Raadsvoorstel Weidevogelkerngebied Zuidpolder van Delfgauw

Aanbiedingsnota raad 3 juni 2021

beeldvorming op oordeelvorming op besluitvorming op

10 juni 2021 24 juni 2021

invullen organisatie zaaknummer

1235779

berichtnummer

1122526

voorstel over portefeuillehouder behandeld in college

Weidevogelkerngebied Zuidpolder van Delfgauw Peter Hennevanger 20 april 2021

afdeling

Beleid

besluit

Ja

bijlagen

1. Verslag overleg grondoverdracht Zuidpolder provincie-gemeente, d.d. 16-03-2021 2. Beheer- en inrichtingsschets Weidevogelkerngebied Zuidpolder van Delfgauw (25-03-2021) 3. Situatie kavelruil

pagina

1/6

Aanbiedingsnota raad

Gevraagde beslissing Wij stellen u voor: 1. in te stemmen met: a. de realisatie van een weidevogelkerngebied in de Zuidpolder van Delfgauw van in totaal 110 hectare; b. de aankoop van circa 36 hectare weidegebied van de provincie op basis van de nog definitief vast te stellen agrarische waarde en een eenmalige vergoeding voor de beheerkosten van € 185.000; c. het bijdragen voor 50% aan de kosten voor inrichtings-, proces- en organisatiekosten van het weidevogelkerngebied; 2. de financiële gevolgen van dit besluit te verwerken in de Najaarsnota 2021 en Begroting 2022 door: a. een investeringsbudget van € 600.000 beschikbaar te stellen voor de aankoop van de provinciegronden; b. een investeringsbudget van € 104.500 beschikbaar te stellen voor inrichtings- en organisatiekosten en dit te dekken uit de algemene reserve; c. de afkoopsom voor het beheer van € 185.000 toe te voegen aan de algemene reserve; d. vanaf 2021 structureel een onderhoudsbudget van € 30.000 beschikbaar te stellen. Inleiding In december 2020 hebben wij u geïnformeerd over de voortgang van het project Weidevogelkerngebied Zuidpolder van Delfgauw (informatienota nr. 1090842). Sindsdien hebben wij met de provincie ZuidHolland de afspraken over de realisatie concreet gemaakt. Hieronder lichten wij dit verder toe. In de Zuidpolder te Delfgauw doet zich een mooie kans voor om een weidevogelkerngebied te realiseren.

De provincie Zuid-Holland, Staatsbosbeheer, het Hoogheemraadschap van Delfland en de gemeente Pijnacker-Nootdorp willen de grond die zij bezitten in de Zuidpolder inzetten om de condities voor weidevogels sterk te verbeteren. Ook draagt dit bij aan het openhouden van het karakteristieke polderlandschap. Het gaat in totaal om het voor weidevogels optimaal inrichten en beheren van 110 hectare. Omschrijving project De realisatie van het weidevogelkerngebied is opgenomen in de Uitvoeringsagenda 2018-2022 van ons college. De basis voor het project is het rapport ‘Weidevogelkerngebied Zuidpolder van Delfgauw’ (Optifield, dec. 2020). Dit rapport laat de potentie zien voor een weidevogelkerngebied in de Zuidpolder. Dit gaat uit van de huidige grondposities van de overheidspartijen in het projectgebied:

Voor een optimale ligging van het kerngebied is een kavelruil wenselijk. De grondsituatie is nu relatief versnipperd. De gronden van provincie, gemeente en Staatsbosbeheer liggen niet altijd op de beste plek voor de weidevogels. Bijkomend voordeel van de kavelruil is dat dit ook voordeel oplevert voor de agrarische bedrijfsvoering in het gebied. Voor het kavelruilplan (zie bijlage 3) is er intensief overleg met de betrokken grondeigenaren. Hiervoor hebben wij de Stichting Kavelruil ingeschakeld. Voor de huidige begrenzing (zie onderstaande kaart) is draagvlak in het gebied. De eindsituatie is afhankelijk van de daadwerkelijke kavelruil, en kan dus nog afwijken van deze begrenzing. De kavelruil gebeurt namelijk op vrijwillige basis. Nadat de definitieve begrenzing vast staat, heeft de provincie het voornemen om het gebied onder te brengen in het Natuurnetwerk Nederland (NNN). Zowel de agrariërs als betrokken natuurorganisaties zijn positief over de plannen.

pagina

2/6

Aanbiedingsnota raad

Voorlopige begrenzing weidevogelkerngebied

Eigendom en grondoverdracht provincie naar gemeente Uitgangspunt is dat het weidevogelkerngebied in eigendom komt bij twee eigenaren: de gemeente en Staatsbosbeheer. Hiervoor dient de gemeente gronden van de provincie Zuid-Holland (36 hectare) over te nemen. Tijdens het voortraject rond de realisatie van het weidevogelgebied en de kavelruil is gebleken dat deze constructie, met gemeente en Staatsbosbeheer als eigenaren-beheerders, op het meeste draagvlak vanuit het gebied kan rekenen. De provincie heeft bovendien als beleid dat waar mogelijk het eigendom en beheer van natuurgebieden wordt overgedragen aan de gemeenten. De provincie heeft ons voor deze overdracht, inclusief de realisatie van het project, een voorstel gedaan (zie bijlage 1). Voorstel provincie Zuid-Holland De Provincie Zuid-Holland wil flink investeren in het project. Het betreft de afwaardering van de provinciale gronden van de huidige agrarische waarde naar natuurwaarde (een bedrag van meer dan € 4 miljoen). De gemeente neemt de gronden dan over tegen de veel lagere natuurwaarde. Daarnaast draagt de provincie voor een belangrijk deel bij aan de inrichtingskosten, en geeft de gemeente een financiële bijdrage mee voor het beheer. Deze beheerbijdrage is gebaseerd op de provinciale subsidieregeling voor natuurbeheer (SNL). Het gaat om een bedrag van € 185.000, berekend over een periode van zes jaar.

Een deel van de geraamde inrichtingskosten wordt verdeeld tussen provincie en het Hoogheemraadschap van Delfland. De overige inrichtingskosten en de ingeschatte overheadskosten worden 50/50 verdeeld tussen provincie en gemeente. Het gaat dan om een geraamde bijdrage van € 104.500 voor de gemeente met betrekking tot deze kosten. Beheer en inrichting weidevogelkerngebied De benodigde maatregelen voor het kerngebied zijn uitgewerkt in een beheer- en inrichtingsplan (zie bijlage 2). Hierbij is intensief overleg met de betrokken gebiedspartijen gevoerd. Het uitgangspunt is dat Staatsbosbeheer en gemeente het weidevogelkerngebied als een samenhangend gebied beheren. De gronden worden verpacht aan agrariërs, die het beheer gaan uitvoeren. Samen met Staatsbosbeheer organiseren wij regie hierop. Na vijf jaar is er een evaluatie van de situatie. Wat willen wij bereiken? Het realiseren van een weidevogelkerngebied in de Zuidpolder van Delfgauw, met daarbij een goed geborgd beheer. Dit draagt bij aan diverse beleidsdoelstellingen zoals vastgelegd in de Ruimtelijke Structuurvisie 2040 en de Toekomstvisie Pijnacker-Nootdorp 2040. Het draagt bij aan het versterken van de biodiversiteit en het waardevolle weidelandschap, vergroot de belevingswaarde voor inwoners, en draagt bij aan een klimaatbestendige gemeente.

pagina

3/6

Aanbiedingsnota raad

Argumenten 1. De realisatie van het weidevogelkerngebied Zuidpolder van Delfgauw is opgenomen in het Uitvoeringsagenda 2018-2022, in de Ruimtelijke Structuurvisie 2040 en de Toekomstvisie 2040 Het project is van groot belang voor een duurzame ontwikkeling van de Zuidpolder van Delfgauw. Het gaat daarbij om het behoud en versterken van de biodiversiteit en het weidelandschap, de toekomst van de agrarische sector, bijdrage aan klimaatdoelen, en beleving van het gebied door onze inwoners. 2.

De Provincie Zuid-Holland wil flink investeren in het project Met realisatie benutten wij deze grote kans voor het gebied. Het betreft de afwaardering van gronden van de huidige agrarische waarde naar natuurwaarde (meer dan € 4 miljoen), een belangrijk deel van de inrichtingskosten, en een financiële bijdrage aan het beheer. Deze beheerbijdrage is gebaseerd op de provinciale subsidieregeling voor natuurbeheer (SNL). Het gaat om een bedrag van € 185.000, berekend over een periode van zes jaar.

3.

In het gebied is veel steun voor het project Zowel de agrariërs als betrokken natuurorganisaties zijn positief over de plannen. Zowel het kavelruilplan als het beheer- en inrichtingsplan zijn in nauw overleg met deze partijen opgesteld. Er is onder andere gesproken met de agrarische ondernemersvereniging Hoeve Oude Leede over de gewenste beheersituatie.

4.

De gemeente kan zelf sturen op doelen voor natuur en landschap De gemeente kan door het overnemen van het gebied zelf sturen op de inrichting, het beheer en het gebruik. Daarmee wordt actief invloed uitgeoefend op de ecologische en landschappelijke kwaliteit van het groengebied, zoals opgenomen in het gemeentelijk beleid.

Kanttekeningen 1. De gemeente kan het voorstel van de provincie voor de grondoverdracht afwijzen Echter, de provincie zal dan waarschijnlijk niet in het project willen investeren. De provincie heeft aangegeven geen openbare aanbesteding te willen doen voor grondverkoop van het weidevogelkerngebied. Dit omdat de provincie het risico groot acht dat de beoogde natuurdoelen dan niet worden behaald. 2.

De gemeente loopt het risico van het beheer en de beheerkosten Naar aanleiding hiervan wordt in de koopovereenkomst opgenomen dat: de provincie een financiële bijdrage verstrekt aan de gemeente voor zes jaar beheer gebaseerd op de provinciale natuursubsidieregeling SNL. Ook verricht de provincie nog nader onderzoek naar de bodemkwaliteit en zorgt er voor dat de kwaliteit voldoet aan de eisen voor het gebruik voor natuur. Na vijf jaar wordt de situatie geëvalueerd. Mogelijk zijn er dan nieuwe mogelijkheden voor natuurbeheersubsidie. Ook is er de mogelijkheid om de beheerverantwoordelijkheid dan over te dragen aan een andere geschikte organisatie. Zo niet, zal de gemeente het beheer na zes jaar zelf structureel moeten bekostigen. Daarbij zal ook sprake zijn van inkomsten, doordat de gronden aan agrariërs verpacht gaan worden.

3.

Door meerdere eigenaren ook mogelijk onduidelijkheid in beheer Een deel van het weidevogelkerngebied is in eigendom en beheer bij Staatsbosbeheer. Uit oogpunt van duidelijkheid voor de pachtende partijen, en efficiency in het beheer, is het handig om één beheerder te hebben. Staatsbosbeheer en de gemeente zullen afspraken maken om het beheer zo eenduidig mogelijk uit te voeren, en coördinatie te organiseren. De betrokken agrariërs worden hierbij betrokken.

Beleidskaders a. Binnen welk programma past het voorgestelde besluit? Programma 4. Groen en recreatie

pagina

4/6

Aanbiedingsnota raad

b. Welke beleidskaders zijn van belang? - Intentieverklaring Realisatie Weidevogelkerngebied Zuidpolder van Delfgauw (7 maart 2019) - Ruimtelijke Structuurvisie Pijnacker-Nootdorp 2040 - Toekomstvisie Pijnacker-Nootdorp 2040 - Gemeentelijk natuurbeleidsplan ‘Natuur op de Kaart’ (2017) c. Duurzaamheid Het project draagt bij aan een duurzame inrichting en beheer van de Zuidpolder van Delfgauw als waardevol agrarisch landschap met natuurwaarde. Wat gaan wij daarvoor doen? Samen met de provincie voeren wij de projectleiding. Het Hoogheemraadschap van Delfland en Staatsbosbeheer zijn daarbij projectpartners. De volgende activiteiten worden uitgevoerd: - Voortzetting van het kavelruilproces: taxatie, bemiddeling door Stichting Kavelruil, de daadwerkelijke kavelruil. - Inrichting van het weidevogelkerngebied conform het beheer - en inrichtingsplan. - Koopovereenkomst sluiten met de provincie Zuid-Holland. - Afspraken maken tussen provincie, SBB en gemeente over het beheer. - Communicatie met gebiedspartijen. Afhankelijk van de besluitvorming is de uitvoering van het project in 2022 gepland.

Wat gaat het kosten? Indien ingestemd wordt met de overdracht van 36 hectare provinciegrond aan de gemeente heeft dit de volgende financiële gevolgen:  2% rentelasten over de aankoopwaarde van de grond van € 600.000;  voor eenmalige inrichtings- en organisatiekosten dient een investeringsbudget beschikbaar gesteld te worden van € 104.500. Dekking hiervoor kan gevonden worden in de algemene reserve.  van de provincie ontvangt de gemeente een afkoopsom van € 185.000 ter waarde van zes jaar SNLsubsidie. Deze wordt toegevoegd aan de algemene reserve;  De structurele jaarlijkse kosten voor onderhoud worden ingeschat op € 30.000 (is gelijk aan de jaarlijkse vergoeding van de ontvangen SNL-subsidie). Samenvattend heeft dit voorstel de volgende financiële gevolgen voor het begrotingssaldo: 2021 rentelasten over grondaankoop investeringsbudget inrichtings- en organisatiekosten te dekken uit de AR afkoopsom toe te voegen aan de algemene reserve budget voor jaarlijks onderhoud Effect begrotingsaldo

-104.500 185.000 -

2022 -12.000 -30.000 -42.000

2023 -12.000 -30.000 -42.000

2024 -12.000 -30.000 -42.000

2025 -12.000 -30.000 -42.000

De financiële gevolgen van dit voorstel worden verwerkt in de Najaarsnota 2021 en Begroting 2022. "In verbinding" Het project wordt in nauw overleg met partijen uit het gebied uitgevoerd, zoals de agrariërs en de natuurorganisaties. Alle partijen werken constructief mee. Het kavelruilplan en het beheer- en inrichtingsplan zijn gedeeld en besproken met de betrokken partijen Vervolg a. Planning Voor de uitvoering van dit voorstel is geen planning noodzakelijk. b. Evaluatie De uitvoering van dit voorstel wordt niet geëvalueerd.

pagina

5/6

Aanbiedingsnota raad

c. Communicatie Voor de externe communicatie hebben de vier projectpartijen een communicatieplan opgesteld. Geregeld informeren wij het gebied over het project via een nieuwsbericht. Bij mijlpalen zoals deze schenken de betrokken partijen aandacht aan de ontwikkeling van het weidevogelgebied via de eigen communicatiekanalen. In dit geval verschijnt in ieder geval een nieuwsbericht op de website en in de gemeenteberichten. Het college van Pijnacker-Nootdorp,

J.P.R. Woudstra secretaris

pagina

6/6

mw. F. Ravestein burgemeester