A1 Geamendeerde Aangepast raadsvoorstel en ondertekend besluit Evaluatie pilot aardgasvrij en Uitvoeringsstrategie voor het vervolg van de proeftuin

·¢

RAADSVOORSTEL EN ONTWERPBESLUIT

Registratienummer raad 1542424

Datum: 13 april 2021

Portefeuillehouder: P M van Meekeren

Domein/ Team:

RUID / ONTW

Onderwerp: Evaluatie pilot aardgasvrij en Uitvoeringsstrategie voor het vervolg van de proeftuin-2 (hersteld)

\

Samenvatting: Op 15 december 2020 hebben wij een raadsvoorstel vastgesteld over de evaluatie van de pilot aardgasvrij en de uitvoeringsstrategie voor het vervolg van de proeftuin. Op 20 januari 2021 is, op ons verzoek, de behandeling van de evaluatie pilot aardgasvrij de uitvoeringsstrategie voor het vervolg van de proeftuin en de subsidieverordening uitgesteld. U bent later geïnfromeerd dat de behandeling in april plaats zou vinden, dit vanwege aanlevertermijnen. Wij hebben ons raadsvoorstel van 15 december 2020 ingetrokken, en bieden u hierbij een nieuw raadsvoorstel en ontwerpbesluit aan. Nieuwe teksten ten opzichte van ons voorstel van 15 december 2020 zijn weergegeven in een kader. U wordt het volgende voorgesteld: 1.

Kennis te nemen van de Evaluatie pilot gasvrij (en eerste lessen voor de proeftuin) kenmerk 1535149, december 2020.

2.

De uitvoeringsstrategie "Een succesvolle proeftuin, Leren door te realiseren" (kenmerk 1537536, december 2020) vast te stellen, met daarin de volgende elementen: a. Blokgerichte aanpak; b. Het aanpassen van de kookgaswoningen; c. Geen eigen bijdrage eigenaren / bewoners; d. Keuzevrijheid voor eigenaren/ bewoners; e. Vrijwillige deelname voor eigenaren/ bewoners; f. Minimum deelnamepercentage aan het warmtenet is 85%, waarbij het college kan afwijken tot een minimum van 75%; g. Het projectbudget mag niet worden overschreden. Als er uiteindelijk geld tekortschiet, stoppen we met uitvoering van de rest van de proeftuin.

3.

Het college de opdracht te geven zo optimaal mogelijk gebruik te maken van de reeds bestaande subsidies (SAH en ISDE) en eventuele toekomstige subsidies.

4.

Het projectbudget, exclusief ISDE en SAH, vast te stellen op€ 6.599.900 en dit ten laste te brengen van de reserve duurzaamheid conform bijgevoegde beg roti ngswijzigi ng.

5.

Het budget voor de coördinatie en in te huren expertise van de proeftuin vast te stellen op ad€ 630.000 en hiervoor het bedrag in te zetten, dat eerder beschikbaar was gesteld als voorfinanciering. De voorfinanciering vloeit dus niet meer terug

Registratienummer: 1542424 Onderwerp: Evaluatie pilot aardgasvrij en Uitvoeringsstrategie voor het vervolg van de proeftuin-2 (hersteld). naar de algemene reserve. 6.

De "Subsidieverordening energietransitie particuliere woningen Proeftuin Overwhere-Zuid Purmerend 2021" vast te stellen

biz. 2 van 14

Registratienummer: 1542424 Onderwerp: Evaluatie pilot aardgasvrij en Uitvoeringsstrategie voor het vervolg van de proeftuin-2 (hersteld). Purmerend, 16 maart 2021 Aan de gemeenteraad van Purmerend,

Inleiding en probleemstelling: Op 15 december 2020 hebben wij een raadsvoorstel vastgesteld over de evaluatie van de pilot, de uitvoeringsstrategie voor de proeftuin met de daarbij horende subsidieverordening en begrotingswijziging. Op 20 januari 2021 heeft de commissie SOB op het verzoek van het College besloten de behandeling van deze stukken uit te stellen. We hebben inmiddels uitgewerkt wat de Investeringssubsidie Duurzame Energie en Energiebesparing en de Stimuleringsregeling Aardgasvrije Huurwoningen voor de proeftuin kunnen betekenen. Daarnaast is het rapport van Motivaction definitief gemaakt. In de bijgevoegde memo update uitvoeringsstrategie (1542426) kunt u lezen tot welke conclusies dit heeft geleid. In onderstaande tabel wordt weergegeven welke stukken ten opzichte van 15 december zijn gewijzigd en welke niet. Stuk Evaluatie Pilot Uitvoeringsstrategie Memo update uitvoeringsstrategie Raadsvoorstel Subsidieverordening Rapport Motivaction Beg roti ngswijzig i ng

Behandeld in het College 15 december 2020 15 december 2020 16 maart 2021

Status Ongewijzigd Ongewijzigd Nieuw: ter kennisname

Gewijzigd op 16 maart 2021 Gewijzigd op 16 maart 2021 Ter Kennisname op 16 maart 2021 15 december 2020

Gewijzigd Gewijzigd Nieuw: ter kennisname Gewijzigd

Oplossingsrichtingen: De pilot aardgasvrij is afgerond; de riolering is vervangen, de buitenruimte is opnieuw ingericht, de meeste woningen zijn aardgasvrij geworden. De pilot is afgerond met een evaluatie. Deze evaluatie en de leerpunten die er uit voortvloeien leiden tot een aanpak voor de opschaling en daarmee voor de uitvoering van de proeftuin. De evaluatie (bijlage 1) wordt u ter kennisname aangeboden. De aanpak voor de opschaling is neergelegd in de uitvoeringsstrategie "Een succesvolle proeftuin, leren door te realiseren" (bijlage 2). U wordt gevraagd deze uitvoeringsstrategie vast te stellen. 1. Evaluatie pilot Wij hebben u eerder een korte tussenevaluatie toegestuurd (16 juni 2020, kenmerk 585439). Dit betrof een evaluatie van de eerste woningen die aardgasvrij zijn gemaakt. De evaluatie die nu voor u ligt betreft de hele pilot en geeft antwoorden op de vragen die in ons raadsvoorstel (d.d. 22 mei 2020, 1436281) staan benoemd. Daarnaast geeft de evaluatie duidelijkheid over de geleerde lessen die we willen toepassen voor de proeftuin en biedt het een financieel overzicht. Het eindresultaat van de pilot in aantallen: Is zelf van het aardgas gegaan met subsidie Is overgestapt op stadsverwarming Blijven (voorlopig) op het aardgas

Aantal aansluitingen 3 (3%) 85 (89%) 8 (8%)

Ervaring bewoners De bewoners hebben in een enquête aangegeven dat zij over het algemeen tevreden zijn over het eindresultaat. De bewoners hebben continu centraal gestaan in de aanpak en het heeft de bewoners geen geld gekost. biz. 3 van 14

Registratienummer: 1542424 Onderwerp: Evaluatie pilot aardgasvrij en Uitvoeringsstrategie voor het vervolg van de proeftuin-2 {hersteld).

Ervaringen betrokken partijen en geleerde lessen AIie betrokken partijen1 (gemeente, SVP en Liander) hebben geïnvesteerd in de pilot om te leren hoe vervolgtrajecten kunnen worden aangepakt. Op meerdere vlakken moest het wiel worden uitgevonden, dat heeft denkwerk en doorlooptijd gevraagd van alle partijen. De geleerde lessen hieruit staan opgenomen in hoofdstuk 2 van de Uitvoeringsstrategie (bijlage 2). Kortheidshalve verwijzen wij u voor de geleerde lessen van de pilot naar dit hoofdstuk. Financiën Gedurende het project is een substantieel bedrag van het Rijk en de provincie ontvangen voor uitvoering van de pilot en proeftuin.

ONDERDEEL

BEDRAG OMSCHRIJVING

RIJKSBIJDRAGE PAW

6.900.000

RIJKSBIJDRAGE PAW EXTRA 3 VNG-SUBSIDIES PROVINCIALE SUBSIDIE

TOTAAL

400.000 245.000 200.000

Gemeentefonds decembercirculaire 2018 en meicirculaire 2019 Gemeentefonds decembercirculaire 2019 Subsidies innovatieve aanpak Uitvoeringsregeling subsidie warmtetransitie op wijkniveau 2019

7.745.000

De uitvoeringskosten van de pilot bedroegen 1.475.000 euro. In hoofdstuk 6 van de Evaluatie wordt dit bedrag nader toegelicht. Bij de jaarrekening worden de definitieve bedragen bekend. Met de ontvangen provinciale subsidie zijn de uitvoeringskosten van de pilot binnen de kaders van de Raad (besluit van 28 juni 2018) gebleven. In hoofdstuk 6 wordt ook ingegaan op de (financiële) leerpunten van SVP en Liander.

2.

Uitvoeringsstrategie

Bijgaand treft u de uitvoeringsstrategie "Een succesvolle proeftuin, leren door te realiseren" aan. Aan u wordt gevraagd deze vast te stellen. Hieronder volgt een samenvatting van de uitvoeringsstrategie. Voor de onderbouwing wordt in onderstaande tekst op meerdere onderdelen verwezen naar de uitvoeringsstrategie. Loslaten koppeling met riolering Voor de uitvoering van de werkzaamheden op en in de straat laten we de koppeling tussen de aanleg van het warmtenet en rioolvervanging los. In de pilot is gebleken dat dit de uitvoering complex maakt en dat het tot hogere kosten leidt. lntegraliteit en samenwerking met riolering blijft noodzakelijk, in verband met de (her)inrichting van de ondergrond, de overlast in de wijk en planning van de uitvoering (zodat uitvoerende partijen elkaar niet in de weg lopen). Daarom is wel de voorbereiding van de uitvoering gezamenlijk opgepakt. Gebouwen en eigenaren Om een reële inschatting te kunnen maken van de kosten van het aardgasvrij maken van de proeftuin is een overzicht van het soort gebouwen noodzakelijk. In de proeftuin staan nog 1170 aardgasvrij te maken gebouwen (woningen + overige panden).

1

De pilot bestond uit particuliere woningen. De corporatie is niet direct betrokken geweest bij de uitvoering van de pilot.

biz. 4 van 14

Registratienummer: 1542424 Onderwerp: Evaluatie pilot aardgasvrij en Uitvoeringsstrategie voor het vervolg van de proeftuin-2 (hersteld). KOOKGAS APPARTEMENTEN2

•

•

•

lntermaris lntermaris in WE Particulier

GRONDGEBONDEN WONINGEN

•

• •

lntermaris Wooncompagnie Particulier

APPARTEMENTEN

•

Particulier

OVERIGE PANDEN

• •

Winkel Overige

512

419 49 44 471

205 11 255 152

152 35

27 8

Blokgerichte aanpak In één keer alle eigenaren I bewoners van de 1170 panden benaderen en van het aardgas afkoppelen is een grote en complexe opgave. In de uitvoeringsstrategie is om deze reden een blokgerichte aanpak uitgewerkt. Hiermee wordt de proeftuin procesmatig verdeeld in behapbare blokken. Dit verkleint niet alleen de complexiteit in de uitvoering, maar is ook om de volgende redenen belangrijk: We kunnen (financiële) onzekerheden minimaliseren3, voordat financiële afspraken tussen de partners worden gemaakt. We voorkomen dat eigenaren een keuze moeten maken, nog jaren voordat de woningen daadwerkelijk aangesloten kunnen worden op het warmtenet. Deze blokgerichte aanpak, inclusief processtappen, is verder uitgewerkt in hoofdstuk 3 van de uitvoeringsstrategie.

Kookgaswoningen De kookgaswoningen zijn relatief eenvoudig aardgasvrij te maken. De woningen zijn voor hun warmtevoorziening al aangesloten op stadsverwarming. Omdat aanpassing van deze woningen geen of nauwelijks overlast in de straat met zich meebrengt en er buiten geen collectieve voorzieningen hoeven te worden getroffen, is de uitvoering van de kookgaswoningen losgekoppeld van de blokgerichte aanpak. lntermaris is reeds begonnen haar kookgaswoningen aardgasvrij af te maken. Deze panden vallen wel onder de uitvoeringsstrategie, maar niet onder de blokgerichte aanpak. De overige panden van lntermaris vallen wel onder de blokgerichte aanpak. Wij hebben in 2021, op basis van de Turap II van november 2020 de eerste betaling verricht aan lntermaris voor het aanpassen van de kookgaswoningen. In de Merwedestraat zijn hiervoor 104 woningen van het gas afgehaald. Hierdoor moet het resterende projectbudget met 170.100 euro worden verlaagd.

Kookgaswoningen zijn woningen waar nog gekookt wordt op aardgas, verwarming (ruimtes en tapwater) gaat via het warmtenet. Deze bewoners betalen dubbel vastrecht: aan Liander voor aardgas aan SVP voor het warmtenet. Dit is geen wenselijke situatie. 3 Het is bijvoorbeeld onmogelijk nu te weten hoeveel eigenaar/bewoners mee zullen doen, en welke aanpassingen aan de woningen uitgevoerd·moeten worden.

biz. 5 van 14

Registratienummer: 1542424 Onderwerp: Evaluatie pilot aardgasvrij en Uitvoeringsstrategie voor het vervolg van de proeftuin-2 (hersteld).

Uitgangspunten Met de betrokken partners van de proeftuin, SVP, lntermaris en Liander zijn uitgangspunten afgesproken. Deze uitgangspunten zijn gebaseerd op de geleerde lessen uit de pilot en op het vigerende wetgevende kader. Zij vormen de basis van de uitvoeringsstrategie. 1. Vanuit ons college is aangegeven dat bewoners / eigenaren kosteloos kunnen overstappen op het warmtenet; 2. AIie projectpartners (SVP, lntermaris, Liander en gemeente) vinden dat er een keuze moet zijn tussen een aansluiting op stadsverwarming of een subsidie voor een all electric variant; 3. Een warmtenet is een collectieve voorziening. Aanleg van het warmtenet is daarom gebonden aan een zekere deelnamegraad; 4. Vrijwillige deelname van gebouweigenaren is een randvoorwaarde; 5. Het projectbudget mag niet worden overschreden, anders gezegd; we stoppen als het geld op is. Hieronder lichten we deze uitgangspunten toe. Ad. 1 Bewoners I eigenaren kunnen kosteloos overstappen op het warmtenet Met dit uitgangspunt verwachten we dat het deelnamepercentage hoog zal zijn (we hanteren als uitgangspunt 85%, zie ad. 3). Dit is gebaseerd op de ervaringen uit de pilot, waar de eigenaren kosteloos konden overstappen op het warmtenet. Dit blijft gehandhaafd in de proeftuin. In de pilot werden de aanpassingen aan de woningen verzorgd via een collectieve aanpak, opgezet door de gemeente.

Ook dit blijft gehandhaafd, omdat dit kostenbesparend werkt en bijdraagt aan het ontzorgen van bewoners. Er is geen subsidie meer mogelijk voor een zelfstandige overstap op het warmtenet, los van het collectief. Op basis van de ervaringen in de pilot is in de uitvoeringsstrategie een inschatting gemaakt wat de totale kosten van de technische aanpassingen in de woningen zijn. Meer dan een inschatting is niet haalbaar, omdat het onmogelijk is nu te weten welke aanpassingen gedaan moeten worden. De inschatting is een 'best guess' en is daarmee een onzekerheid in de u itvoeri ngsstrateg ie. Ad. 2 Keuze tussen warmtenet en all electric We hebben met de projectpartners afgesproken dat eigenaren de keuze hebben tussen aansluiten op het warmtenet of een all electric oplossing. Zoals onder ad.1 aangegeven kunnen bewoners kosteloos overstappen op het warmtenet. Voor de all electric mogelijkheid komen bewoners in aanmerking voor subsidie (ad 5.000 euro incl BTW). Dit wordt vastgelegd in bijgaande subsidieverordening. Daarnaast kunnen eigenaren/bewoners ook nog andere (Rijks)subsidies aanvragen. De kosten van all electric worden echter niet volledig gedekt door de subsidies. Het Duurzaam Bouwloket kan de eigenaren/bewoners die hun woning all electric willen maken, adviseren over aanvullende subsidiemogelijkheden.

Het Motivactionrapport ondersteunt het uitgangspunt, dat bewoners de keuze moeten hebben tussen alternatieven en dat de subsidie voor all electric moet blijven bestaan.

biz. 6 van 14

Registratienummer: 1542424 Onderwerp: Evaluatie pilot aardgasvrij en Uitvoeringsstrategie voor het vervolg van de proeftuin-2 (hersteld). Voor woningcorporatie lntermaris is deze keuzevrijheid relevant, omdat haar woningen in de proeftuin recent zijn gerenoveerd en geïsoleerd. lntermaris heeft aangegeven een proef te willen doen waarbij een aantal van haar woningen in de proeftuin wordt verwarmd met een warmtepomp (all electric). In de uitvoeringsstrategie is opgenomen dat lntermaris uiterlijk 1 januari 2022 een besluit moet nemen over de warmte-oplossing in deze woningen en heeft tot 1 april 2022 de tijd om overeenstemming te krijgen met bewoners.

Ad. 3 Minimum deelnamepercentage Een warmtenet is een collectieve voorziening. Dit vereist een bepaald minimum deelnamepercentage. Het voorstel is om dit per blok te inventariseren (zie figuur 2 van de uitvoeringsstrategie). De uitvoeringsstrategie gaat ervan uit dat het warmtenet wordt aangelegd bij een deelnamepercentage van minimaal 85%. Het kan voorkomen dat in een blok het deelnamepercentage lager is dan 85%, maar dat het toch wenselijk is om aan te leggen. Voorgesteld wordt dat afwijkingen naar beneden tot 75% een bevoegdheid zijn van het college. Als het wenselijk is om het gehanteerde minimum deelnamepercentage verder te verlagen, wordt dat aan de Raad voorgelegd. Het rapport van Motivaction onderstreept het belang van het uitgangspunt dat er geen eigen financiële bijdrage aan bewoners wordt gevraagd in de proeftuin. Wij verwachten dat er in deze fase van de energietransitie onvoldoende draagvlak is om 'van het gas af te gaan' als eigenaren zelf financieel moeten bijdragen. Het percentage dat wil overstappen op een collectieve voorziening als stadsverwarming zal dan naar verwachting onder de gewenste 75-85% zakken. En dat betekent direct dat er in een blok geen enkele woning op een warmtenet wordt aangesloten Ad. 4 Vrijwillige deelname Bewoners/eigenaren kunnen niet gedwongen worden over te stappen op stadsverwarming of een all electric variant.

Hiervoor biedt het vigerende wetgevende kader geen mogelijkheid. In de pilot is geconstateerd dat persoonlijk en mondeling contact met bewoners een succesfactor is voor deelname. We constateren tegelijkertijd dat deze aanpak tijdrovend en arbeidsintensief is. In de proeftuin gaan we het persoonlijk contact handhaven, maar wel de vorm waarin dat gebeurt aanpassen. In hoofdstuk 5 van de uitvoeringsstrategie is een communicatietraject uitgewerkt, mede gebaseerd op de aanpak van de pilotwijk. Wij verwijzen u naar dit hoofdstuk voor een beschrijving van de manier hoe we per blok communiceren met de bewoners. Ad. 5 het projectbudget mag niet worden overschreden In de evaluatie is in de financiële paragraaf weergegeven welk deel van het projectbudget resteert voor de overige delen van de proeftuin. Het projectbudget is een optelsom van alle subsidies en bijdragen die de gemeente ontvangt voor het aardgasvrij maken van de proeftuin, verminderd met de uitgaven gedaan voor realisatie van de pilot. Van het deel van het projectbudget dat bestaat uit de initiële Rijksbijdrage mogen alleen de uitvoeringskosten worden betaald van de proeftuin (dit was de voorwaarde die het ministerie heeft gesteld). Onder uitvoeringskosten verstaan we de volgende posten: 1. Kosten collectieve voorzieningen (regelstation SVP en primaire leiding); 2. Aanpassingen binnenshuis; 3.

Kosten SVP (aanleg warmtenet etc); 4. Overige kosten (communicatie en stelpost voor 'netjes achterlaten' etc); 5. Subsidie voor bewoners die all electric kiezen; 6. Subsidie voor de aanschaf van een elektrische kookplaat en / of pannen.

biz. 7 van 14

Registratienummer: 1542424 Onderwerp: Evaluatie pilot aardgasvrij en Uitvoeringsstrategie voor het vervolg van de proeftuin-2 (hersteld). In de uitvoeringsstrategie zijn in hoofdstuk 6 en 7 twee varianten (kostenramingen) doorgerekend. In hoofdstuk 6 is een basisvariant uitgewerkt, die ervan uitgaat dat 85% van de particuliere woningen aansluit op het warmtenet en alle corporatie-woningen ook aansluiten op net warmtenet. De verwachting is dat voor slechts 20 gebouwen de all electric subsidie wordt aangevraagd. In hoofdstuk 7 is een variant uitgewerkt waarbij lntermaris voor haar grondgebonden woningen kiest voor all electric (warmtepomp). Deze kostenramingen zijn globaal en zijn bedoeld om inzichtelijk te maken of het haalbaar is om binnen het projectbudget alle woningen in de proeftuin aardgasvrij te maken. Uit de kostenramingen blijkt dat er een significant tekort is in beide varianten. Voor een onderbouwing en kwantificering van deze kostenramingen verwijzen wij u naar de betreffende hoofdstukken in de uitvoeringsstrategie. Hoofdstuk 8 geeft een indicatie van de kosten per woning voor beide varianten om een vergelijking te maken met de kosten voor het aardgasvrij maken van woningen elders in het land.

In hoofdstuk 9 zijn oplossingen uitgewerkt om tot een reductie van kosten te komen, zodat zoveel mogelijk woningen aardgasvrij kunnen worden gemaakt: We zullen intensief zoeken naar financieringsmogelijkheden via bestaande of nieuwe subsidieregelingen. In deze uitvoeringsstrategie is het uitgangspunt dat de bewoners kosteloos op het warmtenet kunnen overstappen gehanteerd. Wanneer een aansluitbijdrage aan bewoners wordt gevraagd, kan het tekort mogelijk (deels) worden opgelost. Het is aan de Raad om daar over na te denken. Wij verwachten dat het vragen van een eigen bijdrage van bewoners een negatief effect kan hebben op het aantal deelnemers en de uitvoerbaarheid van dit project. Het al dan niet vragen van een eigen bijdrage is een voorwaarde die voor alle pandeigenaren gelijk moet zijn en niet per blok kan verschillen. Dit met uitzondering van de kookgaswoningen, omdat deze al op het warmtenet zijn aangesloten. We zullen permanent zoeken naar mogelijkheden om de kosten voor het aanpassen van de woningen verder te reduceren. Hierbij geldt wel, dat ten opzichte van de pilot deze kosten al significant zijn teruggebracht. Samen met de partners onderzoeken we de mogelijkheid voor spelregels rondom de risico's en posten onvoorzien. Als bovenstaande onvoldoende oplevert om het tekort te dekken, rest slechts de optie om de verdere uitvoering te stoppen.

Op dit moment is niet aan te geven wanneer en waar dat precies zal zijn. Bij het opstellen van processtappen is hiermee rekening gehouden (zie ook hoofdstuk 3).

biz. 8 van 14

Registratienummer: 1542424 Onderwerp: Evaluatie pilot aardgasvrij en Uitvoeringsstrategie voor het vervolg van de proeftuin-2 (hersteld).

3. Subsidieverordening Wij stellen u voor de bijgaande ontwerp-subsidieverordening vast te stellen. De subsidieverordening voorziet in bedragen voor verschillende categorieën: -

Voor eigenaren van kookgaswoningen: maximaal 525 euro voor de aanschaf van een elektrische kookplaat en/ of pannen; Voor grondgebonden woningen en appartementen is maximaal 5000 euro (incl BTW) beschikbaar indien de eigenaar/bewoner voor de all electric mogelijkheid kiest.

Ten opzichte van de eerder aan u voorgelegde subsidieverordening is het subsidiebedrag voor aan aankoop van een elektrische kookplaat en/of pannen verhoogd naar maximaal 525 euro. Daarmee is het bedrag gelijk aan het bedrag dat lntermaris hanteert voor haar huurders. Daarnaast zijn de gevolgen van de ISDE- en SAH-subsidies van het Rijk in de subsidieverordening verwerkt. Voor de volledigheid merken wij op dat wij op 19 februari jl. hebben vernomen dat het Rijk de ISDE-subsidie hoogstwaarschijnlijk per 1 april 2021 wederom zal wijzigen. Vanaf die datum mag de ISDE-subsidie gestapeld worden met gemeentelijke subsidies. Wij hebben hierover contact gehad met het Rijk. Wij gaan er in de subsidieverordening vanuit dat deze wijziging er komt en dat de ISDEsubsidie dus kan worden gecombineerd met een gemeentelijke subsidie voor een kooktoestel en pannen. Indien deze aangekondigde wijziging er niet komt, zullen wij de kooktoestellen en pannen in natura moeten verstrekken. De subsidieverordening moet dan worden aangepast, zodat de Raad in april het juiste besluit kan nemen.

Bij de overstap op het warmtenet zorgt de gemeente kosteloos voor de uitvoering van de noodzakelijke werkzaamheden, zoals het uitbreiden van de meterkast met een kookaansluiting voor elektrisch koken en het verwijderen van de aardgasaansluitingen. Op grond van de Algemene Wet bestuursrecht wordt onder subsidie verstaan de aanspraak op financiële middelen. Nu bij het kosteloos uitvoeren van werkzaamheden daar geen sprake van is, valt dit ook niet onder deze subsidieverordening. Meetbare doelstellingen: Binnen de gegeven (financiële) kaders (het project stopt als het geld op is) zoveel mogelijk panden in de proeftuin aardgasvrij maken. Financiële consequenties: Resterend budget voor de uitvoeringskosten In de evaluatie (paragraaf 6.2 en 6.3) staat aangegeven welk budget er beschikbaar is gekomen voor de proeftuin. Ook valt te lezen welke kosten er zijn gemaakt. Het beschikbare uitvoeringsbudget voor de rest van de proeftuin staat in onderstaande tabel weergegeven. Wij hebben in 2021, op basis van de Turap II van november 2020 de eerste betaling verricht aan lntermaris voor het aanpassen van de kookgaswoningen. In de Merwedestraat zijn 104 woningen van het gas afgehaald. Hierdoor moet het resterende projectbudget met 170.100 euro worden verlaagd.

biz. 9 van 14

Registratienummer: 1542424 Onderwerp: Evaluatie pilot aardgasvrij en Uitvoeringsstrategie voor het vervolg van de proeftuin-2 (hersteld). Rijksbijdragen PAW Subsidie provincie Subsidies VNG Middelen duurzaamheidsagenda 2018-2019

7.300.000 200.000 245.000 500.000

Totaal:

8.245.000

Uitgaven pilot Uitgaven kookgaswoningen

- 1.475.000 - 170.100

Uitvoeringsbudget resterend deel proeftuin

6.599.900 euro

ISDE en SAH subsidie De mogelijkheid van de ISDE- en SAH-subsidie is niet meegenomen in de financiële doorrekening in de uitvoeringsstrategie. Op basis van het aantal eigenaar/bewoners in de proeftuin hebben we uitgerekend dat de ISDE-subsidie op deze manier maximaal 1,06 miljoen euro kan opleveren als alle eigenaren/bewoners aardgasvrij worden via een aansluiting op het warmtenet. Aan de hoogte van dit bedrag kleeft een aantal onzekerheden. Zo is de ISDE-subsidie niet oneindig beschikbaar. Het totaal bedrag is gemaximeerd en we weten niet in welk tempo elders in het land aanspraak wordt gedaan op deze subsidiepot. Ook hebben we in deze fase nog geen rekening gehouden in de berekening met regelgeving rondom de BTW. Ook de SAH-subsidie is doorgerekend. Eigenaren/verhuurders (corporatie en particulier) kunnen bij elkaar opgeteld ongeveer 1,1miljoen euro subsidie aanvragen. Ook hier kleven nog grote onzekerheden aan. We weten bijvoorbeeld pas wat de kosten zijn (en dus de hoogte van de subsidie), als de woningen zijn geïnventariseerd. Daarnaast is ook deze subsidiemogelijkheid eindig en kent de subsidiepot net als de ISDE een plafond voor heel Nederland. Ook hebben we in deze fase nog geen rekening gehouden in de berekening met regelgeving rondom de BTW.

Vanwege de grote onzekerheden rondom de SAH en de ISDE is de uitvoeringsstrategie op het gebied van de financiën niet gewijzigd. De praktijk moet uitwijzen hoe de beide subsidies daadwerkelijk uitpakken. We houden daarmee ook vast aan het uitgangspunt: stoppen als het geld op is.

Budget voor de coördinatie en in te huren expertise Conform bijgevoegde uitvoeringsstrategie denken wij bovenop het bovengenoemde budget een bedrag van circa € 1.380.000 nodig te hebben voor coördinatie en in te huren expertise. In de begroting 2021- 2023 is hiervoor een bedrag beschikbaar van in totaal€ 750.000 (€ 250.00 per jaar voor de jaren 2021, 2022 en 2023). Wij stellen voor om het bedrag, dat eerder als voorfinanciering beschikbaar is gesteld (630.000 euro) hier aan toe te voegen. Het budget voor de coördinatie en in te huren expertise wordt daarmee bij een uitvoeringstermijn van drie jaar: Reeds beschikbaar in de begroting: Nieuw te besluiten door de Raad:

750.000 630.000

Budget proeftuin coördinatie/ inhuur expertise

biz. 10 van 14

1.380.000 euro

Registratienummer: 1542424 Onderwerp: Evaluatie pilot aardgasvrij en Uitvoeringsstrategie voor het vervolg van de proeftuin-2 (hersteld). In de pilot is de coördinator gecontracteerd door de gemeente. Partners zoeken momenteel uit of het wellicht verstandiger is om de coördinatiewerkzaamheden anders te organiseren (bijv. door de aannemer uit te laten voeren). Ook in dat geval worden er kosten gemaakt en is het budget van 630.000 euro noodzakelijk, maar dan wordt het toegevoegd aan het uitvoeringsbudget van proeftuin (i.p.v. externe inhuur). De uitvoeringsstrategie laat nog in het midden of de coördinatie van de werkzaamhedenbinnen door de gemeente moet worden uitgevoerd, door SVP of door een aannemer. Omdat we het belangrijk vinden dat bewoners weten dat ze keuze hebben en vanwege de sociale situatie achter de voordeur, is besloten om de coördinatie bij de gemeente te laten liggen. Bij het eerste blok houden we de situatie zoals die in de pilot was: de gemeente coördineert. Op dit punt willen we samen met de aannemer leren. Dat betekent dat we van blok tot blok steeds meer verantwoordelijkheid voor coördinatie bij de aannemer neer willen leggen. Wij verwachten dat een schuif van verantwoordelijkheden niet direct een financiële besparing oplevert. Ook de aannemer zal betaald moeten worden voor de coördinatiewerkzaamheden.

een

Samenvattend wordt voorgesteld te besluiten om: het uitvoeringsbudget vast te stellen op€ 6.599.900 en dit ten laste te brengen van de reserve duurzaamheid conform bijgevoegde begrotingswijziging; het budget voor de coördinatie en in te huren expertise van de proeftuin vast te stellen op ad€ 630.000 en hiervoor het bedrag in te zetten, dat eerder beschikbaar was gesteld als voorfinanciering. De voorfinanciering vloeit dus niet meer terug naar de algemene reserve. Gebruik te maken van de mogelijkheid tot het aanvragen van ISDE- en SAH-subsidie. Het totaal beschikbaar budget voor de proeftuin komt daarmee op:

ONDERDEEL

BEDRAG

UITVOERINGSBUDGET (ten laste van de reserve duurzaamheid)

6.599.900

PROJECTMANAGEMENTBUDGET (ten laste van de reserve duurzaamheid) PROJECTMANAGEMENT (reeds in de begroting opgenomen)

TOTAAL

630.000 750.000

7.979.900

In het bijgevoegde begrotingsvoorstel is een verdeling gemaakt over drie jaarschijven. In de eerste jaarschijf is het budget opgenomen voor het eerste blok, het regelstation en de resterende kookgaswoningen. Het budget voor de overige blokken is verdeeld over de andere twee jaarschijven.

Communicatie: In hoofdstuk 5 van de uitvoeringsstrategie is een uitgebreide beschrijving opgenomen over hoe met bewoners wordt gecommuniceerd in de proeftuin. Kortheidshalve wordt hiernaar verwezen. De bewoners in de proeftuin zijn geïnformeerd over het uitstel van de besluitvorming. De bewoners worden zo snel mogelijk geïnformeerd over uw besluit. In bijgaande memo update uitvoeringsstrategie wordt ook ingegaan op de communicatie. De communicatie met bewoners in de proeftuin wordt gewijzigd, omdat er van de eigenaren meer gevraagd wordt, dan we zouden doen zonder gebruik te maken van de ISDE en SAH subsidies. blz. 11 van 14

Registratienummer: 1542424 Onderwerp: Evaluatie pilot aardgasvrij en Uitvoeringsstrategie voor het vervolg van de proeftuin-2 (hersteld).

Relatie met fusie: N.v.t.

Duurzaamheid: De uitvoering van de proeftuin is een van de onderwerpen waarop wordt ingezet in de duurzaamheidsagenda.

Monitoring/evaluatie: De uitvoering van de proeftuin staat, zoals ook in de Uitvoeringsstrategie staat, in het teken van "leren door te realiseren". Blokgericht zullen we leren of de aanpak werkt, en voor ieder blok kan de aanpak worden bijgestuurd. We zullen u op meerdere momenten tijdens de uitvoering op de hoogte houden hoe de blokgerichte aanpak verloopt: voordat gestart wordt met de uitvoering van een nieuw blok zullen we u informeren. Dit is nadat de financiële consequenties in beeld zijn gebracht (zie ook hoofdstuk 3). Als een blok is uitgevoerd, volgt tevens een rapportage aan de gemeenteraad. In deze rapportage wordt ingegaan op de samenwerking met de bewoners, het aantal woningen dat aangesloten is, de kosten, de lessen die we geleerd hebben, het resterende budget, etc. En wat dit eventueel betekent voor het volgend blok Op het moment dat we verwachten dat het budget niet meer voldoende is om het volgende blok uit te voeren, zullen de partners op basis van de leerervaringen in de voorafgaande blokken, moeten beslissen hoe ze hiermee omgaan: stoppen, het blok verder opknippen, afspraken maken met bewoners op voorwaarde dat er voldoende budget is, etc (zie hoofdstuk 3). Hierbij wordt de raad geconsulteerd.

Voorstel: 1.

Kennis te nemen van de Evaluatie pilot gasvrij (en eerste lessen voor de proeftuin) kenmerk 1535149, december 2020.

2.

De uitvoeringsstrategie "Een succesvolle proeftuin, Leren door te realiseren" (kenmerk 1537536, december 2020) vast te stellen, met daarin de volgende elementen: a. Blokgerichte aanpak,; b. Het aanpassen van de kookgaswoningen c. Geen eigen bijdrage eigenaren/ bewoners; d. Keuze vrijheid voor eigenaren/ bewoners; e. Vrijwillige deelname voor eigenaren / bewoners; f. Minimum deelnamepercentage aan het warmtenet is 85%, waarbij het college kan afwijken tot een minimum van 75%; Het projectbudget mag niet worden overschreden. Als er uiteindelijk geld tekortschiet, stoppen we met uitvoering van de rest van de proeftuin.

3.

Het college de opdracht te geven zo optimaal mogelijk gebruik te maken van de reeds bestaande subsidies (SAH en ISDE) en eventuele toekomstige subsidie.

4.

Het projectbudget, exclusief ISDE en SAH, vast te stellen op€ 6.599.900 en dit ten laste te brengen van de reserve duurzaamheid conform bijgevoegde begrotingswijziging.

biz. 12 van 14

Registratienummer: 1542424 Onderwerp: Evaluatie pilot aardgasvrij en Uitvoeringsstrategie voor het vervolg van de proeftuin-2 (hersteld).

5.

Het budget voor de coördinatie en in te huren expertise van de proeftuin vast te stellen op ad € 630.000 en hiervoor het bedrag in te zetten, dat eerder beschikbaar was gesteld als voorfinanciering. De voorfinanciering vloeit dus niet meer terug naar de algemene reserve.

6. De "Subsidieverordening energietransitie particuliere woningen Proeftuin OverwhereZuid Purmerend 2021" vast te stellen

Burgemeester en wethouders van Purmerend, de secretaris de burgemeester,

Bijlage(n): 1. Memo update uitvoeringsstrategie, maart 2021, registratienummer 1542426 2. Evaluatie pilot aardgasvrij, december 2020, registratienummer 1535149 3. Uitvoeringsstrategie "Een succesvolle proeftuin", december 2020, 1537536 4. Begrotingswijziging. 5. Subsidieverordening energietransitie particuliere woningen proeftuin Overwhere-Zuid Purmerend 2021. 6. Motivaction rapport 'Vijf tinten groener in Purmerend', dd 19 februari 2021

biz. 13 van 14

Registratienummer: 1542424 Onderwerp: Evaluatie pilot aardgasvrij en Uitvoeringsstrategie voor het vervolg van de proeftuin-2 (hersteld).

De raad van de gemeente Purmerend, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 2 maart 2021,

BESLUIT:

1.

Kennis te nemen van de Evaluatie pilot gasvrij (en eerste lessen voor de proeftuin) kenmerk 1535149, december 2020.

2.

De uitvoeringsstrategie "Een succesvolle proeftuin, Leren door te realiseren" (kenmerk 1537536, december 2020) vast te stellen, met daarin de volgende elementen: a. Blokgerichte aanpak; b. Het aanpassen van de kookgaswoningen b. Geen eigen bijdrage eigenaren / bewoners; c. Keuze vrijheid voor eigenaren / bewoners; d. Vrijwillige deelname voor eigenaren/ bewoners; e. "minimum deelnamepercentage aan het warmtenet wordt gesteld op 85%", het college bevoegdheid heeft om bij deelname van minimaal 80% het project toch van start te laten gaan. Bij een lager deelnamepercentage gaat het college in overleg met de raad; f. Het projectbudget mag niet worden overschreden. Als er uiteindelijk geld tekortschiet, stoppen we met uitvoering van de rest van de proeftuin.

3.

Het college de opdracht te geven zo optimaal mogelijk gebruik te maken van de reeds bestaande subsidies (SAH en ISDE) en eventuele toekomstige subsidies.

4.

Het projectbudget, exclusief ISDE en SAH, vast te stellen op€ 6.599.900 en dit ten laste te brengen van de reserve duurzaamheid conform bijgevoegde beg roti ngswijzig ing.

5.

Het aanvullende budget voor de coördinatie en in te huren expertise van de proeftuin vast te stellen op€ 250.000. Dit te dekken uit eerder beschikbaar gestelde voorfinanciering van de pilotwijk en de resterende middelen van dit budget a€ 380.000 vrij te laten vallen aan de algemene reserve.

6.

De "Subsidieverordening energietransitie particuliere woningen Proeftuin Overwhere-Zuid Purmerend 2021" vast te stellen, met dien verstande dat artikel 3:5 Hoogte van de subsidie, lid 1 wordt vervangen door: 1. Voor voorzieningen/producten genoemd in artikel 3:3, lid 2 bedraagt de subsidie maximaal €10.000,-- (incl. BTW) per woning.

april 2021

Aldus vastgesteld in de griff ,

biz. 14 van 14