Raadsvoorstel Programma Water en Klimaat 2021-2024
Tekst van het document
Aanbiedingsnota raad
beeldvorming op oordeelvorming op besluitvorming op
31 maart 2021 15 april 2021 22 april 2021
invullen organisatie zaaknummer
1222663
berichtnummer
1108395
voorstel over portefeuillehouder behandeld in college
Programma Water en Klimaat 2021-2024 Ilona Jense-van Haarst 9 maart 2021
afdeling
Wijkzaken
besluit
Ja
bijlagen
1. Programma Water en Klimaat 2021-2024 (pdf-versie) 2. Programma Water en Klimaat 2021-2024 (link naar website) 3. Uitvoeringsprogramma Water en Klimaat 2021-2024
pagina
1/5
Aanbiedingsnota raad
Gevraagde beslissing Wij stellen u voor vast te stellen: 1. het Programma Water en Klimaat 2021-2024 vast te stellen; 2. het Uitvoeringsprogramma 2021-2024 vast te stellen en bijbehorende financiële consequenties mee te wegen bij de Kadernota 2021. Inleiding In vervolg op het Waterklimaatplan “Helder over Water en Klimaat 2017-2020 is, in samenwerking met het Hoogheemraadschap van Delfland, een Programma Water en Klimaat 2021-2024 opgesteld. De gemeente Pijnacker-Nootdorp en het Hoogheemraadschap van Delfland (hierna Delfland) zien de gevolgen van klimaatveranderingen in hun beheergebied. Er moet nu gehandeld worden om in de toekomst beter voorbereid te zijn op het veranderende klimaat. Dit is geheel in de lijn met de Regionale Adaptatie Strategie Haaglanden (RAS), het Manifest Klimaatbestendige Stad en de Deltabeslissing Ruimtelijke Adaptatie. Overheden hebben hierin afgesproken om in 2050 zoveel mogelijk voorbereid te zijn op extremer weer met als tussendoel dat aanpassingen voor het veranderende klimaat na 2020 onderdeel is van beleid en handelen van de gemeente. Daarom heeft de gemeente samen met Delfland het Programma Water & Klimaat 2021-2024 opgesteld. In dit plan staan zowel korte termijn maatregelen als toekomstige kansen waar de gemeente en Delfland samen aan werken.
De gevolgen Meer hitte, extreme buien en een grotere kans op langdurige droogteperioden zijn gevolgen van klimaatverandering. We merken nu al dat de hevigheid van buien toeneemt en dat droogte steeds vaker voorkomt. Die klimaatveranderingen kunnen in Pijnacker-Nootdorp gevolgen hebben voor de werking van het rioleringsstelsel en het watersysteem (stelsel van sloten en gemalen) zoals; wateroverlast (droge voeten), droogte (voldoende water), verslechtering van de waterkwaliteit (gezond water), bodemdaling en hitte. Samen doen De komende jaren zetten we in op het vergroenen van de wijken en het vasthouden en bergen van water. Om klimaatadaptief te gaan denken, te handelen en te zijn, moeten we accepteren dat het sleutelen aan het watersysteem zijn grenzen kent. Regen valt niet alleen op de grond van de gemeente of Delfland, maar ook op de grond van inwoners en bedrijven. Voorbereiden op extremer weer doen we daarom samen met inwoners en bedrijven. Inwoners en bedrijven moeten zich steeds meer aanpassen en voorbereiden aan het veranderende klimaat, door bijvoorbeeld meer water(overlast) te accepteren en vasthoud- en bergingsmaatregelen te nemen (klimaatadaptatie). Communicatie over en bewustwording van de klimaatveranderingen en de daarbij behorende maatregelen blijft belangrijk.
Als overheid zijn we mét inwoners én bedrijven de belangrijkste spelers om de gevolgen van klimaatveranderingen te beperken. Pilot Omgevingswet Pilot Omgevingswet Vanaf 1 februari 2022 geldt de nieuwe Omgevingswet. In deze wet is het ‘Programma’ één van de kerninstrumenten, naast de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan. Al het beleid voor de fysieke leefomgeving is straks ondergebracht in één van deze drie kerninstrumenten. De Omgevingsvisie is daarbij de integrale, lange termijnvisie voor de hele gemeente. Dit beleid wordt voor de kortere termijn uitgewerkt in één of meerdere Programma’s. Een Programma bevat daarbij de concrete maatregelen om het beleid te bereiken. Het Omgevingsplan tenslotte omvat de juridisch bindende regels (als opvolger van het bestemmingsplan). Het Programma Water en Klimaat is de eerste pilot als Programma bij de
pagina
2/5
Aanbiedingsnota raad
implementatie van de Omgevingswet. Hiermee willen we alvast ervaring opdoen met dit nieuwe instrument. Toepassing en evaluatie pilot Bij de pilot hebben we aandacht besteed aan aspecten als relatie met de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan, de relatie met andere sectorale thema’s, participatie, en de vormgeving. Centraal staat een integrale benadering van de fysieke leefomgeving. Deze eerste pilot voldoet nog niet geheel aan de intenties van de Omgevingswet. Dat was voor deze pilot ook nog niet de insteek. Met deze eerste pilot wilden we vooral een eerste verkenning doen naar wat een Programma precies inhoudt. Na de inhoudelijke vaststelling van het Programma Water en Klimaat evalueren we de pilot. De lessen hieruit passen we toe bij een volgende pilot. Daarbij is er een sterke verbondenheid met het proces van de Omgevingsvisie Pijnacker-Nootdorp 2050 en de implementatie van het Omgevingsplan. Bij de evaluatie van de pilot zal de gemeenteraad via de Raadswerkgroep Omgevingswet worden betrokken. Wat willen wij bereiken? Het doel is om in 2050 zoveel mogelijk voorbereid te zijn op extremer weer. Als tussendoel is bepaald dat aanpassingen voor het veranderende klimaat na 2020 onderdeel is van beleid en handelen van de gemeente.
Op basis hiervan hebben de gemeente en het Hoogheemraadschap van Delfland een Uitvoeringsprogramma opgesteld voor de periode 2021-2024, waarin naast de maatregelen voor de komende vier jaar ook toekomstige kansen worden benoemd. Om nu al zoveel mogelijk klimaatadaptief te zijn, realiseren we, als de mogelijkheid zich daartoe aandient, deze kansen al eerder. De komende jaren zetten we in op het vasthouden van neerslag waar het valt. En de neerslag valt niet alleen op de grond van de gemeente of Delfland, maar juist op grond van inwoners en bedrijven. Daar gaat de focus op liggen. Want klimaatadaptief zijn kan niet zonder klimaatadaptieve inwoners en bedrijven! Argumenten Het door de raad vastgestelde Waterklimaatplan 2017-2020 “Helder over Water en Klimaat” en het daarbij behorende uitvoeringsprogramma moet in 2021 worden geactualiseerd. Vanuit het oogpunt van het bestendigen van een duurzaam leef- en woonklimaat is een nieuw Programma Water en Klimaat onontbeerlijk. Kanttekeningen n.v.t. Beleidskaders a. Binnen welk programma past het voorgestelde besluit? Programma 8. Veiligheid en duurzaamheid b. Welke beleidskaders zijn van belang? • Natuur op de kaart • Gemeentelijk Rioleringsplan • Kaderrichtlijn Water (KRW) • Regionale Adaptatiestrategie Haaglanden (RAS) • Manifest Klimaatbestendige stad • Deltabeslissing Ruimtelijke Adaptatie
pagina
3/5
Aanbiedingsnota raad
c. Duurzaamheid Water is onontbeerlijk voor het leven op aarde en van cruciale betekenis voor de maatschappij. Ook in het klimaat speelt water een grote rol. Het gehele Programma Water en Klimaat draagt bij aan een duurzaam leef- en woonklimaat. Wat gaan wij daarvoor doen? In samenwerking met het Hoogheemraadschap van Delfland gaan wij de waterbewustwording van inwoners en bedrijven vergroten (conform Uitvoeringsprogramma 2021-2024). Wat gaat het kosten? In onderstaande tabel is een overzicht weergegeven van alle maatregelen en de bijbehorende kosten uit het Programma Water en klimaat. nr
Maatregel
Beschrijving
1
Vervolg klimaatbestendig klapwijk (2*urban waterbuffer) Mini bos (tiny forest) Pilot kwaliteitsbaggeren
Het realiseren van 2 urban waterbuffers
2 3
4
Verwijderen van kroos en bladeren
5
Deelname CoP klimaatadaptatie Onderzoek effecten van droogte in stedelijk gebied en veenweidegebieden. Vergroenen versteende wijken binnen de gemeente (openbare ruimte) Bewoners stimuleren om hun tuin voor te bereiden op extremer weer Onderhoud stuwen regelen
6
7
8
9
pagina
10
Uitvoeren stresstest hitte
11
Verkenning Oudeweg: Duikers (zonder functie) verwijderen.
4/5
dekking gemeente 2x300.000
planning
100.000
2022
2x15.000
2021 en 2023
4x25.000
2021-2024
20.000
2021-2024
De gemeente onderzoekt in kwetsbare wijken de effecten van droogte (grondwatermeetnet-analyse).
20.000
2023
De gemeente wil haar versteende wijken klimaatbestendiger maken
2x100.000
2023/2024
Door middel van Operatie Steenbreek en een stimuleringsregeling, worden bewoners gestimuleerd om hun tuin te vergroenen en/of water vast te houden
4x10.000 incl. abonnemen t Steenbreek
2021-2024
Twee stuwen waar de gemeente eigenaar van is, worden onderhouden door Delfland De gemeente wil in beeld brengen waar hitte-stress optreedt
38.000
2022
50.000
2022
Twee opritten (zonder functie) op gronddammen met twee te kleine duikers verwijderen
10.000
2021
Onderzoek Gantellaan bij Klapwijk + realisatie De gemeente wil een pilot uitvoeren om de watergang (extra) te baggeren uit waterkwaliteitsoogpunt Om de waterkwaliteit de verbeteren wil de gemeente de komende 4 jaar inzetten op het verwijderen van kroos en bladeren Anticiperen in de Community of Practice
2023/2024
Aanbiedingsnota raad
Maatregelen 1, 2 en 7 betreffen investeringen. Maatregel 4 betreft onderhoud en nummers 3, 5, 6, 8, 9, 10 en 11 betreffen eenmalige uitgaven. De kapitaallasten van maatregel 1 bedragen bij een afschrijvingstermijn van 40 jaar en een omslagrente van 2% € 27.000. De kapitaallasten van maatregel 2 bedragen € 6.000 en van maatregel 7 € 12.000, beide bij een afschrijvingstermijn van 25 jaar. Maatregel 3 en 4 worden bekostigd uit de voorziening baggerwerken, een dotatie van € 130.000 aan deze voorziening wordt gedaan uit de algemene reserve. De overige maatregelen komen ten laste van het begrotingssaldo. De afweging vindt plaats bij de Kadernota 2021. “In verbinding” Het Programma is opgesteld in nauw overleg met het Hoogheemraadschap van Delfland. Vervolg a. Planning n.v.t. b. Evaluatie n.v.t. c. Communicatie n.v.t.
Het college van Pijnacker-Nootdorp,
drs. J.P.R. Woudstra secretaris
pagina
5/5
mw. F. Ravestein burgemeester