Raadsvoorstel Continuering Ondernemersfonds

Aanbiedingsnota raad

beeldvorming op

11 november 2021

oordeelvorming op

18 november 2021

besluitvorming op

25 november 2021

invullen organisatie zaaknummer

1266430

berichtnummer

1137706

voorstel over portefeuillehouder behandeld in college

Continuering Ondernemersfonds Pijnacker-Nootdorp Ilona Jense-van Haarst 28 september 2021

afdeling

Beleid

besluit

Ja

bijlagen

1. Evaluatie Ondernemersfonds Pijnacker-Nootdorp 2. Reactie evaluatie namens de Noordpolder 3. Reactie rondetafelgesprek namens de Noordpolder 4. Reactie op Noordpolder van voorzitter OFPN

pagina

1/7

Aanbiedingsnota raad

Gevraagde beslissing Wij stellen u voor: 1. het Ondernemersfonds Pijnacker-Nootdorp te verlengen met een periode van 5 jaar; 2. hiertoe de tarieven van de OZB op niet-woningen in de jaren 2022 tot en met 2026 te verhogen met 0,03% voor de eigenaren en 0,02% voor de gebruikers (€50,- per €100.000,- van de heffingsgrondslag van de OZB); 3. de gerealiseerde meeropbrengst, verminderd met de kosten van de OZB-verhoging op gemeentelijke panden, jaarlijks als subsidie uit te keren aan de Stichting Ondernemersfonds Pijnacker-Nootdorp en de financiële gevolgen te verwerken in de Kadernota 2022. Inleiding In 2016 heeft uw raad op basis van een evaluatie het Ondernemersfonds Pijnacker-Nootdorp (OFPN) met een periode van vijf jaar verlengd. Deze periode loopt dit jaar af. Het Ondernemersfonds heeft een evaluatie opgesteld en verzoekt het college en de raad om het Ondernemersfonds te verlengen met een periode van vijf jaar. Het Ondernemersfonds wordt gefinancierd vanuit een verhoging van de OZB-opbrengsten voor nietwoningen. De tarieven worden verhoogd met 0,03% voor de eigenaren en 0,02% voor de gebruikers. Hiermee wordt bereikt dat er €50,- per €100.000,- van de heffingsgrondslag OZB wordt geïnd. Omdat de heffingsgrondslag een afgeleide is van de WOZ waarde, wordt de heffingsgrondslag jaarlijks aangepast.

Per saldo is de afgelopen jaren ongeveer €370.000,- per belastingjaar aan het Ondernemersfonds uitbetaald. Dit stopt met ingang van 31-12-2021, wanneer besloten wordt het fonds te continueren zal opnieuw deze verhoging van de OZB op niet-woningen moeten plaatsvinden. Het bestuur van het Ondernemersfonds heeft besloten de evaluatie zelf uit te voeren en niet een onderzoeksbureau hiervoor in te schakelen. Het Ondernemersfonds heeft hiervoor gekozen omdat zij van mening zijn dat zij, net als een onafhankelijke partij, geen eigen belang heeft. Voor de evaluatie zijn alle twaalf de trekkingsgebieden benaderd en verzocht om een enquête in te vullen. Met uitzondering van de Noordpolder heeft ieder bestuur hier gehoor aan gegeven. De Noordpolder heeft wel een reactie gegeven, deze reactie is toegevoegd aan de evaluatie. Het bestuur van het Ondernemersfonds heeft alle enquêtes samengevoegd en overgenomen in de evaluatie. De eindversie van de evaluatie is besproken met alle besturen van de trekkingsgebieden. Van de twaalf besturen van de trekkingsgebieden geven negen besturen aan positief te zijn over het functioneren van het Ondernemersfonds en zien graag dat het fonds wordt gecontinueerd. Twee besturen van de trekkingsgebieden zijn tegen het continueren van het Ondernemersfonds en één trekkingsgebied staat hier neutraal in.

In de evaluatie worden verschillende argumenten gegeven om het Ondernemersfonds te verlengen. Zo wordt aangegeven dat het Ondernemersfonds cruciaal is om bepaalde projecten en activiteiten te kunnen continueren. Denk hierbij aan park- en centrummanagement. De tegenargumenten gaan voornamelijk over de betrokkenheid en draagvlak vanuit het gebied. De evaluatie laat een meerderheid zien onder de trekkingsgebieden voor het continueren van het Ondernemersfonds. Het Ondernemersfonds draagt bij aan de gemeentelijke economische doelstellingen, genoemd in de economische visie. Het Ondernemersfonds zorgt voor een jaarlijkse investering in de lokale economie van ca. €370.000,-. Juist nu in tijden van corona is het van belang dat deze financiële middelen niet weg vallen. Op basis van de evaluatie van het OFPN en de meerwaarde die het fonds heeft in het versterken van het ondernemersklimaat in Pijnacker-Nootdorp wordt voorgesteld om het Ondernemersfonds te verlengen met een periode van vijf jaar. Wat willen wij bereiken? - Nieuw en duurzaam ondernemerschap

pagina

2/7

Aanbiedingsnota raad

-

Een duurzaam en circulair ondernemersklimaat Vitale bruisende centra Een modern en efficiënt tuinbouwcluster Optimale benutting en kwalitatief hoogwaardige werklocaties

Argumenten 1.1 We zien dat nagenoeg alle trekkingsgebieden georganiseerd zijn en gebruik maken van hun trekkingsrecht. De bedrijvenparken zijn allen goed georganiseerd en hebben (mede) door het Ondernemersfonds voldoende financiële middelen om het ondernemersklimaat op de bedrijventerreinen te versterken. De middelen van het Ondernemersfonds maken parkmanagement op alle vier de bedrijventerreinen mogelijk. Het Ondernemersfonds is voor de bedrijventerreinen een goede basis voor het ontwikkelen van gezamenlijke, duurzame projecten. Ook de centrummanagers worden voor een deel met de gelden uit het Ondernemersfonds bekostigd. Het Ondernemersfonds maakt investeringen en impulsen in meerjarige contracten en activiteiten mogelijk. Wanneer naar het buitengebied als geheel wordt gekeken is het zichtbaar dat er te minder initiatieven ontplooid zijn dan in de centra en bedrijventerreinen. De zorgsector is vanaf het begin betrokken bij het Ondernemersfonds. Sinds de opzet van het project ‘heel Pijnacker-Nootdorp in beweging’ is de hiervoor verantwoordelijke persoon, de vaste vertegenwoordiger bij het Ondernemersfonds. De zorgsector waardeert de nieuwe contacten over en weer. Mede hierdoor is de zorgsector tevreden over het Ondernemersfonds. Vanuit de sportsector worden de gelden van het Ondernemersfonds voor een deel ingezet.

1.2 De evaluatie laat een meerderheid onder de besturen van de trekkingsgebieden zien die voor continuering zijn. Bij een aantal trekkingsgebieden ligt het Ondernemersfonds gevoelig. Het Ondernemersfonds functioneert in het overgrote deel van de trekkingsgebieden naar behoren. Negen van de twaalf besturen van de trekkingsgebieden geven aan dat zij voorstander zijn van het voortbestaan van het Ondernemersfonds. De besturen van zes trekkingsgebieden geven aan dat de financiële middelen een onmisbare basis vormen voor het behoud van parkmanagement en de kwaliteit van de werklocaties. Het bestuur van de Noordpolder geeft aan dat zij voorstander is van een BIZ en ziet geen toegevoegde waarde van het Ondernemersfonds. Het buitengebied Oost geeft aan dat zij nu geen voorstander is van het Ondernemersfonds omdat er in dit trekkingsgebied nu te weinig animo en betrokkenheid is . De sportsector staat neutraal in het al dan niet continueren van het Ondernemersfonds. Zij geven aan dat ze zich, gezien de zwaarwegende belangen van de bedrijven, conformeren aan de genomen beslissing met betrekking tot de eventuele verlening van het Ondernemersfonds. De sportsector maakt gebruik van de gelden van het Ondernemersfonds. Echter gebruiken zij jaarlijks niet alle beschikbare gelden van het Ondernemersfonds.

Dilemma: Aan de ene kant hoor je binnen de trekkingsgebieden een kleine minderheid die niet voor continuering van het Ondernemersfonds is. De trekkingsgebieden die goed georganiseerd zijn besteden de middelen uit het Ondernemersfonds goed. De evaluatie is niet uitgezet onder alle contribuanten, echter vernemen we buiten de besturen ook geen signalen van ondernemers die voor of tegen het Ondernemersfonds zijn. Met het Ondernemersfonds wordt er jaarlijks ongeveer €370.000,geïnvesteerd in de lokale economie. 1.3 Het OFPN zorgt voor een jaarlijkse impuls van ongeveer €370.000,- in de lokale economische structuurversterking, waarmee ondernemersinitiatieven gefaciliteerd kunnen worden. De afgelopen drie jaar zijn verschillende initiatieven gefinancierd vanuit het Ondernemersfonds. Zo heeft de zorgsector vanuit de zorg vrijgekomen gelden voor meerdere jaren besteed aan het project ‘iedereen in beweging’. Via dit project worden bewoners van Pijnacker-Nootdorp die, om verschillende

pagina

3/7

Aanbiedingsnota raad

redenen, niet eenvoudig mee kunnen sporten in een vereniging, begeleid door bewegingscoaches ondersteund en gestimuleerd om te sporten. Ook hebben verschillende trekkingsgebieden geïnvesteerd in de aanleg van glasvezel en daar vaak aan gekoppeld beveiliging en camera’s. Alle bedrijventerreinen hebben geïnvesteerd in onderhoud en of verbetering van bewegwijzering. Alle bedrijventerreinen worden inmiddels beveiligd door hoogwaardige camerasystemen gelinkt aan meldkamers en fysieke controle bij verdachte omstandigheden. Park- en centrummanagers worden op alle bedrijventerreinen en in de Parade en Pijnacker Centrum geheel of gedeeltelijk bekostigd vanuit het Ondernemersfonds. Het bestuur van de Dorpsstraat heeft heel praktisch geïnvesteerd in de jaarlijkse evenementen, feestverlichting en aankleding van het gebied. Daarnaast is er een AED in de Dorpsstraat geplaatst en wordt deze onderhouden m.b.v. het Ondernemersfonds. Op verschillende bedrijventerreinen wordt het Keurmerk Veilig ondernemen (KVO) bewaakt en behouden en de gladheid bestrijding georganiseerd. Op Oostambacht en Ruyven worden BHVtrainingen georganiseerd en betaald vanuit het fonds. Op de Boezem heeft men geïnvesteerd in de aanschaf en het onderhoud van AED’s. Op Ruyven is een mobiliteitsonderzoek uitgevoerd om de verkeersstromen te kunnen beïnvloeden.

Daarnaast heeft de Boezem, evenals Heron, een rotonde geadopteerd en wordt deze onderhouden met gelden vanuit het fonds. Verschillende vormen van een Ondernemersfonds BIZ Leids- model/ gemeentebreed Bij een BIZ model betalen de In dit model betalen de deelnemers (gebruikers en/of eigenaren en gebruikers eigenaren) een aparte BIZ-heffing. van niet-woningen een Een BIZ kan echter alleen opslag op de gebiedsgericht en niet onroerendzaakbelasting gemeentebreed worden (ozb). Deze opslag geldt ingesteld. De BIZ heeft een voor de hele gemeente. De wettelijke grondslag. Hierin staan opbrengsten zijn vrij onder andere de looptijd, de besteedbaar. Daar hoogte van de bijdrage en de tegenover wordt voor de oprichtingseisen beschreven. Ook meeropbrengst een zijn er eisen voor het bepalen van subsidie verstrekt aan het het draagvlak en moeten de Ondernemersfonds. De bestedingen binnen de thema’s gemeenteraad bepaald of schoon, heel en veilig vallen er voldoende draagvlak is. (activiteiten binnen de openbare ruimte)

Reclamebelasting Dit fonds wordt gevoerd door een heffing op de openbare aankondiging, zichtbaar vanaf de openbare weg. De heffing wordt betaald door degene die de aankondiging heeft geplaatst of laten plaatsen. Reclamebelasting kan voor een bepaald gebied of gemeentebreed worden ingezet. Reclamebelasting is een algemene belasting. De opbrengsten zijn vrij besteedbaar. Ook in dit model bepaald de gemeenteraad of er voldoende draagvlak is.

1.4 Voor een BIZ model is weinig draagvlak onder de trekkingsgebieden. Vanuit verschillende trekkingsgebieden is er veel weerstand voor een BIZ model. Een BIZ model zorgt voor veel extra werkzaamheden, tijd en onzekerheden. Het concept van het Leids model, zoals nu in de gemeente Pijnacker-Nootdorp het geval is, is redelijk eenvoudig. In de toepassing is het flexibel. Het kan makkelijk meebewegen met de veranderende behoeften van ondernemers. Bij een BIZ model kan onder de naam BIZ-bijdrage de gemeenteraad een heffing instellen. De heffing geldt binnen een bepaald gebied voor alle onroerende zaken die niet in hoofdzaak tot woning dienen. De wet maakt bij een BIZ model differentiatie mogelijk tussen gebieden, maar ook binnen gebieden. Het is dus mogelijk dat binnen een gebied verhoudingsgewijs niet iedereen hetzelfde betaald. Bij een Leids model wordt gebruik gemaakt van bestaande wetgeving, waarin in de hele gemeente slechts één tarief

pagina

4/7

Aanbiedingsnota raad

geldt. Bij het Leids model is geen differentiatie mogelijk. Alle belastingplichten in de categorie niet woningen dienen hetzelfde tarief te betalen. Voor het BIZ model ligt het initiatief voor het verkrijgen van draagvlak bij de ondernemers. Door middel van een draagvlakmeting wordt gestemd of een BIZ in het betreffende gebied wenselijk is. Bij het Leids model dient de gemeenteraad in overleg met de initiatiefnemers te bepalen wat draagvlak betekend. De reeds georganiseerde ondernemers zijn verantwoordelijk voor het draagvlak bij hun achterban. Ook is er een verschil in de besteding van de gelden. Bij een BIZ model dient de besteding betrekking te hebben op activiteiten die gericht zijn op het bevorderen van de leefbaarheid, de veiligheid, de ruimtelijke kwaliteit of een ander publiek belang in de openbare ruimte van de BIZ zone. Bij het Leids model mogen de gelden besteed worden aan alles wat de ondernemers in hun gebied zelf als hun collectief belang definiëren. 1.5 Ondernemers zijn op verschillende wijze betrokken bij het evaluatie proces. Op 15 juni 2021 vond de sessie met uw raad plaats. Hieruit bleek dat de gemeenteraad voornamelijk behoefte heeft aan inzicht in hoe de evaluatie per trekkingsgebied is uitgevoerd. Belangrijk hierin is op welke wijze de besturen van de trekkingsgebieden de evaluatie hebben afgestemd met hun achterban.

Aan het bestuur van het Ondernemersfonds is gevraagd om hier aanvullend informatie over aan te leveren. Deze informatie is als bijlage toegevoegd. Voorop staat dat de besturen van de trekkingsgebieden door de leden zijn benoemd. De besturen vertegenwoordigen de leden. Uit deze aanvullende informatie blijkt dat de evaluatie in alle trekkingsgebieden door het voltallige bestuur is ingevuld en besproken. In Buitengebied West is de input vanuit het bestuur verstuurd naar alle 400 bekende email-adressen. Hieruit zijn 15 reacties gekomen en deze zijn verwerkt in de inbreng voor de evaluatie van het trekkingsgebied Buitengebied West. In de winkelcentra zijn de ondernemers via een melding op de hoogte gebracht. Naar aanleiding van deze melding is geen verdere input ontvangen van ondernemers. 1.6 Het bestuur van het Ondernemersfonds heeft een stip op de horizon geschetst voor professionalisering en continuïteit. Bij verlenging van het Ondernemersfonds ligt de grootste uitdaging in het buitengebied. Vanuit het buitengebied worden minder initiatieven ontplooid dan in de overige gebieden. Voor het Ondernemersfonds is het buitengebied dan ook het grootste aandachtspunt. Het grootste probleem in het buitengebied is dat het een zeer uitgestrekt gebied is met een enorme diversiteit aan ondernemers.

Het bestuur van het Ondernemersfonds wil in overleg met het buitengebied de twee buitengebieden samenvoegen en herindelen naar kleinere deelgebieden. Op deze manier hoeven zij geen eigen vereniging te vormen en kunnen zij rechtstreeks onder het fonds vallen. Ook op het gebied van communicatie wil het Ondernemersfonds zich verbeteren. Alhoewel de communicatie de afgelopen jaren is verbeterd valt hier nog een slag in te slaan. Het huidige bestuur van het Ondernemersfonds heeft te weinig kennis over de mogelijkheden rondom digitalisering en communicatie. Het toetreden van een bestuurslid met digitale kennis en vaardigheden kan een oplossing bieden voor het verbeteren van de communicatie van het Ondernemersfonds. Kanttekeningen 1. Wanneer besloten wordt het fonds niet te continueren zal de lokale economie een belangrijke financiële impuls gaan missen wanneer deze niet op een andere manier wordt geleverd. De vraag is of besturen willen en kunnen overstappen naar een BIZ-model. 2. Een BIZ vraagt ook veel inzet van de gemeente. De gemeente moet de draagvlak meting faciliteren. Omdat de BIZ een gebiedsgericht fonds is betekent dit dat de gemeente voor alle twaalf de trekkingsgebieden een draagvlakmeting moet organiseren. In 2017 is getracht een BIZ in te stellen voor Pijnacker-Centrum. Er heeft destijds twee keer een draagvlakmeting plaatsgevonden.

Uit beide metingen is gebleken dat er onvoldoende draagvlak aanwezig was voor het instellen van een Bedrijven Investeringszone.

pagina

5/7

Aanbiedingsnota raad

3. Ondernemersfondsen zijn de motor voor het herstel van Werklocaties. Corona heeft gezorgd voor een stagnatie in de groei van het budget, maar wel voor een groei in een toename van investeringen in projecten om ondernemers en winkeliers te helpen de coronaperiode door te komen. Beleidskaders a. Binnen welk programma past het voorgestelde besluit? Programma 2. Economie en glastuinbouw b. Welke beleidskaders zijn van belang? 1. Economische visie 2025, Ruimte voor nieuw en duurzaam ondernemerschap. Wat gaat het kosten? De bekostiging van het OFPN is voor de gemeente budgettair neutraal. Het ontvangen bedrag via de OZB-aanslag wordt immers aan het OFPN afgedragen. Dit betekent echter wel dat het volume van de gemeentelijke begroting toeneemt met ongeveer €370.000,-. Voor de periode 2022-2026 zal bij de Kadernota 2022 het budget zowel aan de inkomsten- als aan de uitgavenkant worden verhoogd. De tarieven voor de OZB op niet-woningen in de jaren 2022, 2023, 2024, 2025 en 2026 gaan we tezamen verhogen met 0,05% (€ 50 per € 100.000 OZB-waarde niet-woningen, woningen volgens de eerder genoemde verdeelsleutel). De hiermee gerealiseerde meeropbrengst, verminderd met de kosten van deze OZB-verhoging op gemeentelijke panden, in jaarlijkse termijnen uit te keren aan de Stichting Ondernemersfonds Pijnacker-Nootdorp.

Aan het ondernemersfonds wordt ieder jaar een voorschot van € 300.000,-- uitbetaald. Over de twee opvolgende jaren wordt een aanvulling op basis van de gerealiseerde opbrengsten uitbetaald. In het 3e jaar wordt een eind afrekening opgesteld. Op deze wijze loopt de uitkeringen aan het ondernemersfonds parallel met de inning via de Onroerend Zaak Belasting. Wat gaan wij daarvoor doen? - De uitkomst van dit besluit wordt verwerkt in de belastingverordening welke in november ter besluitvorming aan uw raad wordt voorgelegd. - Wanneer de raad akkoord gaat met continuering zal de meerwaarde van de OZB op niet-woningen via een subsidie worden uitgekeerd aan het Ondernemersfonds. Vervolg a. Planning Voor de uitvoering van dit voorstel is geen planning noodzakelijk. b. Evaluatie De uitvoering van dit voorstel wordt niet geëvalueerd. Communicatie a. In en externe communicatie Uw besluit wordt schriftelijk aan de ondernemers kenbaar gemaakt via een brief aan de besturen van de trekkingsgebieden. Daarnaast wordt er een bericht geplaatst op de gemeentelijke website, in de ondernemersnieuwsbrief en in de krant. b.

pagina

6/7

Kernboodschap - Bij positief besluit tot continuering van het Ondernemersfonds: De raad heeft op basis van de evaluatie en de economische doelstellingen en ambities, op 26 november 2021, besloten het Ondernemersfonds Pijnacker-Nootdorp te verlengen met een periode van 5 jaar.

Aanbiedingsnota raad

-

Bij negatief besluit tot continuering van het Ondernemersfonds: De raad heeft op basis van de evaluatie en de economische doelstellingen en ambities, op 26 november 2021, besloten het Ondernemersfonds Pijnacker-Nootdorp te beëindigen per 31 december 2022.

Het college van Pijnacker-Nootdorp,

J.P.R. Woudstra secretaris

pagina

7/7

mw. F. Ravestein burgemeester