Communicatie: Door middel van een omvangrijk communicatietraject zijn ondernemers en instellingen als deelnemers aan het vormingstraject geworven, en is bekendheid van en draagvlak voor de visie opgebouwd. Waarbij onder andere een website is gemaakt (https://economie._purmerend2040_nl/): biz. 5 van 7

Registratienummer: 1541707 Onderwerp: Economische Visie Beemster+Purmerend #datwerkt Voorafgaand aan de beoogde besluitvorming in de raden in maart 2021 heeft er een gezamenlijke presentatie aan de beide gemeenteraden plaatsgevonden en is op 8 februari 2021 de concept visie meningsvormend behandeld in een gezamenlijke commissie vergadering; De visie is zowel ambtelijk als bestuurlijk gepresenteerd in verschillende regionale gremia en gezelschappen, waaronder PHO Economie ZaWa, Plabeka, MRA Economie, en de Amsterdam Economic Board; Over de vaststelling zal een uitgebreid persbericht volgen, waarbij regionale media, ondernemers(verenigingen) en andere belanghebbenden worden geïnformeerd; Met de afronding van de visie wordt gestart met de vorming van een uitvoeringsagenda, waarbij marktpartijen en kennisinstellingen worden betrokken; Jaarlijks wordt een economisch congres gehouden. Hier worden de in het afgelopen jaar bereikte resultaten gedeeld en de prioriteiten voor het komende jaar bekend gemaakt.

Relatie met fusie: De economische visie is gebaseerd op zowel Beemster als Purmerend en is daarmee één van de eerste documenten die de nieuwe gemeente als uitgangspunt neemt.

Duurzaamheid: De nieuwe economische visie borgt de ambities o.g.v. duurzaamheid. Met name de circulaire economie en duurzaamheid kennen een sleutelpositie Monitoring/evaluatie: De uitvoeringsagenda zal als bouwsteen van het gemeentelijke programma door zowel de portefeuillehouder Economie als portefeuillehouder Purmerend 2040 gedragen worden; Jaarlijks wordt een rapportage over de voortgang van de te vormen uitvoeringsagenda aan de gemeenteraad gepresenteerd. Daarmee houdt de gemeenteraad zicht op de stand van de economie in Purmerend.

Voorstel: 1. De Economische visie Beemster+Purmerend #datwerkt vast te stellen 2. Het college te verzoeken de uitvoeringsagenda samen met het bedrijfsleven en het onderwijs op te stellen en deze gezamenlijk uit te voeren.

Burgemeester en wethouders van Purmerend, de secretaris de burgemeester,

Bijlage(n): -Economische visie Beemster+Purmerend #datwerkt

biz. 6 van 7

Registratienummer: 541707 Onderwerp: Economische Visie Beemster+Purmerend #datwerkt

De raad van de gemeente Purmerend, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 9 februari 2021,

BESLUIT:

1. De Economische visie Beemster+Purmerend #datwerkt vast te stellen 2. Het college te verzoeken de uitvoeringsagenda samen met het bedrijfsleven en het onderwijs op te stellen en deze gezamenlijk uit te voeren.

n de openbare vergad de

biz. 7 van 7