20230926-beantwoording-l.-vogelpoel-sie-bijverdienpremie-herijking-armoedebeleid-hulp-bij-overgang-naar-betaald-werk

Technische vragen d.d. 20-09-2023 van PvdA Opsteller: L. Vogelpoel-Sie Onderwerp: Bijverdienpremie, herijking armoedebeleid. Hulp bij overgang naar betaald werk. Commissie/raad: Maatschappelijk Geagendeerd: ja Agendapunt: ? Inleiding: SER 2021: - De Participatiewet biedt de mogelijkheid om tot een bepaald bedrag een premie arbeidsinschakeling toe te kennen aan personen die op basis van een arbeidsovereenkomst aan het werk zijn waarbij nog aanvullend recht op bijstand bestaat. In enkele gemeenten krijgen deeltijdwerkenden naast de uitkering ieder half jaar een premie deeltijdwerk (of ‘bijverdienpremie’, ‘werkpremie’). - De premie arbeidsinschakeling moet echter in de huidige wetgeving door het college van B en W steeds opnieuw worden toegekend omdat deze volgens de wet geen structureel karakter mag hebben. - Uit recente experimenten met verschillende bijverdienpremies kwamen nogal verschillende resultaten en bijeffecten per gemeenten naar voren. In alle gevallen bleken echter de lagere bijstandslasten de kosten van de premie ruimschoots te compenseren. - Aanbeveling SER, overweeg: Gebruik maken van een tussenrekening van de gemeente waarop het salaris door de werkgever wordt gestort. Betrokkene heeft dan steeds een stabiel maandbedrag beschikbaar want de verrekening vindt achter de schermen plaats. Hiermee zijn in enkele gemeenten goede ervaringen opgedaan.

Vraag 1: Bovenstaande premieregeling lijkt nu verwerkt in de Re-integratieverordening Participatiewet Zaanstreek-Waterland 2015, artikel 19, als eenmalige optie voor 1 jaar. Klopt dat?

Antwoord 1: Artikel 19 maakt het mogelijk om 1 of 2 maal per jaar een premie toe te kennen aan iemand van de doelgroep als dit bijdraagt aan zijn arbeidsinschakeling. De basis voor dit artikel is wetsartikel 31 lid 2 onderdeel j. Het uitgangspunt van deze regeling is mensen aan het werk helpen en heeft uitstroom uit de bijstand tot doel Hiervoor zijn voor gemeente Purmerend geen nadere beleidsregels door het college opgesteld. Deze premie is momenteel niet in de huidige begroting opgenomen. Vraag 2: Zo ja, is het mogelijk om tot een herhaald toe te kennen (eventueel nieuwe) regeling te komen zoals elders wordt gedaan, zodat bijstandsgerechtigden langer gebruik kunnen maken van deze regeling? Antwoord 2: Ja het is mogelijk hier beleid op te maken. In beleidsregels kan worden vastgesteld wanneer de premie wordt toegekend, te denken valt aan regels rondom parttimewerk, aanvaarding fulltimewerk, voltooiing scholing of deelname sociale activering. Zorgvuldige individuele afweging is noodzakelijk en er moet een goed beeld zijn wat het effect is van de regeling.

Vraag 3: Zullen naar verwachting ook in onze gemeente de lagere bijstandslasten de kosten van de premie ruimschoots compenseren? Antwoord 3: We kunnen niet op voorhand zeggen of de bijstandslasten omlaag gaan. Wel hebben we de ervaring dat een extra financiële prikkel meestal niet leidt tot het eerder aanvaarden van werk. We weten daarom ook niet wat het effect op langere termijn is voor mensen, of mensen met deze financiële ondersteuning structureel uit de bijstand geholpen worden. Bovendien is het zo dat de bijstandslasten worden bekostigd vanuit rijksbijdragen (BUIG). Instrumenten als deze premie komen ten laste van het gemeentefonds. We hebben dus te maken met twee verschillende financieringsstromen. Verder speelt ook het volgende een rol. Mensen die deeltijdwerk hebben gevonden en daarbij nog aanvullende bijstand nodig hebben, hebben volgens de Participatiewet tijdelijk recht op vrijlating van inkomsten (een half jaar 25% van de inkomsten tot maximaal € 249,- p/m, alleenstaande ouders met kinderen tot 12 jaar daarna nog 30 maanden 12,5% tot maximaal 155,74 p/m en mensen die medisch urenbeperkt zijn 15% tot maximaal € 157,96 p/m zolang zij aan het werk zijn). In eerste instantie maakt iemand dus gebruik van deze tijdelijke inkomstenvrijlating en pas daarna is een instrument als benoemd in artikel 19 van toepassing.

Vraag 4: Is de bovengenoemde aanbeveling over een tussenrekening ook voor onze gemeente (al) mogelijk? Antwoord 4: Het is mogelijk, maar er spelen 2 overwegingen een rol. 1. We weten uit ervaring dat veel inwoners niet afhankelijk willen zijn van de gemeente. Over het algemeen wil men de eigen inkomsten beheren en geen bemoeienis van de gemeente. 2. We gaan zoveel mogelijk uit van zelfredzaamheid en passen maatwerk toe. Wel gaan we meer aandacht besteden aan nazorg door enerzijds te kijken welke financiële ondersteuning iemand nodig heeft bij uitstroom. Als iemand moeite heeft met de financiën dan willen we de mogelijkheid bieden om bijvoorbeeld tijdelijk te ondersteunen via budgetbeheer. Daarnaast gaan we meer nazorg bieden door vinger aan de pols te houden bij mensen die zijn uitgestroomd. Zo willen we voorkomen dat mensen in de financiële problemen komen. Vraag 5:

Antwoord 5:

Vraag 6:

Antwoord 6:

Vraag 7:

Antwoord 7:

Vraag 8:

Antwoord 8:

Vraag 9:

Antwoord 9:

Vraag 10:

Antwoord 10: