Raadsvoorstel Nota Kostenverhaal

Aanbiedingsnota raad

beeldvorming op oordeelvorming op besluitvorming op

invullen organisatie zaaknummer

1480581

berichtnummer

1332594

voorstel over portefeuillehouder behandeld in college

Nota Kostenverhaal 2024 Frank van Kuppeveld 6 februari 2024

afdeling

Ontwikkeling

besluit

Ja

bijlagen

Nota kostenverhaal

pagina

1/5

Aanbiedingsnota raad

Gevraagde beslissing Wij stellen u voor de Nota Kostenverhaal 2024 vast te stellen. Inleiding Het kostenverhaal is een deelonderwerp van het grondbeleid van de gemeente Pijnacker-Nootdorp. Het gemeentelijk grondbeleid omvat de nota grondbeleid, gemeente Pijnacker – Nootdorp, 2024-2028, de Nota Kostenverhaal 2024 en de nota grondprijzen 2024-2025. Deze Nota Kostenverhaal voorziet in beleidsregels voor het gemeentelijk kostenverhaal bij ruimtelijke initiatieven en gebiedsontwikkeling. Het kostenverhaal is aan de orde als er een planologische wijziging van toepassing is op een ruimtelijke ontwikkeling. Voor de begeleiding en toetsing van ruimtelijke initiatieven die binnen de omgevingsplannen passen vindt kostenverhaal plaats via de legesverordening. Bij actief grondbeleid verrekent de gemeente de door haar gemaakte kosten in de grondprijs van de grond die wij uitgeven. En de Nota Kostenverhaal voorziet in het verhaal van kosten bij faciliterend grondbeleid. Het verhaal van gemeentelijke kosten is een wettelijke verplichting. Dat was al onder de Wet ruimtelijke ordening zo en onder de nieuwe Omgevingswet is dat ook het geval. De inwerkingtreding van de Omgevingswet met ingang van 1 januari 2024 vormt dan ook een belangrijke aanleiding om het gemeentelijk kostenverhaal in een nota conform de Omgevingswet te regelen.

Daarnaast is op 25 november 2021 de Omgevingsvisie Pijnacker-Nootdorp 2050, verbonden met elkaar vastgesteld. Daarin is aangekondigd dat een Nota Kostenverhaal op een later moment wordt vastgesteld. Deze Nota Kostenverhaal is in grote lijnen opgesteld vanuit de wettelijke systematiek van de Omgevingswet. Het betreft een dynamisch document. Tegelijkertijd met de halfjaarlijkse voortgangsrapportage projecten zal, indien nodig deze nota of de bijlage(n) worden herzien als gevolg van bijvoorbeeld wijzigingen in wet- en regelgeving of jurisprudentie, gemeentelijke beleid, veranderde marktomstandigheden en de concretisering van gemeentelijke investeringen. Dat betreft vooral investeringen die gedaan worden ter verbetering van de fysieke leefomgeving in de openbare ruimte, waar derden profijt van hebben. Daaronder vallen bijvoorbeeld de aanleg van nieuwe wegen, wegaansluitingen en de groenvoorzieningen. Wat willen wij bereiken? Het doel is om met de Nota Kostenverhaal als onderdeel van het grondbeleid op een transparante en eenduidige wijze te voldoen aan de wettelijke verplichting tot kostenverhaal. Ook voorziet de Nota Kostenverhaal in uitgangspunten voor het verhaal van bijdragen aan bovenwijkse / gebied overstijgende investeringen van de gemeente. Daarvoor biedt deze Nota Kostenverhaal een beleidsmatig basis. Deze nota voldoet daaraan en is in overeenstemming met de Omgevingswet.

Argumenten 1. Deze nota geeft aan hoe gemeentelijke kosten bij ruimtelijke initiatieven op de initiatiefnemers worden verhaald. In de Nota Kostenverhaal is de gemeentelijke uitvoering en toepassing van wetten en regels over kostenverhaal en financiële bijdragen uitgewerkt op basis van de Omgevingswet. De belangrijkste wijzigingen ten opzichte van de Wro zijn opgenomen in hoofdstuk 2 van de nota. Belangrijkste wijziging is dat omgevingsvergunningen pas in uitvoering mogen gaan als kostenverhaal verzekerd is. De wet bepaald dat als er niet voorzien is in kostenverhaal er een bouwverbod geldt. 2.

pagina

2/5

De gemeente Pijnacker-Nootdorp heeft de voorkeur voor het sluiten van (privaatrechtelijke) anterieure overeenkomsten met initiatiefnemers/grondeigenaren om het kostenverhaal te verzekeren. De wetgever gaat ervan uit dat kostenverhaal bij ruimtelijke initiatieven waarop een planologische wijziging van toepassing is, het kostenverhaal verzekerd wordt via een

Aanbiedingsnota raad

(privaatrechtelijke) anterieure overeenkomst. In die gevallen dat deze niet tot stand komt is een publiekrechtelijk spoor van toepassing. 3.

Deze nota maakt op een transparante wijze inzichtelijk hoe de gemeente bijdragen aan gebied overstijgende investeringen mogelijk maakt.

4.

Behalve dat het een wettelijke taak is om kosten te verhalen geldt voor onze gemeente dat de financiële dekking van een deel van de ambtelijke inzet die ruimtelijke initiatieven begeleiden afhankelijk is van projectfinanciering.

5.

Vooruitlopend op de anterieure overeenkomst wordt via een intentieovereenkomst een voorschot in rekening gebracht, dit voorschot wordt verrekend met de uiteindelijke te betalen kosten in de anterieure overeenkomst. Voor kleinere initiatieven een bedrag van 5.000 euro. Voor grotere initiatieven passen wij maatwerk toe. In de nota is aangegeven wat voor grens wij voorstellen te hanteren.

Kanttekeningen

pagina

3/5

1.

De lijst met gemeentelijke investeringen die in aanmerking kunnen komen voor kostenverhaal wordt tegelijkertijd met de halfjaarlijkse voortgangsrapportage projecten aangeboden. Uitgangspunt is dat een eventuele bijdrage voor gebied overstijgende investeringen zullen worden vastgesteld op basis van de criteria; profijt, toerekenbaarheid en proportionaliteit. Op dit moment is nog geen zogenoemde investeringslijst voor (openbare) werken vastgesteld voor de korte – en lange termijn. Dat betreft een dynamisch investeringslijst, die gelijktijdig met de halfjaarlijkse voortgangsrapportage projecten wordt geactualiseerd. In de nota kostenverhaal is daartoe een berekeningsmethodiek opgenomen. In de komende periode worden de bestaande en nieuwe investeringen onderzocht of en in hoeverre deze kunnen worden toegerekend aan nieuwe projectinitiatieven.

2.

De gemeente loopt het risico dat zij niet alle gemaakte kosten kan verhalen bij het niet doorgaan van een initiatief. De gemeente maakt vooraf een berekening van de plankosten op basis van bijlage 2 (de tarieven zijn conform de wettelijke plankostenscan, landelijke tariefwijzigingen zullen worden en bij een eerstvolgende actualisatie van de nota worden opgenomen. Bij het niet doorgaan of het niet sluiten van een anterieure overeenkomst kan de gemeente de resterende kosten niet alsnog doorbelasten aan de initiatiefnemer. Er is dan geen dekking voor de gemaakte ambtelijke inzet. Vandaar dat er zo spoedig mogelijk een voorschot in rekening willen brengen op grond van intentieovereenkomst.

3.

De financiële bijdrage op basis van kostenverhaal kan door initiatiefnemers als een extra financiële last worden ervaren boven op het wettelijke kostenverhaal en andere ambities die de gemeente heeft met het initiatief. De haalbaarheid van een initiatief kan daardoor onder druk komen te staan. Dit zal een belangrijk aandachtspunt blijven in de onderhandelingen tussen gemeente en initiatiefnemers.

4.

Verevening bij sociale woningbouwprojecten In voorkomende gevallen kan een voorgenomen project niet voldoen aan de geldende norm voor sociale woningbouw. Bijvoorbeeld omdat de omvang van het woningbouwprogramma te beperkt is. Als de gemeente van oordeel is dat het voorgenomen project wenselijk is en een waardevolle bijdrage levert aan de uitvoering van de ontwikkelingslijnen van de omgevingsvisie en de fysieke leefomgeving, maar het initiatief niet aan de sociale opgave kan voldoen, dan is de initiatiefnemer aan de gemeente een afkoopsom verschuldigd per woning. Ten tijde van het opstellen van deze Nota Kostenverhaal is hiervoor nog geen beleid uitgewerkt. Zoals in de nota kostenverhaal op bladzijde 10 in de voetnoot is aangegeven, moet het beleid voor de

Aanbiedingsnota raad

uitvoering van de voorgestelde verevening sociale woningbouw verder worden uitgewerkt. Dit specifieke onderwerp zal na vaststelling van de nota kostenverhaal verder worden uitgewerkt en zal ter besluitvorming worden aangeboden. Beleidskaders a. Binnen welk programma past het voorgestelde besluit? Programma 1. Ruimte en Wonen b. Welke beleidskaders zijn van belang? Nota Grondbeleid en Omgevingsvisie c. Duurzaamheid Niet van toepassing Wat gaan wij daarvoor doen? Met het vaststellen van de Nota Kostenverhaal kan het gemeentelijk kostenverhaal op een eenduidige wijze worden toegepast bij ruimtelijke initiatieven. Uitgangspunt is dat daarvoor anterieure overeenkomsten worden gesloten met initiatiefnemers. Vooruitlopend op de anterieure overeenkomst zal zo spoedig mogelijk een intentieovereenkomst gesloten worden om het verhaal van een deel van de plankosten te verzekeren door een voorschot te vragen. Wat gaat het kosten? De nota leidt ertoe dat de gemeente kosten conform de Omgevingswet gaan doorbelasten aan de initiatiefnemers die profijt hebben van door de gemeente gemaakte plankosten voor het mogelijk maken van een ruimtelijke initiatief en bijdragen ter verbetering van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving.

"In verbinding" Niet van toepassing Vervolg Tegelijkertijd met de halfjaarlijkse voortgangsrapportage projecten zal, indien nodig deze nota of de bijlage(n) worden herzien als gevolg van bijvoorbeeld wijzigingen in wet- en regelgeving of jurisprudentie, gemeentelijke beleid, veranderde marktomstandigheden en de concretisering van gemeentelijke investeringen. a. Planning Voor de uitvoering van dit voorstel is geen planning noodzakelijk. b. Evaluatie De uitvoering van dit voorstel wordt niet geëvalueerd. c. Communicatie De nota wordt na vaststelling door de gemeenteraad gepubliceerd op www.officielebekendmakingen.nl. Het college van Pijnacker-Nootdorp,

Annelies Kroeskamp

pagina

4/5

Björn Lugthart

Aanbiedingsnota raad

secretaris

pagina

5/5

burgemeester