20220718-1572294-memo-reactie-op-aangenomen-motie-kostendelersnorm

MEMO

Aan Van Datum Onderwerp Bijlage Registratienummer

: de gemeenteraad van Purmerend : wethouder M. Hegger : 18 juli 2022 : Reactie op aangenomen motie “kostendelersnorm van 21 jaar naar 27 jaar” : nvt : 1572294

Op 30 juni jl. heeft uw raad de motie “wijziging kostendelersnorm in de bijstand van 21 naar 27 jaar” aangenomen. Hierbij verzoekt u het college: 1. Iedereen die vanaf 1 juli 2022 onder de kostendelersnorm met jongeren tot 27 jaar valt niet te korten, waarvan nieuwe gevallen direct niet worden gekort, en bestaande gevallen van 1 juli tot 1 januari 2023 met terugwerkende kracht worden gecompenseerd. 2. Vanaf 1 juli tot en met 31 december 2022 de dossiers van alle bijstandsgerechtigden die nu al te maken hebben met de kostendelersnorm van jongeren tussen de 21 en 27 jaar, zodanig voor te bereiden dat voor deze inwoners per 1 januari 2023 direct de nieuwe wetgeving uitgevoerd kan worden. Met deze motie gaat de gemeente Purmerend buitenwettelijk begunstigend beleid uitvoeren. Op de dag van deze raadsvergadering verscheen hierover ook een artikel in het Binnenlands Bestuur. https://www.binnenlandsbestuur.nl/sociaal/vooruitlopen-op-nieuwe-kostendelersnorm-juridisch-mogelijk In dit artikel wordt nader ingegaan op de gemeenten die vanaf 1 juli 2022 de kostendelersnorm niet meer toepassen. Hierin wordt ook aangegeven dat het mogelijk is dat het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid de gemeente terugfluit, maar dat de kans hierop niet groot is. Het college zal de motie dan ook uitvoeren en vooruitlopen op de nieuwe kostendelersnorm met ingang van 1 juli 2022.

• Jongeren tot 27 jaar zijn niet meer van invloed op de uitkeringsnorm van bijstandsgerechtigden van 27 jaar en ouder (vaak de ouders /oudere broer of zus); • Jongeren tot 27 jaar zijn ook geen kostendeler meer ten opzichte van andere inwonenden in de leeftijd van 21 tot 27 jaar. • De kostendelersnorm is bij jongeren tot 27 jaar nog wel van toepassing als er medebewoners zijn van 27 jaar en ouder. Via deze memo schetsen wij de impact van de uitvoering van de motie. 1. Zoals tijdens de raadsvergadering is aangegeven zijn er enkele jongeren die in het laatste half jaar van 2022 21 jaar worden en bij hun ouders wonen, waarbij zowel de jongere als de ouder(s) een bijstandsuitkering ontvangt. In de oude situatie wordt de kostendelersnorm toegepast bij de jongere die 21 jaar is geworden en bij de ouder(s). Door uitvoering te geven aan de motie en vooruit te lopen op de komende wetswijziging, wordt de kostendelersnorm alleen toegepast bij de jongere. De uitkering van de ouder(s) blijft ongewijzigd. Op de jongere is wel de kostendelersnorm van toepassing, omdat hij/zij met iemand die 27 jaar of ouder is de woning deelt. Voor de medewerkers van de gemeente Purmerend past dit binnen de reguliere werkzaamheden 2. Gebaseerd op ervaringscijfers, zullen naar verwachting + 30 jongeren, in de leeftijd van 21 tot 27 jaar, dit half jaar een bijstandsuitkering aanvragen.

Als zij met een ander (27 jaar en ouder) de woning delen, is in hun situatie de kostendelersnorm van toepassing. Als de ouders ook een bijstandsuitkering

ontvangen, dan vindt op basis van de nieuwe kostendelersnorm geen korting plaats op de uitkering van de ouders. Dit past binnen de reguliere werkzaamheden van de medewerkers van Purmerend. 3. Er zijn rond de 50 situaties, waarbij ouders en de inwonende jongeren in de leeftijd van 21 tot 27 jaar een bijstandsuitkering ontvangen. Deze dossiers dienen individueel onderzocht te worden. Voor de ouders betekent dit in ieder geval een hogere uitkering omdat de jongere niet meer meetelt. Afhankelijk van wie er nog meer inwoont in de woning (bijvoorbeeld broer/zus in de leeftijd van 21 tot 27 jaar) kan dit ook van invloed zijn op de uitkering van de jongere. Dit vergt enig uitzoekwerk. 4. Verder zijn er rond de 160 dossiers die nader onderzocht moeten worden. Zij delen een woning met iemand die geen uitkering heeft (en dus ook niet in de uitkeringsadministratie is opgenomen). Ook deze dossiers kunnen in 2022 worden opgepakt. 5. Tot slot heeft de aanpassing van de kostendelersnorm ook invloed op aanvragen MeerDoen, energietoeslag, bijzondere bijstand en individuele inkomenstoeslag. Voor de MeerDoen-regeling en energietoeslag geldt dat aanvragen tot en met 31 december 2022 kunnen worden ingediend. Voor een rechtvaardige toepassing van de kostendelersnorm zullen de aanvragen voor de MeerDoen-regelingen en energietoeslag in (heel) 2022 behandeld worden volgens de nieuwe kostendelersnorm.

Dus aanvragen die ook voor 1 juli 2022 zijn ingediend worden behandeld volgens de nieuwe kostendelersnorm. De reden hiervoor is dat als een aanvraag in februari is afgewezen op basis van de oude kostendelersnorm en de situatie van de aanvrager is op 1 juli nog steeds ongewijzigd, men in juli opnieuw een aanvraag in kan dienen en dan wel in aanmerking komt voor de regelingen. Op dit moment moeten er nog ruim 1.100 aanvragen MeerDoen en energietoeslag worden afgehandeld die voor 1 juli 2022 zijn ingediend. Door deze aanvragen volgens de nieuwe kostendelersnorm af te handelen wordt administratieve rompslomp voorkomen. Ook aanvragen die zijn afgewezen of gedeeltelijk zijn toegekend vanwege financiële draagkracht (totaal 230), zullen opnieuw worden bekeken. Planning De zaken genoemd onder punt 1 en 2 kunnen direct worden opgepakt en vallen onder de “reguliere werkzaamheden”. Voor wat betreft de punten 3 t/m 5 zal er dossiercontrole moeten plaatsvinden. Dit vraagt extra capaciteit van de consulenten en de financiële administratie. Op dit moment wordt er al extra capaciteit ingezet voor het behandelen van aanvragen voor de energietoeslag en de opvang van Oekraïners. Hiermee rekening houdende gaan wij ervan uit dat alle dossiers in ieder geval voor eind 2022 gecontroleerd kunnen zijn.

Als uit onderzoek blijkt dat de nieuwe kostendelersnorm van toepassing is, zal dit met terugwerkende kracht (1 juli 2022) worden aangepast. Financiële gevolgen De uitkeringslasten (levensonderhoud) zullen het komend half jaar extra gaan stijgen. Het is moeilijk om hiervan een goede inschatting te maken, maar verwacht wordt een stijging van € 75.000 tot € 100.000. Het Rijk voegt vanaf 2023 structureel € 64 miljoen toe aan het macrobudget. Voor Purmerend zal het dan gaan om een bedrag van rond de € 230.000 (= € 115.000 voor een half jaar). De uitgaven zullen nauwlettend worden gevolgd. We gaan ervan uit dat dit binnen de begroting kan worden opgevangen. Ook de uitgaven voor de MeerDoen-regelingen en de energietoeslag zullen stijgen. Wij verwachten dat ook deze stijging binnen de huidige begroting kan worden opgevangen. Conclusie Het college zal de motie uitvoeren. Aanpassing van de kostendelersnorm per 1 juli 2022 voor alle uitkeringsgerechtigden in Purmerend waarop dit van toepassing is, zal uiterlijk voor eind 2022 zijn gerealiseerd. Dit heeft ook effect op de MeerDoen-regeling en Energietoeslag. Deze aanvragen zullen vanaf 1 juli 2022 ook op basis van de “nieuwe kostendelersregeling” worden afgehandeld. De extra uitgaven zullen naar verwachting kunnen worden opgevangen binnen de huidige begroting.

2