a.-raadsvoorstel-en-ontwerpbesluit-meerjarenprogramma-grondexploitaties-2024

Raadsvoorstel en ontwerpbesluit

Registratienummer raad 1598079

Datum: 21 mei 2024

Portefeuillehouder: P. Verkroost

Domein / Team: RUID/Projectmanagementbureau

Onderwerp: Meerjaren Programma Grondexploitaties (MPG) 2024 Samenvatting: Jaarlijks wordt het Meerjarenprogramma Grondexploitaties opgesteld. Naast de gemeentelijke grondexploitaties wordt in het MPG ook ingegaan op de projecten binnen het faciliterend grondbeleid, de grondexploitaties van de VOF De Beemster Compagnie (50% deelneming gemeente) en de context waarbinnen ontwikkelingen plaatsvinden. Daarmee geeft het MPG een overzicht over de totale ruimtelijke ontwikkelopgave van onze gemeente.

Registratienummer: 1598079 Onderwerp: Meerjaren Programma Grondexploitaties (MPG) 2024 Purmerend, 21 mei 2024 Aan de gemeenteraad van Purmerend,

Inleiding en probleemstelling: Het Meerjarenprogramma Grondexploitaties (hierna MPG) informeert jaarlijks over de actuele (financiële) stand van zaken van de gemeentelijke grondexploitaties, de faciliterende projecten en de grote projecten die in voorbereiding zijn. In het MPG wordt ook inzicht gegeven in de vraag- en aanbodanalyses voor zowel de woningbouwprogrammering als de bedrijventerreinprogrammering. Oplossingsrichtingen: Het MPG geeft met de informatie over projecten die zich zowel binnen het actief grondbeleid als het faciliterend grondbeleid afspelen. Voor een breder beeld ten aanzien van enkele toekomstige projecten, worden in het hoofdstuk “Grote gebiedsontwikkelingen” enkele gebiedsontwikkelingen beschreven die zich in de voorbereidende fase bevinden. In het MPG wordt aan de hand van diverse tabellen en bijbehorende toelichting inzicht gegeven in de verwachte kosten en opbrengsten van de gemeentelijke grondexploitaties. Via het MPG wordt een totaaloverzicht van de ontwikkelingen binnen onze gemeente in handen gegeven. Dit kan helpend zijn in de afweging voor de vorming van standpunten bij individuele initiatieven. Winst- en verliesneming Over het jaar 2023 wordt een winstuitname van € 2,99 mln. gerealiseerd. Deze volgt uit de grondexploitaties Baanstee Noord, Kop West en de Verzetslaan.

De verliesvoorzieningen voor de grondexploitaties stijgen ten opzichte van vorig jaar met € 8,4 mln. Dit verloop komt door de opening van de grondexploitatie Waterlandkwartier in 2023 met een verwacht negatief resultaat van € 5,5 mln. en de actualisatie van de lopende grondexploitaties BOL en Wheermolen-Oost. De verwachting voor winstnemingen voor de komende jaren zijn matig. De kaveluitgifte in Baanstee Noord verloopt traag vanwege de stroomproblematiek. Wel wordt toegewerkt naar de afronding van Kop West, waar bij de afsluiting een restant winstneming te verwachten is. Verwerking in 2023 vastgestelde grondexploitatie Waterlandkwartier De grondexploitatie van het Waterlandkwartier is relatief kortgeleden op 29 juni 2023 vastgesteld (besluit: 1585054). In het MPG van vorig jaar (MPG 2023) bevond het Waterlandkwartier zich in de voorbereidende fase. Er waren toen dus ook nog geen financiële consequenties van deze (toen nog) te openen grondexploitatie verwerkt. In het MPG 2024 zijn diverse tabellen te zien waar een vergelijking tussen de stand per 1-1-2023 en 1-1-2024 is gemaakt. Omwille van een goede vergelijking op portefeuilleniveau is ook de grondexploitatie van het Waterlandkwartier in de cijfers per 1-1-2023 vervat. Wheermolen Oost Ten opzichte van vorig jaar is het verwachte verlies van Wheermolen-Oost aanzienlijk toegenomen.

Dit heeft een aantal redenen, namelijk; een hoger dan verwachte kostenstijging voor civieltechnische werken, stijgende loonkosten en een herijking van de inbrengwaarden.

2.

Registratienummer: 1598079 Onderwerp: Meerjaren Programma Grondexploitaties (MPG) 2024 De Beemster Compagnie De grondexploitatie De Nieuwe Tuinderij wordt afgesloten. Hieruit volgt een winstuitname die ten gunste van de vennoten (50/50 gemeente/BPD) komt. Over de winstuitname wordt bij een eerstvolgende vennotenvergadering besloten. De winstuitname is geraamd in de Voorjaarsnota 2024. Binnen de Keyser wordt gewerkt aan de laatste deelprojecten. Hieronder is de inpassing van het IKC en de woningen die in dat deelgebied gerealiseerd worden. Bestemmingsreserve gronden De bestemmingsreserve gronden is ingesteld voor het faciliteren van (nieuwe) ruimtelijke ontwikkelingen of daarmee samenhangende verkenningen. In die context dekt de reserve ook de plankosten bij zowel actief als faciliterend grondbeleid, wanneer deze uitgaven niet terugverdiend kunnen worden middels verkoop of kostenverhaal. De jaarlijkse voeding vindt plaats door winstnemingen op grondexploitaties. De raad heeft in 2020 ingestemd (besluit 1529189) om de jaarlijkse winstneming op grondexploitaties te verdelen over de reserve gronden en de algemene reserve, waarbij een 50/50 verdeling als uitgangspunt geldt en op basis van de analyse van jaarlijkse actualisatie van de MPG en de jaarrekening een andere keuze kan worden gemaakt. De bestemmingsreserve gronden heeft per 31 december 2023 een stand van € 0.

Om de reserve gronden de komende jaren op peil te houden gezien de grote projecten in het kader van Purmerend 2040 (De Koog, Karekietpark, Wheermolen-Oost, Waterlandkwartier, Oostflank en bijbehorende mobiliteitsopgave) zijn extra middelen noodzakelijk. De analyse van het MPG toont dit aan. Om hierin te voorzien kunnen we afwijken van de afgesproken 50%-50% regeling bij winstneming, door bij de besluitvorming over jaarrekening 2023 100% van de winst toe te voegen aan de reserve gronden. De aanvullende storting in de reserve bedraagt dan € 1,57 mln. De prognose is dat ook de komende jaren de bestemmingsreserve gronden aanvulling nodig heeft. Voorgesteld om de toekomstige winstnemingen over de boekjaren 2024 en 2025 – indien de tussentijdse winstneming uit de grondexploitatie Baanstee Noord achterblijft en de solvabiliteit van de gemeente het toelaat –ook de voor 100% toe te voegen aan de bestemmingsreserve gronden. Ook wordt voorgesteld om de reserve woningbouwprogrammering (€ 1,8 miljoen) op te heffen en toe te voegen aan de bestemmingreserve gronden. De reserve was ingesteld om tekorten op projecten met sociale woningbouw te dekken. Deze verliezen worden vooral in de gemeentelijke grondexploitaties geleden (o.a. Wheermolen Oost, BOL, Steltloper) zodat het saldo aangewend kan worden als aanvulling voor de reserve gronden.

Meetbare doelstellingen: Doel van het MPG is meer inzicht en samenhang in de (financiën van de) ruimtelijke opgave te geven. Het dient daarbij als instrument om enerzijds verantwoording af te leggen over de (financiële) resultaten van de grondexploitaties, maar zeer zeker ook als hulpmiddel om de ruimtelijke ontwikkelingen binnen de gemeente in een breder perspectief te zetten. In het MPG worden de (financiële) resultaten van de verschillende grondexploitaties inzichtelijk en dus meetbaar gemaakt. Financiële consequenties: De actualisatie van de grondexploitaties per 1 januari 2024 leidt tot een winstprognose van € 38,36 mln. Dit is een marginale verslechtering van € 0,21 mln. ten opzichte van het beeld per 1 januari 2023. Hoewel het verschil op portefeuilleniveau relatief klein is, is er in de projecten wel sprake van grotere variaties. Het extra verwachte verlies in Wheermolen Oost wordt op portefeuilleniveau gecompenseerd door de toegenomen winstverwachting op de projecten Baanstee Noord en Kop West.

3.

Registratienummer: 1598079 Onderwerp: Meerjaren Programma Grondexploitaties (MPG) 2024 De boekwaarde stijgt van € 16,02 miljoen naar € 20,51 miljoen (opbrengsten minus kosten, exclusief de winstneming). Er zijn gedurende 2023 dus meer kosten gemaakt, dan opbrengsten binnen gekomen. In alle gemeentelijke grondexploitaties tezamen moeten nog € 208,75 miljoen aan opbrengsten en € 144,23 miljoen aan kosten worden gerealiseerd. De jaarschijf 2024 van het MPG wordt door middel van een begrotingswijziging bij de Najaarsnota in de Programmabegroting 2024 verwerkt. Communicatie: Voorgesteld wordt om geen actieve externe communicatie te voeren. Het MPG is wel als openbaar stuk terug te vinden in de raadstukken. De managementsamenvatting, jaarschijven van de geactualiseerde grondexploitaties en de projectspecifieke rapportages die horen bij de actualisatie de grondexploitaties zijn geheim tot uw raad deze op grond van artikel 89, vierde lid Gemeentewet opheft. Het college doet de suggestie/het voorstel hiertoe pas over te gaan na afronding van de betreffende grondexploitatie(s). Duurzaamheid: Het MPG heeft geen directe relatie met duurzaamheidsaspecten. Monitoring/evaluatie: Er wordt jaarlijks een MPG opgesteld. Voorstel: Voorgesteld wordt: 1. Kennis te nemen van het MPG 2024; 2.

De volgende geactualiseerde grondexploitaties per 1 januari 2024 vast te stellen: a) Baanstee Noord b) Binnenwijkse ontwikkellocaties (BOL) c) Kop West d) Steltloper 8 e) Verzetslaan f) Waterlandkwartier g) Wheermolen-Oost h) De Keyser (VOF De Beemster Compagnie) i) De Nieuwe Tuinderij (VOF De Beemster Compagnie); 3. De grondexploitatie De Nieuwe Tuinderij na vaststelling van het saldo te sluiten; 4. Op basis van de analyse van het MPG 2024 ook bij de aankomende jaarrekeningen 2024 en 2025 100% van de winst van de grondexploitaties toe te voegen aan de bestemmingsreserve gronden zolang de winstneming van Baanstee noord achterblijft als gevolg van de stroomproblematiek en de solvabiliteit van de gemeente meer dan 20 procent bedraagt. Burgemeester en wethouders van Purmerend, de wnd. secretaris de burgemeester,

4.

Registratienummer: 1598079 Onderwerp: Meerjaren Programma Grondexploitaties (MPG) 2024 Bijlage(n): 1. Meerjaren Programma Grondexploitaties 2024 2. Managementsamenvatting en jaarschijven van de geactualiseerde gemeentelijke grondexploitaties (geheim) 3. Rapportage actualisatie Baanstee Noord (geheim) 4. Rapportage actualisatie BOL (geheim) 5. Rapportage actualisatie Kop West (geheim) 6. Rapportage actualisatie Waterlandkwartier (geheim) 7. Rapportage actualisatie Wheermolen Oost (geheim) 8. Rapportage actualisatie De Keyser – De Beemster Compagnie (geheim) 9. Rapportage actualisatie De Nieuwe Tuinderij – De Beemster Compagnie (geheim)

5.

Registratienummer: 1598079 Onderwerp: Meerjaren Programma Grondexploitaties (MPG) 2024

De raad van de gemeente Purmerend, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 21 mei 2024,

B E S L U I T:

1. Kennis te nemen van het MPG 2024; 2. De volgende geactualiseerde grondexploitaties per 1 januari 2024 vast te stellen: a) Baanstee Noord b) Binnenwijkse ontwikkellocaties (BOL) c) Kop West d) Steltloper 8 e) Verzetslaan f) Waterlandkwartier g) Wheermolen-Oost h) De Keyser (VOF De Beemster Compagnie) i) De Nieuwe Tuinderij (VOF De Beemster Compagnie); 3. De grondexploitatie De Nieuwe Tuinderij na vaststelling van het saldo te sluiten; 4. Op basis van de analyse van het MPG 2024 ook bij de aankomende jaarrekeningen 2024 en 2025 100% van de winst van de grondexploitaties toe te voegen aan de bestemmingsreserve gronden zolang de winstneming van Baanstee noord achterblijft als gevolg van de stroomproblematiek en de solvabiliteit van de gemeente meer dan 20 procent bedraagt.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering d.d. 27 juni 2024 de griffier, de voorzitter,

6.