A. Raadsmemo 1 april 2022 (1566285) Integraal Kind Centrum Middenbeemster

MEMO

Aan Van Datum Onderwerp Registratienummer

: Gemeenteraad van Purmerend : College van Purmerend : 1 april 2022 : Integraal Kind Centrum Middenbeemster : 1566285

Samenvatting In het Integraal Huisvestingplan (IHP) is vastgelegd dat in nieuwbouwwijk De Keyser een Integraal Kindcentrum (IKC) wordt gevestigd, waar een school, de bibliotheek en maatschappelijke functies samenkomen. De gemeenteraad van Beemster heeft opdracht gegeven dit uit te werken binnen de in het geldende bestemmingsplan opgenomen wijzigingsbevoegdheid, inhoudende dat sprake is van een relatief beperkt plangebied. De nadere uitwerking geeft mogelijk aanleiding die keuze te heroverwegen. De daarmee samenhangende dilemma’s zijn in deze memo uitgewerkt. De raad wordt gevraagd meningsvormend in gesprek te gaan over twee mogelijke denkrichtingen. Die twee denkrichtingen zijn het doorlopen van een bestemmingsplanprocedure ten behoeve van een groter plangebied en het splitsen van de bibliotheekfunctie. Inleiding en probleemstelling Obs De Blauwe Morgenster is voor een deel gevestigd in een semipermanent gebouw dat bouwkundig versleten is. Het aantal leerlingen in Middenbeemster groeit de komende jaren sterk als gevolg van de nieuwbouw. In de dorpsontwikkelingsvisie is daarom vastgesteld dat er een nieuw schoolgebouw moet komen in nieuwbouwwijk De Keijser. Deze school zou gerealiseerd moeten worden in een Integraal Kindcentrum (IKC) met kinderopvang, de bibliotheek, het CJG en een gymzaal en zou in 2025 haar deuren moeten openen.

Hiermee zou een school met ongeveer 600 leerlingen ontstaan. Dit is voor een basisschool een hoog aantal en dat is voor leerlingen niet altijd gunstig.De verkeersintensiteit kan bij het in- en uitgaan van de school bovendien tot veiligheidsproblemen (verkeer- en parkeerproblemen) leiden. Bij nadere afweging en vanuit het oogpunt van onderwijs is er daarom bij vaststelling van het IHP voor gekozen het onderwijs aanbod te verdelen over twee locaties in het dorp, te weten het bestaande hoofdgebouw van De Blauwe Morgenster en het nieuw te bouwen IKC. Hierdoor ontstaan er twee kleinere scholen die beter passen bij het schaalniveau van het dorp en bij de behoefte van veel ouders en kinderen. De verkeersintensiteit zal hierdoor omlaag gaan en er ontstaat er een keuze aan scholen aan beide kanten van de Rijperweg. Bij de eerste programmatische verkenningen is gebleken dat het inpassen van het IKC binnen de in het bestemmingsplan opgenomen wijzigingsbevoegdheid weliswaar mogelijk is, maar dat dit gepaard zal gaan met het gebruik van ongeveer 45 openbare parkeerplaatsen direct bij het IKC en nog eens 12 parkeerplaatsen in de nabije omgeving van het IKC. Dit legt een grote druk op de wijk. De daadwerkelijke verschijningsvorm van het gebouw met het voorgenomen programma staat ook op spanning met de beschikbare ruimte. Dit is geen ideale situatie.

Daarom is gekeken naar alternatieve manieren om het IKC te realiseren, inclusief de keuzes en gevolgen die daarbij horen. In het voorliggend stuk informeren wij u hierover en leggen wij u enkele keuzes voor.

Stand van zaken Op 22 december 2020 is door de gemeenteraad van Beemster het Plan van Aanpak Realisatie Integraal Kind Centrum plan De Keyser vastgesteld. Hierin staat dat het (toen) nog vast te stellen Integraal Huisvesting Plan Onderwijs (IHP) uiteindelijk leidend zal zijn voor de te realiseren voorziening. Het IHP is op 16 februari 2021 vastgesteld. Hierin is niet langer sprake van één grote voorziening, maar van spreiding over twee locaties, te weten de locatie van de huidige school De Blauwe Morgenster en een nieuwe locatie in De Keyser. De afwegingen hierbij zijn: • grootte van de school indien één vestiging met als nadelen: de drukte op de locatie wordt groot wat voor leerlingen niet altijd goed uitpakt. De verkeersintensiteit kan bij het in- en uitgaan van de school tot verkeer- en parkeerproblemen leiden; • vanuit het oogpunt van onderwijs is het verstandig om het onderwijs aanbod te verdelen over verschillende locaties in het dorp; • kleinere scholen passen beter bij het schaalniveau van het dorp en bij de behoefte van veel mensen en kinderen. • met twee locaties ontstaat flexibiliteit naar de toekomst; • de verkeersintensiteit zal hierdoor omlaag gaan; • er ontstaat een keuze aan scholen aan beide kanten van de Rijperweg. In het IHP is tevens aangegeven dat er volgens de cijfers voldoende capaciteit is in De Blauwe Morgenster tot 2025.

Op 17 augustus 2021 zijn door middel van een voortgangsrapportage (Registratienr.: 1553674) de gemeenteraden van Purmerend en Beemster geïnformeerd over de stand van zaken. Daarin is de voorlopige conclusie opgenomen, die als volgt kan worden samengevat: De totaal voor het IKC benodigde kavel lijkt op grond van alle informatie die op dat moment voorhanden was niet binnen de in het bestemmingsplan opgenomen wijzigingsbevoegdheid in te passen. In de voortgangsrapportage is tevens aangegeven dat door het projectteam wordt gekeken naar eventuele alternatieve mogelijkheden voor de realisatie van een IKC conform het IHP. Daarbij zijn ook buiten de Dorpsontwikkelingsvisie genoemde mogelijkheden meegenomen om alle wensen uit de visie te kunnen inpassen in Middenbeemster. Hiervan is een variantenstudie opgesteld. Op 27 september 2021, tijdens een besloten themabijeenkomst voor de gemeenschappelijke raden van Purmerend en Beemster, zijn enkele alternatieve mogelijkheden voor de realisatie van het IKC aan de gezamenlijke gemeenteraden gepresenteerd. Tijdens deze avond is bevestigd dat het IHP en de vastgestelde dorpsontwikkelingsvisie Middenbeemster bepalend zijn voor de verdere uitwerking en dus dat het IKC in De Keyser wordt gerealiseerd.

In dat kader heeft het college van Beemster besloten nader te onderzoeken onder welke voorwaarden en condities inpassing van het IKC in plan De Keyser mogelijk zou zijn. Daartoe zijn de volgende onderzoeken uitgevoerd: 1. Onderzoek parkeren: In overleg met Team Verkeer is bureau Goudappel gevraagd een advies uit te brengen met betrekking tot het parkeren rondom het IKC. Daarbij is gekeken naar de totale parkeerbehoefte van het IKC, de mogelijkheden van functioneel dubbelgebruik (toepassing van het aanwezigheidspercentage) en de mogelijkheden van dubbelgebruik in de directe omgeving. Goudappel adviseert de zoen & zoef (stoppen, uit laten stappen en weer doorrijden) plaatsen niet als parkeerplaatsen vorm te geven en zo in te richten dat ze ook niet uitnodigen er langer te staan. Er zouden volgens Goudappel 57 parkeerplaatsen nodig zijn waarvan er 12 in de wijk opgelost zouden kunnen worden. In het kader van de voortschrijdende planuitwerking is toetsing van de

specifieke situatie in De Keyser nodig. Daarbij zouden de resultaten van het verkeersonderzoek voor De Keyser zoals dat in het voorjaar van 2022 wordt uitgevoerd, moeten worden meegenomen, evenals de reeds bekende problematiek ten aanzien van verkeer en parkeren. 2. Stedenbouwkundige verkenning: op basis van de uitkomsten van het onderzoek van Goudappel is samen met stedenbouwkundig bureau SVP, Breen Stedenbouw, Goudappel en de stedenbouwkundige van de gemeente onderzocht op welke wijze het IKC, inclusief bijbehorende parkeerbehoefte op een verantwoorde wijze ingepast zou kunnen worden en wat de ruimtelijke consequenties zouden zijn. Tijdens de stedenbouwkundige verkenning is met de aanwezigen besproken dat: • Parkeren voor medewerkers in beperkte mate, ca. 12 plaatsen, in de nabije omgeving van de school kan plaatsvinden (dubbel gebruik parkeervoorzieningen in de wijk).; • Door het onderscheid in halen en brengen, zoen & zoef en regulier parkeren voor de functies in het IKC, er een capaciteit van ca. 45 parkeerplaatsen nodig is direct bij het IKC.

Voorlopige conclusie november 2021 (raadsbrief Beemster, registratienummer 1559368) In de brief van het college, gericht aan de raad van Beemster, van 16 november 2021 is het volgende opgenomen: “De voorlopige conclusie van de aanwezigen bij de stedenbouwkundige verkenning is dat een kwalitatief goede stedenbouwkundige inpassing van het IKC (binnen de wijzigingsbevoegdheid) in plan De Keyser in deelplan 6B onder bovengenoemde randvoorwaarden haalbaar lijkt. Rekening houdend met de beoogde beeldkwaliteit voor De Keyser en de randvoorwaarden vanuit het UNESCO werelderfgoed verdient de ruimtelijke inpassing van het grote bouwkundige volume en het relatief grote aantal benodigde parkeerplaatsen blijvende aandacht. Als in de uitwerking blijkt dat - gelet op de kwalitatieve ambities voor het IKC en het gebied als geheel toch meer ruimte nodig is dan de wijzigingsbevoegdheid biedt, moet een planologische procedure doorlopen worden. De gevolgen daarvan - voor planning en financiën (ook van De Beemster Compagnie) worden in dat geval inzichtelijk gemaakt, zodat de raad een goede afweging kan maken.” Voorlopige conclusie maart 2022 In de uitwerking zien we een aantal kwetsbaarheden, waarover in de contacten die we hebben ook door omwonenden zorgen worden geuit.

Het gebouw en de parkeeroplossing passen, maar er is in ruimtelijk opzicht vrijwel geen speling en de parkeeroplossing leunt voor een deel op de beschikbaarheid van plekken in de bestaande buurt. Het is moeilijk te voorspellen hoe de buurt zich na voltooiing van de laatste deelgebieden zal ontwikkelen op dit gebied. De cijfermatige onderbouwing laat nu zien dat het kan, maar het risico dat de druk op het gebied te groot wordt, is aanwezig. Met andere woorden: het is een risico de ruimte in de parkeerbalans nu al volledig in te zetten. Van belang daarbij is dat het benodigde volume van het gebouw op dit moment nog inschattingen betreft, die anders kunnen uitpakken in de uitwerking. De ervaring leert dat het voorkomt dat de school of een van de andere functies toch meer ruimte nodig heeft dan vooraf ingeschat of dat het stedenbouwkundige ontwerp toch een grotere ruimtevraag heeft dan gedacht. Dat kan ook positief uitpakken, maar ook hierin ligt een risico besloten. Dat betekent dat het risico bestaat dat de kwaliteit onder druk komt te staan; de kwaliteit van de voorzieningen en/of de kwaliteit van de directe leefomgeving. Omdat een eenmaal ingeslagen weg niet snel kan worden verlaten vanwege onder meer hoge voorbereidingskosten, is het goed om nu na te denken over deze risico’s en mogelijkheden te verkennen om die risico’s te ondervangen.

We kijken naar twee scenario’s, die hieronder onder oplossingsrichtingen worden geschetst.

Maatschappelijk perspectief Om een goede afweging te kunnen maken in die ruimtelijke keuzes, is van belang dat het maatschappelijke perspectief wordt geduid. De kwaliteit van het onderwijs en de voorzieningen staat voorop. De koppeling tussen het onderwijs en de bibliotheek komt ten goede aan de kwaliteit van het te leveren onderwijs. Bovendien moet er rekening mee worden gehouden dat scholen in de huidige tijd veel meer zijn dan een gebouw waar onderwijs wordt gegeven: het zijn broedplaatsen van talent, ook buiten schooltijd. Het zijn plekken waar mensen uit de buurt samen komen en maatschappelijke initiatieven een plek krijgen. Dat vraagt om te kijken naar een goede toegankelijkheid van de bibliotheek zowel voor het onderwijs in het IKC als voor de inwoners in het centrum. Vanuit maatschappelijk perspectief is het dus wenselijk om vast te houden aan een hoge kwaliteit en een goede toegankelijkheid . Denkrichtingen Denkrichting A: doorlopen bestemmingsplanprocedure ten behoeve van een groter plangebied Een mogelijkheid is de ontwikkeling niet vorm te geven binnen (het beperkte plangebied van) de bestaande wijzigingsbevoegdheid, maar het bestemmingsplan zodanig aan te passen dat de ontwikkeling een ruimer plangebied krijgt.

Daarmee creëer je een ‘ruimer jasje’ en wordt voorkomen dat vanwege de beperkte ruimte ingeleverd moet worden op kwaliteit als een van de geschetste risico’s zich voor doet. Het voordeel daarvan is dat het oorspronkelijk vastgestelde programma volledig kan worden gerealiseerd. Het nadeel is tweeledig: het betreft een vrij uitgebreide planologische procedure, die meer tijd kost en een groter risico op vertraging kent als gevolg van procedures. Daarnaast betekent een grotere ruimtevraag ook dat het ten koste gaat van een (klein) deel van het woningbouwprogramma in het betreffende deelgebied. Dit heeft in ieder geval gevolgen voor de grondexploitatie. De (financiële en planologische) gevolgen daarvan zullen besproken moeten worden in het verband van De Beemster Compagnie. Denkrichting B: splitsen van de bibliotheekfunctie Een andere mogelijkheid betreft het splitsen van de bibliotheekfunctie. Dat betekent dat wèl het deel van de bibliotheekfunctie dat betekenis heeft voor het onderwijs in het IKC wordt gerealiseerd. De school en de andere maatschappelijke partners kunnen een rol krijgen in het beheren van dat deel van de bibliotheek. Het openbaar toegankelijke deel van de bibliotheekfunctie zou dan een plek moeten krijgen in het gebied op/rondom het Tobias de Coeneplein. Daar is de bibliotheek momenteel ook gevestigd.

Het beeld is dat het verkeer/parkeervraagstuk aldaar beter kan worden ingevuld. Bij De Blauwe Morgenster zijn namelijk op dit moment noodlokalen gevestigd, die met de bouw van het IKC verdwijnen. Daar ontstaat ruimte. Binnen de Dorpsontwikkelingsvisie is in dit gebied ook rekening gehouden met een gezondheidscentrum en woningbouw voor senioren, terwijl functies als het CJG juist van die plek verdwijnen. In die ontwikkeling is goed een openbare bibliotheekfunctie in te passen. Dat heeft als voordeel dat de openbare bibliotheekfunctie een mooie wisselwerking kan hebben met het ‘oude’ dorp en de aldaar aanwezige (senioren)woningen en onderwijs. Door de bibliotheekfunctie op deze manier te splitsen ontstaat meer ruimte binnen het plangebied dat onderdeel uitmaakt van de in het bestemmingsplan opgenomen wijzigingsbevoegdheid. Daarmee wordt het risico dat op (leef)kwaliteit moet worden ingeleverd, ondervangen. In beeld gebracht zal worden wat dit betekent voor de bibliotheek, ook in financiële zin. De bibliotheek staat positief tegenover deze denkrichting omdat de bibliotheek daarmee in het centrum blijft, nabij de volwassen doelgroepen, de centrumfuncties en het nieuwe gezondheidscentrum.

Vraag aan de raad Graag gaan we met uw raad meningsvormend in gesprek over deze denkrichtingen, waarbij we aan uw raad a) de ruimte vragen om langs deze denkrichtingen besluitvorming voor te bereiden en b) vragen wat u het college wil meegeven in de uitwerking.