Presentatie Toekomstbestendige gemeentefinancien P-N - 5 maart 2024

Toekomstbestendige gemeentefinanciën Pijnacker-Nootdorp Resultaat fase 1 Januari-maart 2024

Bestuurlijke opdracht Doel: “om een zorgvuldig en gedragen proces uit te werken waarmee de kaders (inhoudelijk en procesmatig) worden bepaald om te komen tot een sluitende meerjarenbegroting”

Beoogde uitkomst fase 1: inzicht uitgaven en mogelijke maatregelen (eerste set noodzakelijke maatregelen + aanvullende maatregelen)

Aanleiding project TBG PN • • • •

normeringssystematiek Rijk (ravijn): begrotingstekort 2026 e.v. oplopende kosten sociaal domein onzekerheden ruimtelijk domein aanvullende ombuiging vanuit het Rijk

Fase 1 inzicht opgave en mogelijke maatregelen • • •

Eerste inventarisatie (incl autonome ontwikkelingen) Eerste set maatregelen (voorstel college: € 2,8mio, in afwachting meicirculaire) Aanvullende maatregelen

Hiervoor is deze presentatie, en een vervolg in april, gepland

Procesplanning • • • • •

05/03:

presentatie raad – opgave (besloten ‘technische briefing’) eerste inventarisatie 04/04: presentatie raad – richting (besloten ‘technische briefing’) eerste set maatregelen Vanaf april ’24: Kadernota (besluitvorming begin juli) Juni ‘24: update meicirculaire, Daarna: - (eventuele) aanvullende maatregelen - Doorvoeren besluiten en meenemen (her)overwegingen in P&C cyclus.

Gesprekken VNG-Rijk + BBV •

Opschalingskorting – Duidelijkheid bij Voorjaarsnota Rijk – Inzet VNG: afschaffen, maar minimaal bevriezen • Handreiking VNG hoe om te gaan met ‘ravijnjaar’ volgt dit voorjaar • Indexering accres; eerst meer inzicht verkrijgen in implicaties t.a.v. BBP (ipv trapop-trap-af) • Vanuit VNG het inzetten van reserves als structurele dekking. Voor P-N (intern): vooralsnog dit dekkingsmiddel niet inzetten.

Inzicht exploitatie(begroting) Saldo meerjaren (x € 1.000,-) Exploitatie 1 Saldo Programmabegroting (na KN2023 meicirculaire) 1a Mutaties gedurende 2023 Septembercirculaire AU Septembercirculaire Reserveringen NN2023 Subtotaal 2 Begrotingssaldo NJN '23/ 01-01-2024

2023 4.993

2024 1.954

2025 3.642

2026 -3.225

2027 -5.508

502 -7 944

1.126 -82 -

884 -20 -

578 -19 -

2.200 -12 -

1.439

1.044

864

559

2.188

6.432

2.998

4.506

-2.666

-3.320

Inzicht exploitatie Saldo meerjaren (x € 1.000,-) Exploitatie 2a Mutaties vanuit besluitvorming Stanislas kosten bouwrijpmaken Omgevingspr. Vitale glastuinbouw WMO woning aanpassingen WMO pgb NPO Locatie SWOP Nootdorp Geluidsscherm Spui Meerkosten GR Haaglanden Integraaal huisvestingsplan kindcentra Effect decembercirculaire Decembercirculaire '23 reeds bestemd Subtotaal

2023

1.696 -1.696 -

2024

2025

2026

2027

-135 -126 -15 -31 -91 -49 -62

-15 -31 -91 -70 -4 -

-15 -31 -91 -70 -27 -

-15 -31 -115 -70 -42 -

-509

-211

-234

-273

Inzicht exploitatie Saldo meerjaren (x € 1.000,-) Exploitatie

2a Mutaties vanuit besluitvorming Tm medio januari Nieuw sinds medio januari: MFA het Nest Dekking Wijziging omvang Griffie Indexering 2024 normering onderwijshuisvesting Beheerplan Sportvelden Beheerplan Baggeren Omgevingsprogramma Ruimtelijke kwaliteit Subtotaal

2023

2024

2025

2026

2027

-

-509

-211

-234

-273

-34 -4 -279 -69

-34 -28 -291 -69

-34 -42 -325 -69

-596

-655

-742

-280 -34 -237 -69 -75 -

-1.202

Inzicht exploitatie Saldo meerjaren (x € 1.000,-) Exploitatie 2b Claims (nog niet formeel besloten) waarvan onvermijdelijk: Katwijkerlaan (8 mio investering, P.M.) overige claims: Sociaal Cultureel Centrum (SCC) (18 mio) Hofweg Kerkweg / Veenweg (1,4mio) Subtotaal

2023

-

De ‘claims’ bevatten voorlopige ramingen en/ of schattingen. Dit zijn dus nog geen (formeel) vastgestelde bedragen. De werkelijke kosten kunnen hier, zowel positief als negatief, van afwijken

2024

2025

2026

2027

-320

-320

-445

-

-526 -42

-526 -42

-445

-

-888

-888

Inzicht exploitatie Saldo meerjaren (x € 1.000,-) Exploitatie 2 Begrotingssaldo NJN '23/ 01-01-2024

2023 6.432

2024 2.998

2025 4.506

2026 -2.666

2027 -3.320

2a Mutaties vanuit besluitvorming

-

-1.202

-596

-655

-742

2b Claims (nog niet formeel besloten)

-

-445

-

-888

-888

-2.500

-2.500

-2.500

-2.500

-

-2.500

-2.500

-2.500

-2.500

6.432

-1.149

1.410

-6.709

-7.450

2c Nog niet (exact) gekwantificeerde risico's (P.M.) Actualisatie beheerplannen Oplopende kosten sociaal domein (voorlopig minimaal) Ombuigingsmaatregelen Rijksbegroting Uitvoeringsagenda MATIS-lijst Programmabegroting Overige lopende zaken Subtotaal 3 Effect saldo na mutaties/ claims

Inzicht exploitatie Saldo meerjaren (x € 1.000,-) Exploitatie 3 Effect saldo na mutaties/ claims

2023 6.432

2024 -1.149

2025 1.410

2026 -6.709

2027 -7.450

615 426 650

615 548 650 105

615 1.005 650 56

615 1.233 650 161

-

1.691

1.918

2.326

2.659

6.432

542

3.328

-4.383

-4.791

3a Dekkingsvoorstellen (direct) Afboeken stelpost prijsindex 2022 Financiële baten Onderuitnutting begroting tm '23 Diverse mutaties belastingen en heffingen Subtotaal 4 Effect saldo na dekkingsvoorstellen

Inventarisatie (incl autonome ontwikkelingen): quick wins. Ruimte in de (bestaande) begroting.

Inzicht Algemene reserve Toelichting 3a: dit betreft het (exploitatie)saldo van de vorige sheet afgezet tegen de laatst vastgestelde begroting (NJN ’23). Dus: het (extra) effect van het hiervoor genoemde exploitatieresultaat op de algemene reserve. Ter illustratie (2027): begrote resultaat NJN = resultaat vorige sheet = Het (aanvullende) effect =

-/- € 3.320 -/- € 4.791 -/- € 1.471

Inzicht Algemene reserve Saldo meerjaren (x € 1.000,-) Algemene reserve 4 Effect saldo na dekkingsvoorstellen Weerstandsvermogen Weestandsratio

2024 49.662

2025 36.673

2026 31.799

2027 25.644

10.688 4,65

10.688 3,43

10.688 2,98

10.688 2,40

Ten tijde van opstellen van de programmabegroting 2024 was de weerstandsratio ruim 5

Herverdeeleffect gemeentefonds

* Passage uit de risicoparagraaf bij de jaarrekening 2022 (p.147).

Inzicht Eneco stelpost Saldo meerjaren (x € 1.000,-) Stelpost Eneco 1 Beginstand 1-1-2023

2023 1.667

2024 1.714

2025 1.674

2026 1.674

2027 1.674

Participatiebeleid Handhavings UP BOA 2023 Verbreden sport- en cultuurfonds Project Emissieloze kas Startnotitie visie op SD

-250 -498 -20 -33 -75

-250 -498 -42 -50 -

-250 -498 -67 -50 -

-250 -498 -67 -50 -

-250 -498 -67 -50 -

Integraal Veiligheidsplan '23-'26 Isolatiefonds Kinderburgemeester Oude Polder

-95 -500 -22 -34

-190 -500 -22 -96

-190 -22 -

-190 -22 -

-190 -22 -

-1.527

-1.648

-1.077

-1.077

-1.077

140

66

597

597

597

Subtotaal 2 Saldo na correcties expl 2a Mutaties vanuit besluitvorming Doorstroommakelaar (3 jaar, daarna evaluatie)

-60

-60

-60

-60

-

-60

-60

-60

-60

-537

-537

Subtotaal

-

-

-

-537

-537

4 Effect saldo

140

537

-

-

Subtotaal 2b Claims (nog niet formeel besloten) Sociaal Cultureel Centrum (SCC) (18 mio)

6

Constateringen •

• •

De uitgevoerde inventarisatie/ verkregen inzicht heeft (met het oog op 2026/ 2027) geleid tot: – Een exploitatietekort van ca. € 5 mio, – Een uitname van de algemene reserves van ca. € 30 mio (50%) – Een volledige uitnutting van de Eneco stelpost, Een omvangrijke lijst met resterende (ongekwantificeerde of onkwantificeerbare) risico’s, Een beperkt deel van de (bestaande) begroting waar een bezuiniging te overwegen is (ca. 38%).

Conclusie: Er is interventie nodig!, - zowel op de korte als lange termijn - omvang en fasering (mede) afhankelijk van (externe) ontwikkelingen in voorjaar 2024

Heroverwegingsvraagstukken 2024 Keuze opties voor de college/ raad • Sluitende Grexen • Actualiseren beheerplannen • Inventariseer personele gevolgen van genomen maatregelen, • Heroverwegen ‘dienstverleningsniveau’ • Tariefstelling/ leges • Omgevingsprogramma’s • On-hold zetten grote/ nieuwe investeringen • Kaders stellen aan participatie (opties, financieel) • ……………….

Momenteel wordt een inventarisatie gemaakt van mogelijke maatregelen die ter overweging meegenomen kunnen worden

Vervolg … • • • •

Inventarisatie mogelijke maatregelen, In afwachting van externe ontwikkelingen, Voorsorteren op toekomstige ontwikkelingen, Optimaliseren P&C-cyclus.