Raadsvoorstel ontwikkeling sociaal cultureel centrum Pijnacker

Aanbiedingsnota raad

beeldvorming op

3 juni 2021

oordeelvorming op

17 juni 2021

besluitvorming op

24 juni 2021

invullen organisatie zaaknummer

1241508

berichtnummer

1119398

voorstel over

portefeuillehouder

behandeld in college

Ontwikkeling sociaal cultureel centrum Pijnacker Francisca Ravestein 25 mei 2021

afdeling

Beleid en Ontwikkeling

besluit

Ja

bijlagen

1. Rapport Berenschot accommodatieonderzoek Pijnacker-Nootdorp 2. Berenschot aanvulling afwegingskader 3. TopOnderzoek rapportage sociaal cultureel centrum 4. Locatie vergelijking SCC Buurt & Zo en locatie vergelijking SCC Oranjepark

pagina

1/7

Aanbiedingsnota raad

Gevraagde beslissing Wij stellen u voor: 1. in te stemmen met de voorgestelde uitgangspunten zoals verwoord in deze aanbiedingsnota op bladzijde 5; 2. ons college opdracht te geven de varianten Buurt & Zo en Oranjepark nader uit te werken op basis van de voorgestelde uitgangspunten; 3. een voorbereidingsbudget beschikbaar te stellen van € 470.000; 4. het onder punt 3 benodigd budget voor € 89.000 te dekken uit de bestemmingsreserve ‘cultuur’ en € 381.000 ten laste van de algemene reserve. Inleiding In het Hoofdlijnenakkoord 2018-2020 is de ambitie opgenomen om met een cultuurnota richting te geven aan het cultuurbeleid en een nieuw vertrekpunt vast te stellen. In dialoog met het culturele veld is vervolgens een Startnotitie opgesteld (maart 2019) die de aanzet heeft gegeven voor de ontwikkeling van de cultuurnota. Eind september 2019 heeft de raad ingestemd met de Cultuurnota ‘Verbinden door cultuur’. Het uitvoeren van een accommodatieonderzoek naar een cultuurhuis was één van de acties die hieruit voortvloeide. Berenschot is in 2019 gestart met het accommodatieonderzoek. In het door hen uitgebrachte rapport worden twee lijnen gevolgd, een behoeftenonderzoek en een locatieonderzoek.

Ook de punten uit het amendement van de raad zijn hierin verwerkt, namelijk dat het onderzoek zich moest richten op de gehele gemeente, het in beeld brengen van vraag en aanbod met inbegrip van oplossingsrichtingen voor gesignaleerde knelpunten en tot slot dat een te ontwikkelen cultuurhuis aanvullend dient te zijn op het bestaande aanbod. De uitkomst van het onderzoek gaf een eerste aanzet voor de gewenste uitgangspunten voor een cultuurhuis en het benoemen van een voorkeurslocatie. Ons college heeft 28 juli 2020 ingestemd met de uitkomsten van dit onderzoek waarna er gestart is met een haalbaarheidsstudie naar de genoemde voorkeurslocatie ‘Buurt & Zo’. De uitkomsten van het Berenschot onderzoek zijn 24 november 2020 aan de raad gepresenteerd. De uitkomsten van het haalbaarheidsonderzoek naar deze locatie zijn vervolgens op 11 februari jl. aan de raad gepresenteerd. Vanuit uw raad zijn vragen naar voren gekomen over de verschillende locaties, waarna er is gekeken naar twee andere locaties; het Parochiehuis en het recent door de gemeente verworven Oranjepark. Hieruit is naar voren gekomen dat het Parochiehuis geen reële mogelijkheid is.

Dit heeft te maken met het feit dat de gemeente geen eigenaar is van het pand en dat het Parochiehuis over onvoldoende vierkante meters beschikt om te voldoen aan de uitgangspunten voor een sociaal-cultureel centrum en dus aanvullende grondverwerving in de omgeving zou moeten plaatsvinden. Dit laatste behoort niet tot de mogelijkheden. Wat betreft de locaties Buurt & Zo en Oranjepark is gebleken dat een sociaal cultureel centrum op beide plekken ruimtelijk inpasbaar is. Tevens zijn vanuit uw raad vragen gesteld tijdens de verschillende presentaties over de behoefte aan een sociaal cultureel centrum. In een door het Cultuurplatform georganiseerde bijeenkomst is er met raadsleden en vertegenwoordigers van de culturele sector en het sociaal domein gesproken over deze behoefte. Ook heeft TopOnderzoek recentelijk opnieuw een enquête uitgezet onder panelleden over de behoefte aan een sociaal cultureel centrum in Pijnacker. Naast de panelleden zijn ook inwoners geattendeerd op de mogelijkheid om de enquete in te vullen enquête via de lokale krant, social media, websites en via Bibliotheek Oostland. Op basis van onze bevindingen stellen wij thans voor de beide locaties nader uit te werken, zodat op basis daarvan door uw raad een afgewogen keuze gemaakt kan worden voor een voorkeurslocatie.

Wat willen wij bereiken? Het aanbod van multifunctionele accommodaties uitbreiden met een sociaal cultureel centrum met een podiumfunctie om op deze manier aan te sluiten bij de groei van onze gemeente en de behoeften van onze inwoners.

pagina

2/7

Aanbiedingsnota raad

Argumenten 1.1. Vanuit onderzoek komt de behoefte voor een sociaal cultureel centrum naar voren In de aanloop naar de ontwikkeling van de Cultuurnota ‘Verbinden door cultuur’ is er door Toponderzoek (juni 2019) een panelonderzoek gedaan naar het cultuurbeleid in Pijnacker-Nootdorp. Hierbij is niet alleen stil gestaan bij actieve en passieve cultuurparticipatie, maar ook bij de ervaring van onze inwoners rondom cultuur in het algemeen. Een van de vragen die gesteld is in het onderzoek van Toponderzoek is: ‘Mist u in Pijnacker-Nootdorp iets op het gebied van het culturele aanbod?’. Hieruit kwam naar voren dat 34% van onze inwoners aanbod op het gebied van film mist, 27% op het gebied van theater, 25% op het gebied van muziek en 19% van de ondervraagden heeft aangegeven een cultureel centrum te missen. 26 % van onze inwoners heeft op basis van deze vraag aangegeven niets te missen.

In de aanloop naar de ontwikkeling van de Cultuurnota ‘Verbinden door cultuur’ kwam de wens voor een cultureel centrum en een podium het meest naar voren tijdens bijeenkomsten met het culturele veld. Deze wens werd onderstreept tijdens interviews met cultureel ondernemers. In de afgenomen enquête vanuit het accommodatieonderzoek werd de behoefte aan een cultureel centrum met podium onderstreept. Wij hebben op 4 maart een advies van het Cultuurplatform gekregen over de ontwikkeling van een sociaal cultureel centrum. Het Cultuurplatform spreekt zich in dit advies positief uit over deze ontwikkeling en ziet hierin mogelijkheden voor een waardevolle aanvulling voor onze inwoners. Op 18 maart jl. hebben wij uw raad over het advies en onze reactie hierop geïnformeerd. Het Cultuurplatform heeft tevens op 23 maart jl. een bijeenkomst georganiseerd voor de raad en betrokkenen uit het culturele veld en het sociaal domein. In deze bijeenkomst is een toelichting gegeven over de uitkomsten van het Berenschot onderzoek. In de bijeenkomst is met elkaar gesproken over de mogelijkheden en kansen van de ontwikkeling van een sociaal cultureel centrum. Er zijn vragen gesteld over de behoeften naar een sociaal cultureel centrum en over de mogelijkheden die er zijn wat betreft exploitatie.

Tevens werd er aangegeven dat men een meerwaarde ziet in de ontwikkeling van het sociaal cultureel centrum en de vervlechting van functies om mensen bijeen te brengen. Deze behoefte aan ontmoeting is ook naar voren gekomen bij de participatie en ontwikkeling van de Omgevingsvisie. 1.2 De behoefte aan een sociaal cultureel centrum is recent bevestigd door nieuw onderzoek Tussen 7 en 16 mei jl. heeft TopOnderzoek opnieuw een panelonderzoek uitgevoerd om de behoefte van onze inwoners te peilen wat betreft een sociaal cultureel centrum in Pijnacker. In tegenstelling tot het onderzoek van juli 2019 is dit onderzoek volledig gericht op de behoefte aan deze voorziening in Pijnacker. In totaal hebben 738 respondenten aan het onderzoek deelgenomen. Op basis van de vraag ‘De realisatie van een sociaal cultureel centrum in Pijnacker is een aanwinst voor onze gemeente’ heeft 59% van de respondenten aangegeven het hier (zeer) mee eens te zijn. Een kleine minderheid (20%) is neutraal, 7 % is het hiermee oneens en 6% is het hier zeer mee oneens. Op basis van een verdieping van deze vraag blijkt dat 66% van de inwoners in Pijnacker het (zeer) eens is met de stelling, ten opzichte van 38% van inwoners uit Nootdorp en 56% van inwoners uit Delfgauw.

Ook wat betreft de vraag ‘Hoe vaak verwacht u gebruik te maken van het sociaal cultureel centrum inclusief bibliotheek?’ blijkt dat 77% van de inwoners in Pijnacker vaker van plan is gebruik te maken van het sociaal cultureel centrum, ten opzichte van 63% van de inwoners uit Nootdorp en 61% uit Delfgauw. 1.3 Met een sociaal cultureel centrum kunnen de verschillende functies nog verder met elkaar verbonden worden De huidige locatie Buurt & Zo heeft, naast de belangrijke functie die vervuld wordt als bibliotheek, ook een belangrijke sociale functie. Verschillende sociale organisaties komen hier bijeen voor ontmoeting en activiteiten. Met de uitbreiding van het sociaal cultureel centrum ontstaat er niet alleen meer fysieke ruimte voor sociale- en culturele organisaties, maar kunnen de verschillende functies van het gebouw nog meer vervlochten worden in het aanbod van deze organisaties. Jongerenwerk, ouderenwerk, het Taalhuis, maar ook Doel Delfland. Allen kunnen gebruik maken en profiteren van de nieuwe functies van

pagina

3/7

Aanbiedingsnota raad

bijvoorbeeld het theater en mogelijke samenwerking met culturele organisaties. Op deze manier kunnen mensen op een andere manier met elkaar in aanraking komen. Het feit dat zoveel verschillende functies in één gebouw te vinden zijn, biedt zowel de sociale- als de culturele organisaties de kans om hun aanbod te verbreden, inwoners met elkaar te verbinden en nieuwe samenwerkingen aan te gaan, die onze inwoners ten goede komen. CulturA & Zo in Nootdorp is reeds ingericht naar bovenstaand voorbeeld en de grote hoeveelheden bezoekers. Bewonersinitiatieven en ontstane samenwerkingen tussen verschillende organisaties, onderstrepen de meerwaarde van het vervlechten van de verschillende functies en organisaties. De invulling van het sociaal cultureel centrum in Pijnacker met een podiumfunctie zal gericht zijn op muziek en dans. Hiermee is het een aanvulling op CulturA & Zo, dat zich meer richt op theater en kleinkunst. Deze focus sluit ook aan bij de wens van de raad dat een te ontwikkelen cultuurhuis aanvullend dient te zijn op het bestaande aanbod. Tevens biedt dit kansen voor nadere samenwerkingen met bijvoorbeeld De Trucker in Pijnacker. Uit het onderzoek van TopOnderzoek van mei jl. blijkt dat 77% van de respondenten CulturA & Zo kent en 43% hiervan CulturA & Zo ook bezocht heeft.

Van de respondenten die bij CulturA & Zo is geweest, geeft 85% aan een (zeer) positieve ervaring te hebben gehad. 1.4 Participatie van inwoners is van groot belang Naar aanleiding van ons besluit zal de directe omgeving van beide locaties per brief worden geïnformeerd over ons voornemen en de behandeling in uw raad. Na besluitvorming van uw raad over de nadere uitwerking van de beide locaties, zullen de omwonenden van de beide locaties en andere stakeholders worden uitgenodigd voor een informatiebijeenkomst. Hierbij zullen zij geïnformeerd worden over de uitkomsten van de onderzoeken. Naar aanleiding hiervan kunnen geïnteresseerden zich aanmelden om verder mee te denken over de inpassing van het gebouw in de buurt, bijvoorbeeld middels een klankbordgroep. 1.5 De locatie Buurt & Zo is als meest geschikte locatie naar voren gekomen Uw raad heeft september 2019 ingestemd met de Cultuurnota ‘Verbinden door cultuur’ waar het accommodatieonderzoek naar een cultuurhuis onderdeel van uitmaakte. Dit onderzoek, uitgevoerd door Berenschot, hebben wij 28 juli 2020 vastgesteld waarna ingestemd is met nader onderzoek naar de locatie Buurt & Zo. Deze locatie is als meest geschikt bevonden op basis van afwegingen op het gebied van locatie, gebouw, kosten, beheer, haalbaarheid en complexiteit.

Onderzoek heeft aangetoond dat een sociaal cultureel centrum ruimtelijk inpasbaar is op basis van de voorgestelde uitgangspunten die zijn opgesteld door Berenschot. Tevens is gebleken dat de twee andere potentiële locaties vanuit het onderzoek van Berenschot (Casaschool, locatie Gouden Regensingel en Parochiehuis) niet beschikbaar waren. Voor de Casaschool, Gouden Regensingel, geldt dat er wordt gewerkt aan plannen van vervangende nieuwbouw, waardoor deze locatie nu niet beschikbaar is. 1.6 De locatie Oranjepark leent zich voor ontwikkeling van een sociaal cultureel centrum Gezien de recente verwerving van de locatie Oranjepark en de vragen vanuit uw raad over andere geschikte locaties, is bekeken of de locatie mogelijkheden biedt voor de ruimtelijke inpasbaarheid van een sociaal cultureel centrum op basis van de voorgestelde uitgangspunten. Hieruit is gebleken dat ook deze locatie geschikt is wat betreft de ruimtelijke inpasbaarheid van een sociaal cultureel centrum. Om meer zicht te krijgen op de mogelijkheden voor de realisatie is een nadere uitwerking van deze locatie van belang. 1.7 De locaties Buurt & Zo en Oranjepark behoeven een nadere uitwerking om een keuze te kunnen maken voor de meest geschikte locatie Uw raad is reeds geïnformeerd over het onderzoek van Berenschot en de uitwerking van de locatie Buurt & Zo.

Op basis van de vragen vanuit uw raad en het feit dat er zich een nieuwe mogelijkheid heeft voorgedaan met het verwerven van de grond aan de Nijverheidsweg, is ook de locatie Oranjepark bekeken wat betreft ruimtelijke inpasbaarheid. Hieruit is gebleken dat de voorgestelde uitgangspunten

pagina

4/7

Aanbiedingsnota raad

voor een sociaal cultureel centrum mogelijk zijn op deze locatie. Om een goede keuze te kunnen maken voor de ontwikkeling van een sociaal cultureel centrum op één van deze twee locaties, is het van belang de beide locaties nader uit te werken wat betreft onder andere de verkeerssituatie, het participatietraject en de ruimtelijke inpasbaarheid.

2. Het accommodatieonderzoek biedt concrete uitgangspunten voor de ontwikkeling van een sociaal cultureel centrum Op basis van het accommodatieonderzoek, waarvan een locatie- en behoeftenonderzoek onderdeel uitmaakt, is Berenschot tot voorgestelde uitgangspunten gekomen waaraan het sociaal cultureel centrum dient te voldoen. Hier gaat het onder andere om de benodigde vierkante meters en de grootte van de multifunctionele zaal. De uitgangspunten zijn als volgt: -

Circa 2500 m2 BVO Multifunctionele zaal met 200 stoelen Bibliotheek als beheerorganisatie Multifunctionele foyer met ontmoetingsfunctie Nadere uitwerking van de verkeerssituatie en parkeren Nadere uitwerking van het participatietraject

Zowel Buurt & Zo als Oranjepark bieden de mogelijkheid om een sociaal cultureel centrum op basis van de voorgestelde uitgangspunten ruimtelijk inpasbaar te maken op de locaties.

Kanttekeningen 1. Instemming van de raad van toezicht van Stichting Bibliotheek Oostland en Stichting CulturA & Zo is nodig voor de verdere ontwikkeling We zijn in gesprek met de raad van toezicht van Stichting Bibliotheek Oostland en Stichting CulturA & Zo voor instemming met betrekking tot de verdere ontwikkeling van een sociaal cultureel centrum. Hierbij is aandacht voor zowel herbestemming van de locatie Buurt & Zo als voor herplaatsen naar de locatie Oranjepark. Beleidskaders a. Binnen welk programma past het voorgestelde besluit? Programma 6. Collectieve voorzieningen b. Welke beleidskaders zijn van belang? - Het Hoofdlijnenakkoord 2018-2022; - Uitvoeringsagenda 2018-2022; - Cultuurnota ‘Verbinden door cultuur’. c Duurzaamheid Met het faciliteren van een sociaal cultureel centrum dragen we bij aan algemene en vrij toegankelijke voorzieningen, die een positief effect hebben op de sociale ontwikkeling van individuen, participatie, binding en zelfredzaamheid van onze inwoners en een leefbare omgeving. We gaan voor een gebouw dat duurzaam en energieneutraal is. Met een passend sociaal- en cultureel aanbod bieden wij als groeigemeente onze (nieuwe) inwoners een aantrekkelijke woonomgeving waarin geïnvesteerd wordt.

Wat gaan wij hiervoor doen? Op basis van het besluit van uw raad zullen de locaties Buurt & Zo en Oranjepark nader uitgewerkt worden, onder andere wat betreft de voorgestelde uitgangspunten. Na de zomer wordt deze uitwerking aan uw raad voorgelegd en zal een definitieve keuze uit een van de locaties gemaakt worden. Naar aanleiding van de keuze van de raad voor een voorkeursvariant, gaan we toewerken naar een concrete uitwerking van deze voorkeursvariant van het sociaal cultureel centrum.

pagina

5/7

Aanbiedingsnota raad

Wat gaat het kosten? a Voorbereidingsbudget De voorlopige calculatie voor het voorbereidingsbudget van het gehele traject (uitwerking twee varianten, na besluit raad uitwerking voorkeursvariant) bedraagt € 470.000 voor de nadere uitwerking van de twee locaties, de benodigde plankosten van de interne organisatie, de inhuur van het stedenbouwkundig bureau en nader onderzoek. Dit budget wordt in verschillende fases besteedt, waarvan een klein deel gebruikt wordt voor de uitwerking van de twee locaties. Voorgesteld wordt om de voorbereidingskosten te dekken uit de bestemmingsreserve ‘Cultuur’ tot een bedrag van € 89.000 en het restant van € 381.000 te dekken uit de algemene reserve. Het restantbudget 2020 op ‘Culturele activiteiten’ van € 64.000 wordt onderdeel van het jaarrekeningresultaat 2020 en toegevoegd aan de Algemene reserve bij de Jaarrekening 2020. Hierdoor wordt de feitelijke bijdrage vanuit de Algemene reserve € 64.000 lager. Indien wordt besloten tot realisatie maakt het voorbereidingsbudget onderdeel uit van het benodigd investeringsbudget. "In verbinding" Omwonenden van de twee locaties Buurt & Zo en Oranjepark worden geïnformeerd over de ontwikkeling van een sociaal cultureel centrum.

Na het besluit van uw raad voor de uitwerking van de twee locaties zullen omwonenden van beide locaties, inwoners en vertegenwoordigers van sociale- en culturele organisaties betrokken worden bij de verdere uitwerking van de plannen. Zij zullen middels een informatiebijeenkomst mee kunnen denken over de mogelijke inpassing van het gebouw in de omgeving. Het mogelijke vervolgtraject van een voorkeursvariant zal verder worden uitgewerkt in een projectplan waar de communicatie- en participatiestrategie onderdeel van uitmaakt. Hierbij zal niet alleen worden stilgestaan bij de manier waarop de omwonenden en de andere stakeholders betrokken gaan worden, maar ook over welke onderdelen van de ontwikkeling zij kunnen meedenken. Ook wordt Bibliotheek Oostland betrokken vanwege hun rol als beheerorganisatie. Vervolg a. Planning Op basis van de besluitvorming van uw raad in juni is er sprake van het volgende indicatieve tijdpad: - September 2021: Voor de zomer vindt er een informatiebijeenkomst plaats voor omwonenden van beide locaties, inwoners en betrokkenen in de vorm van vertegenwoordigers van sociale- en culturele organisaties. De uitkomsten van de informatiebijeenkomst en de resultaten van het nadere onderzoek naar de twee locaties, Buurt & Zo en Oranjepark, worden in september 2021 opgeleverd.

- September 2021: Besluitvorming uitwerken voorkeursvariant sociaal cultureel centrum voor nader onderzoek, de inhuur van het stedenbouwkundig bureau en het participatietraject. - Eind eerste kwartaal 2022 Besluitvorming uitkomsten uitwerking voorkeursvariant en verdere ontwikkeling sociaal cultureel centrum b. Evaluatie De uitvoering van dit voorstel wordt niet geëvalueerd. c. Communicatie Zie hierboven bij ‘In verbinding’. Het college van Pijnacker-Nootdorp,

pagina

6/7

Aanbiedingsnota raad

J.P.R. Woudstra secretaris

pagina

7/7

mw. F. Ravestein burgemeester