A.-gewijzigd-raadsvoorstel-en-ontwerpbesluit-duur-huurcontracten-tijdelijke-woningen

Raadsvoorstel en ontwerpbesluit

Registratienummer raad 1580467 Datum:

Portefeuillehouder:

24 januari 2023

N. Saaf

Domein / Team: MD

Noot griffie: op 17 februari 2023 aan de raad aangeboden gewijzigd voorstel zoals toegezegd door de portefeuillehouder in de commissievergadering van 16 februari 2023.

Onderwerp: Duur huurcontracten tijdelijke woningen Samenvatting Purmerend heeft vier locaties tijdelijke woningen. Begin 2020 is het eerste project met tijdelijke woningen aan de Kanaaldijk opgeleverd en zijn de eerste huurovereenkomsten ingegaan. In april/mei 2021 zijn vervolgens de tijdelijke woningen aan het Karekietpark en de Esterstraat opgeleverd en in het eerste kwartaal van 2022 is het laatste project aan de Verzetslaan opgeleverd. Op dit moment hebben we 200 tijdelijke woningen in Purmerend, die allemaal in gebruik zijn met een bezettingsgraad van 95%. Met uw raad is in 2018 afgesproken dat 70% van de tijdelijke woningen gevuld zou worden door directe toewijzing door de gemeente Purmerend zelf en 30% middels loting. De bewoners van de tijdelijke woningen krijgen een contract voor twee jaar en moeten daarna doorstromen naar een andere woning. In de praktijk blijkt dat het vinden van een woning binnen twee jaar steeds lastiger wordt. Nu worden bewoners in sommige gevallen na twee jaar opnieuw in een tijdelijke woning geplaatst op een andere locatie, omdat het ondanks ruime inspanning niet gelukt is om een andere woning te vinden. Het komt echter ook voor dat bewoners na twee jaar de tijdelijke woning moeten verlaten en genoodzaakt zijn zich opnieuw aan te melden bij het Algemeen Opvangcentrum Purmerend.

Nu is het ook zo dat het vullen van de 70% woningen middels directe toewijzing vanuit de gemeente steeds lastiger wordt. De wachtlijsten voor de maatschappelijk opvang zijn door de tijdelijke woningen enorm geslonken waardoor het lastig is om mensen te selecteren die aan de criteria voldoen om binnen twee jaar uit te stromen naar een reguliere woning. Om die reden wil het college niet meer te werken met tweejarige huurcontracten, maar met huurcontracten voor de duur van de omgevingsvergunning. Dat is sinds een wijziging van het Burgerlijk Wetboek mogelijk. Het college stelt de raad op grond van artikel 169, vierde lid van de Gemeentewet in de gelegenheid wensen en bedenkingen aan het college kenbaar te maken.

Purmerend, 24 januari 2023 Aan de gemeenteraad van Purmerend, Inleiding en probleemstelling Sinds het eerste kwartaal van 2022 zijn alle vier de locaties met tijdelijke woningen in Purmerend opgeleverd en in gebruik genomen. Het eerste complex (Kanaaldijk) is opgeleverd in februari/maart 2020. Vervolgens zijn de locaties aan de Etserstraat en Karekietpark in april/mei 2021 opgeleverd. En in het eerste kwartaal van 2022 is de laatste locatie opgeleverd aan de Verzetslaan. De 200 tijdelijke woningen staan verspreid over vier verschillende locaties. - Kanaaldijk 20 woningen; - Karekietpark 44 woningen; - Etserstraat 28 woningen; - Verzetslaan 108 woningen. Op de locatie Waterlandlaan wordt een 5e locatie gerealiseerd voor spoedzoekers en statushouders. Deze is nog niet gereed. Voor dit project is onlangs besloten dat we gebruik gaan maken van huurcontracten voor de duur van de omgevingsvergunning. De 200 tijdelijke woningen zijn primair bedoeld voor Purmerenders die met spoed een woning nodig hebben. In 2018 is in uw raad afgesproken dat 70% van deze tijdelijke woningen direct toegewezen wordt aan kandidaten die, op basis van maatwerk, een woning nodig hebben.

Dit kan gaan om: - Mensen die beschikken over een urgentieverklaring; - Mensen die uitstromen uit wonen op maat (Casa24; Clup; Leviaan; AOP); of - Mensen die met spoed een woning nodig hebben, maar niet in aanmerking komen voor een urgentieverklaring. De toewijzing aan deze mensen verloopt op basis van onderstaand proces. De overige woningen worden geloot onder inwoners die zich hebben aangemeld en voldoen aan de gestelde voorwaarden. Hiervoor wordt vanaf 2021 een jaarlijkse inschrijvingsronde opgezet. Alle bewoners krijgen op dit moment een tijdelijk huurcontract aangeboden voor maximaal twee jaar. Dit om te voorkomen dat huur voor onbepaalde tijd met huurbescherming ontstaat. Sinds kort is het door een wijziging van het Burgerlijk Wetboek mogelijk tijdelijke woningen te verhuren voor de duur van de verleende omgevingsvergunning ‘voor een aflopende activiteit’. Toewijzingsproces: Als gemeente wijzen we 70% van de woningen direct toe. Medewerkers van het team Wmo Geestelijke Gezondheid voeren zelf deze intake gesprekken in combinatie met een maatschappelijk werker van het AOP. Tijdens deze gesprekken worden verschillende leefgebieden uitgevraagd, denk hierbij o.a. aan: financiën, uitstroomplan na twee jaar, dagbesteding en sociaal netwerk. Op basis van deze gesprekken wordt besloten of iemand wel/niet in aanmerking komt voor de directe toewijzing van een tijdelijke woning.

De overige 30% van de woningen worden op basis van loting toegekend. Hier hangt dan een aantal voorwaarden aan vast, zoals: - Men is minimaal een half jaar woonachtig in Purmerend of heeft een sterke sociale, maatschappelijke of economische binding met Purmerend; - Er mag geen sprake zijn van een zware hulpvraag; - Geen verleden met overlast. Resultaten na 3 jaar: Ondertussen zijn alle 200 tijdelijke woningen opgeleverd en bewoond. Een deel van de Verzetslaan (40 woningen) is tijdelijk beschikbaar gesteld voor Oekraïense vluchtelingen, maar zal hierna weer beschikbaar gesteld worden aan de Purmerendse spoedzoekers. De afgelopen jaren heeft er een flinke doorstroom plaatsgevonden in de wachtlijst voor het AOP. Mensen die bij het AOP verbleven blz. 2 van 6

konden doorgeplaatst worden naar een tijdelijke woning. Ook werden er mensen die op de wachtlijst stonden direct doorbemiddeld naar een tijdelijke woning mits zij voldeden aan de volgende criteria: - Men moet voldoende zelfstandig zijn; - De financiële mogelijkheid hebben om de huur te voldoen en de woning in te richten; - Het moet aannemelijk zijn dat deze persoon binnen twee jaar door kan stromen naar een reguliere woning. Nu, drie jaar na de oplevering van de eerste locatie, zien we dat de wachtlijst van het AOP dusdanig teruggedrongen is dat er te weinig nieuwe geschikte kandidaten beschikbaar zijn. Met geschikte kandidaten wordt er dan vooral bedoeld, mensen die binnen twee jaar uit kunnen stromen. Ook bij de overige hulpverlenende instanties is de druk grotendeels weg. Er zijn nog wel wachtlijsten, maar een groot deel van de mensen die hierop staan, komen niet in aanmerking voor een tijdelijke woning op basis van de criteria die wij nu hanteren. Dit komt doordat zij bijvoorbeeld op geen enkele manier binnen de gestelde termijn van twee jaar kunnen uitstromen of onvoldoende zelfredzaam zijn. Het effect van de tijdelijke woningen is daarmee zonder meer positief te noemen. De keerzijde is dat het vullen van de 70% woningen middels directe toewijzing op den duur steeds lastiger zal worden.

Uitstroom binnen twee jaar is een probleem We merken ook dat het voor veel bewoners steeds lastiger wordt om binnen twee jaar uit te stromen. De druk op de woningmarkt blijft hoog. Voor een grote groep onder de huidige bewoners lukt het niet om binnen twee jaar uit te stromen ondanks de inzet die ze hiervoor plegen. Een groot gedeelte van de bewoners zou dit wel lukken als zij drie tot vier jaar de tijd hebben, dan hebben ze meer inschrijfduur. Daarnaast blijft er nog sprake van een tekort aan sociale huurwoningen. Er zijn uiteraard ook bewoners die het wel gelukt is om binnen twee jaar uit te stromen. Dit gaat, de afgelopen periode, om zo’n 60 bewoners. Om u een beeld te geven van de uitstroom per locatie: Locatie: Kanaaldijk Karekietpark Etserstraat Verzetslaan

% uitstroom: 30% 54% 32% 25%

Opmerking: Percentage is over de tweede contractperiode De eerste huurcontracten lopen eind maart dit jaar af De eerste huurcontracten lopen eind maart dit jaar af Hierin zijn de 40 woningen, welke aan de Oekraïense vluchtelingen zijn toegewezen, niet meegenomen.

Nationaal Actieplan Dakloosheid U bent op maandag 19 december 2022 tijdens de informatiebijeenkomst Maatschappelijke opvang geïnformeerd over het Nationaal Actieplan Dakloosheid. Dit actieplan moet ervoor zorgen dat dakloosheid in 2030 beëindigd is. We zien op dit moment dat het veel bewoners niet gaat lukken om binnen twee jaar uit te stromen vanwege de lange inschrijfduur die nodig is voor een reguliere woning en het beperkte aanbod. We weten ook dat deze bewoners na twee jaar weer dakloos worden als hun tijdelijke huurovereenkomst afloopt. Dat is ongewenst. Oplossingsrichtingen voor uitstroom/voorkomen dat bewoners op straat komen: Op basis van het bovenstaande wil het college gebruik maken van de mogelijkheid tijdelijke woningen te verhuren voor de duur van de omgevingsvergunning en de contractduur van de huidige huurovereenkomsten aanpassen. Het gaat hier om een huurovereenkomst voor onbepaalde tijd. In de huurovereenkomst dient opgenomen te worden dat de woning gebruikt wordt op basis van een tijdelijke omgevingsvergunning en voor welk tijdvak die vergunning verleend is. De huurovereenkomst is dan opzegbaar op grond van het aflopen van de omgevingsvergunning. Per locatie zal de contractduur verschillen, dit omdat niet alle locaties tegelijk opgeleverd zijn. Daarnaast is de omgevingsvergunning voor de Verzetslaan langer, namelijk 15 jaar in plaats van 1o jaar. blz. 3 van 6

Door de contractduur aan te passen van twee jaar naar de duur van de omgevingsvergunning zal het grootste deel van de bewoners binnen deze termijn door kunnen stromen naar een reguliere woning. Dit voorkomt dat bewoners na twee jaar weer op straat komen te staan. Alle huidige bewoners zouden dan per maart/april 2023 een nieuw huurcontract ontvangen als voor deze oplossingsrichting wordt gekozen. Van de bewoners wordt wel alsnog verwacht dat zij zo snel als mogelijk uitstromen en dus niet de gehele projectperiode hier blijven wonen. Ook nieuwe bewoners zullen geselecteerd worden op mogelijke uitstroom binnen afzienbare periode. Tijdens de intakegesprekken zullen hier afspraken over gemaakt worden. Tevens worden de maatschappelijk werkers van het AOP aan alle bewoners gekoppeld. Zij zullen in hun gesprekken met bewoners blijven sturen op uitstroom en ondersteuning bieden waar nodig. Dit hangt per locatie af van de resterende looptijd van het project. Zo streven we na waarvoor de tijdelijke woningen zijn opgezet. Namelijk voor inwoners die tussen wal en schip vallen in tijden waarin er een tekort aan woningen is. Tegen het einde van de looptijd van het project en dus het aflopen van het huurcontract, zal er extra ingezet worden op ondersteuning bij het zoeken naar een vervolgplek. De inzet vanuit maatschappelijk werk, zal niet vervallen.

Zij zullen ondersteuning blijven bieden op verschillende leefgebieden en tevens zullen zij de bewoners blijven motiveren om zo snel als mogelijk uit te stromen. Het is uiteraard mogelijk om met huurcontracten van twee jaar te blijven werken. Echter zal er dan regelmatig maatwerk toegepast moeten worden voor verschillende bewoners. Denk bijvoorbeeld aan het aanbieden van een andere tijdelijke woning, op een andere locatie. Op het moment dat een bewoner niet in aanmerking komt voor een andere tijdelijke woning, zal deze zich aan kunnen melden bij het AOP. Hierdoor dreigt een gedeelte van de bewoners in een vicieuze cirkel te raken. Het college is van mening dat het aanpassen van de huurovereenkomsten naar een duur voor onbepaalde tijd in plaats van twee jaar een voor de gemeente ingrijpend besluit is en stelt u daarom op grond van artikel 196, vierde lid van de Gemeentewet in de gelegenheid wensen en bedenkingen aan het college ter kennis te brengen voordat wij overgaan tot het nemen van het besluit. Meetbare doelstellingen Uit het voorgaande is duidelijk dat wachtlijsten van hulpverlenende instanties en instroomdoorstroom-uitstroom van de woningen goed inzichtelijk is. Financiële consequenties: Het werken met langere contracten is een voordeel voor de business case omdat er minder leegstand zal zijn en minder mutatiefees.

De business case tijdelijke woningen stond door de extra kredietaanvragen in 2021 en 2022 onder druk, maar door indexering van de huren, een lager afsluiten van de Verzetslaan dan het gevraagde krediet, doorbelasting van de huren op de rijksregeling Oekraïne opvang is de business case van de vier locaties sluitend. Communicatie: Bewoners van de tijdelijke woningen en direct betrokken hulpverleners en samenwerkingspartijen geformeerd worden. Vervolgens zullen ook alle personen die zich ingeschreven hebben voor de loting van 2023 hier een e-mail over ontvangen. Duurzaamheid: Niet van toepassing.

blz. 4 van 6

Monitoring/evaluatie: Er is regelmatig overleg met de hulpverlenende instanties om te bezien of het beleid voldoet of moet worden aangepast. Hierbij zullen ook de afspraken, welke volgen uit het Nationaal Actieplan Dakloosheid, meegenomen worden. Voorstel: Overeenkomstig bijgaand ontwerpbesluit te besluiten om geen wensen en bedenkingen te hebben bij het besluit van het college om de afgesproken contractduur voor de tijdelijke woningen, van tweejarig contracten naar contracten voor de duur van de geldende omgevingsvergunning te wijzigen. Burgemeester en wethouders van Purmerend, de secretaris de burgemeester,

Bijlage(n):

blz. 5 van 6

De raad van de gemeente Purmerend, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 24 januari 2023, B E S L U I T: Geen wensen en bedenkingen te hebben bij het besluit van het college om de afgesproken contractduur voor de tijdelijke woningen, van tweejarig contracten naar voor de duur van de

geldende omgevingsvergunning te wijzigen.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering d.d. de griffier, de voorzitter,

blz. 6 van 6