Raadsvoorstel Warmtebedrijf aardgasvrij Klapwijk

Aanbiedingsnota raad

beeldvorming op oordeelvorming op besluitvorming op

invullen organisatie zaaknummer

1322312

berichtnummer

1181019

voorstel over portefeuillehouder behandeld in college

Warmtebedrijf aardgasvrij Klapwijk Frank van Kuppeveld 12 april 2022

afdeling

Beleid

besluit

Ja

bijlagen

Afwegingskader Warmtebedrijf Klapwijk Bijlage 1 Concept intentieverklaring Onderzoek collectieve warmtevoorziening Klapwijk december 2021 Bijlage 2 Antwoord memo samenwerkingsvormen HVC Bijlage 3 Projectplan Netverder Bijlage 4 Beantwoording vragen Netverder Bijlage 5 Selectieprocedure warmteleverancier Bijlage 6 Analyse bewonersbelangenvereniging ‘Warm Klapwijk’

pagina

1/5

Aanbiedingsnota raad

Gevraagde beslissing Wij stellen u voor: 1. het vervolgtraject in de selectie warmtebedrijf Klapwijk vast te stellen; 2. de fase techniek en kosten en aanbod aan bewoners te doorlopen en uit te voeren met warmtebedrijf HVC. Inleiding Op 25 september 2021 heeft de raad een besluit genomen om het traject voor een warmtebedrijf Klapwijk te verkennen, inclusief een aangenomen amendement. Besloten is om de samenwerkingsvorm ten behoeve van een warmtebedrijf voor aardgasvrij Klapwijk te verkennen. Dit is een verkenning tussen en met twee partijen: HVC en NetVerder. De afgelopen maanden is deze verkenning uitgevoerd. We hebben het vertrouwen dat we met beide partijen tot een goed aanbod kunnen komen richting bewoners. De partijen zijn wel verschillend van aard. Beide publieke partijen hebben onafhankelijk van elkaar aangeven de voorkeur te hebben om de volgende fase, uitwerken van de techniek en de kosten en te komen tot een eerste aanbod aan de bewoners, NIET met twee partijen te voeren. Dit voornamelijk vanwege de benodigde inzet die dit vraagt. In deze aanbiedingsnota vindt u de bevindingen, een afwegingskader (met bijlagen) en het advies van het college. Voor de inhoud verwijzen we naar de bijlagen. In deze aanbiedingsnota zijn de hoofdpunten en nog niet benoemde kanttekeningen benoemd.

Wat willen wij bereiken? Wij willen toewerken naar een gedragen aanbod aan de bewoners van Klapwijk om aan te sluiten op een warmtenetwerk en los te komen van het aardgas. Argumenten Fasering Het proces om te komen tot een warmtebedrijf en een aanbod richting bewoners is opgedeeld in drie fasen: 1. Verkenningsfase. Dit omvat de verkenning van de samenwerking om te komen tot een aanbod en de keuze voor definitieve samenwerking. Deze fase is nu afgerond. 2. Uitwerking techniek en kosten. Dit betreft de uitwerking van de technische werkzaamheden in de openbare ruimte en achter de voordeur, teneinde de technische risico’s te beperken en te kwantificeren. 3. Aanbod aan bewoners. Dit betreft het definitieve aanbod aan bewoners, op basis van de uitwerking van de technische werkzaamheden en kosten, en de overige ingecalculeerde risico’s. 1. Met 1 of 2 partijen Het college is van mening dat we met beide partijen tot een goede uitwerking en samenwerking kunnen komen. Zowel HVC als NetVerder hebben echter aangeven dat zij de voorkeur hebben om met één partij de volgende fase van uitwerking techniek en kosten te doorlopen. Onafhankelijk van elkaar geven zij aan dat de volgende fase arbeidsintensief is. Het vraagt veel inzet, zowel voor HVC, Netverder als voor de gemeente.

Het grootste risico in de uitwerking is het aantal bewoners die worden aangesloten op het warmtenetwerk, het vollooprisico. De uitwerking hiervan is intensief en vraagt een nauwe samenwerking met bewoners. Met 2 partijen dit traject doorlopen is daarom ook complex en verwarrend richting bewoners. Zij stellen voor om dan eerst de techniek en kosten op hoofdlijnen uit te werken op basis waarvan de gemeente een keuze voor een van de partijen kan maken , door o.a. voor het vollooprisico aannames te doen en daarna met een partij een aanbod voor te bereiden. Bij een uitwerking op hoofdlijnen verwachten zij echter dat er nauwelijks verschil op financieel vlak is, oftewel de kosten zijn dan niet doorslaggevend. Het college onderschrijft deze verwachting. Daarnaast zien we dat fase 2 en 3 gecombineerd kan worden als we dit uitvoeren met één partij. Dit scheelt minimaal 3 maanden. Het college is van mening dat op basis van de huidige beschikbare informatie een keuze voor

pagina

2/5

Aanbiedingsnota raad

een partij te maken is, waarmee we de volgende fase doorlopen. Dit is nog geen definitieve keuze, die maken we pas op basis van het aanbod. Immers de bewoners bepalen uiteindelijk de keuze door aan te geven of ze meedoen of niet. Het college heeft hiertoe een afwegingskader opgesteld (zie bijlage). In het afwegingskader zijn alle argumenten benoemd op basis waarvan de gemeente op dit moment een afweging kan maken tussen HVC en Netverder. We verwijzen naar dit afwegingskader. Er zijn 4 hoofdargumenten te benoemen die voor het college het meeste van belang zijn:  Vertrouwen in het warmtebedrijf  Integraal versus een gesplitst netwerk  Kennis en ervaring  Ontzorging en risico’s 2. Vertrouwen in het warmtebedrijf We hebben veel vertrouwen in beide bedrijven en achten hen in staat om te komen tot een passend aanbod aan de bewoners. Zowel HVC als Netverder hebben zich professioneel, transparant en constructief opgesteld. Dit geeft veel vertrouwen voor het vervolgtraject. Beide warmtebedrijven zijn in contact gebracht met de bewonersbelangenvereniging ‘Warm Klapwijk’. Ook bij de vereniging is het gevoel over beide partijen goed. 3. Integraal versus een gesplitst netwerk NetVerder is een netwerkbedrijf, HVC een integraal bedrijf. Dit betekent dat bij NetVerder een warmteexploitant als partner gezocht moet worden.

HVC is een integraal bedrijf en heeft de sterke voorkeur om de gehele warmteketen in een hand te houden. NetVerder is voortvarend in het zoeken naar een partner en we verwachten dat dit nauwelijks vertraging oplevert. Beide partijen hebben aangeven dat een warmtelevering door de warmte-exploitant (in het geval van HVC is dit HVC, en in het geval NetVerder is deze nog niet bekend) voor minimaal 15 jaar is. Daarna kan gesproken over het toelaten van meerdere warmte-exploitanten. Dit kan contractueel worden opgenomen. Dit is voor de gemeente en haar bewoners van belang om ook in de toekomst een keuze te hebben in een warmteleverancier van warmte, zoals deze vrijheid er nu ook is bij de levering van elektriciteit en gas. 4. Kennis en ervaring NetVerder is een zustermaatschappij van Stedin en valt onder de Stedin groep. Netverder kan deels terugvallen op de ervaring van Stedin op het vlak van netwerkbeheer. Warmte is een andere expertise en vraagt andere kennis en kunde. Deze ervaring heeft Netverder minder dan HVC. Ze hebben nog geen warmtenetwerken in beheer en de organisatie is jong. HVC is volwassener en heeft warmtenetwerken gerealiseerd en in exploitatie. Ook de organisatie is groter en groeiend naar 100 man. 5. Ontzorging en risico’s Netverder ziet de gemeente als partner en risicodrager. Dit richt zich vooral op het geven van zekerheid over risico’s (o.a.

vollooprisico’s, oftewel de snelheid waarmee de wijk aangesloten kan worden op het warmtenetwerk). De gemeente is daarmee onderdeel van de uitvoerende organisatie van NetVerder en de warmte exploitant. HVC ontzorgt de gemeente, door voor eigen rekening en risico de realisatie aan te gaan. 6. Lerend aardgasvrij Een van de doelstellingen van het Programma Aardgasvrije Wijken is om te leren. In de gehele warmteketen zien we dit terug. Met de opgave die we hebben in Klapwijk, een wijk met voornamelijk particulier eigendom, is in de lande nog niet veel ervaring opgedaan. Veelal zien we dat warmtenetten worden ontwikkeld samen met woningbouwcorporaties. De woningbouwcorporaties zijn hierin de beoogde afnemers die een groot deel van het risico afdekken. Het is voor de gemeente en het warmtebedrijf ontdekken hoe het precies gaat; waar lopen we tegenaan en op welke wijze geven we dit vorm.

pagina

3/5

Aanbiedingsnota raad

De voorkeur van het college gaat uit om het traject techniek en kosten en het opwerken naar een aanbod aan de bewoners te doorlopen met een partij die de gemeente ontzorgt, risicodragend is en dus ervaring heeft in het ontwikkelen, realiseren en exploiteren van warmtenetwerken in de bebouwde omgeving. Dit vinden we in HVC. 7. Definitieve keuze De keuze om het vervolgtraject met HVC te doorlopen is geen definitieve keuze voor HVC. HVC geeft aan dat zij ten dienste staat van de gemeente. Als de gemeente en haar bewoners besluiten dat het aanbod onvoldoende is, of dat wij een andere weg willen inslaan, dan kan dat. 8.

Belangenvereniging Warm Klapwijk

De belangenvereniging Warm Klapwijk heeft beide gesproken en heeft haar bevindingen met de gemeente gedeeld. Hieronder de bevindingen van de vereniging (citaat): Voor beide partijen hebben wij geen specifieke blockers of disqualifiers gezien. Beide lijken geschikt maar wel om verschillende redenen. Waarbij NetVerder een jong, sterk gemotiveerd en meewerkend team laat zien kunnen zij dat evenwel niet bekrachtigen met veel bruikbare ervaring. Voor NetVerder voelden wij een sterke gunfactor. Aan de andere kant is HVC een gedegen en ervaren partij die evenwel laat doorschemeren het liefste snel geld te willen verdienen aan een overzichtelijk klein aantal klanten. Bij HVC voelden wij een ervaren professionele partij maar wel gemengd met enige scepsis. Na een stemronde binnen ons bestuur kwamen beide partijen uit op gelijke stemmen. Het bestuur van Warm Klapwijk heeft daarom besloten beide partijen allen kwalitatief te willen beoordelen en stelt het vertrouwen in de gemeente om tot een goede keuze te komen. Kanttekeningen 1. Met 1 of 2 partijen de vervolgfase Een proces doorlopen met twee partijen is transparanter. We kunnen twee partijen met elkaar vergelijken, ook op basis van kosten. Dit kan het draagvlak bij bewoners voor het warmtebedrijf verhogen en geeft bewijs voor de verwachting dat de financiële kosten nauwelijks afwijken tussen de twee warmtebedrijven. 2.

Ontzorging en risico’s HVC ontzorgt de gemeente en realiseert voor eigen rekening en risico het warmtenetwerk. We weten niet hoeveel invloed dit uitgangspunt heeft voor het uiteindelijke aanbod richting de bewoners. Risico’s zullen ingecalculeerd worden; in welke mate zal in de uitwerking moeten blijken. Mocht dit niet acceptabel zijn, dan is de gemeente niet gebonden aan HVC. 3. Aanbesteding en staatsteun In de besluitvorming van september 2021 is aangegeven dat we de samenwerking toetsen op de aanbestedings- en staatsteunregels. De gemeente is van zowel HVC als NetVerder aandeelhouder. Het is mogelijk om in plaats van aanbesteden te kiezen om in te besteden. Dit is binnen de huidige wet- en regelgeving mogelijk. Er is een kleine kans dat dit op basis van nieuwe wetgeving anders wordt. De insteek van de VNG en de gemeente is om inbesteden ook in nieuwe wetgeving mogelijk te houden. Beleidskaders a. Binnen welk programma past het voorgestelde besluit? Programma 8. Leefbaar, veilig en duurzaam b. Welke beleidskaders zijn van belang? Energietransitieplan 2021

pagina

4/5

Aanbiedingsnota raad

c. Duurzaamheid Dit voorstel staat geheel in het teken van de energietransitie. Wat gaan wij daarvoor doen? We gaan samen met HVC een aanbod aan de bewoners van Klapwijk uitwerken om aan te sluiten op een warmtenet. Op basis hiervan kunnen bewoners een keuze maken om wel of niet aan te sluiten. Wat gaat het kosten? De kosten kunnen betaald worden van de bijdrage die we ontvangen in het kader van het Programma Aardgasvrije Wijken. "In verbinding" Gedurende het doorlopen proces is de participatie in Klapwijk opgezet en is informatie gegeven aan de bewoners middels nieuwsbrieven en informatieavonden. Het afgelopen halfjaar is vanuit een aantal deelnemers van de bewonersvereniging een initiatief ontstaan om een belangenvereniging op te richten, ‘Warm Klapwijk”. De gemeente heeft dit proces gefaciliteerd en geholpen om de vereniging op te zetten. Inmiddels hebben zij al meer dan 100 leden. De bewonersbelangenvereniging ‘Warm Klapwijk’ heeft de voorstellen van HVC en NetVerder mede beoordeeld en is in gesprek gegaan met beide warmtebedrijven. Hun bevindingen zijn opgenomen als bijlage bij het afwegingskader. De uitwerking van de techniek en kosten en het uiteindelijke aanbod zal in overleg met en in samenwerking met de bewonersbelangenvereniging uitgevoerd worden.

Uiteraard zullen we naast dit overleg ook informatieavonden beleggen voor de overige bewoners en zijn we wekelijks aanwezig in ons informatiecentrum in de Ontmoetingskerk. Vervolg Het vervolg is de uitwerking van techniek en kosten en het opwerken naar een aanbod aan de inwoners van de gemeente. Dit aanbod zal ter besluitvorming aan de raad worden voorgelegd. a. Planning Het aanbod zal naar verwachting in Q3-2022 gereed zijn en voor besluitvorming aan de raad worden aangeboden. b. Evaluatie We evalueren ons proces continu en passen dit aan waar nodig. Het is een leertraject; daarom zullen we het proces na besluitvorming evalueren en na beoordeling van de raad aan het Programma Aardgasvrije Wijken aanbieden. c. Communicatie Zie in het kopje “in verbinding”. Het college van Pijnacker-Nootdorp,

J.P.R. Woudstra secretaris

pagina

5/5

B.D. Lugthart burgemeester