Raadsvoorstel Fietsplan

Aanbiedingsnota raad

beeldvorming op

13 januari 2022

oordeelvorming op

20 januari 2022

besluitvorming op

27 januari 2022

invullen organisatie zaaknummer

1284580

berichtnummer

1151441

voorstel over

Fietsplan

portefeuillehouder behandeld in college

Ilona Jense-van Haarst 23 november 2021

afdeling

Beleid

besluit

Ja

bijlagen

1. 2.

pagina

1/6

Fietsplan ‘Gelukkig op de fiets!’ Uitvoeringsprogramma 2022-2024 ‘Gelukkig op de fiets!’

Aanbiedingsnota raad

Gevraagde beslissing Wij stellen u voor het Fietsplan ‘Gelukkig op de fiets!’ vast te stellen. Inleiding De gemeente heeft de afgelopen jaren geïnvesteerd in een veilig, uitgebreid en comfortabel fietsnetwerk waarmee bestemmingen binnen en buiten de gemeente snel en gemakkelijk te bereiken zijn. Met dit nieuwe Fietsplan ‘Gelukkig op de Fiets!’ richten wij ons op de ambities voor de fiets tot 2030. Waarom een nieuw Fietsplan? De afgelopen jaren is gewerkt aan de realisatie van een fijnmazig en hoogwaardig fietsnetwerk. Het Mobiliteitsplan 2005 vormde de onderlegger voor deze activiteiten. De maatregelen uit dit plan zijn inmiddels grotendeels uitgevoerd. De tijd heeft daarbij ook niet stil gestaan. Ontwikkelingen zoals nieuwe vormen van (elektrisch) fietsen, de toenemende populariteit van de fiets en de stijgende, negatieve trend in het aantal fietsslachtoffers maken een nieuw Fietsplan noodzakelijk. Fietsgeluk is het leidende thema Het leidend thema voor dit Fietsplan is fietsgeluk. Deze keuze komt voort vanuit de overtuiging dat fietsen echt gelukkig kan maken. Dit geluk ervaart iedereen op zijn eigen manier. Zo ligt het geluk voor de één in de gezondheidsvoordelen van fietsen. De ander beleeft het ultieme geluk fietsend door en genietend van onze groene buitengebieden. En voor een derde zit het geluk in de snelle, rechtstreekse fietsverbinding naar het werk.

De ambitie is dat door iedereen in onze gemeente fietsgeluk gevonden kan worden. Dat doen we door de komende jaren te werken aan een nog veiligere, snellere en comfortabelere fietsinfrastructuur. Maar bijvoorbeeld ook door de fietsbeleving in de groengebieden verder te verhogen. De weg naar fietsgeluk Fietsgeluk zien we als de optelsom van veiligheid, snelheid, gemak, comfort en beleving. De fietspiramide geeft dit visueel weer. Veiligheid en snelheid vormen de basis van de fietspiramide. Dit maakt fietsen vanzelfsprekend. Omdat fietsen in Pijnacker-Nootdorp ook gemakkelijk, comfortabel en een echte beleving is geworden, vinden inwoners het leuk om te fietsen en kan het echte fietsgeluk worden gevonden. Richting 2030 zijn op al deze onderdelen van de fietspiramide stappen gezet.

Wat willen wij bereiken? Met dit Fietsplan willen we de fietsveiligheid in onze gemeente nog verder verbeteren. Ook willen we dat fietsen op korte afstanden binnen de gemeente vanzelfsprekender wordt en dat de fiets een belangrijkere rol gaat spelen in verplaatsingen over langere afstanden. Dit is de basis om toe te werken naar fietsgeluk. Argumenten 1.Fietsen draagt bij aan de doelstellingen van de Omgevingsvisie De ambitie in de Omgevingsvisie is dat wij ook in de toekomst een groene, gezonde, inclusieve, economisch vitale en duurzame gemeente willen zijn. Fietsen draagt bij aan deze doelstellingen. Door in te zetten op de fiets kan de overbelasting van het autonetwerk worden voorkomen en kan de goede bereikbaarheid worden gewaarborgd. Met de

pagina

2/6

Aanbiedingsnota raad

(elektrische) fiets zijn de centra, de bedrijventerreinen en de werklocaties buiten onze gemeente binnen handbereik. Fietsen is schoon en draagt daarmee bij aan onze duurzaamheidsdoelstellingen. Fietsers zijn daarbij minder vaak ziek, productiever en gelukkiger. De fiets is ook een laagdrempelig, voordelig en praktisch vervoersmiddel dat mensen helpt om op een volwaardige manier deel te nemen aan de maatschappij. 2. Het is een veelomvattend plan met concrete acties We zetten de komende jaren op alle treden van de Fietspiramide stappen. In het Fietsplan zijn daarvoor tal van acties opgenomen. Voor veiligheid is het doel om het aantal fietsslachtoffers in 2030 met 30% te verminderen ten opzichte van 2019. We willen dit bereiken door rotondes, kruisingen en wegen met veel auto’s en fietsers verkeersveiliger te maken. Vanwege de toenemende drukte en verscheidenheid aan fietsers met verschillende snelheden streven we naar de aanleg van brede(re) fietspaden. Fietseducatie blijft van groot belang. We moedigen alle scholen aan om zich aan te sluiten bij fietseducatieprogramma’s1, zoals School op Seef. We ondersteunen ouderen bij het langer veilig blijven fietsen en nemen daarvoor deel aan het programma ‘Doortrappen’. Bij snelheid gaat het om het realiseren van nieuwe, snelle regionale fietsverbindingen naar de stedelijke gebieden.

Onder meer door de aanleg van twee metropolitane fietsroutes. Ook bestaande assen in de gemeente worden versneld door de herkenbaarheid, het comfort en – waar nodig- de veiligheid op deze routes te vergroten. Voor het vergroten van het gemak zetten wij onder meer in op het aanbieden van voldoende, veilige stallingsmogelijkheden bij de centra en de stations. We maken een nieuw bewegwijzeringsplan om routes beter vindbaar te maken. We verhogen het comfort door bij renovatie tegelpaden te vervangen door glad asfalt. En nieuwe drempels leggen wij zo fietsvriendelijk mogelijk aan. Voor het nog aangenamer maken van de fietsbeleving, versterken we de beleving van de groengebieden door meer rustmogelijkheden (bankjes etc.) in deze gebieden te realiseren. Beleving is niet in formules vast te leggen. Leeftijd, smaak, ritmotief, ze hebben allemaal invloed op wat iemand aantrekkelijk vindt. We kiezen daarom voor een routegerichte aanpak waarbij we in kaart brengen door wie bepaalde routes en verbindingen het meest worden gebruikt. Voor deze specifieke doelgroepen, bijvoorbeeld recreërende ouderen of schoolgaande jongeren, doen we wat extra’s om de route nog aangenamer te maken. 3. Fietsen (en lopen) staan voorop in de nieuwe woongebieden Nieuwe wijken moeten zo wandel- en fietsvriendelijk mogelijk worden ingericht.

De STOP-methode is daarom leidend bij de ontwerpopgaven voor nieuwe gebiedsontwikkelingen. Bij het ontwerpen kijken we in eerste instantie naar Stappen (voetgangers) en Trappen (fietsers). En daarna achtereenvolgens naar het OV en Personenauto’s. We ontwerpen dus altijd vanuit een actieve vorm van mobiliteit waarmee we beogen lopen en fietsen in deze gebieden zo vanzelfsprekend en gemakkelijk mogelijk te maken. Het gebruik van de auto blijft daarbij goed mogelijk. Kanttekeningen 1. Samenwerking is noodzakelijk De ambities uit het Fietsplan kunnen we niet alleen verwezenlijken. Hiervoor hebben wij de kennis, de ervaring, de netwerken en financiële middelen van andere partijen nodig. We willen leren van organisaties als de Fietsersbond en de Ouderenbonden die veel kennis hebben over de mogelijkheden om fietsen nog veiliger en aantrekkelijker te maken.

1 Op dit moment neemt 25% van de scholen deel aan een fietseducatieprogramma

pagina

3/6

Aanbiedingsnota raad

Met partijen als Staatsbosbeheer en Dunea intensiveren we de samenwerking om de beleving van de groengebieden te verhogen. Met de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) is de samenwerking onder meer gericht op het realiseren van de metropolitane fietsroutes en het aantrekkelijker maken van de metrostations en haltes voor fietsers. Daarbij zoeken we de samenwerking op met Bereikbaar Haaglanden en de MRDH om het fietsgebruik te stimuleren. Ook de samenwerking met de provincie Zuid-Holland is van groot belang. In de fietsvisie ‘Samen verder Fietsen’ heeft de provincie duidelijke ambities uitgesproken die sterk overeenkomen met de ambities uit dit Fietsplan. Met het toenemende belang van de fiets in de regio is meer samenwerking met onze buurgemeenten noodzakelijk. Een goed netwerk eindigt immers niet bij de gemeentegrens. 2. Inzet op gedrag is van groot belang Met de acties uit het Fietsplan maken wij de fietsinfrastructuur nog veiliger, sneller en comfortabeler. Daarmee zijn de randvoorwaarden voor fietsgebruik vervuld. Veel inwoners fietsen, maar er zijn ook inwoners die de voordelen van de fiets nog niet hebben ontdekt. Het is geen eenvoudige opgave om mensen tot ander reisgedrag te bewegen. Daar is specifieke kennis voor nodig. We hebben de afgelopen jaren goede ervaring opgedaan met de gedragscampagnes van Bereikbaar Haaglanden.

We willen daarom samen met deze organisatie en de MRDH gedrags-en communicatiecampagnes opzetten om het fietsgebruik te stimuleren 3. Datagericht werken is noodzakelijk We hebben een hoog ambitieniveau geformuleerd en gaan de komende jaren hard aan de slag om dit waar te maken. We willen kunnen meten of wij vorderingen maken bij het realiseren van deze ambities. Het is daarom van belang om meer fietsdata te genereren. Daarbij denken we onder andere aan het toevoegen van permanente fietstelpunten in onze gemeente. Ook blijven we de komende jaren zoeken naar innovatieve mogelijkheden om data te verkrijgen die ons kunnen helpen om inzicht te krijgen in gebruik, verkeersveiligheid en gedrag in het algemeen. Beleidskaders a. Binnen welk programma past het voorgestelde besluit? Programma 3. Mobiliteit b. Welke beleidskaders zijn van belang? - Visie op Duurzame Mobiliteit - Omgevingsvisie Pijnacker-Nootdorp 2050 - Energietransitieplan c. Duurzaamheid De ambities uit het Fietsplan dragen bij aan duurzame en schone mobiliteit waardoor minder CO2 wordt uitgestoten. Wat gaan wij daarvoor doen? Het Fietsplan bevat veel acties. Deze kunnen niet tegelijkertijd worden uitgevoerd. De acties voor de komende drie jaren zijn opgenomen in het Uitvoeringsprogramma 2022- 2024 dat u hierbij ter informatie wordt aangeboden.

Dit Uitvoeringsprogramma bevat acties voor elk van de treden van de Fietspiramide. De veiligheidsmaatregelen zijn gericht op de zwakste schakels in het netwerk en de kwetsbaarste doelgroepen (jongeren en ouderen). Bij snelheid ligt de focus op uitwerking en realisatie van de metropolitane fietsroutes. Voor gemak gaat het onder meer om het verbeteren van de fietsvoorzieningen bij ov-knooppunt Nootdorp en introductie van de deelfiets. Voor de verbetering van het comfort pakken we onder meer de wortelopdruk bij een aantal fietspaden aan. Bij beleving onderzoeken wij de mogelijkheden om fietsroutes door tuinbouwgebieden op te zetten en kijken wij naar de mogelijkheden om laagdrempeliger met de inwoners te kunnen communiceren over de fiets.

pagina

4/6

Aanbiedingsnota raad

Wat gaat het kosten? Voor dit Fietsplan zijn op dit moment geen extra financiële middelen noodzakelijk. Een aantal maatregelen, zoals de aanleg van de metropolitane fietsroutes, is al voorzien van dekking. Andere maatregelen zijn onder voorbehoud van vaststelling van komende Beheerplannen, zoals voor wegen en openbare verlichting, opgenomen. Indien middelen noodzakelijk zijn voor onderzoek of voor maatregelen die uit onderzoek naar voren komen, wordt hiervoor een apart (dekkings)voorstel aan u voorgelegd. "In verbinding" Dit Fietsplan is samen met een klankbordgroep gemaakt. Deze groep bestond onder meer uit vertegenwoordigers van de Fietsersbond, het Milieuplatform, scholen, de Ouderenbond, bewonersorganisaties en Staatsbosbeheer. Met de klankbordgroep is de huidige situatie van het fietsen in onze gemeente bekeken, is bepaald wat fietsgeluk betekent en is samen aan een lijst met uitvoeringsprojecten gewerkt. Daarnaast is er een enquête uitgezet onder onze inwoners waarin is gevraagd naar fietsgebruik en voorkeuren voor de toekomst van de fiets in onze gemeente. Ook zijn alle inwoners uitgenodigd om mee te denken via het Fietsplatform. Aan de hand van een digitale kaart konden zij geluks- en knelpunten aangeven. De gelukspunten vormen inspiratie voor het versterken van de groenstructuur en het recreatieve netwerk.

De belangrijkste uitkomsten uit het participatietraject zijn: • Het fietsen in het groen wordt hoog gewaardeerd. • Er is breed draagvlak om de positie van de fietser te verbeteren. • Er is een aantal terugkerende knelpunten, waaronder: o Rotondes o Kerkweg (Nootdorp) o Emmastraat o Sportlaan o Oranjelaan-Oranjeplein o Vlielandseweg o Nieuwkoopseweg o Katwijkerlaan De aangegeven knelpunten zijn verwerkt in de evaluatie van het netwerk en de aanpak voor fietsveiligheid. Vervolg a. Planning De acties voor de komende drie jaar zijn ogenomen in het Uitvoeringsprogramma 2022-2024. b. Evaluatie In 2024 wordt over de voortgang van het uitvoeringsprogramma aan u gerapporteerd en wordt een volgend uitvoeringsprogramma met een doorlooptijd tot 2027 gepresenteerd. Hierna volgt nog één uitvoeringsprogramma tot 2030. Indien nodig volgt tussentijds een actualisatie van het Fietsplan.

pagina

5/6

Aanbiedingsnota raad

c. Communicatie Verdere communicatie vindt plaats in het kader van de specifieke projecten die opgenomen zijn in het Fietsplan. Daarnaast wordt in 2022 regelmatig aandacht besteed aan de fiets in de krant en op social media. Het college van Pijnacker-Nootdorp,

J.P.R. Woudstra secretaris

pagina

6/6

mw. F. Ravestein burgemeester