Raadsvoorstel Rekenkameronderzoek implementatie Omgevingswet

Aanbiedingsnota raad

beeldvorming op oordeelvorming op besluitvorming op zaaknummer

1295436

berichtnummer

1201626

voorstel over portefeuillehouder behandeld op

afdeling behandeld door

Rekenkameronderzoek implementatie Omgevingswet Rekenkamercommissie 24 juni 2022

Griffie J.P. van der Haas

besluit

Ja

bijlagen

Onderzoeksrapport ‘Quickscan voorbereiding Omgevingswet’

Gevraagde beslissing Wij stellen u voor de conclusies van het rapport ‘Quickscan voorbereiding Omgevingswet’ te onderschrijven en de volgende aanbevelingen vast te stellen: 1. Zet de huidige samenwerking tussen raad, college en organisatie door, bij voorkeur ook met de inzet van de raadswerkgroep 2. Geef het college de opdracht om periodiek bijeenkomsten met de raad en de organisatie te organiseren om het ‘anders werken’ onder het omgevingsprogramma en omgevingsplan met elkaar te oefenen, te doorleven en hier lering uit te trekken. Zet hierbij het samenspel tussen de raad, het college en de organisatie centraal, onder meer via fictieve casussen; 3. Geef het college de opdracht om te komen met een overzicht van de nog te maken strategische keuzes en een planning wanneer deze ter besluitvorming aan de raad worden voorgelegd. Maak daarbij een koppeling tussen de te maken strategische keuzes en ambities en consequenties ten aanzien van financiën en (ambtelijke) capaciteit; 4. Geef het college opdracht met een (uitgewerkte) planning te laten komen die inzicht biedt wanneer en op welke manier de raad verder betrokken wordt bij de ontwikkeling van de omgevingsprogramma’s.

Doe dit aan de hand van (onder meer) een kaderstellende notitie per nieuw op te stellen omgevingsprogramma, waarin ook een reflectie wordt gegeven hoe geleerd is van de eerdere programma’s en de wijze waarop de keuzes uitpakken; 5. Laat het college de halfjaarlijkse monitor Omgevingswet expliciet aanvullen met de thema’s die de komende tijd extra aandacht vragen. Verantwoord hierbij in elk geval de volgende onderwerpen: a. de ontwikkeling van het anders werken door de organisatie; b. de langetermijngevolgen voor de financiën; c. de afstemming van de beschikbare capaciteit op de ambities; d. de beschikbare instrumenten; e. de gevolgen voor de omgeving; f. de betrokkenheid van de raad (onder meer bij de omgevingsprogramma’s); 6. Het college jaarlijks, beginnend een jaar na inwerkingtreding van de wet, een vervolgmeting uit te (laten) voeren over de Omgevingswet op de aspecten organisatie, instrumenten, omgeving, financiën en rol van de raad en dit mee te nemen in de halfjaarlijkse monitor Omgevingswet. 7. Het college de opdracht te geven bovenstaande aanbevelingen te implementeren en de raad in de halfjaarlijks monitor Omgevingswet te informeren over de voortgang van de implementatie.

pagina

1/3

Inleiding Al meerdere jaren zijn politiek en overheid bezig met de invoering van de Omgevingswet. De wet heeft als doel de ruimtelijke processen en procedures eenvoudiger en korter te maken. Tegelijk verandert de ruimtelijke ordening in Nederland fundamenteel: van ‘niet toegestaan, tenzij’ wordt het uitgangspunt nu ‘ja, mits voldaan aan’. Met de wetswijziging hangen veel acties en beslissingen samen, zeker op gemeentelijk niveau. De gemeente moet bijvoorbeeld zijn aangesloten op het digitale stelsel voor vergunningsaanvragen. Daarnaast moet de gemeenteraad nieuw beleid vaststellen, onder meer over waar de raad advies over wil geven en over voor welke ruimtelijke ontwikkelingen participatie verplicht is. Gezien de complexiteit van de wet en wat ermee samenhangt, heeft de rekenkamercommissie eind 2021 een onderzoek ingesteld naar de invoering van de Omgevingswet in Pijnacker-Nootdorp. Het centrale doel was erachter te komen of Pijnacker-Nootdorp klaar was/is voor de Omgevingswet. Om hier achter te komen, zijn onder meer documenten bestudeerd, interviews afgenomen en is ook met een afvaardiging van de gemeenteraad gesproken. De uitkomsten van het onderzoek, uitgevoerd door Twynstra Gudde, zijn in bijgevoegd rapport opgenomen. Wat willen wij bereiken? De rekenkamercommissie heeft de gemeenteraad inzicht willen geven in de voorbereidingen op de Omgevingswet.

Hiermee geeft de rekenkamer de raad handvatten om zijn kaderstellende en controlerende rol op dit beleidsterrein te versterken. Argumenten Uit het onderzoek komt naar voren Pijnacker-Nootdorp de implementatie gestructureerd en doordacht heeft aangepakt. Er is een goed beeld van wat er op haar af komt en wat er nog moet gebeuren. De gemeente is daarmee ‘in control’. De verantwoordelijkheid voor de implementatie wordt breed gevoeld binnen de organisatie en het college. De betrokkenheid van de raad met de inzet van de raadswerkgroep wordt gewaardeerd en functioneert goed. De politieke, bestuurlijke en ambtelijke betrokkenheid geeft een stevig en solide fundament voor de aankomende veranderingen. Te verwachten is dat de gemeente klaar is voor de inwerkingtreding in de zin dat klaar zal zijn wat klaar moet zijn. Kanttekeningen De inwerkingtreding van de Omgevingswet is al enkele keren uitgesteld. Dit is van invloed geweest op het proces van invoeren van de wet. Inmiddels is duidelijk dat de wet op 1 januari 2023 in werking zal treden. Er is (ook voor de langere termijn) aandacht nodig voor de ontwikkeling van het anders werken, de langetermijngevolgen voor de financiën, de afstemming van de beschikbare capaciteit op de ambities en de betrokkenheid van de raad bij de omgevingsprogramma’s.

Eveneens valt op dat belangrijke strategische keuzes nog gemaakt moeten worden, omdat eerst is ingezet op het voldoen aan de minimale eisen voor de inwerkingtreding. De keuzes waarmee de raad inhoudelijk sturing geeft aan de fysieke leefomgeving zijn voorzien voor de komende fase. Juist de strategische keuzes zijn ingewikkeld én bepalend voor de manier waarop de bedoeling van de Omgevingswet ook daadwerkelijk gerealiseerd gaat worden. Ook moeten deze keuzes de raad in staat stellen om inhoudelijk zijn kaderstellende rol in te vullen.

pagina

2/3

Beleidskaders a. Binnen welk programma past het voorgestelde besluit? Programma 1. Ruimte en Wonen Programma 9. Bestuur en dienstverlening b. Welke beleidskaders zijn van belang? Verordening Rekenkamercommissie Pijnacker-Nootdorp 2018 Wat gaan wij daarvoor doen? De gemeenteraad dient te besluiten welke aanbevelingen hij overneemt en hoe die aanbevelingen moeten worden opgevolgd. Na bespreking en besluitvorming in de raad zijn de aanbevelingen van de rekenkamercommissie raadsbesluiten. Het is dan aan het college én de raad om vervolg te geven aan de uitvoering van de besluiten. De rekenkamercommissie volgt de uitvoering en neemt dit mee in haar jaarverslag. Met het aannemen van de Wet versterking decentrale rekenkamers wordt, wanneer deze wet in werking treedt, het college verantwoordelijk om minimaal een keer per jaar verslag te doen van wat er met de vastgestelde aanbevelingen is gedaan. Wat gaat het kosten? De invoering van de Omgevingswet is werk in uitvoering. Het is daarom niet te verwachten dat de vastgestelde aanbevelingen voor extra kosten zullen zorgen. “In contact! Samen doen” Niet van toepassing. Vervolg a. Planning De uitvoering van hetgeen in het raadsbesluit staat, is aan de raad en/of het college van B&W gericht, afhankelijk van aan welk van de organen het gedeelte van het besluit is gericht. b.

Evaluatie De rekenkamercommissie evalueert het verloop van het onderzoek. Verder blijft de rekenkamercommissie de implementatie van de aanbevelingen volgen. Zij rapporteert daarover via haar jaarverslag. Mocht de commissie het noodzakelijk achten, dan attendeert zij de raad tussentijds op de stand van zaken. c. Communicatie Over de uitkomsten van het onderzoek communiceert de rekenkamer via een persbericht. Rekenkamercommissie van de gemeenteraad van Pijnacker-Nootdorp,

drs. J.P. van der Haas secretaris

pagina

3/3

mr. drs. F.P. van der Linden voorzitter