a-raadsvoorstel-en-ontwerpbesluit-stevige-lokale-teams

Raadsvoorstel en ontwerpbesluit

Registratienummer raad 1613550

Datum: 27 mei 2025

Portefeuillehouder: N. Saaf

Domein / Team: MAAD / JEUG

Onderwerp: Stevige Lokale Teams Bijlage: “doorontwikkeling stevige lokale teams” Samenvatting: De gemeente Purmerend wil de toegang tot jeugdhulp verbeteren door het voorveld en het Loket Jeugd door te ontwikkelen tot de stevige lokale teams. Deze teams moeten dichtbij en laagdrempelig werken, integrale hulp en ondersteuning bieden en voldoende mandaat hebben om kinderen en gezinnen effectief te ondersteunen. De doorontwikkeling naar stevige lokale teams gaat over een andere werkwijze voor professionals, een (her)verdeling van rollen, taken en verantwoordelijkheden. Na de decentralisaties in 2015 heeft de gemeente Purmerend ervoor gekozen de lokale toegang tot jeugdhulp te splitsen in een laagdrempelig voorveld en het Loket Jeugd voor toegang tot specialistische jeugdhulp. Vanuit de Hervormingsagenda Jeugd wil de gemeente Purmerend aan de slag met de doorontwikkeling van deze lokale toegang naar stevige lokale teams. Dit raadsvoorstel legt het kader vast voor de doorontwikkeling naar stevige lokale teams. De doorontwikkeling gebeurt op basis van drie centrale principes: ● het aanbrengen van focus ● het aanscherpen van het opdrachtgever- en opdrachtnemerschap ● strategisch partnerschap met maatschappelijke organisaties en (vertegenwoordigers) van kinderen en gezinnen. De gemeenteraad wordt voorgesteld geen wensen en bedenkingen te hebben tegen het besluit van het college.

Registratienummer: 1613550 Onderwerp: Doorontwikkeling naar stevige lokale teams Purmerend, 27 mei 2025 Aan de gemeenteraad van Purmerend, Inleiding Na de decentralisaties heeft de gemeente Purmerend ervoor gekozen de lokale toegang tot jeugdhulp te splitsen in een laagdrempelig voorveld en het Loket Jeugd voor toegang tot specialistische jeugdhulp. Eén van de afspraken uit de Hervormingsagenda Jeugd (HaJ) gaat over de doorontwikkeling van deze lokale toegang naar stevige lokale teams. Door deze ontwikkeling kunnen inwoners laagdrempelig en dichtbij terecht voor de juiste en integrale hulp en ondersteuning. De doorontwikkeling naar stevige lokale teams is voor gemeenten uitgewerkt in het richtinggevend kader stevige lokale teams. Aan de hand van dertien basiskenmerken, verdeeld over drie kernwaarden, staat in detail beschreven waar de stevige lokale teams aan moeten voldoen. De doorontwikkeling naar stevige lokale teams gaat over een andere manier van werken, andere randvoorwaarden, andere kennis en expertise. Ouders en kinderen kunnen terecht in het voorveld met een hulpvraag. De organisaties in het voorveld bieden laagdrempelige ondersteuning, (opvoed)hulp, informatie en advies, gericht op het versterken van het normale leven en het probleemoplossend vermogen van kinderen, ouders en hun netwerk. Inwoners kunnen daar aanspraak op maken zonder een verwijzing.

De professionals zijn goed benaderbaar, werken outreachend en bouwen een vertrouwensband op met kinderen en gezinnen door persoonlijk contact en de goede samenwerking met de verschillende partijen in het voorveld op wijkniveau. De gemeente Purmerend investeert al jaren in een sterk voorveld. Dit is geheel in lijn met de doelstellingen van de decentralisaties in 2015 en onze uitgangspunten in de Jeugdnota 2023-2028 'Samen leven', zoals normaliseren. Is er meer hulp nodig? Dan denken de professionals van het Loket Jeugd mee over de mogelijkheden voor (specialistische) hulp en ondersteuning. Dit kan een oplossing zijn in het voorveld, maar ook, indien nodig, een verwijzing naar specialistische jeugdhulp. Bovendien bieden deze professionals procesregie. Dit betekent dat zij de vaste contactpersoon zijn voor het gezin en ervoor zorgen dat de (verschillende vormen van) hulp goed aansluiten bij het gewenste resultaat van het gezin. In dit voorstel leest u het kader waarbinnen de gemeente Purmerend de doorontwikkeling van het voorveld en het Loket Jeugd naar de stevige lokale teams wil vormgeven. Probleemstelling en opdracht Op dit moment blijkt dat de investeringen in het voorveld nog onvoldoende renderen bij de specialistische jeugdhulp. Idealiter leidt een sterk voorveld tot een lagere afname van specialistische jeugdhulp.

Verhoudingsgewijs investeert gemeente Purmerend veel geld per huishouden aan de jeugd in vergelijking met de benchmark gemeente van de VNG en het Nederlands gemiddelde. Voor de gemeente Purmerend is het de opgave om zowel het voorveld als het Loket Jeugd op zo’n manier in te vullen dat kinderen en gezinnen die het meest de hulp en ondersteuning nodig hebben bereikt worden. Alle organisaties in het voorveld en het Loket Jeugd vervullen een veelheid aan rollen, verantwoordelijkheden en taken voor kind en gezin. De opdracht voor de gemeente Purmerend is om al deze rollen, verantwoordelijkheden en taken door te ontwikkelen naar de stevige lokale teams.

blz. 2 van 8

Registratienummer: 1613550 Onderwerp: Doorontwikkeling naar stevige lokale teams Naast de basiskenmerken uit het Richtinggevend kader bestaat de doorontwikkeling naar de stevige lokale teams voor de gemeente Purmerend uit onderstaande verbeterpunten: ● Focus ● Opdrachtgever- en opdrachtnemerschap ● Strategisch Partnerschap Context en informatievoorziening Er gebeurt veel in de jeugdzorg. Tijdens de raadsvergadering van 30 januari jl. (registratienummer: 1606328) is besloten over verbetervoorstellen voor de jeugdzorg, dit ging over wat nu inhoudelijk nodig is en wat nodig is om de taakstelling vanwege de alsmaar stijgende kosten te realiseren: ● Het inzetten van een versnellingsteam om uithuisplaatsingen te verminderen; ● Het aantrekken van expertise voor Wet langdurige zorg (Wlz)-aanvragen; ● Het structureel borgen van preventieve jeugdbescherming; ● Het verhogen van de beleidscapaciteit jeugd. De verbetervoorstellen gaan over het verbeteren van de jeugdzorg voor onze kinderen en gezinnen op dit moment. Dit voorstel voor de doorontwikkeling naar stevige lokale teams is gericht op de toekomstige werkwijze en inrichting van het voorveld en het Loket Jeugd. Informatie over de huidige situatie ontvangt u twee keer per jaar via de structurele monitor jeugd, bijvoorbeeld over de wachtlijsten en wachttijden bij het Loket Jeugd.

De eerste definitieve versie van de structurele monitor krijgt u in september 2025 toegestuurd. Oplossingsrichtingen Focus Voldoende laagdrempelig en vrij toegankelijk aanbod in het voorveld zou de vraag naar specialistische jeugdhulp moeten dempen. Althans, dit was één van de gedachten vanuit de decentralisaties. In de gemeente Purmerend leiden de uitgaven aan de voorkant in het voorveld nog niet (voldoende) tot lagere uitgaven in de specialistische jeugdhulp. Het probleem is daarom niet de hoeveelheid geld, maar de focus van de uitgaven. Worden op dit moment de meest kwetsbare gezinnen bereikt? Op basis van onze analyse is dit niet altijd het geval en zijn de voorzieningen in het voorveld nog te ongericht. Iedereen kan er gebruik van maken, waardoor de beschikbaarheid voor de inwoners die het het meeste nodig hebben onder druk komt te staan. We kunnen niet alles hetzelfde blijven doen, maar zoeken naar het grootste rendement (zowel inhoudelijk als financieel) voor de inwoners die dit het meeste nodig hebben. Opdrachtgever- en opdrachtnemerschap Op dit moment zijn veel verschillende organisaties actief in het voorveld. Een andere invulling van het opdrachtgever- en opdrachtnemerschap kan bijdragen aan meer samenhang in het voorveld en scherpe sturing op het behalen van de gewenste doelstellingen.

Dit begint bij een heldere opdracht met scherpe doelstellingen, verwachtingen en prestatie(-indicatoren). Bovendien zijn de juiste randvoorwaarden belangrijk, bijvoorbeeld in langdurige subsidierelaties en voldoende geld om de opdracht uit te voeren. De gemeente Purmerend heeft een belangrijke rol als opdrachtgever, maar ook het opdrachtnemerschap verdient een doorontwikkeling. Denk bijvoorbeeld aan het scherp in beeld brengen van de behaalde resultaten, stevige samenwerkingen opzetten met andere opdrachtnemers en een stem geven aan ervaringsdeskundigen in hun organisatie.

Strategisch partnerschap blz. 3 van 8

Registratienummer: 1613550 Onderwerp: Doorontwikkeling naar stevige lokale teams De doorontwikkeling naar stevige lokale teams krijgt invulling op basis van strategisch partnerschap. Opdrachtnemers hebben waardevolle kennis, expertise en ervaring in huis voor de doorontwikkeling en uitvoering van de stevige lokale teams. Strategisch partnerschap betekent eveneens een basishouding van vertrouwen. Dit betekent bijvoorbeeld scherpe afspraken over monitoring en verantwoording om administratieve lasten te voorkomen. Ontwikkelopgaven kernwaarden richtinggevend kader Om tot de ontwikkelopgaven te komen is de huidige situatie in de gemeente Purmerend gespiegeld aan de dertien basiskenmerken uit het Richtinggevend kader. Het resultaat is een scherp beeld over de stand van zaken én de belangrijkste ontwikkelopgaven per kernwaarde. Ontwikkelopgaven gemeente Purmerend kernwaarde dichtbij: ● In de doorontwikkeling naar de stevige lokale teams wordt samen met organisaties in het voorveld onderzocht wie de meest kwetsbare inwoners per wijk zijn om vervolgens hier hulp, ondersteuning, rollen en verantwoordelijkheden op aan te laten sluiten. ● De stevige lokale teams werken wijkgericht en zijn laagdrempelig toegankelijk. ● De stevige lokale teams werken op basis van dezelfde afspraken en wijze van bekostiging.

● De stevige lokale teams sluiten zoveel mogelijk aan bij het ‘gewone’ leven, zoals op school, bij de huisarts en de kinderopvang. ● De stevige lokale teams werken met ervaringsdeskundigen om de dienstverlening aan inwoners te verbeteren. Ontwikkelopgaven gemeente Purmerend kernwaarde integraal: ● De stevige lokale teams bieden vrij toegankelijke basishulp. ● De professionals die (basis)hulp bieden zijn vakbekwaam, aantoonbaar met een SKJregistratie (Stichting Kwaliteitsregister Jeugd). ● De professionals in de stevige lokale teams brengen samen met kind en gezin de volledige situatie in beeld, bijvoorbeeld op het gebied van zingeving, wonen, financiën en psychische gezondheid. ● Bij de doorontwikkeling naar stevige lokale teams is een soepele overgang naar volwassenheid een speerpunt. ● De stevige lokale teams hebben expertise over levenslange en/of levensbrede beperkingen. Bovendien maken we het mogelijk dat beschikkingen aansluiten qua duur (looptijd), aard en omvang. Ontwikkelopgaven gemeente Purmerend kernwaarde met mandaat: ● De gemeente Purmerend versterkt intern het domeinoverstijgende mandaat om te zorgen dat de juiste professionals hun verantwoordelijkheid pakken. ● Kinderen en gezinnen hebben een vast aanspreekpunt, een vertrouwd gezicht dat hen begeleidt in hun hulpverleningstraject.

● In de stevige lokale teams blijft de expertise van het team Preventieve Jeugdbescherming behouden. ● De stevige lokale teams zorgen tijdig voor een goede verbinding met het interne team Zorg en Veiligheid. ● De gemeente Purmerend creëert een lerende omgeving met voldoende reflectie op het vakmanschap en ruimte om met elkaar het gesprek te voeren over gemaakte keuzes.

blz. 4 van 8

Registratienummer: 1613550 Onderwerp: Doorontwikkeling naar stevige lokale teams ● Professionals in de stevige lokale teams houden scherp in de gaten welke inwoners het meeste gebaat zijn bij hulp en ondersteuning en waar het mogelijk is om andere of geen hulp in te zetten (bijvoorbeeld collectieve hulp). Proces tot nu toe: Het document “Doorontwikkeling naar stevige lokale teams” (zie bijlage) is tot stand gekomen vanuit verschillende perspectieven, zowel binnen de gemeente Purmerend als daarbuiten. ● In 2024 hebben bijeenkomsten plaatsgevonden met maatschappelijke organisaties die actief zijn in het voorveld. De deelnemers zijn tijdens deze bijeenkomsten gevraagd naar hun visie op de toekomst van de lokale teams in de gemeente Purmerend. ● De doorontwikkeling naar stevige lokale teams is met de adviesraad Sociaal Domein besproken. ● In 2025 is met Clup Welzijn, Levvel, MEE en PJP (praktijkondersteuners bij de huisarts) (4 grote organisaties in het voorveld) gesproken over de doorontwikkeling richting stevige lokale teams. ● De gemeente Purmerend heeft samen met de VNG onderzocht hoe de huidige situatie in Purmerend zich verhoudt tot de dertien basiskenmerken uit het richtinggevend kader. Hierbij zijn het gemeentelijk beleidsperspectief, het perspectief van de uitvoering en het perspectief van de inwoner meegenomen.

Bij de doorontwikkeling naar stevige lokale teams zullen we de verbinding met maatschappelijke organisaties blijven opzoeken. Vervolg Het speerpunt strategisch partnerschap betekent onder andere dat de doorontwikkeling naar stevige lokale teams samen met maatschappelijke organisaties, een vertegenwoordiging van cliënten en inwoners en de adviesraad Sociaal Domein wordt ingevuld. Hun kennis en expertise is essentieel, onder andere bij het (verder) in beeld brengen van de ontwikkelbehoeften van onze inwoners, bepalen welke basishulp inwoners bij de stevige lokale teams ontvangen en welke inrichtingskeuzes hierbij passen. Een belangrijk aandachtspunt bij de doorontwikkeling naar stevige lokale teams is de krapte op de arbeidsmarkt. Het personeelstekort in de jeugdhulp, zowel lokaal als landelijk, beïnvloedt de mogelijkheden voor de doorontwikkeling. Om hiermee om te gaan, zet de gemeente Purmerend actief in op het aantrekken en behouden van personeel door middel van een grote arbeidsmarktcampagne, met als doel een aantrekkelijke werkgever te zijn voor de lange termijn. Proces We streven naar volledige implementatie binnen anderhalf jaar. In de interactieve fase (tot en met Q2 2026) wordt met maatschappelijke organisaties actief in het voorveld en vertegenwoordigers van het Loket Jeugd gezamenlijk toegewerkt richting de stevige lokale teams en hoe deze er precies uit moeten zien.

Parallel hieraan intensiveren we onze eigen implementatiewerkzaamheden. In Q3 2026 presenteren we een tussentijds voorstel. Er wordt niet gewacht tot aan het ‘einde’ van de doorontwikkeling naar de stevige lokale teams om te starten met doorontwikkelen. Vanaf vandaag gaan we actief aan de slag met de ontwikkelopgaven die de doorontwikkeling met zich meebrengt. Zo brengen we focus aan en scherpen het opdrachtgever- en opdrachtnemerschap aan. Denk bijvoorbeeld aan de nieuwe subsidies voor 2026, waarin een eerste stap gezet kan worden in heldere (resultaat)afspraken in lijn blz. 5 van 8

Registratienummer: 1613550 Onderwerp: Doorontwikkeling naar stevige lokale teams met de doorontwikkeling naar stevige lokale teams. Bovendien werken we actief aan een laagdrempelige toegankelijke toegang, bijvoorbeeld door heldere communicatie. Zo is recent de website voor jeugd en gezin herijkt, zodat inwoners gemakkelijker hun weg naar hulp en ondersteuning kunnen vinden. Eveneens gaan we aan de slag met de ideeën die zijn voortgekomen uit de werkbijeenkomst met de gemeenteraad op 8 mei jl. Financiële consequenties: De doorontwikkeling naar de stevige lokale teams vindt plaats binnen het financiële kader van de lokale teams: de budgetten van het voorveld en het Loket Jeugd. Dit betreft een bedrag in de begroting voor 2025 van afgerond €16 miljoen. Een deel van de taken die hierbinnen vallen, zijn wettelijk verplicht. De benodigde middelen voor deze taken zijn niet voor andere doeleinden te gebruiken. Het grootste gedeelte van de € 16 miljoen is echter in te zetten voor de doorontwikkeling richting stevige lokale teams. De €16 miljoen betreft het begrote bedrag voor 2025 voor het voorveld en het Loket Jeugd. Zoals benoemd in de paragraaf “risico’s en onzekerheden” van de voorjaarsnota 2025 blijft de volume- en kostenontwikkeling “in het sociaal domein […] een aanzienlijk risico.

We zien door de toenemende vraag naar zorg en complexere casuïstiek dat het budget wordt overschreden. Dat vergroot de druk op de beschikbare middelen”. Dit punt geldt eveneens voor de doorontwikkeling naar stevige lokale teams. Het gaat om een doorontwikkeling en daarmee wijziging van bestaande inzet. We brengen meer focus aan in het voorveld en het Loket Jeugd, verstevigen het opdrachtgever- en opdrachtnemerschap en vullen het strategisch partnerschap anders in. Organisaties in het voorveld en het Loket Jeugd krijgen na de doorontwikkeling te maken met aangescherpte opdrachten. Dit betekent dat bepaalde taken verdwijnen, worden geïntensiveerd of verschuiven. Dit kan gevolgen hebben voor de hoogte van de subsidiebedragen, inkoopopdrachten en formatiebudgetten. De doorontwikkeling wordt in nauwe samenspraak met maatschappelijke organisaties ingevuld. Op dit moment is het nog niet duidelijk wat de implementatie (incidenteel) financieel vraagt. Dit is immers afhankelijk van de interactieve fase. Indien de precieze financiële uitwerking leidt tot afwijkingen van het bestaande financiële kader, zal hierover een raadsbesluit worden gevraagd. Communicatie: De informatievoorziening binnen het huidige jeugdzorgstelsel in Purmerend is te weinig integraal verbonden.

De sociale kaart en informatie over de toegang tot jeugdhulp is moeilijk vindbaar en lastig te begrijpen voor onze inwoners. De website van de gemeente is met succes herijkt maar dient verbonden te worden met de andere informatievoorziening van partners. De Hervormingsagenda jeugd en de doorontwikkeling naar stevige lokale teams bieden aanknopingspunten om de informatievoorziening voor kinderen en gezinnen, maar ook voor hun netwerk te verbeteren. Hierin liggen kansen om samen te werken met betrokken samenwerkingspartners die een rol hebben in de doorontwikkeling. ● Eenduidige en heldere informatievoorziening over het aanbod preventie en het voorveld, inclusief onafhankelijke cliëntondersteuning. ● Promotie van de dienstverlening van het Loket Jeugd en de werkwijze van het loket. ● Brede inzet op bewustwording en eigen kracht; normaliseren en jeugdzorg binnen het gewone leven. ● Integraal samenwerken met andere partners en kennisdeling stimuleren. ● De interne collega’s van beleid en uitvoering verbinden en informeren. blz. 6 van 8

Registratienummer: 1613550 Onderwerp: Doorontwikkeling naar stevige lokale teams Als onderdeel van de doorontwikkeling naar stevige lokale teams wordt een communicatie- en uitvoeringsplan opgesteld met daarin onder andere de concrete acties op het gebied van communicatie. Monitoring/evaluatie: Monitoring (en sturen) begint bij het opstellen van scherpe doelstellingen en prestatie-indicatoren. Dit is één van de belangrijke onderdelen van de doorontwikkeling richting de stevige lokale teams. Niet alleen, maar in partnerschap met belangrijke maatschappelijke organisaties. Deze zaken worden verankerd bij de uiteindelijk herijking/aanscherpen van de subsidies en/of opdrachten. Het aanleveren en rapporten over de voortgang van de doelstellingen zijn hier een integraal onderdeel van. Met de gemeenteraad vindt op onderstaande momenten contact plaats: ● In de structurele monitor jeugd, die vanaf september 2025 twee keer per jaar gedeeld wordt met de gemeenteraad, blijft de gemeenteraad op de hoogte over de voortgang van de doorontwikkeling naar stevige lokale teams. ● In het derde kwartaal van 2026 wordt u uitgebreid geïnformeerd over de inhoudelijke inrichting van de stevige lokale teams in de gemeente Purmerend. Voorstel: De doorontwikkeling naar stevige lokale teams heeft betrekking op de uitvoering. De beleidskaders jeugd en maatschappelijk zijn reeds door de raad vastgesteld.

Gezien de omvang van deze doorontwikkeling vinden we het belangrijk de raad hierin te blijven betrekken. En daarom stellen we het volgende besluit voor. 1. De raad wordt voorgesteld geen wensen en bedenkingen te hebben tegen het besluit van het college om: a. de doorontwikkeling naar de stevige lokale teams plaats te laten vinden binnen het bestaande voorveld Jeugd en het Loket Jeugd; b. in te stemmen met drie centrale principes voor deze doorontwikkeling: i. het aanbrengen van focus; ii. het aanscherpen van het opdrachtgever- en opdrachtnemerschap; iii. strategisch partnerschap met maatschappelijke organisaties en (vertegenwoordigers) van kinderen en gezinnen; c. in te stemmen met de ontwikkelopgaven zoals uitgewerkt onder de kernwaarden dichtbij, integraal en met mandaat; d. in te stemmen met het financiële kader voor de doorontwikkeling, namelijk het bestaande budget van circa €16 miljoen in 2025 voor het voorveld en Loket Jeugd. Burgemeester en wethouders van Purmerend, de secretaris de burgemeester,

Bijlage(n): ● Doorontwikkeling naar stevige lokale teams

blz. 7 van 8

Registratienummer: 1613550 Onderwerp: Doorontwikkeling naar stevige lokale teams

De raad van de gemeente Purmerend, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 27 mei 2025

B E S L U I T: 1. De raad wordt voorgesteld geen wensen en bedenkingen te hebben tegen het besluit van het college om: a. de doorontwikkeling naar de stevige lokale teams plaats te laten vinden binnen het bestaande voorveld Jeugd en het Loket Jeugd; b. in te stemmen met drie centrale principes voor deze doorontwikkeling: i. het aanbrengen van focus; ii. het aanscherpen van het opdrachtgever- en opdrachtnemerschap; iii. strategisch partnerschap met maatschappelijke organisaties en (vertegenwoordigers) van kinderen en gezinnen; c. in te stemmen met de ontwikkelopgaven zoals uitgewerkt onder de kernwaarden dichtbij, integraal en met mandaat; d. in te stemmen met het financiële kader voor de doorontwikkeling, namelijk het bestaande budget van circa €16 miljoen in 2025 voor het voorveld en Loket Jeugd.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering d.d. 26 juni 2025 de griffier, de voorzitter,

blz. 8 van 8