Raadsvoorstel Verbreding Jeugdfonds Sport en Cultuur

Aanbiedingsnota raad

beeldvorming op oordeelvorming op besluitvorming op

invullen organisatie zaaknummer

1406351

berichtnummer

1252284

voorstel over portefeuillehouder behandeld in college

Verbreding Jeugdfonds Sport & Cultuur Marieke van Bijnen 14 maart 2023

afdeling

Beleid​

besluit

Ja

bijlagen

​n.v.t

pagina

1/6

Aanbiedingsnota raad

Gevraagde beslissing Wij stellen u voor: 1. het Jeugdfonds Sport & Cultuur te verbreden met het Volwassenenfonds Sport & Cultuur; 2. hiervoor een budget beschikbaar te stellen van € 19.700 in 2023, € 41.600 in 2024 en structureel € 67.000 vanaf 2025, te dekken uit de stelpost Enecogelden en dit te verwerken bij de Kadernota 2023. Inleiding Het stimuleren van sport en cultuur is een van de doelstellingen die uw raad heeft opgenomen in het Raadsakkoord op hoofdlijnen 2022-2026. Wij hebben dit in de Uitvoeringsagenda 2022-2026 verder uitgewerkt en daarbij aangeven dat in 2023 een onderzoek zou plaatsvinden naar het verbreden van het Jeugdfonds Sport & Cultuur. Ook in het Actieplan bestaanszekerheid 2023-2024, dat in januari 2023 door uw raad is vastgesteld, is een onderzoek naar het verbreden van het Jeugdfonds opgenomen. De uitkomst van dat onderzoek vormt de aanleiding voor dit advies. Er zijn verschillende opties voor het verbreden van het Jeugdfonds vergeleken. Het invoeren van een sport- en cultuurregeling voor volwassenen is hierbij naar voren gekomen als de maatregel met de grootste positieve impact op sport- en cultuurdeelname onder minima in onze gemeente. Voor de volledigheid zetten we de verschillende scenario’s hier kort op een rij.

Scenario 1: Deelname aan zowel sport als cultuur toestaan In plaats van één activiteit kunnen per kind twee activiteiten per jaar worden aangevraagd. Dat betekent dat er tegelijkertijd een sport- en een cultuuraanvraag kunnen worden ingediend. In vijf gemeenten in Zuid-Holland is dit al mogelijk. Gemiddeld maakt 6% van de bereikte kinderen hier gebruik van. In Pijnacker-Nootdorp zou het gaan om ongeveer 13 kinderen per jaar. Hier staan extra kosten van € 3.500 tot € 4.000 per jaar tegenover. Omdat de belangstelling voor deze ‘dubbele’ regeling in andere gemeente laag is, heeft dit scenario niet onze voorkeur. Scenario 2: Verhogen van de inkomensgrens De inkomensgrens voor deelname aan het Jeugdfonds wordt verhoogd van 130% naar 140% van het sociaal minimum. Hierdoor komen naar schatting 6% meer kinderen in aanmerking voor ondersteuning van het Jeugdfonds Sport & Cultuur. Dat betekent een toename van zo’n 13 aanvragen per jaar, waarvoor de extra kosten € 3.500 tot € 4.000 per jaar zullen bedragen. Het aantal extra kinderen dat hiermee geholpen wordt, is klein. Daarnaast kan het tot onduidelijkheid leiden als we verschillende inkomensgrenzen gaan hanteren voor verschillende regelingen, zoals het Jeugdfonds, Stichting Leergeld en de Rotterdampas.

Daarom heeft dit scenario niet onze voorkeur Scenario 3: Uitbreiden van cultuuraanbod binnen het Jeugdfonds Naast ‘actieve’ deelname aan cultuur (bijvoorbeeld muziek- of tekenles) wordt het ook mogelijk om via het Jeugdfonds een aanvraag te doen voor ‘passieve’ cultuurdeelname, bijvoorbeeld voor een bezoek aan een museum of theater of een bibliotheekabonnement. Dit scenario heeft niet onze voorkeur omdat de gemeente voor dit soort culturele activiteiten al de Rotterdampas met korting ter beschikking aan gezinnen met lage inkomens. Lidmaatschap van de bibliotheek is in Pijnacker-Nootdorp bovendien al gratis voor kinderen. Scenario 4: Sport- en cultuurregeling voor volwassenen Door een bedrag voor sport- en cultuurdeelname beschikbaar te stellen aan volwassen inwoners met een inkomen tot 130% van het sociaal minimum dragen we bij aan gezondheid, sociale contacten en ontspanning voor op termijn circa 190 mensen per jaar. Omdat wij voor kinderen al langere tijd goed samenwerken met het Jeugdfonds Sport & Cultuur willen wij de volwassenenregeling uit laten voeren door zusterorganisatie Volwassenfonds Sport & Cultuur. Gezien de potentiële positieve impact heeft dit scenario onze voorkeur.

pagina

2/6

Aanbiedingsnota raad

Wij stellen u daarom voor om verbreding van het Jeugdfonds Sport & Cultuur te realiseren door Pijnacker-Nootdorp aan te laten sluiten bij het Volwassenenfonds Sport & Cultuur en daarvoor budget beschikbaar te stellen. Wat willen wij bereiken? Door aan te sluiten bij het Volwassenenfonds Sport & Cultuur willen wij bereiken dat inwoners met een minimuminkomen tot 130% een sport of culturele activiteit kunnen uitoefenen. Dit draagt bij aan de fysieke en mentale gezondheid en de deelname aan het maatschappelijk verkeer van onze inwoners. In de tweede helft van 2023 willen we ongeveer 50 volwassenen met een minimuminkomen via het fonds laten sporten of laten deelnemen aan een culturele activiteit. In 2024 willen we dit opbouwen naar 100 volwassenen en in 2024 naar 190 volwassenen. Ook willen we hiermee voorkomen dat jongeren die gebruik maken van het Jeugdfonds Sport & Cultuur na hun achttiende verjaardag moeten stoppen met hun sport of culturele activiteit. In de evaluatie geven we een realistisch beeld van het bereik en de doelmatigheid van de regeling. Gegevens gezondheidsmonitor 2020 GGD Haaglanden Cijfers m.b.t. bewegen - Inwoners uit Pijnacker- Nootdorp die voldoen aan de landelijke beweegrichtlijnen 18- 64 jaar= afgenomen van 58,4% in 2016, naar 53,2% in 2020.

- Inwoners uit Pijnacker- Nootdorp die voldoen aan de landelijke beweegrichtlijnen 65+ jaar= afgenomen van 40,3% in 2016, naar 38,7% in 2020. - Inwoners van Haaglanden die voldoen aan de beweegrichtlijnen met moeite met rondkomen= 47,6% t.o.v. inwoners die voldoen aan de beweegrichtlijnen zonder moeite met rondkomen= 50,2%. Cijfers m.b.t. de relatie met rondkomen en het risico op psychische klachten - Inwoners van Haaglanden met matig tot hoog risico op een angststoornis of depressie met moeite met rondkomen= 73,2% t.o.v. inwoners met matig tot hoog risico op een angststoornis of depressie zonder moeite met rondkomen= 42,6%. Cijfers m.b.t. gezond gewicht en de relatie met rondkomen - Inwoners van Haaglanden met (ernstig) overgewicht, die tevens moeite met rondkomen hebben= 57,4% t.o.v. inwoners met (ernstig) overgewicht die geen moeite met rondkomen hebben= 45,4%. - Inwoners uit Pijnacker- Nootdorp met (ernstig) overgewicht 18- 64 jaar= toegekomen van 44,1% in 2016, naar 46,1% in 2020. - Inwoners uit Pijnacker- Nootdorp met (ernstig) overgewicht 65+ jaar= afgenomen van 56,3% in 2016, naar 50,4% in 2020. Argumenten 1.1 Hiermee geven we uitvoering aan het Raadsakkoord op hoofdlijnen 2022-2026 en de Uitvoeringsagenda 2022-2026. In het Raadsakkoord staat dat we (ook ongeorganiseerd) sport, bewegen en cultuur stimuleren door het verbreden van het sport- en cultuurfonds.

In de Uitvoeringsagenda is opgenomen dat we onderzoeken wat verbreding van het Jeugdfonds Sport & Cultuur kan betekenen. 1.2 Hiermee sluit Pijnacker-Nootdorp zich aan bij een groeiende groep van inmiddels 52 gemeenten die zich ervoor inzetten dat alle inwoners kunnen meedoen aan een sport of culturele activiteit. In Zuid-Holland gingen onder andere de gemeenten Lansingerland, Krimpenerwaard en Maassluis ons voor. Deze gemeenten zijn in eerste instantie gestart met een pilot. In Krimpenerwaard is de regeling inmiddels structureel. 1.3 We hebben goede ervaringen met uitvoeringsorganisatie Team Sportservice. Team Sportservice voert sinds 2015 het Jeugdfonds Sport & Cultuur uit voor Pijnacker-Nootdorp en is ook de uitvoeringsorganisatie achter het Volwassenenfonds. Voor inwoners, maatschappelijke partners en medewerkers is het praktisch als de sport- en cultuurregelingen voor kinderen en volwassenen op dezelfde manier worden uitgevoerd. Bovendien zijn wij tevreden over de

pagina

3/6

Aanbiedingsnota raad

dienstverlening van Team Sportservice. Elk kwartaal ontvangt de gemeente van Team Sportservice een overzicht met aanvragen bij het Jeugdfonds en er vinden regelmatig gesprekken plaats over het bereik van het fonds en toekomstige ontwikkelingen. Team Sportservice heeft zich in 2022 actief ingezet om het bereik van het Jeugdfonds te optimaliseren, bijvoorbeeld door het benaderen van mogelijke nieuwe intermediairs. 2.1 Met het voorgestelde budget is het mogelijk om inwoners uit deze doelgroep een bedrag van € 225,voor sport of € 450,- voor cultuur toe te kennen. Ook kunnen uit dit budget de uitvoeringskosten worden bekostigd. Van het voorgestelde budget komt ongeveer 65% direct ten goede aan inwoners. Het Volwassenenfonds betaalt het aangevraagde bedrag rechtstreeks aan de sportvereniging of culturele instelling. De overige 35% van het budget is bestemd voor licentiekosten en kosten voor administratie en coördinatie door het fonds. Omdat het fonds eerst bekendheid moet krijgen onder inwoners en maatschappelijke organisaties verwachten wij dat er in de eerste anderhalf jaar minder aanvragen zullen zijn; naar verwachting 50 aanvragen in de tweede helft van 2023 en 100 aanvragen in 2024. Daarom is er voor de eerste anderhalf jaar minder budget nodig. 2.2 Deze regeling past niet binnen het bestaande budget bijzondere bijstand armoedebestrijding.

Het budget bijzondere bijstand armoedebestrijding wordt al volledig benut voor andere minimaregelingen. Aangezien het verbreden van het Jeugdfonds Sport & Cultuur is opgenomen in het raadsakkoord, bieden de Enecogelden hier een mogelijkheid voor financiering. Kanttekeningen 1.1 Wij besteden de rechtmatigheidscontrole voor deze regeling hiermee uit aan een andere partij. Niet de gemeente, maar de intermediairs van het Volwassenenfonds beoordelen of een inwoner recht heeft om gebruik te maken van het fonds. Deze werkwijze is niet één op één vergelijkbaar met de gemeentelijke werkwijze voor de bijzondere bijstand en voldoet niet altijd aan dezelfde wettelijke kaders. Deze werkwijze vergroot de kans op onrechtmatig gebruik van de regeling, maar zorgt wel voor aanzienlijk lagere uitvoeringskosten. Wij werken al langer op deze manier met het Jeugdfonds Sport & Cultuur en Stichting Leergeld. Net als vele andere gemeenten in Nederland. Tijdens de voorbereiding voor de start van het Volwassenenfonds zullen wij met het fonds afspraken maken om de werkwijze van het fonds zo goed mogelijk te laten aansluiten op gemeentelijk beleid. 2.1 Hoeveel aanvragen we precies kunnen verwachten bij het Volwassenenfonds is moeilijk te voorspellen. Andere gemeenten hebben hier wisselende ervaringen mee.

Het aantal aanvragen hangt niet alleen af van het aantal minima in een gemeente, maar ook van communicatie over het fonds, de hoeveelheid intermediairs en de behoefte van inwoners om aan sport of cultuur te doen. Bovendien is het te verwachten dat het fonds eerst aan bekendheid zal moeten winnen. Daarom zullen wij de regeling evalueren na de eerste 1,5 jaar, zodat deze indien nodig kan worden bijgesteld. Mocht de regeling zo succesvol zijn dat het budget ontoereikend is, dan zullen wij u mogelijk voorstellen een uitbreiding van het budget af te wegen bij de Kadernota 2025. Beleidskaders a. Binnen welk programma past het voorgestelde besluit? Programma 7. Individuele voorzieningen b. Welke beleidskaders zijn van belang? Visie op het sociaal domein Raadsakkoord op hoofdlijnen 2022-2026 Actieplan bestaanszekerheid 2023-2024 Wat gaan wij daarvoor doen? Na een positief besluit van uw raad, zullen wij de samenwerking met het Volwassenenfonds bekrachtigen in een overeenkomst. Daarna gaan wij lijsten opstellen van lokale sport- en cultuuraanbieders en potentiële intermediairs. Het Volwassenenfonds zal de potentiële intermediairs benaderen en informeren. Ook zorgt het Volwassenenfonds ervoor dat de lokale spelregels en het

pagina

4/6

Aanbiedingsnota raad

digitale aanvraagsysteem klaar staan voor intermediairs die zich aanmelden. De beoogde ‘zachte’ startdatum voor het Volwassenenfonds is 1 augustus 2023. Aan het begin van het nieuwe sport- en cultuurseizoen, eind augustus/begin september 2023, zullen we het fonds actief onder de aandacht van inwoners brengen (zie communicatieparagraaf). Het Volwassenenfonds zal ons elk kwartaal informeren over de aanvragen bij het fonds. Na de eerste 1,5 jaar zullen wij het gebruik van het fonds evalueren om te kijken in hoeverre we het beoogde doel ermee bereiken en welke aanpassingen hiervoor eventueel nodig zijn. Wat gaat het kosten? De kosten voor het Volwassenenfonds Sport & Cultuur zijn: - In 2023: € 19.700 - In 2024: € 41.600 - Vanaf 2025: € 67.000 Als de middelen niet binnen het daarvoor bestemde jaar worden uitgegeven, blijven de middelen ook na dit jaar beschikbaar bij het Volwassenenfonds Sport & Cultuur, ten behoeve van de inwoners van Pijnacker-Nootdorp. Bij grote afwijkingen kan ervoor worden gekozen het overgebleven bedrag in mindering te brengen op het voorschot voor het jaar daarop. "In verbinding" Voor de totstandkoming van dit voorstel is uitvraag gedaan naar de ervaringen van de gemeenten Lansingerland en Krimpenerwaard met het Volwassenenfonds. Ook hebben we verkennende gesprekken gevoerd met het Volwassenenfonds zelf. Vervolg a.

Planning Eind april/begin mei 2023: Tekenen overeenkomst met het Volwassenenfonds Mei-juli 2023: Werven intermediairs en klaarzetten aanvraagsysteem 1 aug. 2023: Zachte start Volwassenenfonds Eind augustus/begin september 2023: Communicatie-acties over het Volwassenenfonds b. Evaluatie ​In Q1 2025 zal een evaluatie plaatsvinden van de eerste anderhalf jaar van het Volwassenenfonds. Hierbij zullen we onder andere kijken naar het gebruik in zijn totaliteit en onder verschillende doelgroepen en naar signalen van intermediairs. Met deze informatie kan de regeling zo nodig bijgesteld worden om het beoogde doel zo goed mogelijk te halen.

pagina

5/6

Aanbiedingsnota raad

c. Communicatie Het Kernteam, team Participatie en team Schuldhulpverlening en maatschappelijke partners zoals SWOP, Schuldhulpmaatje, Humanitas en de Voedselbank worden geïnformeerd over het Volwassenenfonds zodat zij hun klanten hierop kunnen wijzen. Potentiële intermediairs ontvangen een mail of brief met een uitnodiging voor een informatiebijeenkomst. In de aanloop naar de start van het Volwassenenfonds worden inwoners geïnformeerd via de gebruikelijke gemeentelijke kanalen, zoals sociale media en plaatselijke kranten. Ook zullen er flyers beschikbaar zijn op locaties van intermediairs. Het college van Pijnacker-Nootdorp,

Annelies Kroeskamp secretaris

pagina

6/6

Björn Lugthart burgemeester