Document · PDF

a.-memo-18-juli-2024-concept-cultuurvisie-de-kracht-van-cultuur

Gecombineerde commissievergadering 19 september 2024, gemeente PurmerendBij agendapunt: Concept cultuurvisie gemeente Purmerend 2024-203228.945 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Niet alleen draagt organisatorische samenwerking bij aan het vergroten van de toekomstbestendigheid van het museale aanbod, ook versterkt het de inhoudelijke samenwerking en wordt verdere professionalisering van het cultuurhistorische aanbod gestimuleerd. Dit is onmisbaar voor het leef- en vestigingsklimaat en het verder benutten van recreatieve en toeristische kansen in onze gemeente.

Theater- en podiumaanbod Purmerend Niet alleen voor musea ligt er een ambitie voor vergaande samenwerking, ook de intensivering van de samenwerking tussen de theaters in onze gemeente is kansrijk en wenselijk. Gemeente Purmerend heeft 3 theaters en een speelzaal, namelijk De Purmaryn, De Verbeelding, Cultureel Centrum Onder de Linden en de speelzaal van het Purmerender Stadstoneel. Daarnaast zijn er diverse locaties waar ook culturele programmering plaatsvindt, zoals het Stamhuis (Filmhuis). Alle locaties verzorgen de eigen programmering en presenteren dit ook op eigen wijze aan onze inwoners en bezoekers. Dit maakt het voor inwoners lastig om een totaaloverzicht te krijgen van het theateraanbod in onze gemeente. De ambitie is om de komende periode toe te werken naar 1 theatergids of magazine, waarin alle theateraanbod staat opgenomen. Niet alleen vergroot dit de vindbaarheid van het aanbod voor de inwoners, ook is dit (financieel) efficiënter. Afstemming over het aanbod is hiervoor noodzakelijk. Welk theateraanbod past het beste bij welke locatie. Samenwerking staat centraal en concurrentiegevoelens spelen geen rol.

Eerdere vermelding van enkele voorstellingen van De Verbeelding in de theatergids van De Purmaryn heeft al bewezen dat het bereik groter is en er meer kaarten worden verkocht, waardoor niet alleen sprake is van een positief effect op de zichtbaarheid van het theateraanbod, maar ook de financiële positie van de theaters wordt versterkt (meer inkomsten).

De ambitie kan de komende jaren worden uitgebreid door toe te werken naar een gezamenlijke gids voor het totale podiumaanbod in Purmerend. Voor inwoners is dan op 1 plek het theateraanbod, maar ook het aanbod van onder andere Concert- en Cultuurpodium P3 en Het Filmhuis zichtbaar. Dit vraagt om een verandering in de presentatie; theaters leggen de programmering verder van tevoren vast dan een poppodium. 1 gids per jaar zal moeten toegroeien naar meerdere magazines per jaar waarin het aanbod voor de komende maanden wordt gepresenteerd. De Purmaryn experimenteert hier momenteel al mee. De ervaringen van De Purmaryn worden gebruikt om de ambitie de komende jaren verder vorm te geven. Hierbij wordt ook onderzocht of verdere samenwerking tussen de marketingafdelingen van de podia kan worden geïntensiveerd, zodat de zichtbaarheid van het aanbod en het bereik van inwoners worden vergroot.

Huiskamer van Purmerend Vanzelfsprekend is het wenselijk om ook het aanbod van culturele verenigingen in de gezamenlijke gids op te nemen. Voor de verenigingen betekent dit een groter bereik en leidt dit tot meer bekendheid, terwijl de vermelding van amateurkunstvoorstellingen voor de podia leidt tot een diverser aanbod en mogelijk ook een diverser publiek. Van oudsher is De Purmaryn de plek waarin de culturele verenigingen hun optredens en voorstellingen houden. De ambitie is om De Purmaryn de komende jaren nog meer dé (culturele) huiskamer van Purmerend te laten worden. Er wordt onderzocht wat er voor nodig is om maatschappelijk en cultureel aanbod in De Purmaryn te vergroten. Organisatorische samenwerking De Purmaryn kan ook de uitvalsbasis zijn voor organisatorische ondersteuning van de andere theaters. De andere theaters werken uitsluitend met vrijwilligers. Hierin schuilt net als bij de musea een risico, met name voor arbeidsintensieve werkzaamheden zoals theatertechniek. Het is bovendien lastig om nieuwe vrijwilligers voor deze taken te vinden, waardoor de kans groot is dat de komende jaren steeds vaker sprake zal zijn van incidentele inhuur van theatertechnici om het aanbod te laten doorgaan. Het ligt hierbij voor de hand om een duurzamere oplossing te onderzoeken.

Bijvoorbeeld door te kijken naar de mogelijkheid van een geringe urenuitbreiding bij De Purmaryn, waardoor De Purmaryn de andere podia hierbij kan ondersteunen.

Actieve cultuurbeoefening Voor iedere inwoner is actief muziek maken of een andere vorm van cultuurbeoefening van onschatbare waarde. Cultuurbeoefening stimuleert de creatieve vermogens van onze inwoners, het verrijkt hun leven en stimuleert ontmoeting. Lid zijn van een culturele vereniging kan de kans op eenzaamheid verminderen en geeft het gevoel van betrokkenheid. Daarnaast biedt het samen cultuur maken bij 1 van de vele cultuureducatieve partners in Purmerend, zoals Dutch Music Academy, Muziekschool van Ingen, NKT Theaterschool of Cultuurhuis Wherelant, inwoners de kans zich op professionele wijze cultureel te ontwikkelen. Cultuurbeoefening biedt inwoners de kans om zich op eigen manier te uiten, biedt ontspanning en zorgt daarmee voor gezonde en gelukkige inwoners. Een bloeiend cultureel leven is daarom onmisbaar in een gemeente als Purmerend. Het belang van een bloeiend cultureel verenigingsleven wordt ook door de Rijksoverheid erkent. De afgelopen tijd is door het Rijk en partners ingezet op een Nationaal Akkoord Amateurkunst 2025. Dit nationale akkoord is bedoeld om de amateurkunstsector handvatten te bieden om de toekomstbestendigheid te vergroten. Belangrijke thema’s die in het nationale akkoord aan bod komen, zijn financieringsmogelijkheden, een toekomstbestendige ondersteuningsstructuur, diversiteit en toegankelijkheid en vernieuwing.

Vanuit het gegeven dat samen cultuur maken en aan kunst deelnemen de gezondheid bevordert, heeft het Rijk subsidiemogelijkheden voor amateurkunstverenigingen in het leven geroepen. Purmerendse verenigingen worden gestimuleerd om deze nieuwe, aanvullende financieringsmogelijkheden te onderzoeken en worden daarbij waar nodig ondersteund. Laagdrempelige cultuurbeoefening begint op lokaal niveau bij de cultuureducatieve partners en de vele amateurkunstverenigingen die in onze gemeente actief zijn. In Purmerend en De Beemster zijn er circa 35 culturele verenigingen waarbij leden gezamenlijk kunst beoefenen.

Hiervan vragen wisselend ieder jaar gemiddeld 15-20 verenigingen subsidie aan bij de gemeente. 13 Deze subsidie is bedoeld om verenigingen financieel gezond te houden en deelname aan cultuurbeoefening (financieel) laagdrempelig en daardoor toegankelijk te houden voor alle inwoners. 14% van onze inwoners doet zelf actief aan cultuurbeoefening. 5% hiervan doet dit buiten de gemeente (bijvoorbeeld gekoppeld aan werk). 17% van de inwoners geeft aan wel of vaker zelf cultuur te willen beoefenen, maar dat zij hier niet aan toekomen vanwege gebrek aan tijd, omdat het aanbod in Purmerend niet aanspreekt of omdat het aanbod onvoldoende bekend is. Dit terwijl er in Purmerend een divers aanbod is. Samen met de verenigingen wordt gekeken hoe het aanbod beter kan worden afgestemd op de vraag van de inwoners en hoe verenigingen nieuwe leden kunnen trekken om op die manier een bloeiend verenigingsleven te behouden. Trots De waarde van cultuurbeoefening is groter dan alleen de positieve effecten voor onze inwoners. Bijna alle cultuureducatieve partners en verenigingen hebben meerdere voorstellingen, uitvoeringen of exposities per jaar. Dit zijn de momenten waar naar wordt uitgekeken: het met trots delen van muziek, theater en andere kunstvormen met de inwoners van gemeente Purmerend. De activiteiten stimuleren dus niet alleen de ontmoeting tussen leden onderling, maar ook met inwoners.

Bovendien leidt het tot erkenning en waardering voor de verenigingen. Het creëert extra cultureel aanbod en het biedt inwoners ontspanning en ontroering. Daarnaast hebben de activiteiten ook een overduidelijk positief effect op de podia en presentatie-instellingen (bijvoorbeeld musea) in onze gemeente. De verenigingen en cultuureducatieve organisaties zorgen voor aanbod, gebruik van de zalen en genereren dus inkomsten en bekendheid voor deze culturele partners. Bovendien is bewezen dat actieve cultuurbeoefening vaak ook bijdraagt aan belangstelling voor cultuurbezoek in het algemeen. Culturele verenigingen zijn daarmee een belangrijke voorwaarde voor een bloeiend cultureel leven in een gemeente. Ook de komende jaren wordt daarom amateurkunst in de gemeente ondersteund. Hierbij wordt nadrukkelijk gekeken naar het bereik van een vereniging. Alleen voor zelfstandige voorstellingen en uitvoeringen kan een beroep worden gedaan op financiële steun. Culturele aankleding van andere activiteiten (bijvoorbeeld muzikale omlijsting van bijeenkomsten) of cultuurbeoefening in familiair verband, hoewel ook van waarde, komt niet voor subsidie in aanmerking. Centraal staan de maatschappelijke en culturele waarde van de vereniging en het bieden van een kwalitatief en divers aanbod aan onze inwoners.

Festivals onder druk De afgelopen jaren zijn er landelijk steeds vaker signalen over festivals in financiële nood. De financiële knelpunten bij festivals zijn het gevolg van meerdere ontwikkelingen. Al langere tijd is een stijging te zien van de productiekosten. Onder meer artiesten zijn duurder geworden. Daarnaast worden er steeds meer eisen aan organisatoren van festivals gesteld, onder andere op het gebied van beveiliging, duurzaamheid en EHBO. Ook is een trend te signaleren in stijgende locatiekosten en facilitaire kosten. Maar ook de inkomsten zijn meer onzeker dan enkele jaren geleden. 13

Het eigen vermogen wordt meegewogen in de subsidiebeoordeling. Als een vereniging een succesvol financieel jaar heeft gehad, kan het zijn dat de betreffende vereniging het daaropvolgende jaar geen beroep op subsidie hoeft te doen. Vandaar dat niet ieder jaar alle verenigingen subsidie aanvragen, maar dit er – in wisselende samenstelling – circa 15-20 zijn.

Onder meer de weeromstandigheden in Nederland hebben invloed op het succes van een festival. Bij regen of juist extreem warm weer blijven bezoekers vaak weg. Ook bijdragen uit sponsoring en fondswerving zijn niet meer zo vanzelfsprekend als voor de coronaperiode. Hierdoor is vaker sprake van tegenvallende inkomsten die niet meer toereikend zijn om de gestegen kosten te dekken. Reuring festival Jarenlang waren de inkomsten van Reuring Festival toereikend om in Purmerend een meerdaags muziek- en theaterfestival te organiseren met een mix van landelijk bekende artiesten en lokaal talent en een aanbod gespreid over de gemeente. Maar inmiddels wordt ook Reuring Festival geconfronteerd met financiële uitdagingen. De organisatie heeft al meerdere aanpassingen doorgevoerd om kosten te besparen, maar dit is geen structurele oplossing. Ondanks de doorgevoerde aanpassingen blijft er een substantieel tekort bestaan waarvan de organisatie aangeeft dat dit de toekomst van Reuring Festival bedreigt. Reuring Festival is een door inwoners hoog gewaardeerd festival en een toegangspoort tot cultuur in onze gemeente. Het is een laagdrempelig festival dat veel bezoekers uit Purmerend en de regio trekt. Het behouden hiervan is waardevol. Wel is het van belang dat wordt gekeken hoe Reuring Festival meer toekomstbestendig kan worden gemaakt.

Hierbij wordt onder meer ingezet op meer structurele sponsoring en fondswerving om de eigen inkomsten van Reuring Festival te vergroten, waardoor het festival een toonaangevend muziek- en theaterfestival kan blijven dat minder subsidie afhankelijk is. Voor het festival van 2025 wordt deze nieuwe koers ingezet.

Subsidiëring festivals In 2024 is de evenementenvisie 2024-2030 vastgesteld. Purmerend wil een gevarieerd evenementenaanbod voor alle inwoners. Hierbij wordt onderscheid gemaakt in 1) evenementen die bijdragen aan de stedelijke of regionale identiteit en die een economische spin-off hebben voor de regio, 2) evenementen die onderscheidend/beeldbepalend zijn (gericht op de eigen inwoners en de regio) en 3) sociaal maatschappelijke evenementen met een laagdrempelig karakter die de leefbaarheid in de stad, dorpen en wijken bevorderen.14 In de evenementenvisie zijn de volgende keuzes gemaakt: 1. Ruimte geven aan maatschappelijke en sociale evenementen die bijdragen aan ontspanning en vermaak, ontmoeten en verbinden. 2. Versterken, verdiepen en verbinden van evenementen die horen bij het onderscheidend vermogen en de identiteit van Purmerend en De Beemster, of die unieke kansen geven om de gemeente te promoten en het verhaal van de gemeente te vertellen. 3. Evenementen met een economische en maatschappelijke spin-off die aansluiten bij gemeentelijke strategische beleidsdoelen en deze zo mogelijk versterken. De financiering van evenementen sluit echter nog niet aan bij de ambities die in de evenementenvisie zijn gepresenteerd. Evenementensubsidies worden op een aantal punten beoordeeld, waaronder de vraag of het een nieuw evenement is.

Dit criterium is niet meer passend bij de keuzes die zijn gemaakt (versterken en verdiepen van bestaande evenementen). Het is daarom wenselijk om een aparte subsidieregeling onder de Algemene subsidieverordening Purmerend 2022 in te richten waarin passende criteria staan opgenomen voor de subsidiëring van evenementen. De evenementenvisie en diverse maatschappelijke visies (zoals cultuur en sport) vormen hierbij het uitgangspunt.

Stelselwijziging lokale omroep Naast de genoemde ontwikkelingen hebben ook enkele (voorgenomen) wetswijzigingen impact op het culturele veld, zoals de voorgenomen stelselwijziging lokale omroepen. Al jaren is de gemeente verantwoordelijk voor de (financiële) ondersteuning van de lokale omroep. Iedere gemeente heeft de plicht om inwoners een Lokaal Toereikend Media Aanbod te bieden en ontvangt hiervoor geld in het gemeentefonds. Voor gemeente Purmerend is dit belegd bij de Purmerendse Omroep Vereniging, beter bekend als RTV Purmerend. De voorgenomen stelselwijziging houdt in dat vanaf 2026 niet de gemeente, maar het Rijk verantwoordelijk wordt voor de lokale omroep. De financiering van de lokale omroepen wordt naar verwachting vanaf 2027 door het Rijk overgenomen. Het Rijk heeft hiertoe besloten om de positie van de omroepen te versterken. Dit gebeurt onder meer door schaalvergroting: de vorming van streekomroepen. De vorm staat hierbij nog vrij: van samenwerking (wel met een juridische vorm zoals een overkoepelende stichting) waarin uitwisseling van middelen en content centraal staat, tot vergaande samenwerking dan wel fusie. Al in 2025 kunnen de lokale omroepen gezamenlijk een beroep doen op extra financiële middelen vanuit het Rijk om de vorming van de streekomroep te bevorderen.

https://purmerend.nl/in-purmerend-en-beemster/evenementenvisie-2024-2030

Hiervoor moet al sprake zijn van enige samenwerking tussen de omroepen in de regio Waterland. Dit betekent dat RTV Purmerend gezamenlijk met de omroepen van Edam-Volendam, Landsmeer en Waterland de kansen voor regionale samenwerking aftast. Voor Purmerend is het belangrijk dat bij de mogelijke vorming van de streekomroep aandacht blijft voor de eigen identiteit van ons gebied. Nieuwsitems en programma’s die aansluiten bij wat onze inwoners graag willen zien. Wel wordt de meerwaarde van regionale samenwerking gezien, aangezien hierdoor ook de kwetsbaarheid van de omroep wordt verkleind door investeringen op het gebied van onder meer personeel en vrijwilligers. De omroep moet echter ‘eigen’ blijven voelen, waarbij het bestaande media-aanbod met voor Purmerends kenmerkende en door Purmerend gewaardeerde programma’s in stand blijft. Ook is het van groot belang dat de omroep een plek blijft waar jongeren met een interesse in techniek en/of media zichzelf kunnen ontwikkelen.

Passende huisvesting Passende huisvesting is essentieel. Veel culturele partners in onze gemeente zijn gehuisvest in monumentale panden die in eigendom zijn van de gemeente. Onderhoud vindt periodiek plaats en ook staat het culturele vastgoed op de lijst voor verduurzaming, zodat bijvoorbeeld door goede isolatie de financiële lasten voor de culturele partners afnemen. Daarnaast wordt gekeken welke mogelijkheden er zijn om bestaande panden beter te benutten, waarbij er tevens aandacht is voor kansen van gedeelde depot/opslagruimte. Multifunctioneel gebruik van bestaande ruimten wordt verder gestimuleerd. Dit biedt voor de culturele partners mogelijkheden om de inkomsten uit verhuur te vergroten. Omgekeerd wordt voor cultureel aanbod ook gekeken naar bijvoorbeeld de sportaccommodaties, ontmoetingsplekken van Clup Welzijn en de kansen die staan opgenomen in de kerkenvisie. Dit biedt bovendien kansen om cultuur nog dichterbij de inwoners te organiseren.

Integraal cultuur- en muziekcentrum Begin 2024 heeft de gemeenteraad besloten tot de realisatie van een integraal cultuurcentrum in het gebouw P3, waarin onder andere het poppodium, Theater De Verbeelding en Muziekschool Waterland een plek krijgen. Het samenbrengen van muziek en cultuur onder 1 dak heeft een duidelijke inhoudelijke meerwaarde. Kinderen en jongeren die muziekles krijgen, komen al vroeg in aanraking met het aanbod van het poppodium, de bands en/of orkesten die er oefenen en kunnen zo gemakkelijker doorstromen. De culturele partners bereiken hierdoor nieuwe doelgroepen. Door de gezamenlijke huisvesting wordt bovendien de samenwerking tussen de culturele organisaties versterkt, waardoor kan worden gewerkt aan een integraal muzikaal en cultureel aanbod dat aansluit bij de behoefte in de stad. Ook in het verbouwde P3 zullen studio’s en overige ruimten beschikbaar blijven voor verhuur, zodat de benutting van het pand zo optimaal mogelijk is en er echt een integraal muziek- en cultuurcentrum ontstaat waarin allerlei culturele partners elkaar kunnen versterken door samenwerking te zoeken. Het stimuleren van deze samenwerking tussen culturele en muziekpartners wordt de komende jaren verder aangejaagd. Cultuurhuis Wherelant In de visie op het Waterlandkwartier is de wens uitgesproken om ontmoeting en reuring in deze wijk te stimuleren en te faciliteren.

Hierbij wordt onder meer de culturele en maatschappelijke functie van Cultuurhuis Wherelant genoemd als mooie aanvulling op het aanbod dat in het Waterlandkwartier is gewenst. Onderzocht wordt of in ieder geval een gedeelte van het aanbod van Cultuurhuis Wherelant, zoals aanbod voor jongeren en kwetsbare inwoners, een plek kan krijgen in het Waterlandkwartier en/of in de wijken (dichtbij de inwoners) kan worden georganiseerd. De huidige locatie in De Koog wordt niet als optimaal ervaren door de moeilijke bereikbaarheid door kwetsbare inwoners en kinderen, en door de ligging buiten het centrum van Purmerend. Door het aanbod te organiseren op de plek waar het goed vindbaar en bereikbaar is, wordt het culturele aanbod voor (kwetsbare) inwoners toegankelijker. Kansen benutten voor het vergroten van samenwerking met andere culturele en maatschappelijke partners, onder meer door multifunctioneel gebruik van ruimten, staat centraal. Musea In de paragraaf ‘samen museaal sterker’ staat de ambitie beschreven om Agrarisch Museum Westerhem om te vormen tot Beemster Museum. In eerste instantie wordt ingezet op aanpassingen in de tentoonstellingen en het te vertellen verhaal. Uiteindelijk kan dit leiden tot gewenste grotere aanpassingen in het gebouw, zodat het verhaal over Droogmakerij De Beemster zo optimaal mogelijk wordt verteld.

Ook het Purmerends Museum kijkt blijvend naar de mogelijkheden om de collectie zo goed mogelijk tentoon te stellen. De afgelopen jaren is geïnvesteerd in de tentoonstelling van het plateel en in het vertellen van het lokale verhaal van Purmerend (de aanpassing van de tweede verdieping). De laatste wens ligt in de aanpassing van de tijdelijke tentoonstellingsruimte op de begane grond. Door deze te vergroten, kunnen meer werken worden tentoongesteld en ontstaat er een prettige ruimte voor bezoekers van het museum. Tentoonstellingsruimte voor lokaal talent In Purmerend is veel vraag naar tijdelijke tentoonstellingsruimte. 1 van de weinige mogelijkheden is in de hal van het stadhuis. De hal biedt (amateur)kunstenaars in onze gemeente al jaren de kans om hun werk tentoon te stellen. Het geeft lokaal talent een podium en leidt tot waardering. Ook biedt het de mogelijkheid om specifieke onderwerpen onder de aandacht te brengen, zoals recent de Slag om Purmerend.

Waar mogelijk wordt de komende jaren ingezet op het realiseren van meer tentoonstellingsplekken in de gemeente, zoals in het zwembad, in overige sportcomplexen en in wijk- en jongerencentra. Niet alleen krijgt meer lokaal talent hierdoor de mogelijkheid om hun werk tentoon te stellen, ook wordt kunst meer naar de inwoners toegebracht en worden toevallige ontmoetingen met cultuur in de wijken en op onverwachte locaties tot stand gebracht.

4. Een verrassend en zichtbaar cultureel aanbod Cultuur heeft de potentie om inwoners te verrassen, om ze te inspireren door kunstvormen waarvan ze het bestaan niet wisten en ze daardoor intellectueel uit te dagen of emotioneel te raken. Cultuur is cruciaal om te komen tot een gezellige, krachtige, bruisende en prettige samenleving om in te wonen, recreëren en ondernemen. 15 Purmerend heeft een mooi en inspirerend cultureel aanbod, maar het is niet altijd even vindbaar en zichtbaar voor onze inwoners. Daardoor blijft de verrassende kracht van cultuur gedeeltelijk onbenut. Samenwerking en kennisdeling tussen culturele partners is cruciaal om te komen tot een bloeiend cultureel leven. Zeker door toenemende concurrentie van andere vormen van vrijetijdsbesteding en digitale media is het van belang dat het culturele aanbod krachtig wordt georganiseerd en gepresenteerd aan onze inwoners. Dit kan alleen als culturele organisaties en verenigingen onderling afstemming hebben over aanbod, samenwerking opzoeken om (nieuwe) activiteiten te organiseren en om het culturele aanbod zo zichtbaar mogelijk te maken voor de inwoners.

Zichtbaarheid Voor de zichtbaarheid van cultuur is het van grote meerwaarde om inwoners en bezoekers te inspireren met het cultuuraanbod dat Purmerend te bieden heeft. Een belangrijke gezamenlijke activiteit is de opening van het culturele seizoen. Hiervoor wordt aansluiting gezocht bij de Uitmarkt die door de BIZ Binnenstad eind augustus wordt georganiseerd. De aandacht voor de start van het culturele seizoen is belangrijk, omdat het een extra manier is om inwoners en bezoekers te wijzen op het diverse en inspirerende culturele aanbod wat Purmerend te bieden heeft. Door in de gehele binnenstad (en ook daarbuiten) verrassende culturele uitingen te organiseren die gratis toegankelijk zijn, wordt een nieuw publiek bereikt. Publiek dat in eerste instantie misschien niet op zoek was naar cultureel aanbod maar daarmee ter plekke, bijvoorbeeld tijdens het winkelen, in aanraking kwam en daarvoor werd geënthousiasmeerd. Ook voor de lokale ondernemers heeft dit positief effect; de combinatie van cultuur, winkelen en horeca werkt versterkend.

Vernieuwde maatschappelijke beleidskader.

Aansluiting Het werkt zelfs versterkend om dit op meerdere momenten per jaar te doen. Niet alleen is het culturele aanbod dan op meerdere momenten voor inwoners op verrassende wijze toegankelijk, ook kan iedere culturele organisatie en vereniging zelf het moment kiezen dat goed uitkomt om mee te doen aan het gezamenlijk zichtbaar maken van cultuur. Kansen die er liggen om cultuur gedurende het jaar zichtbaar te maken worden benut. Er wordt aansluiting gezocht bij de makersmarkten die in de binnenstad plaatsvinden, Open Monumentendag, maar ook bij gevestigde succesvolle Beemster activiteiten, zoals de Open Dag en Muziek aan de Middenweg. Al in 2024 wordt hiermee gestart. Hierbij wordt nadrukkelijk ook samengewerkt op promotioneel niveau. Niet alleen tussen culturele partners onderling, maar ook in samenwerking met partners zoals de BIZ Binnenstad en BTLH. De ervaringen die worden opgedaan, worden meegenomen om de komende jaren het jaarrond zichtbaar maken van cultuur verder te optimaliseren. Toevallige ontmoetingen met cultuur Uit de enquête blijkt dat een deel van onze inwoners aangeeft geen tijd te hebben voor cultuurbezoek of cultuurbeoefening. Ook geven meerdere inwoners aan geen interesse in cultuur te hebben of niet goed te weten wat Purmerend allemaal te bieden heeft op het gebied van kunst en cultuur.

Een mooie manier om deze inwoners, maar eigenlijk alle inwoners en bezoekers, te inspireren en te enthousiasmeren, is om toevallige ontmoetingen met kunst en cultuur te stimuleren. Een onverwachte expositie van kunst in een etalage, zoals de samenwerking tussen het Purmerends Museum en Kunstcollectief Purmerend in de Peperstraat. De gedichten van Dichterskring Waterland in de Zuidersteeg en in Zuidoostbeemster. Kunst in de openbare ruimte. Allemaal culturele cadeautjes die inwoners en bezoekers kunnen verrassen. En die inwoners kunnen laten ontdekken dat ze kunst en cultuur misschien toch wel interessant vinden. De komende jaren zetten we actief in op het aanjagen van toevallige ontmoetingen met cultuur. Het vergroot de zichtbaarheid van het culturele aanbod in Purmerend, het vergroot de leefbaarheid en leidt tot meer reuring in bijvoorbeeld de binnenstad en wijken. Toevallige ontmoetingen worden ook op openbare locaties gestimuleerd, zoals in de parkeergarages en OV-knooppunten. Bijvoorbeeld door een mural waarop te zien is wat er in de gemeente allemaal te beleven is op het gebied van cultuur, sport en winkelaanbod. Deze toevallige ontmoetingen kunnen inwoners en bezoekers verleiden om op culturele ontdekkingstour te gaan en om misschien toch eens het museum of bijvoorbeeld het kunsthuis te bezoeken.

Ook tijdens festivals of andere evenementen kunnen toevallige culturele ontmoetingen worden gestimuleerd door onder andere straat- of locatietheater, theatrale fietstochten of wandelingen en door kleinere pop up evenementen op onverwachte locaties zoals P3 popt up. Het gebruik van het amfitheater in het Leeghwaterpark wordt blijvend aangemoedigd als inspirerende locatie voor onder andere muziekuitvoeringen en theater. Lokale producties Om de zichtbaarheid van culturele partners in onze gemeente te vergroten, worden lokale producties gestimuleerd. Dit sluit aan bij de ambitie van culturele partners om meer gezamenlijke culturele activiteiten te organiseren, zoals de ambitie om gezamenlijk ‘het verhaal van Purmerend’ te vertellen in de vorm van onder andere een Human Library. Ook De Beemster productie ‘De Blitskikker’ en de Kerstshows die sinds 2 jaar door de NKT Theaterschool, De Purmaryn en het Stedelijk Orkest worden georganiseerd zijn hiervan inspirerende voorbeelden.

Bij de organisatie van een dergelijke gezamenlijke productie komt veel kijken. Om lokale producties aan te jagen, wordt voor een periode van in ieder geval 2 jaar ingezet op een combinatiefunctie ‘lokale producties’ die culturele organisaties en verenigingen ondersteunt bij het opzetten en promoten van lokale producties. Het stimuleren van lokale producties heeft veel voordelen. Het bevordert de samenwerking tussen culturele partners, vergroot de zichtbaarheid van cultuur in onze gemeente en het leidt tot meer en een diverser cultureel aanbod voor inwoners. Bovendien heeft het enkele financiële voordelen zoals meer inkomsten voor de podia. Na 2 jaar worden de ervaringen van deze pilot geëvalueerd en wordt onderzocht of het aanjagen van lokale producties met inzet van een combinatiefunctie ook daadwerkelijk heeft geleid tot meer lokale en gezamenlijke activiteiten.

Kennisdeling en samenwerking De afgelopen jaren is veel geëxperimenteerd met de vorm van kennisdeling en samenwerking. De meerwaarde wordt door iedereen onderschreven, maar het is lastig om een vorm te vinden die passend is voor alle culturele partners. De ambities in de cultuurvisie en de activiteiten uit de uitvoeringsagenda zullen de komende jaren de leidraad voor samenwerking en kennisdeling zijn. Cultureel overleg Purmerend Een groot deel van culturele organisaties in Purmerend en Beemster kwam de afgelopen jaren periodiek bijeen in het cultureel overleg Purmerend, maar niet alle culturele partners werden bereikt. De meerwaarde van een gezamenlijk cultureel overleg wordt echter door iedereen onderschreven. Met alle culturele partners is daarom gesproken over de toekomst van het cultureel overleg. 2 keer per jaar vindt een grote bijeenkomst plaats waarvoor alle culturele organisaties in de gemeente worden uitgenodigd. Zowel groot als klein, gesubsidieerd als commercieel en met personeel in dienst of bestaande uit uitsluitend vrijwilligers; iedereen is onderdeel van het culturele veld in Purmerend. In iedere bijeenkomst staat een thema centraal, met name om de toekomstbestendigheid en vindbaarheid van het culturele aanbod te vergroten. Dit zijn onderwerpen die de culturele partners verbinden omdat ze er allemaal in meer of mindere mate mee te maken hebben.

Het netwerk wordt uitgebreid en structureel contact tussen alle culturele partners wordt gefaciliteerd. Ook andere (maatschappelijke) partners worden voor deze bijeenkomsten uitgenodigd. Niet alleen versterkt dit het culturele veld, ook wordt samenwerking om te komen tot nieuwe, gezamenlijke culturele activiteiten aangejaagd. Om deze samenwerking te versterken, wordt gewerkt met een wisselend dagelijks bestuur dat verantwoordelijk is voor het cultureel overleg. Naast de 2 grote bijeenkomsten wordt er in kleiner verband gewerkt aan de realisatie van de ambities uit de cultuurvisie en het oppakken van de activiteiten uit bijbehorende uitvoeringsagenda. Culturele partners hebben aangegeven waar hun expertise zit, waar ze enthousiast van worden en waarin ze kansen zien.

Dit vormt de basis om te komen tot kleinere werkgroepen die aan de slag gaan om een verrassend en zichtbaar cultureel aanbod voor onze inwoners te creëren. De gemeente faciliteert daarbij. Samenwerking staat centraal, concurrentiegevoelens krijgen geen kans. Ambities die door de culturele partners als kansrijk zijn aangeduid, zijn de organisatie van een nacht van cultuur en spraakmakende gezamenlijke culturele activiteiten, zoals het plaatsen van een podium in bijvoorbeeld het water bij de Emmakade om daar gedurende meerdere dagen (tijdens het zomerseizoen) een divers cultureel aanbod te organiseren. Culturele verenigingen De culturele verenigingen komen tot op heden niet structureel bijeen. Deze verenigingen draaien volledig op de eigen leden, waarbij de focus vooral ligt op de eigen vereniging en tijd vaak ontbreekt om te investeren in samenwerking met andere culturele partners en de organisatie van gezamenlijke activiteiten. Toch ligt hier juist de kans om deze verenigingen te versterken en de zichtbaarheid van deze verenigingen te vergroten. Samenwerking tussen de verenigingen wordt gestimuleerd door jaarlijks 2 bijeenkomsten te faciliteren waarin kennisdeling centraal staat. Met name over (online) communicatie en marketing, de organisatie van gezamenlijke activiteiten en het Nationaal Akkoord Amateurkunst.

Waar mogelijk delen de grotere culturele organisaties hun kennis met de culturele verenigingen. Daarnaast is het belangrijk om te investeren in het versterken van de ketens. Een mooi voorbeeld is de recente samenwerking tussen Muziekschool Waterland en de orkesten om een gezamenlijk opleidingsorkest in te richten. Doel is om de doorstroom van muziekles naar de culturele verenigingen te verbeteren. Onderzocht wordt of een dergelijke doorstroom op het gebied van theater ook kansrijk is. Bijvoorbeeld van de NKT Theaterschool naar de Operette en Musical Vereniging en het Purmerender Stadstoneel. Ook de gezamenlijke organisatie van culturele activiteiten biedt veel kansen. Bijvoorbeeld door de Kerstuitvoeringen van de diverse verenigingen te bundelen. Dit kan in 1 gezamenlijke voorstelling, maar ook nader afstemmen, gezamenlijk reserveren van de locatie en gezamenlijk optrekken in promotie is veelbelovend en (financieel) efficiënt. Voor inwoners zal het aanbod van de verenigingen eenduidiger zichtbaar zijn en concurrentie tussen de diverse voorstellingen wordt verminderd. Bovendien wordt het publieksbereik hierdoor vergroot. De verenigingen hebben daarnaast de ambitie uitgesproken om een gezamenlijk amateurkunstfestival in Purmerend te organiseren, waarbij de inwoners diverse uitvoeringen en voorstellingen kunnen bijwonen en daardoor ook kennis wordt gemaakt met verborgen parels.

De mogelijkheden hiertoe worden de komende jaren onderzocht, onder meer door aansluiting te zoeken bij bestaand aanbod zoals Reuring Festival. Naast inhoudelijke samenwerking en kennisdeling is ook organisatorische samenwerking wenselijk. De verenigingen worden allemaal geconfronteerd met stijgende lasten, waardoor het (financieel) interessant is om bijvoorbeeld uitwisseling van instrumenten en andere materiaal te onderzoeken. Dit scheelt ook in de benodigde opslagruimte. Intensivering van samenwerking tussen de besturen van culturele verenigingen is noodzakelijk om de toekomstbestendigheid te vergroten. Het is lastig om bestuursleden te vinden en te behouden en om voldoende kennis te hebben van onder andere de boekhouding. Professionalisering is essentieel. Samenwerking tussen culturele verenigingen voor dergelijke vraagstukken wordt daarom gestimuleerd en gefaciliteerd.

Naar aanleiding van de bijeenkomsten die in het kader van de cultuurvisie zijn georganiseerd, hebben enkele verenigingen de samenwerking al opgezocht. Waar mogelijk wordt bovendien externe expertise ingezet, zoals de verenigingscoach van Spurd. Regionale en landelijke samenwerking Ook op regionaal en landelijk niveau werken we samen aan de bekendheid en toekomstbestendigheid van cultuur en erfgoed. Binnen de Metropoolregio Amsterdam (MRA) wordt samen met de grotere gemeenten gewerkt aan de versterking van het culturele aanbod in onze regio. Dit samenwerkingsverband trekt als stedelijke regio ook gezamenlijk op in contact met het Rijk. De samenwerking op het gebied van kunst, cultuur en erfgoed binnen de MRA wordt de komende jaren voortgezet. Speciale aandacht is er voor de toegankelijkheid van cultuur, landelijke ontwikkelingen, talentontwikkeling en de maatschappelijke waarde van cultuur. Daarnaast zijn we onderdeel van de landelijke Stichting Werelderfgoed Nederland. Deze stichting betreft een samenwerkingsverband van alle UNESCO werelderfgoederen in het Koninkrijk der Nederlanden. Doel is om de kennis over UNESCO werelderfgoed in Nederland te vergroten en om gezamenlijk te investeren in de bekendheid ervan onder inwoners.

De stichting ontvangt meerjarensubsidie van het Rijk, waardoor er financiële ruimte is om te werken aan promotie, het uitdragen van het gezamenlijke verhaal en tevens wordt geïnvesteerd in kennisdeling en capacity building, onder andere op het gebied van het beheer van een UNESCO werelderfgoed. Speciale aandacht is er de komende jaren bovendien voor het belang van UNESCO werelderfgoed in relatie tot de grote ruimtelijke opgaven waarvoor Nederland staat. De samenwerking binnen de stichting wordt gecontinueerd, waarbij Droogmakerij De Beemster verantwoordelijk is voor de portefeuille strategie en beleid en we over de ontwikkelingen op het gebied van UNESCO werelderfgoed namens de stichting ook rechtstreeks met onder meer het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap spreken.16 De producten en kennis van de stichting worden vanzelfsprekend ook lokaal ingezet.

Voor verdere samenwerkingsverbanden en kansen op het gebied van UNESCO werelderfgoed wordt verwezen naar het rapport ‘Wat betekent het om UNESCO werelderfgoed te zijn?’ uit 2024.

Kunst in de openbare ruimte Naast culturele activiteiten heeft ook kunst in de openbare ruimte de potentie om inwoners en bezoekers te verrassen. In de nieuwe toerisme- en recreatievisie worden kunstwerken in de openbare ruimte ‘culturele cadeautjes’ genoemd. In de gemeente staan ruim 50 kunstwerken op openbare plekken. De afgelopen jaren is gestart met een inhaalslag voor wat betreft het onderhoud van deze werken, zodat ze weer aantrekkelijk worden om in recreatieve routes op te nemen. In Beemster worden momenteel de laatste 2 geplande kunstwerken in de openbare ruimte gerealiseerd, te weten in De Nieuwe Tuinderij oost (Zuidoostbeemster) en De Keyser (Middenbeemster). Deze kunstwerken zijn jaren geleden al meegenomen in de planning van de woningbouw en de financiering ervan is meegenomen in de grondexploitatie. De kunstwerken in Beemster hebben een duidelijke link naar de historie van De Beemster en helpen om aan inwoners en bezoekers het verhaal van de droogmakerij te vertellen. Nieuwe kunstwerken in de openbare ruimte worden alleen overwogen als er financiën beschikbaar zijn binnen de budgetten van gebiedsontwikkeling of er financiële mogelijkheden zijn vanuit bijvoorbeeld de binnenstadvisie en/of wijkbudgetten.

Wel wordt er de komende jaren actief gekeken naar de mogelijkheden om bestaande en nieuwe locaties in de gemeente, zoals bijvoorbeeld tunneltjes en stadsverwarmingshuisjes, van street art te voorzien. De financiële mogelijkheden hiertoe worden binnen de bestaande beheerbudgetten gezocht. Waar mogelijk verwijzen dergelijke muurschilderingen naar de historie of identiteit van de stad of de wijk. Daardoor vergroten de muurschilderingen de leefbaarheid van wijken en versterken ze het gemeenschapsgevoel. Het draagvlak vanuit de gemeenschap voor muurschilderingen is vaak groot.

Groot draagvlak is er ook voor het behoud van de Chileense mural op de gevel van de sportzaal De Karekiet. De sportzaal waarop de mural zit, wordt gesloopt. In de plannen voor de herontwikkeling van het gebied wordt een voorstel meegenomen om de huidige mural te documenteren en opnieuw te schilderen, zodat dit kunstwerk behouden blijft. Daarnaast heeft de gemeente een omvangrijke eigen kunstcollectie (schilderijen). Deze bestaat voornamelijk uit werk dat is gemaakt in het kader van Beeldende Kunstenaars Regeling. De collectie van de gemeente wordt de komende jaren gesaneerd, zodat de collectie weer passend is voor een gemeente als Purmerend en passend binnen het stadhuis. Hiervoor wordt samenwerking gezocht met lokale culturele partners.

‘’Kunst en cultuur zijn belangrijk in de leefomgeving van mensen. Het geeft extra betekenis aan plekken waar mensen wonen, werken en verblijven. Kunst in de openbare ruimte levert een bijdrage aan de verbinding tussen mensen en de kwaliteit en identiteit van een gebied.’’ Sharon Oldenkotte-Vrolijk – directeur kunst & cultuur van BPD Cultuurfonds

Gezamenlijke communicatie en promotie Een zichtbaar en vindbaar cultureel aanbod vergroot de toegankelijkheid van cultuur. Uit de enquête blijkt dat een aanzienlijk deel van de inwoners aangeeft niet goed op de hoogte te zijn van het cultureel aanbod in Purmerend. Het aanbod wordt versnipperd aan de inwoners en bezoekers gecommuniceerd en is niet op een centrale plek te raadplegen. Hierdoor missen inwoners soms voorstellingen of andere culturele activiteiten die ze hadden willen bijwonen. Kortom, de zichtbaarheid en vindbaarheid van het cultureel aanbod in Purmerend moet worden verbeterd. De culturele partners zien dit zelf ook nadrukkelijk als aandachtspunt en eerste stappen in het verbeteren van de zichtbaarheid zijn al genomen. Sociale media Het is van belang dat culturele partners niet alleen hun eigen culturele programmering promoten, maar ook aandacht vragen voor de culturele activiteiten van collega organisaties en verenigingen. Elkaar helpen om de zichtbaarheid en het bereik te vergroten door bijvoorbeeld via (sociale) media door te verwijzen naar elkaar. Ook het delen van culturele activiteiten in sociale media groepen zoals ‘Purmerend cultureel’ of ‘Wij zijn Beemster’ vergroot de zichtbaarheid en leidt tot een groter bereik. Ook van inwoners die niet specifiek zoeken naar culturele activiteiten.

De mogelijkheden om een sociale media persoonlijkheid te betrekken die de zichtbaarheid van cultuur online kan vergroten, wordt onderzocht. Daarnaast worden door Spurd momenteel de mogelijkheden voor online communities onderzocht. Waar mogelijk vindt aansluiting op dit initiatief plaats. Het bereiken van jongeren blijft een aandachtspunt. Daarvoor is het van belang om aansluiting te zoeken bij de beleefwereld en de taal van de jongeren. Er wordt actief ingezet op het betrekken van jongeren in het promoten van het cultureel aanbod, zoals bij het jongerenpodium van Onder de Linden. Dit kan onder andere door jongeren actief mee te laten denken in het gebruik van sociale media. Jongeren kunnen de organisaties en verenigingen helpen om het culturele aanbod op aantrekkelijke wijze onder de aandacht te brengen bij de eigen doelgroep. Hiervoor wordt de samenwerking gezocht met partners die veel ervaring hebben in het bereiken van jongeren, zoals Clup Welzijn en The Mudita. Cultuurprogramma Elkaar promoten gebeurt ook door fysiek zichtbaar te zijn in de stad en op elkaars locaties, bijvoorbeeld door middel van posters, flyers en reclame/artikelen in de media.

Waar mogelijk trekken culturele partners gezamenlijk op richting mediapartners, zodat niet alleen de culturele partners die een budget hebben voor communicatie/marketing kans hebben op media-aandacht, maar ook de kleinere culturele vrijwilligersorganisaties daarvan kunnen profiteren. Ook nauwe samenwerking met RTV Purmerend is kansrijk. De mogelijkheid van een periodiek cultureel programma wordt actief onderzocht, evenals kansen om bijvoorbeeld een hoorspel uit te zenden.

Daarnaast wordt gekeken of de vele filmpjes die culturele partners hebben over het cultureel aanbod in Purmerend via de omroep kunnen worden uitgezonden, bijvoorbeeld geïntegreerd in tekst tv. Culturele UITagenda Om het aanbod zichtbaarder en vindbaarder te maken voor onze inwoners en bezoekers, wordt een gezamenlijke UITagenda gestimuleerd. Op dit moment is er een cultuurladder waaraan een aantal organisaties deelneemt. Ook leveren enkele organisaties hun informatie aan voor de UITagenda van Laag Holland. Hierop zijn telkens de meest actuele evenementen en activiteiten te zien. Culturele partners kunnen hun evenementen en activiteiten op deze website gratis uploaden. Nog niet alle culturele organisaties en verenigingen maken gebruik van deze mogelijkheid. Dit wordt de komende periode actief aangejaagd. De informatie uit de UITagenda heeft een regionaal bereik en wordt ook via sociale media gepromoot. Daarnaast wordt onderzocht of verdere uitbreiding van de promotie via Bureau Toerisme Laag Holland wenselijk is. De mogelijkheid bestaat om de beknopte UITagenda uit te breiden naar een volwaardige cultuuragenda waarop het volledige overzicht aan culturele evenementen en activiteiten binnen Purmerend wordt getoond. De cultuuragenda krijgt dan ook een eigen website/URL.

Het bereik is afhankelijk van de mate van promotie die er voor de cultuuragenda wordt gemaakt, bijvoorbeeld via betaalde online advertenties of het magazine ‘Dagje uit in Laag Holland’. Het aanleveren van informatie door culturele organisaties en verenigingen is echter cruciaal voor het succes van de UITagenda en een eventuele volwaardige cultuuragenda. Daarom zal eerst worden gemonitord of sprake is van een intensiever gebruik van de bestaande mogelijkheden van de UITagenda, voordat er wordt geïnvesteerd in een volwaardige cultuuragenda of zelf een extern platform voor een uitgebreide agenda.

Financiële paragraaf

Ter afronding De kracht van cultuur is onmisbaar voor een gemeente als Purmerend. In de visie zijn ambities geformuleerd om ervoor te zorgen dat cultuur ook in de toekomst voor alle inwoners toegankelijk, bereikbaar en aantrekkelijk blijft. Samenwerking staat centraal en zichtbaarheid van het culturele aanbod in Purmerend is essentieel.

De ambities uit de visie zijn doorvertaald in concrete activiteiten, die staan opgenomen in de uitvoeringsagenda (bijlage I). Deze activiteiten zorgen ervoor dat er de komende jaren blijvend wordt gewerkt aan een bloeiend, aantrekkelijk en inspirerend cultureel aanbod voor onze inwoners en bezoekers. De uitvoeringsagenda gaat over de jaren 2024-2027, de helft van de looptijd van de visie. Na 4 jaar wordt de balans opgemaakt en vindt herijking van de activiteiten plaats om ook in de daaropvolgende jaren te investeren in cultuur. In 2032 hebben we in gemeente Purmerend een bloeiend en nog diverser cultureel aanbod. Inwoners bezoeken graag culturele voorstellingen en beoefenen zelf cultuur in onze gemeente. Voor inwoners en bezoekers is het duidelijk wat er op cultureel gebied allemaal te beleven is in Purmerend. Cultuur is dichtbij de inwoners georganiseerd en door culturele partners wordt actief ingespeeld op de vraag vanuit de inwoners. Nieuwe culturele initiatieven zijn tot stand gekomen. Samenwerking staat hierbij centraal, zodat de kracht van cultuur optimaal tot uiting komt. Tot slot – in de visie zijn meerdere voorbeelden van activiteiten van verschillende culturele partners opgenomen. Deze voorbeelden geven de huidige stand van zaken in het culturele veld weer of dienen ter illustratie van geformuleerde ambities.

De voorbeelden zijn willekeurig gekozen en het niet noemen van een culturele partner of een cultureel project zegt niets over het belang ervan. Want alle culturele organisaties en verenigingen tezamen maken het mooie en inspirerende cultuuraanbod voor onze inwoners en bezoekers.

Bijlage I – Uitvoeringsagenda 20242027

Bijlage II – Overzicht van de betrokken (culturele) partners De cultuurvisie is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met culturele partners in Purmerend en Beemster. Er hebben diverse sessies en meerdere gesprekken plaatsgevonden, waarvan de input is verwerkt in deze cultuurvisie en bijbehorende uitvoeringsagenda. Daarnaast zijn er ook maatschappelijke en overige partners buiten het culturele veld betrokken bij de totstandkoming van de cultuurvisie. Onderstaand volgt een overzicht van alle betrokken partners. Inwoners van de gemeente zijn geraadpleegd middels een enquête die is uitgezet onder het internetpanel van gemeente Purmerend. De enquête is door 1.910 inwoners ingevuld. Daarnaast hebben ook meerdere individuele gesprekken met inwoners of betrokkenen bij het culturele veld plaatsgevonden, onder meer naar aanleiding van de enquête of bijvoorbeeld met kunstenaars. In verband met privacy staan deze niet in onderstaand overzicht vermeld.

Culturele organisaties • Agrarisch Museum Westerhem (Historisch Genootschap Beemster) • Betje Wolff Museum (Historisch Genootschap Beemster) • Bibliotheek Waterland • Buurthuis Zuidoostbeemster • Cultureel Centrum Onder de Linden • Cultuurhuis Wherelant • De Keyserin (Keyserkerk) • Dutch Music Academy • Filmhuis Purmerend • Gilde Purmerend • Historisch Genootschap Beemster • Kunstcollectief Purmerend • Kunsthuis Waterland • Muziek aan de Middenweg • Muziekschool Van Ingen • Muziekschool Waterland • NKT Theaterschool • Pop- en cultuurpodium P3 • Purmerends Museum • Reuring Festival • Stichting Kerkhof Overweersepolderdijk • Stichting Keyserklim Beemster • Stichting Promotie Beemster Werelderfgoed (VISIT Beemster) • Theater De Purmaryn • Theater De Verbeelding • Vereniging Historisch Purmerend

•

Waterlands Archief

Culturele verenigingen • Beemster Kinderkoor • Beemsters Fanfare • Dichterskring Waterland • Harmonie Crescendo Purmerend • Leeghwater Musicals • Musical en Operette Purmerend • Muziekvereniging Kunst na Arbeid Purmerend • Noord-Hollands Selectiekoor • Purmerender Stadstoneel • Purmerends Mannenkoor • Purmerends Palet • Rockkoor Let’s Rock • Schildersvereniging Wherepalet • Stedelijk Orkest Purmerend • Stichting Tiener Theater Beemster • Toneelgezelschap Leo XIII • Toneelvereniging Middenbeemster • Volksdansvereniging FDP • Zangvereniging Harmonie Overige betrokken partijen • BIZ Binnenstad • Bureau Toerisme Laag Holland • NewBees • Purmerendse Omroep Vereniging (RTV Purmerend) • Stichting Beemster Gemeenschap • Stichting Beemster Vanzelfsprekend • The Mudita • Clup Welzijn • Spurd Daarnaast vindt met veel partners op reguliere basis overleg plaats. Input voor de cultuurvisie is ook uit deze reguliere overleggen meegenomen en verwerkt in de cultuurvisie en bijbehorende uitvoeringsagenda.

Hierbij is te denken aan partners zoals: • Diverse scholen en vertegenwoordigers van schoolbesturen • Diverse kunstenaars die in gemeente Purmerend werkzaam zijn • Provincie Noord-Holland en gemeenten die zijn vertegenwoordigd in de MRA werkgroep Kunst, Cultuur en Erfgoed • Stichting Werelderfgoed Nederland en de daaraan verbonden UNESCO werelderfgoedsites • Plein C Mochten zich naar aanleiding van de cultuurvisie nog organisaties of verenigingen melden die ook graag bij de activiteiten worden betrokken die in de uitvoeringsagenda staan opgenomen, dan wordt hiermee vanzelfsprekend het gesprek gevoerd.

Bijlage III - Onderzoeksrapport ‘Beleving van kunst en cultuur’

Bezoekadres

Purmersteenweg 42 1441 DM Purmerend Postadres

Postbus 15 1440 AA Purmerend Telefoon & e-mail

(0299) 452 452 info@purmerend.nl purmerend.nl

Enquête onder het internetpanel ten behoeve van de nieuwe cultuurvisie

De beleving van kunst en cultuur

2024 Rapport

De beleving van kunst en cultuur Enquête onder het internetpanel ten behoeve van de nieuwe cultuurvisie

Colofon In opdracht van:

Maatschappelijk domein

Uitgave van:

Team Beleidsonderzoek en informatiemanagement gemeente Purmerend beleidsonderzoek@purmerend.nl

Digitale rapportage: www.purmerend.nl/stadsgegevens Datum:

januari 2024

Inhoud Samenvatting

Inleiding

Aanleiding

De aanpak en respons

Weging

Leeswijzer

Cultuurbezoek algemeen

Plaats van cultuurbezoek

Cultuurbezoek in de gemeente: culturele instellingen

Bezoek theater, muziek, film, bibliotheek, cultuurcentra

Bezoek musea

Bezoek culturele evenementen en overig cultuur

Cultuurbezoek in de gemeente: frequentie en reden(en)

Wens om vaker cultuur te bezoeken in de gemeente

Reden(en) niet vaker cultuurbezoek in de gemeente

Reden(en) geen interesse in cultuurbezoek in de gemeente

Missend cultureel aanbod in de gemeente

Het zelf beoefenen van culturele activiteiten

Beoefenen van culturele activiteiten in de gemeente of elders

Wens om wél of vaker cultuur te beoefenen in de gemeente

Reden(en) niet of niet vaker cultuurbeoefening in de gemeente

Reden(en) geen of niet vaker cultuur willen beoefenen in de gemeente

Missend aanbod om zelf cultuur beoefenen in de gemeente

Uitspraken over aanbod, bezoek en zelf beoefenen van cultuur 31 3

Reactie op uitspraken over aanbod, bezoek en zelf beoefenen van cultuur

Uitspraken over belang van cultuur in de gemeente

Reactie op uitspraken over het belang van cultuur in de gemeente

Vrijwilligerswerk in het culturele veld

Samenvatting Het laatste gemeentelijke cultuurbeleid stamt uit 2011 en betreft een beknopte paragraaf over kunst en cultuur, als onderdeel van het brede maatschappelijke beleidskader. Gezien de maatschappelijke waarde van kunst en cultuur en de veranderingen die het culturele veld heeft doorgemaakt door de coronaperiode, is een cultuurvisie gewenst. Om deze visie op te stellen, is het van belang te weten waar Purmerend momenteel staat op het gebied van kunst en cultuur. In deze rapportage willen we de volgende vraag beantwoorden: Hoe beleven inwoners van gemeente Purmerend kunst en cultuur, en wat is hun mening over het gemeentelijk cultuurbeleid? Aanpak en respons Om deze vraag te beantwoorden is er gekozen voor een digitale enquête. Deze enquête is uitgezet onder het internetpanel voor het verkrijgen van representatieve resultaten van inwoners van de Beemster en Purmerend. Op 8 juni 2023 is de enquête verstuurd aan het internetpanel. 1.910 leden hebben de vragenlijst ingevuld, hetgeen een respons is van 58%. Dit is een gebruikelijke respons voor het internetpanel.

Cultuurbezoek algemeen 97% van de inwoners heeft wel eens cultuur bezocht. Men is vooral naar een film of bioscoop, toneel/ theater/ musical, en een muziekvoorstelling of concert geweest. 50-plussers hebben vaker dan de jongere leeftijdsgroepen nog nooit een culturele voorstelling bezocht. De overgrote meerderheid (93%) van de groep inwoners die ooit wel eens cultuur heeft gezocht, deed dit (onder andere) in Purmerend-stad, 14% heeft (ook) cultuur bezocht in de Beemster. Bijna vier op de vijf (79%) bezocht (ook) cultuur in Amsterdam. Hoe jonger men is, hoe vaker men (ook) ooit wel eens cultuur heeft bezocht in Amsterdam en/of Zaanstad. 65-plussers hebben juist vaker dan de jongere leeftijdsgroepen (ook) cultuur in de Beemster bezocht.

Cultuurbezoek in de gemeente Bezoek theater, muziek, film, bibliotheek, cultuurcentra Theater de Purmaryn is door ruim de helft van de inwoners (52%) de afgelopen vijf jaar herhaaldelijk bezocht. Ook Bibliotheek Waterland wordt vaak herhaaldelijk bezocht: 45%. Voor concert en cultuurpodium P3 is dit 23%. Filmhuis Purmerend, Cultuurhuis Wherelant, Theater De Verbeelding, Cultureel Centrum Onder de Linden, Muziekschool Waterland, en NKT theaterschool worden minder vaak herhaaldelijk bezocht (variërend van 4% tot 11%). Van Cultureel Centrum Onder de Linden heeft ruim de helft van de inwoners nog nooit gehoord (52%). Bij Theater de Purmaryn, Bibliotheek Waterland, en de P3 is dit slechts 1%. Bezoek musea Van de voorgelegde musea is het Purmerends Museum de afgelopen 5 jaar het vaakst bezocht: door 10% herhaaldelijk en door 19% 1 keer. Naar het museum van Betje Wolff is 13% de afgelopen 5 jaar minstens 1 keer geweest; naar het Agrarisch Museum Westerhem 8%.

Bezoek culturele evenementen en overig cultuur Het Reuring Festival is veruit het meest bezochte evenement: driekwart (77%) van de inwoners heeft dit ooit bezocht. Ruim de helft (52%) heeft dit festival in de afgelopen 5 jaar herhaaldelijk bezocht. De harddraverijen in Purmerend-stad en/of Beemster zijn door de helft van de inwoners (52%) ooit bezocht; 22% kwam daar de afgelopen 5 jaar herhaaldelijk. Een aantal culturele evenementen/ instellingen wordt door maar een klein aandeel van de inwoners bezocht: met name Kunsthuis Waterland en De Keyserklim (kerktoren Middenbeemster). Van Muziek aan de Middenweg, De Keyserklim, en Kunsthuis Waterland heeft meer dan de helft van de inwoners nog nooit gehoord.

Cultuurbezoek in de gemeente: frequentie en reden(en) Cultuurbezoek en wens om vaker cultuur te bezoeken in de gemeente De meerderheid van de inwoners (62%) geeft aan al cultuur te bezoeken in de gemeente, 38% doet dit nog niet. Bekijken we deze cijfers nader dan bezoekt 29% al cultuur, maar zou dit wel vaker willen. Een derde (33%) doet dit al, en dit hoeft voor hen niet vaker. Ruim een vijfde (22%) doet dit nog niet, maar zou dit wel willen, en 15% doet dit nog niet en dit hoeft voor hen ook niet. 18-49 jarigen geven het vaakst aan nog geen cultuur te bezoeken in de gemeente, maar dit wel te willen. 35-49 jarigen geven vaker dan de andere leeftijdsgroepen aan al cultuur te bezoeken in de gemeente, en dit wel vaker te willen. 65-plussers geven vaker aan al cultuur te bezoeken in de gemeente, en dat dit voor hen niet vaker hoeft. Reden(en) niet vaker cultuurbezoek in de gemeente voor inwoners die vaker zouden willen Inwoners die al cultuur bezoeken in de gemeente en wel vaker willen, of dit nog niet doen, maar wel willen (tezamen 51% van de respondenten), is gevraagd waarom ze niet vaker cultuur bezoeken in de gemeente. Geen tijd en aanbod dat niet aanspreekt zijn de meest genoemde redenen, gevolgd door ‘ik vind het te duur’. 18-64 jarigen geven vaker dan 65-plussers aan er geen tijd voor te hebben.

Voor 65-plussers is een fysieke beperking/ de gezondheid vaker een reden dan voor jongere leeftijdsgroepen. Een groter aandeel van de 75-plussers geeft aan dat het voor hen lastig te bereiken is dan bij de jongere leeftijdsgroepen. Reden(en) geen interesse in cultuurbezoek in de gemeente Inwoners die nog geen cultuur bezoeken in de gemeente en dit ook niet willen (15% van de respondenten), is gevraagd waarom ze geen cultuur willen bezoeken in de gemeente. Geen interesse in cultuurbezoek is de meest genoemde reden, gevolgd door aanbod dat niet aanspreekt, en ‘ik heb er geen tijd voor’. Missend cultureel aanbod in de gemeente Aan alle respondenten is gevraagd of ze iets missen op het gebied van cultureel aanbod in de gemeente. Ruim de helft geeft aan niets te missen, ruim een tiende geeft aan wel iets te missen. Inwoners die iets missen, geven onder andere aan de volgende zaken te missen: cultuur voor specifieke doelgroepen/ leeftijdsgroepen, variatie in aanbod muziek/ alternatieve of klassieke muziek, musea, grotere/ andere bioscoop, festivals/ evenementen, dans, exposities, theater, toneel/ musicals, stand-up comedy/ cabaret, en goedkoper of gratis aanbod. 18-49 jarigen geven vaker dan de oudere leeftijdsgroepen aan iets te missen op het gebied van cultureel aanbod.

Het zelf beoefenen van culturele activiteiten Beoefenen van culturele activiteiten in de gemeente of elders 14% van de inwoners beoefent culturele activiteiten in de gemeente, 3% zowel in de gemeente als ergens anders, 5% alleen ergens anders. De overgrote meerderheid (80%) van de inwoners beoefent geen culturele activiteiten. Met afnemende leeftijd neemt het aandeel dat alleen in de gemeente culturele activiteiten beoefent af. Wens om wél of vaker cultuur te beoefenen in de gemeente Ruim de helft (56%) van de inwoners geeft aan niet of niet vaker culturele activiteiten te willen beoefenen in de gemeente dan dat ze nu doen, 17% wil dit wél of vaker. Ruim een kwart van de respondenten geeft aan dit niet te weten. Een kwart van de 18-34 jarigen wil wél of vaker culturele activiteiten in de gemeente beoefenen. Bij de andere leeftijdsgroepen is dit aandeel kleiner. Reden(en) niet of niet vaker cultuurbeoefening in de gemeente Respondenten die hebben aangegeven wél of vaker culturele activiteiten in de gemeente te willen beoefenen of dit niet weten (tezamen 44% van de respondenten) is gevraagd waarom ze niet of niet vaker cultuur beoefenen in de gemeente. ‘Geen tijd’ is de meest genoemde reden (46%), gevolgd door aanbod dat niet aanspreekt (23%) en ‘ik vind het te duur’(18%). 18-64 jarigen geven vaker aan dat ze er geen tijd voor hebben dan 65-plussers.

Een fysieke beperking/ de gezondheid en ‘lastig te bereiken’ is voor 75-plussers vaker een reden dan voor de jongere leeftijdsgroepen. Reden(en) geen of niet vaker cultuur willen beoefenen in de gemeente Respondenten die hebben aangegeven geen of niet vaker culturele activiteiten in de gemeente te willen beoefenen (56% van de respondenten) is gevraagd waarom ze dit niet willen. Geen interesse in cultuurbeoefening is de meest genoemde reden (44%), gevolgd door ‘geen tijd’ (38%), en aanbod dat niet aanspreekt (10%). 18-34 jarigen geven het vaakst aan dit niet (vaker) te willen door geen interesse in culturele activiteiten, 75-plussers geven dit het minst vaak aan. 18-64 jarigen geven vaker aan dat ze er geen tijd voor hebben dan 65-plussers. Een fysieke beperking/ de gezondheid en ‘lastig te bereiken’ is door 75-plussers vaker als reden gegeven dan door de jongere leeftijdsgroepen. Missend aanbod om zelf cultuur te beoefenen in de gemeente Aan alle respondenten is gevraagd of ze iets missen in het aanbod om zelf cultuur te beoefenen in de gemeente. Meer dan de helft (60%) van de inwoners geeft aan niets te missen, 5% mist wel iets. De inwoners die iets missen, geven onder andere aan de volgende zaken te missen: danslessen voor verschillende leeftijdsgroepen, koor, en activiteiten in de avond of in het weekend.

75-plussers geven het vaakst aan niets te missen, 18-49 jarigen het minst vaak.

Reactie op uitspraken over aanbod, bezoek en zelf beoefenen van cultuur De inwoners is een vijftal uitspraken voorgelegd over aanbod, bezoek en zelf beoefenen van culturele activiteiten in de gemeente. Ik ben voldoende op de hoogte van wat er op cultureel gebied te bezoeken of te doen is in Purmerend en/of Beemster. Bijna de helft van de inwoners is het hier (helemaal) mee eens (49%). 19% is het hier 7

(helemaal) mee oneens. Oudere leeftijdsgroepen zijn het hier vaker (helemaal) mee eens dan de jongere leeftijdsgroepen. Informatie over wat er op cultureel gebied te bezoeken of te doen is in Purmerend en/of Beemster, is makkelijk te vinden. Ook met deze uitspraak is de helft het (helemaal) eens (49%). 14% is het hier (helemaal) mee oneens. Hoe ouder men is, hoe vaker men het hier (helemaal) mee eens is. Ik heb behoefte aan meer cultureel aanbod in Purmerend en/of Beemster, zoals voorstellingen, cursussen, tentoonstellingen, enzovoort. Hier wordt vaak een neutraal antwoord gegeven: 40% is het niet eens en niet oneens met deze uitspraak. 19% is het er (helemaal) mee eens, en 31% is het er (helemaal) mee oneens. De jongere leeftijdsgroepen zijn het hier wat vaker (helemaal) mee eens dan de oudere leeftijdsgroepen. In mijn wijk is er op cultureel gebied voldoende te bezoeken of te doen. Ruim een derde (35%) is het hier (helemaal) mee oneens, 17% is het hier (helemaal) mee eens. In de wijken Centrum en de Beemster is men het hier vaker (helemaal) mee eens dan (helemaal) mee oneens. In de andere wijken is men het hier juist vaker (helemaal) mee oneens dan (helemaal) mee eens. Voor jongeren (tot en met 27 jaar) is er op cultureel gebied voldoende te bezoeken of te doen in Purmerend en/of Beemster. Bijna de helft (48%) geeft aan het niet te weten.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14413938/1