a.-memo-28-oktober-2024-ihp-beleidskader-voorzieningenstructuur-behoeften-inventarisatie-maatschappelijke-voorzieningen

MEMO

Aan Van Datum Onderwerp

Registratienummer

: Commissie Maatschappelijk : College van Burgemeester & Wethouders : 28 oktober 2024 : Meningsvormende behandeling van het IHP, het Beleidskader dagelijkse voorzieningenstructuur en de Behoeften inventarisatie maatschappelijke voorzieningen : 1603232

Complete gemeente Purmerend, waarin we met bijna 100.000 inwoners wonen, werken, recreëren en leven in onze wijken en dorpen, ontwikkelt zich door tot een complete gemeente. Met deze groei, is het belangrijk om onze ruimte zo in te richten, dat de leefomgeving blijft bijdragen aan wat we als gemeente belangrijk vinden. Dat is: het bieden van een fijne plek om te wonen en werken met voldoende voorzieningen nabij voor al onze inwoners. Een plek waar we op een zonnige dag het groen kunnen opzoeken, elkaar ontmoeten, de dagelijkse boodschappen kunnen doen, waar gesport kan worden, als het nodig is zorg kunnen krijgen en kinderen naar school kunnen. Dit alles vraagt ruimte en die ruimte is beperkt. Slim en toekomstbestendig ruimtegebruik vraagt steeds afstemming over de soort, de omvang, de plek van woningen, scholen en de voorzieningen. Daarom is zorgvuldig kijken naar wat er nodig is in een buurt, wijk of dorp van belang. Wie wonen er of gaan er wonen? Welke voorzieningen zijn er nodig? Hoe gaan we om met het toevoegen van nieuwe woningen, is daar dan een school, supermarkt of buurthuis nodig? De visies op de verschillende thema’s helpen om de samenhang te borgen. We willen behouden wat sterk is en ontwikkelen wat nodig is in een complete gemeente. Op die manier kan het juiste aanbod op de juiste plek aan de inwoners van nu én van de toekomst geboden worden.

Waar de bevolkingssamenstelling verandert en daarmee ook de behoeftes van mensen, kan mede door flexibel ruimtegebruik rekening gehouden worden met de toekomstige situatie. Voor u liggen drie documenten: • Het Integraal Huisvestingsplan Onderwijsvoorzieningen (IHP), welke de visie weer geeft op huisvesting kindcentra en scholen. Met als doel goede en voldoende schoolgebouwen en goed onderwijs. • Het Beleidskader dagelijkse voorzieningenstructuur, welke een advies geeft over de toekomstbestendigheid van het totale palet van de detailhandel en supermarkten. • De Behoeften inventarisatie maatschappelijke voorzieningen, welke inzicht geeft in de toekomstige aard en omvang van de behoefte aan maatschappelijke voorzieningen. Deze drie documenten vormen, samen met de ‘Woon(zorg)visie, de bouwstenen van de ‘complete gemeente’. Vanwege de omvang van de documenten vindt de meningsvormende behandeling van de Woon(zorg)visie in december 2024 plaats. Vier bouwstenen Om woningen te kunnen bouwen en in de nabijheid van woningen passende voorzieningen op een toekomstbestendige manier aan te kunnen bieden, zijn deze vier documenten (bouwstenen) opgesteld waarin leefbaarheid een belangrijke pijler is. Leefbaarheid gaat over de aantrekkelijkheid van onze gemeente om er te wonen, leven, sporten, elkaar te ontmoeten, te spelen en elkaar hulp te vragen.

Een fijne en gezonde plek om te wonen met voldoende passende voorzieningen nabij voor al onze inwoners. De documenten zijn opgesteld vanuit hetzelfde vertrekpunt: ‘de Visie Leefbare Stad 2040’. Samen geven ze inzicht in wat nodig is om Purmerend door te laten groeien als complete gemeente. Om gedegen keuzes te kunnen maken om de ruimte zorgvuldig, duurzaam, meervoudig en flexibel in te richten met functies die elkaar versterken. Hierna volgt een toelichting op het Integraal Huisvestingsplan Onderwijshuisvesting (IHP), het Beleidskader dagelijkse voorzieningenstructuur Purmerend, de Behoeften inventarisatie maatschappelijke voorzieningen en de vragen die u voorliggen. Toelichting visie van Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) In 2021 heeft de gemeenteraad het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) vastgesteld, waarna de uitvoering van de projecten van start is gegaan. Tijdens de uitvoering is de gemeente Purmerend diverse uitdagingen tegengekomen waar het IHP 2021 niet in voorzag. Met de verwachte ontwikkelingen in de komende jaren, zoals groeiende leerlingenaantallen en ruimtelijke inpasbaarheid, is het van essentieel belang om het IHP 2021 te evalueren en te herzien. Het is belangrijk aan deze zaken goed aandacht te besteden en daarbij is geluisterd naar wat er speelt bij schoolbesturen, kinderopvangorganisaties en Spurd.

De gemeente is gezamenlijk met deze organisaties aan de slag gegaan om voor onze kinderen toekomstbestendige onderwijshuisvesting te realiseren in een nieuw IHP. Doel IHP Het doel is om toekomstbestendige oplossingen te vinden die passen bij de wijken en dorpen en de groeiende gemeente. Daarnaast is er behoefte aan een beter inzicht in de technische staat van de scholen. Tevens brengen we demografische ontwikkelingen en stedenbouwkundige ontwikkelingen in de gemeente in beeld. Tenslotte inventariseren we de relevante ontwikkelingen in en voor het onderwijs en de daaraan gerelateerde maatschappelijke functies (zoals kinderopvang en mogelijke jeugdvoorzieningen) en de ambities die gemeente, schoolbesturen en opvangorganisaties gezamenlijk hebben. Al deze ingrediënten brengen we samen in het IHP tot verschillende scenario’s voor de onderwijshuisvesting in Purmerend. Vanwege aanscherpingen van de wettelijke verplichting om kinderen voldoende bewegingsonderwijs te bieden, wordt de capaciteit van de gymzalen ook meegenomen in de actualisatie van dit IHP. Toelichting beleidskader dagelijkse voorzieningenstructuur Purmerend In het voorjaar van 2023 is de Regionale Detailhandelsvisie Zaanstreek Waterland vastgesteld. Deze is vertaald naar lokaal beleid voor de dagelijkse voorzieningenstructuur voor gemeente Purmerend.

Daarbij is rekening gehouden met de bouw van vele woningen tot 2040 en de bevolkingsontwikkeling in die periode (peildatum 2023). Het Beleidskader dagelijkse voorzieningenstructuur Purmerend vormt de basis voor een toekomstbestendige voorzieningenstructuur voor alle vormen van detailhandel. Het bevat uitgangspunten, die als basis gehanteerd worden voor de beoordeling van verzoeken. Het gaat dan om verzoeken die ingediend worden bij de gemeente voor vestiging, uitbreiding of wijziging van commerciële voorzieningen. In de huidige situatie is er sprake van een overschot aan vierkante meters winkelvloeroppervlakte (ca. 650 m2 te veel). Uitgaande van realisering van de aantallen woningen vanaf 2017 tot 2040, is er tot 2031 sprake van een marktruimte voor uitbreiding van ruim 3150 m2 winkelvloeroppervlakte. Er is op hoofdlijnen een voorgestelde verdeling van deze beschikbare vierkante meters opgenomen in het rapport.

2

Hart van de wijk Supermarkten zijn een belangrijk onderdeel van de voorzieningenstructuur en vaak de dragers van de ondersteunende clusters, zij vormen dan ook de hoofdmoot van het beleidskader. Er wordt een stappenplan opgesteld om wijkwinkelcentra te ontwikkelen tot ‘hart van de wijk’. Dit stappenplan geeft een handleiding om te komen tot een wijkwinkelcentrum dat toekomstbestendig, als hart van de wijk kan functioneren. Deze handleiding zal bij de aanbieding van het voorstel aan de gemeenteraad ter kennis van de raad gebracht worden. Toelichting behoeften inventarisatie maatschappelijke voorzieningen Purmerend Deze rapportage geeft inzicht in de toekomstige aard en omvang van de behoefte aan maatschappelijke voorzieningen. Het gaat om: • Zorg, gezondheid en welzijn; • Onderwijs, kinderopvang, buitenschoolse opvang en peuterspeelzaalwerk; • Sport (binnen en buiten) spelen en bewegen; • Cultuur kunst en ontmoeten; • Verzorgende wijkeconomie. Het rapport bevat een beschrijving van de huidige en toekomstige behoefte aan maatschappelijke voorzieningen per wijk. Per wijk geeft de rapportage een beeld van: • De te verwachten groei van de behoefte aan maatschappelijke voorzieningen tot 2040; • De opgave die de gemeente Purmerend de komende jaren heeft op het gebied van de maatschappelijke voorzieningen; • Een kansenkaart voor dorpen en wijken.

Dit is een overzicht van realistische aangrijpingspunten/ mogelijkheden om het voorzieningenaanbod te verbeteren. Er is ook een top 10 van projecten weergegeven. Hierin zijn investeringen verwerkt op basis van de procentuele groei van de behoefte tot 2040, de maatschappelijke opgave in de wijk en het aantal vierkante meters dat nodig is om te voorzien in de behoefte. Verdere verdieping per wijk noodzakelijk Dit rapport met daarin kansenkaarten per wijk, dorp en zelfs buurt geeft een inventarisatie van behoeften en normenkaders van voorzieningen. Echter, het document is een beginpunt. Om daadwerkelijk te kunnen toetsen wat er waar essentieel is voor de leefbaarheid en om keuzes te kunnen maken is meer nodig. Het vraagt om verdere verdieping naar behoeften per wijk. En ook verdere verdieping in de cijfers. Hierbij dient niet alleen naar de wijk, maar ook naar de omliggende gebieden gekeken te worden om zo te komen tot toekomstbestendige keuzes op het niveau van het dorp/ de stad. Bij elke afweging moeten ook de behoeften die vanuit de andere drie documenten bekend zijn worden genomen. Om dit vervolgens te kunnen vertalen naar vierkante meters. Weefplekken En er is specifieke aandacht voor weefplekken. Weefplekken zijn één of meerdere voorzieningen die het in zich hebben om mensen aan elkaar te verbinden.

Daarom worden die voorzieningen bij voorkeur samengebracht rondom één accommodatie (bijvoorbeeld een school of buurt-/wijkcentrum). Hiermee wordt de leefbaarheid en sociale samenhang gestimuleerd tussen al wonende inwoners in een gebied en nieuwe inwoners. Financiën De vier documenten vormen naast een inhoudelijk antwoord op vragen in de ontwikkeling van de stad (programmering) ook belangrijke brondocumenten voor de Investeringsagenda zoals het mobiliteitsplan, het parkenplan, het programma Binnenstad en het sportbehoefte onderzoek en het IHP nu al zijn.

3

De investeringsagenda is gemaakt en wordt elk jaar geactualiseerd, omdat er door de groei behoefte is aan veranderingen en toevoegingen van voorzieningen, zodat inwoners met elkaar fijn samen kunnen leven in onze mooie stad en de dorpen. Elk jaar wordt de Investeringsagenda een stukje beter door betere onderbouwing van de investeringen middels goede brondocumenten. De afweging over welke voorstellen ten uitvoering mogen komen vindt regulier bij de Voorjaarsnota plaats. De inhoud van de documenten zijn van belang voor de programmering van ruimtelijke ontwikkelingen, daardoor krijgt het ook effect in de financiële kaders van ruimtelijke ontwikkelingen (kostenverhaal, grondexploitatie). Vragen aan de commissie 21 november • Herkent u zich in deze stukken? • En wat wil u aan het college meegeven?

4