Raadsvoorstel Evaluatie en vervolgstappen duurzaamheidslening en energieadvies

Aanbiedingsnota raad

beeldvorming op

1 september 2022

oordeelvorming op

8 of 15 september 2022

besluitvorming op

22 september 2022

invullen organisatie zaaknummer

1313575

berichtnummer

1171307

voorstel over portefeuillehouder behandeld in college

Evaluatie en vervolgstappen duurzaamheidslening en energieadvies Frank van Kuppeveld 12 juli 2022

afdeling

Beleid

besluit

Ja

bijlagen

Evaluatie en vervolgstappen duurzaamheidslening en energieadvies

pagina

1/5

Aanbiedingsnota raad

Gevraagde beslissing Wij stellen u voor: 1. de gemeentelijke Duurzaamheidslening te beëindigen en actief te communiceren over de landelijke Energiebespaarlening (Nationaal Warmtefonds); 2. inwoners te stimuleren om hun woning te verduurzamen en energie te besparen, via collectieve inkoopacties (isolatie/warmtepompen), de inzet van duurzaamheidscoaches en een korting van € 95,- op energieadvies. Inleiding Pijnacker-Nootdorp wil in 2050 energieneutraal zijn. De afgelopen jaren hebben wij diverse instrumenten ingezet om de samenleving te stimuleren om duurzaamheidsmaatregelen te nemen. In november 2021 is het Energietransitieplan door uw raad vastgesteld, inclusief een Uitvoeringsprogramma voor de komende twee jaar. Twee bestaande instrumenten hebben wij geëvalueerd: de duurzaamheidslening en het energieadvies. Daarna gaan wij in op vervolgstappen om inwoners te stimuleren om hun woning te verduurzamen en energie te besparen. Duurzaamheidslening Vanaf 2018 kunnen woningeigenaren gebruik maken van de Duurzaamheidslening. De Duurzaamheidslening maakt het voor particuliere woningeigenaren mogelijk om tegen aantrekkelijke voorwaarden energiebesparende maatregelen in of aan hun woning te treffen. Zo wordt de energietransitie voor iedereen toegankelijk, ook voor mensen met een smalle beurs. De Duurzaamheidslening is een gemeentelijke regeling.

Het fonds wordt gevuld met geld uit de algemene reserves. De aanvragen worden eerst door de gemeente getoetst, en Stichting Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn) beheert het fonds en verstrekt de leningen aan woningeigenaren. De gemeente betaalt SVn € 3.750,- excl. BTW per jaar voor werkzaamheden voor de Duurzaamheidslening en de Starterslening. Energieadvies Woningeigenaren kunnen advies op maat krijgen voor hun huidige woning. Daarbij bespreekt een energieadviseur de mogelijkheden om de woning te verduurzamen. Mede vanwege corona liep het aantal energieadviezen sterk terug. Tevens is in samenwerking met enkele plaatselijke makelaars in 2021 een actie gestart voor energieadvies in combinatie met het verplichte energielabel bij verkoop van een woning (uitwerking van de motie van uw raad over verduurzaming bestaande woningen in particulier eigendom). Van deze actie werd weinig gebruik gemaakt. Dit kwam door de overspannen woningmarkt; woningen werden zonder actueel energielabel verkocht, en de hoogte van het energielabel had geen invloed het verkoopproces. Wat willen wij bereiken? Energietransitieplan We onderscheiden in grote lijnen drie doelstellingen in het Energietransitieplan: 1. Besparen van energie; 2. Opwek van energie middels zon; 3. Aardgasvrij maken van de woning. Wij willen inwoners stimuleren om duurzaamheidsmaatregelen te nemen.

Zij kunnen zelf energie besparen, door bijvoorbeeld de isolatie van hun woning en zelf energie opwekken met zonnepanelen. Dit zijn vrij kostbare maatregelen, en een lening in combinatie met subsidiemogelijkheden kan inwoners helpen om dit te financieren.

pagina

2/5

Aanbiedingsnota raad

Voor bestaande woonwijken bevat het Energietransitieplan een planning om woningen van het aardgas af te halen, en te verwarmen met geothermie of restwarmte. Nieuwere wijken met goed geïsoleerde woningen kunnen individueel naar een alternatieve vorm van warmte overstappen (bijv. een warmtepomp). Ook voor eigenaren van deze woningen kan een lening interessant zijn. Nieuwe wijken worden inmiddels aardgasvrij opgeleverd. Van Duurzaamheidslening naar Energiebespaarlening Wij stellen u voor over te stappen op de Energiebespaarlening van het Nationaal Warmtefonds. Met de Energiebespaarlening kunnen vrijwel dezelfde maatregelen worden gefinancierd die woningeigenaren nu met de Duurzaamheidslening kunnen financieren. De lening is ook beschikbaar voor VVE’s en scholen. Het Nationaal Warmtefonds werkt verder om de komende maanden zoveel mogelijk mensen in staat te stellen de verduurzaming van hun woning te financieren. Het fonds streeft ernaar om woningeigenaren met een laag inkomen vanaf dit najaar een lening tegen 0% rente aan te bieden. Daarnaast wil het fonds dan ook financiering voor woningeigenaren zonder leenruimte mogelijk maken. Tot slot verwacht het fonds eind 2022 de VVE Energiebespaarlening ook open te stellen voor ‘kleine’ VVE’s met minder dan acht woonheden (de huidige ondergrens).

Energieadvies Inwoners kunnen met vragen over het verduurzamen van hun woning terecht bij het Regionaal Energieloket. Deze deskundige adviseurs geven advies over verduurzaming en zijn behulpzaam bij het opvragen van offertes bij installateurs. Tevens kunnen inwoners gebruik maken gratis Huisscan. Inwoners kunnen voor een kort advies gratis terecht bij het Regionaal Energieloket. Voor een online adviesgesprek op maat met een technisch adviseur rekent het Regionaal Energieloket een bedrag van € 125,-. De gemeente zal een bedrag van € 95,- voor haar rekening nemen en de inwoner betaalt € 30,-. Tevens kunnen inwoners gebruik maken van de gratis Huisscan. Wij gaan verduurzaming van de woning onder de aandacht brengen bij nieuwe woningeigenaren. Het team Communicatie is bezig met een welkomstpakket vanuit de gemeente, met informatie over diverse onderwerpen. Informatie over verduurzaming van de woning en het Regionaal Energieloket kan aan dit pakket worden toegevoegd. Duurzaamheidscoaches Om inwoners nog beter van dienst te zijn, gaan wij samen met het Regionaal Energieloket binnen de gemeente op zoek naar enthousiaste en betrokken inwoners die opgeleid worden als duurzaamheidscoach. Deze coaches kunnen inwoners aan huis adviseren bij het verder verduurzamen van hun woning en het geven van tips om energie te besparen.

Collectieve inkoopacties (isoleren/warmtepompen) Het streven is om alle woningen binnen de gemeente Pijnacker-Nootdorp zodanig te isoleren en energiezuinig te maken, zodat zij over minimaal energielabel B of C beschikken. Vanaf 2026 worden hybride warmtepompen de standaard voor het verwarmen van woningen. Dat betekent dat bij vervanging van de cv-installaties mensen moeten overstappen op een duurzamer alternatief. Samen met het Regionaal Energieloket gaan we collectieve inkoopacties aanbieden voor isolerende maatregelen en warmtepompen. Hiermee stimuleert en faciliteert de gemeente de verduurzaming van woningen. Argumenten 1.

pagina

3/5

In 2020 en 2021 viel het aantal Duurzaamheidsleningen tegen, mede door de strengere regels rond zonnepanelen (maximaal 70% van de totale lening mag gebruikt worden voor zonnepanelen, naast andere verduurzamingsmaatregelen). Bij de Energiebespaarlening is het vanaf 1 juni 2022 toegestaan zonnepanelen voor 100 % te financieren. Wij verwachten dat de vraag naar een lening om te kunnen verduurzamen, weer zal toenemen. De stijgende energieprijzen van dit moment

Aanbiedingsnota raad

2.

3.

4. 5.

geven een extra impuls aan het verduurzamen van de woning. Inwoners staan positiever ten opzichte van energiebesparing en andere vormen van verwarmen van de woning. Tevens is de hypotheekrente sterk aan het stijgen. De Energiebespaarlening van het Nationaal Warmtefonds is een aantrekkelijk alternatief voor de gemeentelijke Duurzaamheidslening:  Voor de aanvraag van de lening neemt de betrokkene direct contact op met het Nationaal Warmtefonds. Dat scheelt ambtelijke capaciteit.  Het Nationaal Warmtefonds wordt gefinancierd vanuit de Rijksoverheid. Het kost de gemeente geen geld.  Particuliere woningeigenaren kunnen meer lenen (minimaal 1.000,-, maximaal 65.000,-).  Particuliere woningeigenaren van 75 jaar en ouder kunnen ook lenen.  Bij de Energiebespaarlening is het vanaf 1 juni 2022 toegestaan zonnepanelen voor 100 % te financieren.  Aparte regeling voor VVE's en scholen.  Aparte regeling voor PAW-wijken: via de Energiebespaarhypotheek kunnen eigenaar-bewoners met beperkte financiële ruimte toch hun woningen verduurzamen en meedoen in de energietransitie. Omdat rentebetaling en aflossing van deze lening geschieden naar draagkracht, kunnen deze huiseigenaren geld lenen voor de verduurzaming en is geborgd dat zij niet in problemen komen door de financiering. Bij onvoldoende financiële draagkracht neemt het Nationaal Warmtefonds rente en aflossing (tijdelijk) over.

Energieadvies helpt woningeigenaren bij de verduurzaming van hun woning. Inwoners kunnen voor een kort advies gratis terecht bij het Regionaal Energieloket. Om inwoners te stimuleren om adviesgesprek op maat met een technisch adviseur aan te vragen, neemt de gemeente € 95,- per adviesgesprek voor haar rekening. De inwoner betaalt zelf € 30,-. Plaatselijke duurzaamheidscoaches komen bij de inwoners thuis, geven advies over energiebesparing en kunnen helpen bij het aanbrengen van kleine energiebesparende maatregelen. Collectieve inkoopacties ontzorgen woningeigenaren bij de verduurzaming van hun woning. Het Regionaal Energieloket benadert bedrijven die over voldoende personele capaciteit beschikken.

Kanttekeningen Bestaande duurzaamheidsleningen zullen in overleg met SVn worden overgezet naar het Nationaal Warmtefonds. Beleidskaders a. Binnen welk programma past het voorgestelde besluit? Programma 8. Leefbaar, veilig en duurzaam b. Welke beleidskaders zijn van belang? Verordening gemeentelijke duurzaamheidslening Energietransitieplan 2021 Uitvoeringsprogramma energietransitie 2022-2023 c. Duurzaamheid De Energiebespaarlening, energieadvies, duurzaamheidscoaches en collectieve inkoopacties dragen bij aan het stimuleren van verduurzamen van de woningvoorraad van de gemeente Pijnacker-Nootdorp. Wat gaan wij daarvoor doen? Via communicatie (website gemeente, social media en het Regionaal Energieloket) worden inwoners geïnformeerd over financiering van duurzaamheidsmaatregelen met de Energiebespaarlening van het Nationaal Warmtefonds, en de mogelijkheid om energieadvies aan te vragen via het Regionaal Energieloket of via een duurzaamheidscoach aan huis. Samen met het Regionaal Energieloket starten wij dit jaar met collectieve inkoopacties (isolatie/warmtepompen) en het werven en opleiden van duurzaamheidscoaches.

pagina

4/5

Aanbiedingsnota raad

Wat gaat het kosten? De overstap naar de Energiebespaarlening van het Nationaal Warmtefonds bespaart de gemeente geld (geen ambtelijke inzet, geen inleg in het fonds, geen kosten voor het beheer van de leningen door SVn). De uitvoering ligt bij het Nationaal Warmtefonds en wordt gefinancierd door de rijksoverheid. Wij schatten in dat ca. 100 inwoners per jaar gebruik maken van betaald energieadvies via het Regionaal Energieloket. Per advies betaalt de gemeente € 95,-. Het bedrag van € 9.500,- wordt gedekt vanuit het budget voor duurzaamheid. Voor het opleiden van duurzaamheidscoaches rekent het Regionaal Energieloket een bedrag van € 150,- per persoon (e-learning en intervisie). Duurzaamheidscoaches geven op vrijwillige basis gratis advies aan inwoners. De kosten voor een collectieve inkoopactie bedraagt ca. € 4800,-. Deze bedragen kunnen worden gedekt vanuit het budget dat uw raad in 2017 voor het uitvoeren van de motie verduurzaming woningen particulieren beschikbaar heeft gesteld, waarvan nog € 26.650 over is (629110.34399). Wat levert het op? Verdere energiebesparing en duurzame opwekking in Pijnacker-Nootdorp. Dit draagt bij aan een energieneutraal Pijnacker-Nootdorp in 2050, of eerder indien mogelijk. "In verbinding" Wij nemen contact op met SVn over het beëindigen van de gemeentelijke Duurzaamheidslening.

Verder gaan wij samen met het Regionale Energieloket duurzaamheidscoaches werven en opleiden, en van start met collectieve inkoopacties. Het college van Pijnacker-Nootdorp,

Jan-Paul Woudstra secretaris

pagina

5/5

Björn Lugthart burgemeester