Instrumentenmatrix gemeenschappelijke regelingen voor raadsleden
Tekst van het document
Ik wil iets weten, ik wil iets doen! Instrumentenmatrix – de GR-versie Elk raadslid heeft een aantal wettelijke en lokale instrumenten tot zijn/haar beschikking. Zeker ook als ze iets willen doen in een gemeenschappelijke regeling. Denk eerst na over je doel en kies het instrument dat daar het beste bij past. Kies niet meteen voor het zwaarste middel, begin licht. Je kunt altijd opschalen. Voorbeeld van een escalatieladder is: technische vragen, schriftelijke vragen, inlichtingen, agenderingsverzoek, motie of onderzoek. LET OP: in deze instrumentenmatrix is niet verwerkt wat in een specifieke GR is afgesproken.
Ik wil iets weten Wat wil ik als raadslid? Feitelijke informatie over een onderwerp op de agenda of ter voorbereiding op bespreking in fractie.
Welk instrument gebruik ik? TECHNISCHE VRAGEN Reglement van orde artikel 50
Feitelijke informatie over een onderwerp buiten de (vergader) agenda om.
TECHNISCHE VRAGEN Reglement van orde, artikel 50
Feitelijke informatie/toelichting onderwerpen.
Feitelijke informatie/toelichting onderwerpen.
CONTACT MET COLLEGE
CONTACT MET IN GR BENOEMD RAADSLID/ VERTEGENWOORDIGER
Afgesproken omgangsvormen • Alleen feiten • Eenvoudig en snel te beantwoorden door portefeuillehouder • Geen opvattingen vragen • In principe openbaar • Alleen feiten • Eenvoudig en snel te beantwoorden door portefeuillehouder • Geen opvattingen vragen • In principe openbaar • Wethouder praat raadslid bij over een onderwerp • Wethouder praat fractie bij tijdens een fractievergadering • Wethouder praat raad bij in (besloten) informele sessie
Procedure • Vragen mailen naar griffie • Beantwoording door portefeuillehouder binnen 10 dagen • Plaatsing op Notubiz
• •
•
Vertegenwoordiger praat raadslid bij Vertegenwoordiger geeft schriftelijk of tijdens raadssessie terugkoppeling
• • • • • •
Vragen mailen naar griffie Beantwoording door portefeuillehouder binnen 10 dagen Plaatsing op Notubiz Raadsleden maken zelf een afspraak met de wethouder om bijgepraat te worden over een onderwerp Fracties benaderen zelf de wethouder om aan te schuiven bij de fractievergadering Verzoek plannen bijeenkomst via griffie en agendacommissie Raadslid maakt zelf een afspraak met vertegenwoordiger
1
Wat wil ik als raadslid?
Welk instrument gebruik ik?
Afgesproken omgangsvormen
Opvattingen college over onderwerp
POLITIEKE VRAGEN SCHRIFTELIJK Gemeentewet, artikel 155 Reglement van orde, artikel 48
• •
POLITIEKE VRAGEN SCHRIFTELIJK Gemeentewet, artikel 155
• •
Opvatting bestuur GR over onderwerp
•
• Opvattingen college over onderwerp
POLITIEKE VRAGEN – (MONDELING) VRAGENUUR Reglement van orde, artikel 51
• • • •
Inlichtingen over het door bestuur(sleden) gevoerde bestuur/handelen
INLICHTINGEN Gemeentewet, artikel 169 Wet gemeenschappelijke regelingen, artikel 16
•
Agenderen onderwerp in raadssessie
AGENDERINGSVERZOEK
•
•
•
Niet direct te beantwoorden Gaat om politieke vragen over een onderwerp Gericht op opvatting of mening van het college
Niet direct te beantwoorden Gaat om politieke vragen over een onderwerp Gericht op opvatting of mening van het GR-bestuur Politieke vragen Over actuele onderwerpen Nadere vragen over schriftelijke beantwoording van schriftelijk vragen Mondelinge beantwoording van schriftelijke vragen (indien verzocht) Gericht op inwinnen informatie over het gevoerde bestuur. Geen spoed.
Vooraf in agenderingsverzoek aangeven waarover gesproken moet worden. Kan over eigen onderwerp gaan of over aan de raad gestuurd stuk.
Procedure • Vertegenwoordiger geeft van tevoren door dat hij/zij een terugkoppeling heeft en/of stuurt deze aan de griffie • Vragen per mail naar griffie, aangeven voorkeur voor schriftelijke of mondelinge beantwoording en of de vragen openbaar zijn of niet • Mondelinge beantwoording in Vragenuur eerstvolgende besluitvorming • Schriftelijke beantwoording binnen 30 dagen (Notubiz) • Vragen per mail naar griffie, griffie stuurt ze door naar GR • Schriftelijke beantwoording in de regel binnen 30 dagen (moet in GR geregeld) (Notubiz) • Melden bij griffie o.v.v. van onderwerp/vragen en minste 24 uur voor aanvang vergadering bij griffie
• •
•
Vragen per mail naar griffie, griffie stuurt ze door naar GR Schriftelijke beantwoording in de regel binnen 30 dagen (moet in GR geregeld) (Notubiz) Agenderingsverzoek indienen bij griffie. Agendacommissie besluit over agendering in raadssessies
2
Wat wil ik als raadslid?
Welk instrument gebruik ik?
Hulp, inhoudelijk
AMBTELIJKE BIJSTAND Verordening op de ambtelijke bijstand en de fractieondersteuning 2010
Onderzoek naar het gevoerde beleid door college van B&W, burgemeester, gemeenteraad en gemeenschappelijke regeling
REKENKAMER Gemeentewet, artikelen 182 en 184
Afgesproken omgangsvormen • Gesprek kan met collegelid, maar ook met lid AB/DB gemeente en/of met vertegenwoordiger GR plaatsvinden. • De griffie verleent in eerste instantie de ambtelijke ondersteuning. • Indien nodig kan ambtelijke bijstand bij het opstellen van voorstellen, amendementen en moties gewenst zijn. •
De raad kan de rekenkamer een gemotiveerd verzoek doen tot het instellen van een onderzoek. De rekenkamer bericht de raad binnen zes weken in hoeverre aan dat verzoek wordt voldaan.
Procedure
• •
• • •
Verzoek via de griffie. Griffie verzorgt de ondersteuning van de raad Zo nodig verzoekt de griffier de secretaris om bijstand uit organisatie
Suggesties voor onderwerpen inbrengen via klankbordgesprek met rekenkamer (2 keer per jaar). Daarnaast kan de raad via een motie een verzoek doen aan de rekenkamer om een onderzoek te verrichten. Rekenkamer stelt hiervan rekenkamers van deelnemende gemeenten op de hoogte.
3
Ik wil iets doen Wat wil ik doen als raadslid? Direct met raad spreken over actuele situatie/onderwerp
Welk instrument gebruik ik?
Afgesproken omgangsvormen
Procedure
VERGADERING BIJEEN ROEPEN Gemeentewet, artikel 17
•
•
Orde/volgorde tijdens vergadering wijzigen
VOORSTEL VAN ORDE Reglement van orde, artikel 37
•
Wijziging wijze van behandeling
•
Raad gevoelens (oordeel, wens, verzoek) laten uitspreken met betrekking tot een GR
MOTIE Over onderwerp op raadsagenda Reglement van orde, artikel 44
• •
Geagendeerd onderwerp Motie kan het college verzoeken/opdragen om iets te gaan doen of na te laten in een GR Motie kan de raad een uitspraak laten doen over een GR
• •
Spoedeisende situaties
•
•
• • • •
MOTIE VREEMD AAN DE ORDE Over niet-geagendeerd onderwerp Reglement van orde, artikel 44
• • •
NIET-geagendeerd onderwerp Motie kan het college verzoeken/opdragen om iets te gaan doen of na te laten in een GR Motie kan de raad een uitspraak laten doen over een GR
• • • • •
Indien de burgemeester het nodig oordeelt een extra vergadering beleggen Daarnaast vergadert de raad indien 7 raadsleden schriftelijk het verzoek doen (een vijfde deel van de raad) met opgave van redenen Tijdens het agendapunt kan elk raadslid een voorstel van orde doen over bijv. het toevoegen van een extra termijn, volgorde van stemming, aanhouden van de beraadslagingen, e.d. Behandeling/besluitvorming bij agendapunt Ondersteuning bij opstellen mogelijk vanuit griffie of ambtelijke bijstand Voor 17:00 uur op de dag van de vergadering digitaal aanleveren bij de griffie Indienen bij voorzitter raad via griffie vooraf of bij aanvang vergadering Behandeling/besluitvorming bij agendapunt Voor maximaal effect is afstemming in de regio cruciaal Bij voorkeur aankondigen bij griffie Ondersteuning bij opstellen mogelijk vanuit griffie of ambtelijke bijstand Indienen bij voorzitter raad via griffie vooraf of bij aanvang vergadering Voor 17:00 uur op de dag van de vergadering digitaal aanleveren bij de griffie Behandeling/besluitvorming einde vergadering 4
• ZIENSWIJZE DOOR RAAD Wet gemeenschappelijke regelingen, artikel 1
• • • • •
Wijzigen van voorgenomen raadsbesluit
AMENDEMENT Gemeentewet, artikel 147b Reglement van orde, artikel 43
• •
•
Wijzigen van ingediend amendement
SUBAMENDEMENT Reglement van orde, artikel 43
• •
•
Zelf een voorstel doen voor raadsbesluit
INITIATIEFVOORSTEL Gemeentewet, artikel 147a Reglement van orde, artikel 45
•
Geagendeerd voorstel Stuk dat vanuit een gemeenschappelijke regeling aan de raad is gestuurd Over ontwerpbegroting of in GR vastgesteld onderwerp waarover zienswijze verplicht is Komt tegelijk naar alle raden van deelnemende gemeenten Concept-zienswijze voorbereid door ambtelijke organisatie Geagendeerd voorstel vanuit GR of concept-zienswijze Tekst kan direct worden overgenomen in voorgenomen besluit, maar effect hangt af van afstemming in regio Raadslid bereidt amendement voor, inclusief (financiële) onderbouwing
•
Over een ingediend amendement Tekst kan direct worden opgenomen in het amendement en daarna in het voorgenomen besluit. Maar: effect hangt af van afstemming in regio Eerst stemmen over subamendement, dan over amendement Raadslid bereidt voorstel voor incl. (financiële) onderbouwing en verdedigt het zelf
•
•
• • • •
• •
•
Afstemming in de regio is cruciaal voor maximaal effect Agendering in raadssessies door agendacommissie. Griffie kan adviseren over gelijktijdige agendering in alle gemeenten Afstemming in de regio is cruciaal voor maximaal effect
Afstemming in de regio is cruciaal voor maximaal effect Voor 17:00 uur op de dag van de vergadering digitaal aanleveren bij de griffie Indienen bij voorzitter raad via griffie, bij voorkeur in 1ste termijn i.v.m. reacties andere raadsleden Ondersteuning bij opstellen mogelijk vanuit griffie of ambtelijke bijstand Afstemming in regio kan cruciaal zijn voor maximaal effect Indienen bij voorzitter raad via griffie, bij voorkeur in 1ste termijn i.v.m. reacties andere raadsleden Ondersteuning bij opstellen mogelijk vanuit griffie of ambtelijke bijstand Toetsen op bevoegdheid van de raad (gaat raad hierover, eventueel via verordenende bevoegdheid) 5
• •
Beleidsregels voor een GR vaststellen
INITIATIEFVOORSTEL (raadsbevoegdheid) OF MOTIE (collegebevoegdheid)
•
•
Ondervragen college(lid) over een GR
INTERPELLATIE (debat) Gemeentewet, artikel 155 Reglement van orde, artikel 47
RAADSONDERZOEK Gemeentewet, artikel 84
• • • • •
•
Format raadsvoorstel en raadsbesluit gebruiken Indien het over bevoegdheden van een GR gaat, moeten andere raden eenzelfde, gelijkluidend besluit nemen Bij door raad overgedragen bevoegdheid kan de raad beleidsregels vaststellen over hoe de overgedragen bevoegdheid moet worden uitgevoerd Bij door het college overgedragen bevoegdheid kan de raad het college verzoeken om beleidsregels vast te stellen Niet-geagendeerd onderwerp Politiek gevoelig onderwerp Gericht op verantwoording Spoed Gericht op een oordeel van de raad (motie of onderzoek) over handelen college(lid) in een GR(-bestuur) Door commissie van raadsleden, evt. aangevuld/begeleid door een extern bureau, zonder gebruik te maken van de zware bevoegdheden van de raadsenquête.
• • • • • • • • • • • •
•
Ondersteuning bij opstellen en afstemmen in regio mogelijk vanuit griffie of ambtelijke bijstand Voor bespreking in de raad moet het college en kan een GR-bestuur een advies geven op het voorstel Indienen bij voorzitter raad via griffie Initiatiefvoorstel: zie hierboven Motie/motie vreemd aan de orde: zie hierboven Toetsen op overgedragen bevoegdheid vanuit raad of college Ondersteuning bij opstellen mogelijk vanuit griffie of ambtelijke bijstand Afstemming in regio kan cruciaal zijn voor maximaal effect Verzoek indienen bij voorzitter raad via griffie, ten minste 48 uur voor aanvang besluitvormende raadsvergadering Duidelijke omschrijving onderwerp en vragen Verzoek in stemming bij aanvang eerstvolgende besluitvormende vergadering Via een motie het presidium vragen een voorstel aan de raad voor te leggen over het opzetten van een raadsonderzoek (incl. financiën) Via een initiatiefvoorstel (RvO art. 45) een voorstel aan de raad voor leggen over het opzetten van een raadsonderzoek (incl. financiën)
6
•
RAADSENQUÊTE Gemeentewet, artikel 155g
• •
Ontslag raadsleden/collegeleden uit commissies/besturen GR
MOTIE EN EVT. RAADSBESLUIT Wet gemeenschappelijke regelingen, artikel 13
• • • • •
Wijziging GR
RAADSBESLUIT Wet gemeenschappelijke regelingen, artikelen 1 en 9
• • •
Uittreden uit GR
RAADSBESLUIT Wet gemeenschappelijke regelingen, artikelen 1 en 9
•
Indien sprake is van grove misstanden • in bijvoorbeeld bestuur of financiën De raadsenquête is een bijzonder zwaar middel en de uitvoering is • gebonden aan strikte wettelijke eisen. Indien raad(slid) van mening is dat raads- of collegelid niet meer goed functioneert Zeer zwaar middel Kan gevolg zijn van onder meer interpellatie of enquête Via motie: opzegging van vertrouwen Via raadsbesluit: besluiten tot ontslag door orgaan dat benoemd/ voorgedragen heeft Aan de orde als iemand van mening is dat (een deel van) de GR niet meer voldoet aan de wensen Via motie aan college verzoeken of via initiatiefvoorstel zelf inbrengen Indien voorgesteld door GR of college, dan is zienswijzeprocedure (zie boven) van toepassing
• •
Aan de orde als iemand van mening is dat de GR niet meer voldoet aan de wensen of niet meer functioneert
•
• • • •
•
Kan met andere raden samen, waarvoor afstemming en gelijkluidende besluitvorming gewenst is Instellen van een onderzoekscommissie dient door alle raden van deelnemende gemeenten te worden gedaan Verdere eisen, bijvoorbeeld over samenstelling en bevoegdheden, staan in het wetsartikel Hoeft niet in regionaal verband Voor procedure rondom motie: zie hierboven
Elke GR moet afspraken over wijzigingsprocedure gemaakt hebben Voor wijziging moeten alle raden een gelijkluidend besluit nemen, dus afstemming in regio is cruciaal Ondersteuning bij opstellen mogelijke vanuit griffie of ambtelijke bijstand Voor procedures initiatiefvoorstel of motie, zie hierboven Elke GR moet afspraken over uittredingsprocedure gemaakt hebben Aan uittreding kunnen (financiële) consequenties zitten, afhankelijk van gemaakte afspraken 7
• •
Als de gemeente besluit de overgedragen taak/taken weer in eigen beheer uit te voeren Via motie aan college verzoeken of via initiatiefvoorstel zelf inbrengen
•
Voor procedures initiatiefvoorstel of motie, zie hierboven
8