Informatienota raad Regiomonitor 2022 en lokale voortgangsrapportage jeugdzorg 2018-2022

Informatienota raad

beeldvorming op oordeelvorming op besluitvorming op

invullen organisatie

zaaknummer

1426522

berichtnummer

1271422

onderwerp reden portefeuillehouder behandeld in college

Regiomonitor 2022 en lokale voortgangsrapportage jeugdzorg 2018-2022 Actieve informatieplicht Marieke van Bijnen 6 juni 2023

afdeling

​Beleid

bijlagen

1. 2.

pagina

1/4

Regiomonitor 2022 Lokale voortgangsrapportage jeugdzorg 2018-2022

Informatienota raad

Geachte leden van de raad, Via deze informatienota krijgt u meer inzicht in hoe de jeugdhulp lokaal en in Haaglanden ervoor staat en waar we staan per ambitie uit de Regiovisie Jeugdzorg Haaglanden 2021-2026. Deze informatie kunt u betrekken bij de besluitvorming in juni over het Uitvoeringsplan Jeugdhulp Haaglanden 2023-2024. Met dat plan wordt uitvoering gegeven aan de realisatie van de ambities die zijn vastgesteld in de Regiovisie Jeugdzorg Haaglanden 2021-2026. Zie voor meer informatie de bijgevoegde lokale voortgangsrapportage jeugdzorg 2018-2022 en Regiovisie-Monitor 2022. Algemeen beeld In 2022 stabiliseren de uitgaven van jeugdhulp en het jeugdhulpgebruik zich voor het eerst in Haaglanden. Alleen bij specialistische ggz en individuele begeleiding is nog sprake van een toename aan jeugdhulpgebruik. Een verklaring bij specialistische ggz wordt genoemd de toenemende maatschappelijke prestatiedruk onder jongeren dat kan leiden tot meer vraag naar hulp. Als verklaring voor individuele begeleiding wordt genoemd de lange wachttijd voor KDC (kinderdagcentrum) waarbij tijdens de wachttijd ter overbrugging individuele begeleiding wordt geboden. Lokaal algemeen beeld In de gemeente Pijnacker-Nootdorp is sinds 2021 sprake van een daling van de kosten van jeugdzorg. Dit komt vooral door een daling van de kosten binnen (basis) Jeugd-GGZ en Jeugd- en Opvoedhulp.

Net als de kosten, blijft ook het jeugdhulpgebruik in de gemeente Pijnacker-Nootdorp dalen. Dit kan worden verklaard door de uitvoering van de maatregelen van het interventieplan 'Grip op het sociaal domein', waardoor onder andere ons kernteam meer zelf doet binnen deze vorm van hulpverlening. Jeugdigen groeien zo thuis mogelijk op Net als in 2021 worden naar verhouding meer jeugdigen ambulant geholpen dan dat er jeugdigen in een instelling verblijven. Het aantal kinderen en jongeren in de gesloten jeugdhulp blijft afnemen en het aantal jeugdigen in pleeggezinnen en gezinshuizen lijkt weer wat toe te nemen. Dit past bij de ambitie van de jeugdhulpregio Haaglanden dat kinderen en jongeren bij hun ouders kunnen opgroeien. Voor een klein deel van de kinderen is thuis wonen (tijdelijk) niet mogelijk. Plaatsing in de omgeving zoals bij familie, vrienden of kennissen heeft dan de voorkeur. Als dat niet lukt, is een pleeggezin of gezinshuis het beste alternatief. Maar ook dat kan of lukt niet altijd en dan is verblijf in een (gesloten) instelling nodig. Lokale situatie met betrekking tot ‘Jeugdigen groeien zo thuis mogelijk op’ In 2022 heeft er een daling van bijna de helft van het aantal unieke cliënten plaatsgevonden bij verblijf inclusief behandeling. Dit kan onder andere worden verklaard door de invoering van het woonplaatsbeginsel.

Hierdoor zijn andere gemeenten verantwoordelijk geworden voor de bekostiging van een aantal cliënten van jeugdzorg met verblijf. Een andere verklaring kan gevonden worden in het beleid dat deze cliënten niet in verblijfsetting worden behandeld maar ambulant. Er is namelijk sprake van een verdubbeling van de kosten van dagbehandeling van 2021 naar 2022. Jeugdigen groeien duurzaam en veilig op Bij ernstige bedreiging van de ontwikkeling van jeugdigen kunnen jeugdbeschermingsmaatregelen nodig zijn. Het betreft een ondertoezichtstelling (OTS), voogdijmaatregel of jeugdreclasseringsmaatregel. Hierbij krijgen jeugdbeschermers (tijdelijk) de regie om de veiligheid te borgen. Het kan zelfs betekenen dat jeugdigen (tijdelijk) uit huis worden geplaatst in een pleeggezin, gezinshuis of instelling. Het uitgangspunt blijft: zo min mogelijk jeugdbeschermingsmaatregelen. Het aantal cliënten met een kinderbeschermingsmaatregel in Haaglanden loopt in 2022 verder terug.

pagina

2/4

Informatienota raad

Lokale situatie met betrekking tot ‘Jeugdigen groeien duurzaam en veilig op’ In de gemeente Pijnacker-Nootdorp is er de afgelopen jaren ook een daling te zien in het aantal cliënten met een kinderbeschermingsmaatregel. Aanpak wachttijden De wachttijd voor jeugdhulp in Haaglanden is in 2022 toegenomen ten opzichte van 2021, vooral binnen de ambulante jeugd-GGZ en verblijf met behandeling, ambulante KDC en respijtzorg (vorm van verblijf). Wachttijden worden in toenemende mate beïnvloed door de krapte op de arbeidsmarkt. Waar er eerst alleen zicht was op schadelijk wachtenden bij verblijfshulp, is er nu ook zicht op schadelijk wachtenden bij de ambulante hulp. Het verbeterde inzicht in de aard en de omvang van de wachttijden problematiek heeft geleid tot concrete acties. Deze acties zijn onder andere: - De ontwikkeling van een digitaal platform waarin verwijzers, jeugdigen en ouders kunnen zien welke best passende hulp beschikbaar is inclusief de wachttijd: - Het ontwikkelen van een afwegingskader voor wachtenden zoals ook is gevraagd door de rijksoverheid; - De start van nieuwe groepen voor KDC; - Extra contractuele afspraken met aanbieders, er is ontbrekend zorgaanbod toegevoegd. Lokale situatie met betrekking tot aanpak wachttijden Er is een wachttijd voor sommige specifieke vormen van Jeugdhulp in de tweede lijn, zoals hierboven beschreven.

Vanuit het kernteam en andere disciplines binnen het sociaal domein wordt dan altijd gekeken wat wel geboden kan worden (overbruggingszorg) in de periode dat gewacht moet worden op jeugdhulp vanuit de tweede lijn. De afdeling Sociaal Domein heeft gewerkt aan een strategisch personeelsplan met als doel om bij fluctuaties in de vraag voldoende gekwalificeerde medewerkers te hebben om inwoners te ondersteunen. Voldoende personeel is de grote uitdaging voor de komende jaren. Jeugdhulp en onderwijs werken effectief samen In 2022 heeft er een onderzoek plaatsgevonden over de noodzaak en meerwaarde van de samenwerking op het snijvlak van onderwijs en jeugdhulp. Uit dit onderzoek blijkt dat scholen en jeugdhulpaanbieders te maken hebben met verschillende contactpersonen, teams en werkwijzen van gemeenten binnen de jeugdhulpregio Haaglanden. Medewerkers uit het onderwijs constateren dat het inschakelen van lokale teams complex is georganiseerd. Zij lopen vast op vragen als: wie heeft regie of mandaat? De praktijk wijst uit dat er op sommige scholen veel hulpverleners rondlopen die individueel jeugdhulp verlenen. Wat kunnen de samenwerkende gemeenten verbeteren om jeugdhulp en ondersteuning op school efficiënter te organiseren? Het belangrijkste inzicht dat het onderzoek heeft opgeleverd is dat er in de jeugdhulpregio Haaglanden sprake is van grensverkeer van leerlingen.

Leerlingen gaan van en naar gemeenten naar het voortgezet onderwijs en het (voortgezet)speciaal onderwijs. Om die reden is het noodzakelijk om afspraken te maken over samenwerking tussen lokale teams en scholen en collectief onderwijs- en zorgaanbod in de jeugdhulpregio Haaglanden. Ook het samen ontwikkelen van onderwijs binnen (kleinschalige) woonvoorzieningen heeft prioriteit. De meerwaarde van samenwerking op het snijvlak van onderwijs en jeugdhulp is te vinden in kennisdeling over bijvoorbeeld het omgaan met toenemende prestatiedruk en waar gewenst het samen ontwikkelen van bijvoorbeeld onderwijs- en zorgaanbod. Om die reden is ervoor gekozen om dit in 2023-2024 lokaal en sub-regionaal (samenwerkingsverband regio) te continueren en daar te verstevigen. Lokale situatie met betrekking tot samenwerking jeugdhulp en onderwijs Niet alle kinderen uit de gemeente Pijnacker-Nootdorp krijgen ‘thuisnabij’ onderwijs. Sommige kinderen gaan buiten de gemeente naar speciale lesplaatsen in Rotterdam, Zoetermeer of Den Haag. De gemeente Pijnacker-Nootdorp voert in sub-regionaal verband periodiek gesprekken over het ontwikkelen van een dekkend onderwijs – jeugdhulp aanbod en financiering hiervan en afspraken over de inzet van professionals, zoals lokale teams, jeugdgezondheid maatschappelijk werk op de scholen.

pagina

3/4

Informatienota raad

Deze gesprekken worden gevoerd met de samenwerkingsverbanden PPO Delflanden (Passend Primair Onderwijs) en VO Delflanden (Voortgezet Onderwijs), schoolbesturen en gemeente Delft, MiddenDelfland en Lansingerland die deel uitmaken van de sub-regio. Ook gaat het SBO Prinsenhof zich verder ontwikkelen tot een expertisecentrum. Zij gaan basisscholen begeleiden bij leerlingen of groepen die meer nodig hebben dan dat de school kan bieden qua ondersteuning of waarbij ze vastlopen. Ook wordt er gestart op drie scholen met een multidisciplinair team (MDO). Dat wil zeggen dat per school verschillende benodigde disciplines op vaste momenten in het jaar bij elkaar komen en op een uniforme wijze overleggen. Jongeren en ouders aan het woord De jeugdhulpregio Haaglanden onderkent het belang van cliëntparticipatie en zet hier ook op in. Er is ruimte voor verbetering. Jongeren en ouders willen graag gelijkwaardig en structureel betrokken worden bij de doorontwikkeling van de jeugdhulp door gemeenten en jeugdhulpinstellingen. Na afloop moet een terugkoppeling worden gegeven van wat er met de inbreng is gebeurd. Ouders en jongeren zijn kritisch over de uitkomsten van deze onderzoeken, zowel over de opzet ervan als de opbrengst van wettelijk verplichte cliëntervaringsonderzoeken (CEO).

In de kern komen er steeds dezelfde verbeterpunten naar voren, namelijk: communicatie, de cliënt serieus nemen, gelijkwaardigheid, regie en passende hulp. Hierboven is een samenvatting gegeven van de belangrijkste uitkomsten uit de lokale voortgangsrapportage en Regiovisie-Monitor 2022. Voor meer informatie verwijzen we u naar de bijgevoegde documenten. Het college van Pijnacker-Nootdorp,

Annelies Kroeskamp secretaris

pagina

4/4

Björn Lugthart burgemeester