Raadsvoorstel RKC-onderzoek jeugdzorg

Aanbiedingsnota raad

beeldvorming op oordeelvorming op

16 september 2021

besluitvorming op

23 september 2021

zaaknummer

1198592

berichtnummer

1125863

voorstel over

portefeuillehouder

behandeld op

afdeling

behandeld door

Onderzoek rekenkamercommissie naar jeugdzorg Rekenkamercommissie 29 juni 2021

Griffie J.P. van der Haas

besluit

Ja

bijlagen

Bestuurlijk rapport onderzoek jeugdzorg Rapport onderzoeksdelen I en II Rapport onderzoeksdeel III

Gevraagde beslissing 1. De bevindingen en conclusies van het onderzoek jeugdhulp te onderschrijven en de volgende aanbevelingen voor het college vast te stellen: a. Breng de raad in positie om kaders en doelen te stellen ten aanzien van de lokale en regionale inrichting van de jeugdhulp; b. Betrek de raad actief en doorlopend bij het inrichten van de informatievoorziening en laat de raad mede bepalen hoe en wanneer hij wordt ingelicht over de inhoudelijke taakuitvoering en de voortgang op de doelstellingen en de indicatoren; c. Vertaal de gestelde doelen in concrete en meetbare indicatoren, monitor die systematisch en periodiek en geef duiding aan de uitkomsten. Gebruik hiervoor voortgangsrapportages zoals, maar niet uitsluitend, de Monitor Sociaal Domein; d. Laat in de onder 1c genoemde voortgangsrapportages in ieder geval informatie terugkomen over: i. De (meerjarige) kostenontwikkeling van jeugdzorg, gespecificeerd naar het soort zorg; ii. De absolute aantallen jeugdigen in de jeugdzorg; iii. De grootste en/of opvallendste ontwikkelingen en trendanalyses; iv. De ‘top 10’ van stijgende zorgcategorieën/onderdelen, waarbij inzicht wordt gegeven in het aantal unieke jongeren, de gemiddelde zorgduur, de kosten die hiermee gemoeid zijn en de verwijzers die naar deze categorieën/onderdelen zorg verwijzen; v. Het soort verwijzer bij elke vorm van jeugdzorg; vi.

De (registratie van de) resultaten van zorgtrajecten. Maak daarbij inzichtelijk of de problematiek waar het jeugdzorgtraject betrekking op had is opgelost, of het jeugdzorgtraject met succes kan worden beëindigd of dat aanvullende

pagina

1/4

2.

3.

jeugdzorgtrajecten nodig zijn. Maak ook herhaald beroep op jeugdzorgtrajecten inzichtelijk. e. Zet in op meer informatiedeling via informele overlegstructuren als aanvulling op formele overleggen als raadsvergaderingen. De klankbordgroep sociaal domein kan in die behoefte kunnen voorzien, mits deze regelmatig overlegt en raadsleden meer invloed hebben op de agenda; De volgende aanbevelingen voor de raad vast te stellen: a. Loop periodiek de eigen verordeningen en beleidsplannen waarin richting aan de jeugdzorg wordt gegeven na en voorzie deze van vaste rapportage- en evaluatiemomenten; b. Neem initiatieven om meer en betere informatie te verzamelen, door vaker gesprekken met cliëntenraden, belangenorganisaties, het Servicebureau en dergelijke te (laten) organiseren; c. Voer regelmatig overleg met de portefeuillehouder over de samenhang tussen lokaal beleid en regionale inkoop en geef kaders mee aan de portefeuillehouder voor het (bespreken van het) regionale beleid Het college opdracht te geven de onder beslispunt 1 genoemde aanbevelingen uit te werken en te implementeren en de raad hierover uiterlijk in februari 2022 te informeren.

Inleiding Sinds de decentralisaties in 2015 zijn de gemeenten verantwoordelijk geworden voor de uitvoering van jeugdzorg. Een flink aantal gemeenten heeft in de afgelopen jaren substantieel meer uitgegeven aan jeugdzorg dan zij ontving voor de uitvoering van deze taak. Driekwart van de Nederlandse gemeenten was veel meer geld kwijt aan jeugdzorg dan begroot. Eén op de vijf gemeenten kampt met een tekort van meer dan veertig procent. Gemeenten luidden in mei 2019 gezamenlijk de noodklok. De zorg voor jongeren met problemen dreigde in de knel te komen. Het kabinet stelde in mei 2019 €350 miljoen extra beschikbaar voor de jeugdzorg in 2019. Voor de drie jaar daarna reserveerde het kabinet jaarlijks €190 miljoen. Recent is bekend geworden dat het kabinet voor 2022 zo’n 1,3 miljard euro heeft uitgetrokken voor de jeugdzorg. Problemen rondom kosten en financiering spelen ook in regio Haaglanden. Volgens het Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden (SbJH) – de gemeenschappelijke regeling die namens tien Haaglanden-gemeenten jeugdhulp inkoopt – was er in 2018 bij de H10-gemeenten samen sprake van kostenoverschrijding van 19%.1 Daarnaast ervaart nog geen twee op de tien raadsleden voldoende greep op de jeugdzorg, vooral vanwege de complexiteit van het dossier, een gebrek aan kennis en te weinig (inzichtgevende) informatie.

Dit alles was voor de H10-rekenkamer(commissie)s aanleiding om gezamenlijk onderzoek te doen naar de kostenstijgingen in de jeugdzorg en de informatievoorziening over de jeugdzorg. Wat willen wij bereiken? De rekenkamercommissie heeft de gemeenteraad inzicht willen geven in de kosten, kostenstijgingen en oorzaken daarvan binnen de jeugdzorg. Tevens heeft de rekenkamercommissie inzicht willen geven in de informatievoorziening over de jeugdzorg en de kosten ervoor. Met de inzichten en de geformuleerde aanbevelingen kunnen de kaderstellende en controlerende rollen van de raad worden versterkt. Argumenten Met het onderzoek richt de rekenkamercommissie zich op de toegenomen uitgaven voor de jeugdzorg. Daarbij biedt zij inzicht in waar binnen de jeugdzorg de grootste kostenstijgingen voor de H10-gemeenten

1 H10 staat voor de tien gemeenten uit de regio Haaglanden die gezamenlijk jeugdzorg inkopen.

pagina

2/4

hebben plaatsgevonden. Dit heeft de commissie onderzocht voor de periode 2015, de start van de decentraal geregelde zorg, tot en met 2019. Het onderzoek is opgedeeld in drie onderzoeksdelen. Deel één gaat over de kosten op H10-niveau, deel twee gaat over de kosten op gemeentelijk niveau en deel drie gaat over de door het college verstrekte informatie over (kosten in de) jeugdzorg aan de raad. Bij de kostenstijgingen is vooral getracht te schetsen wat de oorzaken hiervan zijn. Gebleken is dat een viertal categorieën zorg – jeugd-ggz, ambulante jeugdhulp, dagbehandeling en jeugdhulp met verblijf – het overgrote deel van de kostenstijgingen in H10-verband hebben veroorzaakt. Op gemeentelijk niveau zijn vooral de overige gemeentelijke kosten gestegen, met name die voor directe personeelskosten, kosten voor Veilig Thuis en regionale projectkosten. Bij de informatievoorziening is de informatie bekeken en is vervolgens beoordeeld in hoeverre de gemeenteraad met de beschikbare informatie inzicht heeft in de ontwikkeling van de kosten van de jeugdzorg. Hieruit kwam naar voren dat inrichting van de informatievoorziening verbeterd kan worden. Tevens kan de kwaliteit van de informatie zelf verbeterd worden, onder meer door meer samenhangende informatie te verstrekken, meer financiële overzichten te delen en doelen te koppelen aan de mate waarin deze doelen zijn bereikt.

Alle bevindingen en conclusies zijn vanwege de samenhang opgenomen in een bestuurlijk rapport. Per onderzoeksdeel zijn de bevindingen en conclusies samengevat en samengebracht. Aan het einde van het bestuurlijk rapport zijn aanbevelingen geformuleerd. Kanttekeningen De oplevering van het onderzoek was oorspronkelijk gepland voor het begin van 2021. Vanwege nadere controle van het aangeleverde cijfermateriaal en vanwege het coronavirus is deze planning niet gehaald. Beleidskaders a. Binnen welk programma past het voorgestelde besluit? Programma 9. Bestuur en dienstverlening b. Welke beleidskaders zijn van belang? Verordening Rekenkamercommissie Pijnacker-Nootdorp 2018 c. Duurzaamheid Niet van toepassing. Wat gaan wij daarvoor doen? De gemeenteraad besluit welke aanbevelingen hij overneemt en hoe daar opvolging aan moet worden gegeven. Na besluitvorming in de raad zijn de – al dan niet gewijzigde – aanbevelingen van de rekenkamercommissie raadsbesluiten. Het is dan aan de raad en het college om vervolg te geven aan de uitvoering van deze besluiten. De rekenkamercommissie blijft de uitwerking volgen en neemt dit mee in haar jaarverslag. Wat gaat het kosten? Aan de uitvoering van het besluit zijn geen kosten verbonden. Aan de implementatie van de aanbevelingen mogelijk wel. “In contact! Samen doen” Niet van toepassing.

pagina

3/4

Vervolg a. Planning en evaluatie Voor de uitvoering van dit voorstel is geen specifieke planning noodzakelijk. De rekenkamercommissie zal de uitwerking en implementatie van de vastgestelde aanbevelingen bewaken middels het jaarverslag. b. Communicatie Niet van toepassing.

De rekenkamercommissie van de gemeenteraad van Pijnacker-Nootdorp,

drs. J.P. van der Haas secretaris

pagina

4/4

mr. drs. F.P. van der Linden voorzitter