Raadsvoorstel Regiovisie Transformatie Beschermd Wonen

Aanbiedingsnota raad

fbeeldvorming op

2 december 2021

oordeelvorming op

9 december 2021

besluitvorming op

23 december 2021

invullen organisatie zaaknummer

1283064

berichtnummer

1155248

voorstel over

Regiovisie Transformatie van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis en van Maatschappelijke Opvang naar Maatschappelijk Wonen

portefeuillehouder

Marieke van Bijnen

behandeld in college

9 november 2021

afdeling

Beleid

besluit

ja

bijlagen

1. Ontwerp-collegebesluit Centrumgemeenteregeling Samenwerking Beschermd Wonen, Beschermd Thuis, Maatschappelijke Opvang DWO 2022-2026 2. Regiovisie Transformatie van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis en van Maatschappelijke Opvang naar Maatschappelijk Wonen 20222026 3. Advies ASD over Regiovisie 4. Reactie college op advies ASD

pagina

1/6

Aanbiedingsnota raad

Gevraagde beslissing Wij stellen u voor: 1. ons college toestemming te verlenen de Centrumregeling Beschermd Wonen, Beschermd Thuis en Maatschappelijke Opvang DWO-regio 2022-2026 te treffen; 2. de regiovisie Transformatie van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis en van Maatschappelijke Opvang naar Maatschappelijk Wonen 2022-2026 vast te stellen; 3. bij de Kadernota 2022 een nieuwe bestemmingsreserve Beschermd Wonen te openen en daarin de gelden die vanuit de centrumgemeente Delft worden overgeheveld te storten. Inleiding Vanaf 2022 wordt de centrumgemeentetaak Beschermd Wonen gedecentraliseerd naar alle gemeenten, gevolgd door de decentralisatie van de financiële middelen vanaf 2023 met naar verwachting tegelijkertijd de invoering van een nieuw verdeelmodel. Hiermee wordt recht gedaan aan de verantwoordelijkheid die alle gemeenten voelen voor deze inwoners en krijgen zij meer mogelijkheden om dit aan te laten sluiten bij hun lokale structuur evenals de financiële middelen om dit te organiseren. Tegelijkertijd zal verblijf binnen Beschermd Wonen voorzieningen voor sommige mensen nodig blijven en blijft samenwerking van gemeenten nodig. Dit vraagt om een actualisatie van de regiovisie op de uitvoering en onderlinge samenwerking op bepaalde taken na de decentralisatie van Beschermd Wonen.

Maatschappelijke Opvang blijft in ieder geval tot en met 2026 een centrum-gemeentelijke taak. Omdat de transformatie ook voor deze doelgroep nagestreefd wordt, wordt de transformatie van Maatschappelijke Opvang naar Maatschappelijk Wonen in deze regiovisie eveneens meegenomen. De komende jaren wordt, naast de doordecentralisatie van verantwoordelijkheden en middelen van Beschermd Wonen, ook een inhoudelijke transformatie gerealiseerd. Gemeenten en ketenpartners werken aan sociale inclusie voor iedereen. Dit houdt in dat begeleiding en ondersteuning zoveel mogelijk in woningen en wijken in de eigen sociale omgeving van mensen gebeurt en gericht is op herstel en zelfredzaamheid. De regionale intramurale voorzieningen Beschermd Wonen moeten transformeren naar lokale en extramurale woonvormen met zorg. Het accent komt te liggen op preventie, doorstroming en herstel en uitstroom naar zelfstandig wonen, al dan niet met bescherming ('Beschermd Thuis’). Voor die inwoners die dat nodig hebben zal een regionaal aanbod van Beschermd Wonen beschikbaar blijven. Dit alles kan gerealiseerd worden door een goede ketensamenwerking tussen zorgpartijen en lokale infrastructuur.

Ons doel met deze regiovisie en de transformatie naar Beschermd Thuis en van Maatschappelijk Wonen is: mensen ondersteunen om zo goed mogelijk, zo lang mogelijk en weer zo snel mogelijk thuis te laten wonen, met passende ondersteuning. Deze inhoudelijke beweging wordt gestimuleerd door de gelijktijdige decentralisatie van financiële middelen en verschuiving van verantwoordelijkheid naar alle gemeenten. Hiermee ontstaat ook een nieuwe verhouding tussen de regiogemeenten. Wat willen wij bereiken? Het vaststellen van de Regiovisie Transformatie Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis en van Maatschappelijke opvang naar Maatschappelijk Wonen 2022-2026 en het vaststellen van de samenwerkingsafspraken in de DWO-regio, inclusief de toestemming van de raad voor het aangaan van de centrumgemeenteregeling. Argumenten 1.1 Samenwerking in de vorm van een centrumregeling is wenselijk De gemeenten van de DWO-regio hebben aangegeven de komende jaren samen te willen blijven werken om de transformatie naar Beschermd Thuis vorm te geven en Beschermd Wonen te blijven bieden aan die inwoners die dat nodig hebben. Deze samenwerkingsafspraken zijn opgenomen in de Centrumgemeenteregeling Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang DWO-regio 2022-2026.

In de Centrumgemeenteregeling regelen we als gemeenten in de regio de zakelijke aspecten van de samenwerking voor Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang, zoals het overleg, de informatievoorziening, financiën en in- en uittreden. Na de vaststelling van de

pagina

2/6

Aanbiedingsnota raad

centrumgemeenteregeling wordt deze verder vorm en inhoud gegeven in een dienstverleningsovereenkomst en mandaatregeling. Aanvullend op de Centrumgemeenteregeling is een Dienstverleningsovereenkomst tussen de regiogemeenten en de centrumgemeente nodig. Een Dienstverleningsovereenkomst en daarmee de afspraken over de gemandateerde taken en werkwijze kunnen tussentijds bijgesteld worden; dat zal in ieder geval bij de tussenevaluatie medio 2023 gebeuren. 1.2 De raad dient toestemming te verlenen voor het aangaan van een gemeenschappelijke regeling door het college De raad wordt gevraagd toestemming te verlenen om deze centrumregeling aan te gaan. De raad kan toestemming slechts onthouden wegens strijd met het recht of het algemeen belang (artikel 1, tweede lid, van de Wet gemeenschappelijke regelingen). 2.1 De Regiovisie past in het landelijk beleid De Regiovisie komt voort uit het landelijke besluit om de taken en middelen Beschermd Wonen verder te decentraliseren. Dit doen de gemeenten aan de hand van de door de gemeenten in VNG-verband vastgestelde Norm voor Opdrachtgeverschap (NvO). In de NvO worden niet- vrijblijvende afspraken opgenomen tussen zowel gemeenten binnen de regio als tussen regio’s onderling. De afspraken in het kader van de NvO geven richting aan wat de regio samendoet en hoe dit lokaal en bovenregionaal is verbonden.

De regiovisie, de regionale en lokale uitvoeringsplannen en de juridische en financiële samenwerkingsafspraken die hier uit volgen zijn een direct gevolg van de voorgenomen doordecentralisatie en de daaraan verbonden NvO. 2.2 De Regiovisie past in het beleid van de gemeente Pijnacker-Nootdorp In de Regiovisie is beschreven hoe de DWO-regio beschermd wonen en maatschappelijke opvang wil transformeren voor de inwoners die een beroep doen op deze voorzieningen. Onze gemeente en de ketenpartners werken aan sociale inclusie voor iedereen. Dit houdt in dat begeleiding en ondersteuning zoveel mogelijk in woningen en wijken in de eigen sociale omgeving van mensen gebeurt en gericht is op herstel en zelfredzaamheid. We streven naar lichtere vormen van ondersteuning in beschermd thuis en maatschappelijk wonen, en uiteindelijk naar zelfstandig wonen. We zetten hierbij in de eerste plaats in op preventie en daarnaast op normaliseren. Ook streven we naar de meest doelmatige ondersteuning van onze inwoners. Dit is in lijn met onze visie op het sociaal domein. Uitgangspunt van de DWO-gemeenten is dat zij lokaal willen doen wat lokaal kan en regionaal die zaken willen doen die om schaalgrootte vragen en lokaal niet leiden tot de goede oplossingen voor inwoners.

De transformatie vraagt inspanningen om tot nieuwe zorgvarianten en nieuwe woonvormen lokaal te komen, om het opbouwen van een lokale zorginfrastructuur en om het toerusten van lokale partners. Gemeenten hebben de tijd nodig om dit op te bouwen en met deze Regiovisie beschrijven wij waar we naartoe willen werken. 2.3. Het budget en de taken voor Maatschappelijke Opvang worden nog niet gedecentraliseerd Voor Maatschappelijke Opvang wordt een vergelijkbare inhoudelijke transformatie nagestreefd en ingezet. Het budget en de taken worden hiervoor echter nog niet gedecentraliseerd en de gemeente Delft blijft hiervoor de centrumgemeenterol houden. Het is daarom wenselijk om de transformatie van Maatschappelijke Opvang naar Maatschappelijk Wonen in deze regiovisie eveneens mee te nemen. 3.1 Regiogemeenten gaan pas vanaf 2023 lokale middelen ontvangen voor Beschermd Wonen De gemeenten willen op gelijkwaardige basis samenwerken en toegroeien naar een situatie waarin de uit te voeren taken onderling verdeeld worden en regionale inzet gezamenlijk bekostigd wordt. Deze situatie kan echter niet direct per 2022 gerealiseerd worden. De eerste jaren wordt een aantal taken nog uitgevoerd door centrumgemeente Delft, hiertoe gemandateerd door de regiogemeenten. De regiogemeenten gaan pas vanaf 2023 lokale middelen ontvangen en de centrumgemeente ontvangt de komende jaren nog regionale middelen.

De huidige contractperiode waarbij voorzieningen door de centrumgemeente gecontracteerd zijn en bekostigd worden, loopt door tot en met 2023 en ook de toegang tot deze voorzieningen wordt nog uitgevoerd op regionaal niveau. De eerste jaren blijft Delft

pagina

3/6

Aanbiedingsnota raad

dan ook voor de uitvoering van deze regionale taken als centrumgemeente fungeren. Daarnaast zal de regionale uitvoeringscapaciteit en vertegenwoordiging van de regio in landelijke gremia door de gemeente Delft uitgevoerd worden. Gezien er voor de doorontwikkeling van Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang in de regio, zoals beschreven in de Regiovisie, middelen nodig zijn, is het noodzakelijk om de gelden die vanuit de centrumgemeente Delft worden overgeheveld hiervoor te reserveren voor 2022. Kanttekeningen 1.Uitstroom cliënten uit intramurale voorziening naar zelfstandig wonen De regionale intramurale voorzieningen Beschermd Wonen moeten transformeren naar lokale en extramurale woonvormen met zorg. De uitstroom van cliënten uit Beschermd Wonen naar zelfstandig wonen kan mogelijkerwijs extra druk opleveren op de nu al krappe woningvoorraad. 2. Mogelijk toename druk op de lokale samenleving Voor de samenleving als geheel kan het betekenen dat zij door de transformatie van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis, de zorgvraag van kwetsbare inwoners zichtbaarder wordt. Voor buurtgenoten kan het betekenen dat er bij tijd en wijle een beroep op hen wordt gedaan. Beleidskaders a. Binnen welk programma past het voorgestelde besluit? Programma 7. Individuele voorzieningen b. Welke beleidskaders zijn van belang? Visie op het sociaal domein c.

Duurzaamheid De opvang is gericht op zo snel mogelijke doorstroom naar zo gewoon mogelijke huisvesting met persoonsgerichte begeleiding en duurzame uitstroom. Wat gaan wij daarvoor doen? Wij gaan de Regiovisie uitvoeren. In dat kader zullen we onder andere een dienstverleningsovereenkomst aangaan. Wat gaat het kosten? Op Beschermd Wonen is al een aantal jaar een overschot welke door Delft in een reserve Beschermd Wonen is gestort. Deze reserve, die door Delft wordt beheerd, heeft mede ten doel dat de regionale middelen voor Beschermd Wonen beschikbaar blijven met als bestedingsdoel: ‘Deze reserve is ingesteld ter egalisatie van de middelen die we ontvangen vanuit de centrumfunctie maatschappelijke opvang en beschermd wonen. Hiermee geven we uitvoering aan de regionale functie en de transformatie van Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen als gevolg van de verandering in wet- en regelgeving’. Na de besluitvorming over de jaarrekening 2020 (gemeente Delft) is de stand van de reserve € 6,2 miljoen. Gezien er voor de doorontwikkeling van Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang in de regio, zoals beschreven in de Regiovisie, middelen nodig zijn, wordt voorgesteld om 1/3 van de reserve (€ 2.077.667) te verdelen over de regiogemeenten op basis van inwoneraantallen per 1/1/2020.

Dit zou tot de volgende verdeling leiden: - € 746.024 voor Delft - € 139.217 voor Midden-Delfland - € 398.197 voor Pijnacker-Nootdorp - € 794.229 voor Westland

pagina

4/6

Aanbiedingsnota raad

Voorgesteld wordt om het aandeel van Pijnacker-Nootdorp van € 398.197 te storten in een nieuw te openen bestemmingsreserve Beschermd Wonen ten behoeve van de implementatie van Beschermd Wonen en dit te verwerken in de Kadernota 2022. In de dienstverleningsovereenkomst, die later dit jaar nog aan ons college zal worden voorgelegd, komt een voorstel voor de inzet van het resterende deel van de reserve en de aanvulling hierin vanuit 2021. Hierbij zal gekeken worden naar een risicoanalyse, ontwikkelingsbudget en dergelijke alsook de mogelijkheid het resterende deel van de reserve te verdelen over de gemeenten. Vanaf 2023 worden naar verwachting de middelen voor Beschermd Wonen gedecentraliseerd. Dat betekent dat het regionale budget in de periode 2023-2030 afgebouwd wordt en tegelijkertijd stapsgewijs lokale budgetten opgebouwd worden. De gemeenten van de DWO-regio maken met elkaar afspraken over de inzet van de middelen voor de regionale voorzieningen en de opbouw van lokale ondersteuning. De gemeenten gaan hierbij uit van samenwerking en solidariteit. "In verbinding" De Regiovisie is in DWO-verband tot stand gekomen met medewerking van vele betrokken stakeholders. Om

tot een visie op dit terrein te komen zijn dan ook interviews gehouden en is de inbreng gevraagd van cliënten, zorgaanbieders, woningbouwcorporaties, maatschappelijke organisaties, contractmanagement en de regionale toegangsorganisatie Delft Support. In het voorjaar van 2021 hebben wij een voorgenomen besluit genomen op de concept Regiovisie en deze vervolgens vrij gegeven voor inspraak en advies. De verschillende Adviesraden Sociaal Domein van de vier gemeenten hebben eind juni een advies uitgebracht waarin zij de inhoudelijke richting die gekozen is onderschrijven. In onze gemeente zijn geen inspraakreacties ontvangen. Zowel de inspraak als de adviezen van de regionale Adviesraden hebben niet tot een inhoudelijke wijziging van de Regiovisie geleid. Wel hebben zij ons aandachtspunten en richting voor het regionale en de lokale uitvoeringsplannen gegeven. Vervolg Nadat de raden de Regiovisie hebben vastgesteld zullen de vier gemeenten gezamenlijk werken aan een regionaal uitvoeringsplan om de plannen uit de regiovisie ook daadwerkelijke uitvoering te kunnen geven. Daarnaast zullen de vier gemeenten afzonderlijk een lokaal uitvoeringsplan maken voor die acties die lokaal uitgevoerd moeten gaan worden. De raad zal geïnformeerd worden over het regionaleen het lokale uitvoeringsplan. a. Planning Voor de uitvoering van dit voorstel is geen planning noodzakelijk. b.

Evaluatie De uitvoering van dit voorstel wordt niet geëvalueerd. c. Communicatie n.v.t. Het college van Pijnacker-Nootdorp,

J.P.R. Woudstra secretaris

pagina

5/6

mw. F. Ravestein burgemeester

Aanbiedingsnota raad

pagina

6/6