Raadsvoorstel Kaderstellende notitie Omgevingsprogramma Ruimtelijke kwaliteit

Aanbiedingsnota raad

beeldvorming op oordeelvorming op besluitvorming op

invullen organisatie zaaknummer

1482170

berichtnummer

1333946

voorstel over

Kaderstellende notitie Omgevingsprogramma Ruimtelijke kwaliteit

portefeuillehouder

​Bart van Straten

behandeld in college

6 februari 2024

afdeling

​Beleid

besluit

Ja

bijlagen

1. Kaderstellende notitie Omgevingsprogramma Ruimtelijke kwaliteit

pagina

1/5

Aanbiedingsnota raad

Gevraagde beslissing Wij stellen u voor:​ ​ 1. ​de kaderstellende notitie Omgevingsprogramma Ruimtelijke kwaliteit vast te stellen; 2. ​voor het opstellen van dit Omgevingsprogramma een budget van €75.000 beschikbaar te stellen; 3. De financiële gevolgen te dekken uit het begrotingssaldo en te verwerken in Kadernota 2024. Inleiding Het Omgevingsprogramma ruimtelijke kwaliteit is een nieuw beleidskader waarin de kaders voor ruimtelijke initiatieven worden beschreven en geeft input voor het omgevingsplan. Het omgevingsprogramma is één van de kerninstrumenten in de Omgevingswet. Hierin kunnen overheden beleid en maatregelen opstellen om de gewenste kwaliteit van de fysieke leefomgeving te bereiken. Het omgevingsprogramma werkt de Omgevingsvisie uit in tactisch en uitvoerend beleid en maatregelen. Onder de Omgevingswet kunnen gemeenten ervoor kiezen wel of geen regels te stellen over het uiterlijk van bouwwerken (artikel 4.19 Ow). Het stellen van welstandscriteria is geen verplichting. Een gebied kan ook welstandsvrij zijn. Dan kan een omgevingsvergunning niet geweigerd worden op grond van de uiterlijke verschijningsvorm. In het tijdelijke deel van het omgevingsplan (de bruidsschat) blijven de huidige welstandregels van toepassing (overgangsrecht van de Omgevingswet).

Wanneer de regels worden omgezet naar een nieuw omgevingsplan, dan moet opnieuw een afweging worden gemaakt welke welstandregels wenselijk zijn. Voor omgevingsprogramma ruimtelijke kwaliteit maken wij deze afweging. Daarmee bevat het Omgevingsprogramma straks de kaders voor ruimtelijke initiatieven en geeft de input voor het omgevingsplan. Hiermee leggen wij de verbinding tussen beleid, uitvoering en regelgeving. Van gemeenten wordt verwacht dat ze voor 2032 in het omgevingsplan regels opnemen ten aanzien van ruimtelijke kwaliteit. ​Kaderstellende notitie en de rol van de raad ​In de Omgevingswet is bepaald dat het vaststellen van een omgevingsprogramma een bevoegdheid van het college is. Met het vaststellen van de voorliggende kaderstellende notitie geeft u ons college de inhoudelijke en procesmatige kaders waarbinnen wij het omgevingsprogramma maken. Naast dit formele besluitvormingsmoment willen wij u ook tijdens het opstellen van het omgevingsprogramma graag meenemen. Daarmee willen wij borgen dat er breed (politiek) draagvlak voor het omgevingsprogramma ontstaat. In de kaderstellende notitie ziet u dat uw raad in alle stappen van het proces een rol heeft. In stap 1 delen wij de analyse van de huidige situatie. In stap 2 ontvangt u de resultaten van de dialoog met de samenleving.

De derde stap is het maken van het concept omgevingsprogramma op basis van de hierboven genoemde analyse en dialoog met de samenleving. Wij consulteren uw raad over het concept en verwerken uw reacties voordat het ontwerp ter inzage gaat. Vervolgens beantwoorden we de zienswijzen en stellen wij het omgevingsprogramma vast. Ruimtelijke kwaliteit is meer dan beeldkwaliteit Ruimtelijke kwaliteit is een belangrijk doel van de ruimtelijke ordening. Met ruimtelijke kwaliteit wordt een omgeving of een bouwwerk bedoeld, dat gebruikt kan worden voor het doel, dat robuust en duurzaam is, en aangenaam en aantrekkelijk om te zien. Dat gaat dus verder dan alleen de beeldkwaliteit. De ambitie is om enerzijds aan te sluiten bij de kwaliteiten van de omgeving en anderzijds de leefomgeving verder te ontwikkelen, met als doel het oplossen van knelpunten of verrijken van de omgeving met nieuwe kwaliteiten. Kosten opstellen omgevingsprogramma's We werken inmiddels aan drie omgevingsprogramma's (voor de Boezem, Groen in en om de kernen en Glastuinbouw). We zijn daarmee ervaring aan het opbouwen om dit nieuwe ruimtelijke instrument vorm te geven. Voor het opstellen van deze omgevingsprogramma's zijn middelen nodig (voor o.a. inzet personeel, externe adviseurs en participatie).

Nu er een planning is vastgesteld voor alle programma's die deze bestuursperiode opgesteld gaan worden, zullen we de benodigde middelen hiervoor opnemen in de programmabegroting 2025.

pagina

2/5

Aanbiedingsnota raad

​Wat willen wij bereiken? ​Door u vastgestelde inhoudelijke en procesmatige kaders voor het opstellen van het Omgevingsprogramma Ruimtelijke kwaliteit. De vaststelling van het eindproduct is een bevoegdheid van ons college. Argumenten 1.1 Het Omgevingsprogramma Ruimtelijke kwaliteit geeft uitvoering aan de Omgevingsvisie PijnackerNootdorp 2050 Op 25 november 2021 heeft uw raad de Omgevingsvisie Pijnacker-Nootdorp 2050: Verbonden met elkaar vastgesteld. De Omgevingsvisie dient als basis voor het programma Ruimtelijke kwaliteit. De ambitie van de gemeente, zoals geformuleerd in de Omgevingsvisie, richt zich op het behoud van bestaande kwaliteiten, het oplossen van knelpunten en het toevoegen van nieuwe kwaliteiten in de leefomgeving. Dit omvat zowel het benutten van kenmerken van de omgeving, zoals historische linten en groen, als het actief ontwikkelen van de leefomgeving om knelpunten op te lossen en nieuwe waarde toe te voegen. De Omgevingsvisie beschrijft de kwaliteiten en knelpunten van deelgebieden in de gemeente; de gebiedsprofielen. De gebiedsprofielen laten het gewenste toekomstbeeld zien en benoemen de prioriteiten voor verschillende gebieden. Voor het omgevingsprogramma ruimtelijke kwaliteit gebruiken wij de relevante prioriteiten (doelstellingen) per gebiedsprofiel als inhoudelijk kader.

Het Omgevingsprogramma Ruimtelijke kwaliteit geeft ook uitvoering aan andere doelstellingen 1.2 Het Omgevingsprogramma Ruimtelijke kwaliteit geeft invulling aan de Omgevingswet In de Omgevingswet is het omgevingsprogramma één van de kerninstrumenten waarmee wij moeten gaan werken. Belangrijke doelen hierbij zijn integraliteit en verbinding met de samenleving /burgerparticipatie. Met het opstellen van dit Omgevingsprogramma werken wij aan het omzetten van de huidige beleidsstructuur naar een structuur van Omgevingsprogramma’s. ​ 1.3 Deze kaderstellende notitie draagt bij aan een optimale betrokkenheid van uw raad De vaststelling van het omgevingsprogramma is in de Omgevingswet een collegebevoegdheid. Een optimale betrokkenheid van de raad is echter noodzakelijk. Met de kaderstellende notitie geeft u vooraf kaders mee voor het Omgevingsprogramma Ruimtelijke Kwaliteit. 2.1 en 3.1 Voor het opstellen van het Omgevingsprogramma zijn financiële middelen nodig De kaderstellende notitie definieert de stappen om te komen tot een Omgevingsprogramma Ruimtelijke Kwaliteit. Voor het zetten van deze stappen is een budget geraamd van €100.000. Hiervan kan €25.000 worden gedekt uit bestaande budgetten. Wij vragen u daarom €75.000 beschikbaar te stellen voor het maken van dit omgevingsprogramma.

Kanttekeningen 1.1 Ook andere ontwikkelingen hebben invloed op de ruimtelijke kwaliteit Parallel aan het opstellen van het Omgevingsprogramma Ruimtelijke Kwaliteit wordt ook gewerkt aan andere programma’s. In deze programma’s gaat het over bijvoorbeeld klimaatbestendigheid, biodiversiteit, gezondheid en veiligheid. Keuzes over deze onderwerpen worden in de daarvoor benoemde Omgevingsprogramma’s gemaakt, waarbij wij ervoor zorgen dat keuzes in de verschillende programma’s met elkaar samenhangen. Daarnaast heeft uw raad in december 2023 unaniem een motie aangenomen om een nieuw beleidskader op te stellen voor dakopbouwen. De uitvoering van deze motie raakt ook het omgevingsprogramma ruimtelijke kwaliteit. Wij zullen zorgdragen voor een goede samenhang tussen beide processen. Beleidskaders a. Binnen welk programma past het voorgestelde besluit? ​Programma 1. Ruimte en Wonen

pagina

3/5

Aanbiedingsnota raad

b. Welke beleidskaders zijn van belang?  Omgevingsvisie Pijnacker-Nootdorp 2050  Welstandsnota  Lintenvisie  Nota dakopbouwen  Beeldkwaliteitsplannen c. Duurzaamheid Niet van toepassing. Wat gaan wij daarvoor doen? Nadat uw raad de kaderstellende notitie heeft vastgesteld, stellen wij het Omgevingsprogramma op conform deze inhoudelijke en procesmatige kaders. De vaststelling van het eindproduct is een bevoegdheid van het college. Wat gaat het kosten? Voor het opstellen van het Omgevingsprogramma ramen wij een budget van €100.000. Dit is nodig voor: OMSCHRIJVING

KOSTEN

Onderzoeken

Diverse onderzoeken waaronder het in beeld brengen 40.000 van de kwaliteiten en knelpunten van deelgebieden Participatie & Diverse vormen van communicatie en participatie met 25.000 communicatie verschillende doelgroepen Begeleiding Begeleiding bij uitvoering van onderzoeken, 10.000 ondersteuning bij participatie en vertaling daarvan naar Omgevingsprogramma met juridische basis Digitale kaart Digitale verbeelding van deelgebieden met 5.000 gebiedseigen doelstellingen Inzet afdeling Ontwikkeling Meedenken met het Omgevingsprogramma inclusief 20.000 toets op haalbaarheid Totaal 100.000 In de Begroting 2024 is hiervoor binnen de bestaande budgetten € 25.000 beschikbaar. Het resterend tekort van € 75.000 wordt beschikbaar gesteld ten laste van het begrotingssaldo en verwerkt in de Kadernota 2024. "In verbinding" Met de kaderstellende notitie geeft de raad kaders voor de participatie bij het Omgevingsprogramma Ruimtelijke kwaliteit. Vervolg a. Planning ​Voor de uitvoering van dit voorstel is geen planning noodzakelijk. Het Omgevingsprogramma Ruimtelijke Kwaliteit wordt opgeleverd in Q3 2025. b. Evaluatie ​De uitvoering van dit voorstel wordt niet geëvalueerd. c. Communicatie

pagina

4/5

Aanbiedingsnota raad

Na de besluitvorming informeren wij belanghebbende partijen over het proces van het Omgevingsprogramma Ruimtelijke kwaliteit.

Annelies Kroeskamp secretaris

pagina

5/5

Björn Lugthart burgemeester