Concept Kadernota 2022
Tekst van het document
Kadernota Begroting
Planning & Control-cyclus
Jaarrekening
rin
e nak ko or
gsa gen
Bedr
d
o da c
ijf s p la n D
T
Kadernota 2022 Onzeker perspectief
AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/
ge
oe
lij n
ra
o Ui
tv
ad
Ho
fd
ll e
Najaarsnota
Inhoudsopgave 3 Inleiding 7 Financieel kader 8 Financiele actualisatie meerjarenperspectief
8 13
De exploitatie in meerjarenperspectief 2022-2026 Mutaties per programma
16 Ontwikkeling vermogenspositie 16 16 18
Vermogenspositie per januari 2022 Actualisatie vermogenspositie (algemene reserve) Overzicht mutaties reserves en voorzieningen
21 Ontwikkeling schuldpositie 21 22
Kasstromen Schuldontwikkeling
24 Programma's 25 29 33 37 39 43 49 53 55
Ruimte en wonen Economie en glastuinbouw Mobiliteit Groen en recreatie Onderwijs Collectieve voorzieningen Individuele voorzieningen Veiligheid en duurzaamheid Bestuur en dienstverlening
57 Paragrafen 59 59
Weerstandsvermogen en risicobeheersing Sociaal Domein
61 Bijlagen 61 65
Investeringsplanning Reserves en voorzieningen
2
AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/
Inleiding 1.1 De begrotingscyclus De uitvoeringsagenda bepaalt vier jaar lang de richting voor de begrotingscyclus met elk jaar een kadernota, een programmabegroting, een najaarsnota en een programmarekening (jaarstukken). Jaarlijks geeft de kadernota het financieel perspectief aan voor het komend begrotingsjaar en de jaren daarna, hetgeen wordt uitgewerkt in de (meerjaren)programmabegroting. In de najaarsnota en de jaarstukken legt het college verantwoording af over het financieel beheer en het beleid dat is gevoerd. In onderstaande figuur is de planning- en controlcyclus weergegeven.
Kadernota 2022 De Kadernota 2022 heeft ten eerste tot doel de lopende Begroting 2022 te actualiseren. Daarnaast wordt het financieel perspectief geschetst voor het begrotingsjaar 2023 en de jaren daarna. We leggen verantwoording af in de kadernota door per programma te rapporteren over de voortgang en de uitvoering van het voorgenomen beleid.
1.2 Thema onzeker perspectief De kadernota die thans voorligt is “beleidsarm” ingestoken omdat er in maart verkiezingen hebben plaatsgevonden en er op het moment van schrijven nog geen nieuw bestuursakkoord is voor de komende vier jaar. Dit betekent dat alleen voor nieuwe ontwikkelingen, waarover in de vorige bestuursperiode reeds besluiten zijn genomen, middelen zijn verwerkt in de voorliggende kadernota. Nieuwe ambities worden in het najaar financieel afgewogen bij de programmabegroting. Deze kadernota schetst wel het financieel perspectief daarvoor. Door allerlei ontwikkelingen is het moeilijk te voorspellen hoe dit perspectief zich zal ontwikkelen.
3
AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/
Financiële huishouding In de afgelopen periode zien we een aantal ontwikkelingen die van invloed zijn op onze financiële huishouding. Aan de hand van een aantal "hoofdthema’s" gaan we kort in op de belangrijkste ontwikkelingen.
Crises De afgelopen twee jaar hebben we te maken gehad met een wereldwijde pandemie van ongekende omvang. Het Covid-19 virus heeft uiteraard de nodige impact gehad op onze gemeenschap. Vanwege allerlei beperkende maatregelen heeft het Rijk middelen beschikbaar gesteld om tal van sectoren te ondersteunen of compenseren. Denk hierbij bijvoorbeeld aan onze ondernemers, de sportverenigingen, het onderwijs en de culturele sector. Wij hebben hiervoor regelingen opgesteld en uitgevoerd die deels nog steeds doorlopen. Het virus lijkt nu onder controle maar het valt niet te voorspellen hoe dit in het najaar zal zijn en of we dus opnieuw met maatregelen te maken zullen krijgen. Naast de maatschappelijke impact levert deze crisis ook financiële onzekerheden op die de komende periode nog zullen doorwerken. Eén van de gevolgen van deze crisis is dat er schaarste is ontstaan aan bepaalde (productie)goederen, waardoor we te maken hebben met prijsstijgingen en de hoogste inflatie sinds de afloop van de Tweede Wereldoorlog. Dit laatste is ook het gevolg van een andere crisis, namelijk de oorlog in Oekraïne. Mede hierdoor zijn de gasprijzen enorm gestegen en dit heeft onder andere zijn doorwerking op prijsontwikkelingen in de bouwsector.
Dit kan van invloed zijn op te plegen investeringen die voor de komende periode op de planning staan, zoals voor onderwijshuisvesting, het sociaal cultureel centrum en sportaccommodaties. Daarnaast heeft dit impact op het bouwen van betaalbare woningen voor doelgroepen. Door de oorlog hebben we ook te maken met een nieuwe vluchtelingencrisis. Pijnacker-Nootdorp vangt vluchtelingen uit Oekraïne op. De opvang krijgt binnen onze gemeente vorm via twee sporen: maatschappelijke opvang en tijdelijke huisvesting via concepten van flexwonen. Voor de opvang krijgen we compensatie vanuit het Rijk. Het is nog onzeker of deze compensatie voldoende is om alle kosten te dekken. En ook is niet te voorspellen hoe lang deze opvang gaat duren. Naast de financiële afhandeling van maatregelen rondom Covid-19 en de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne, spelen enkele andere ontwikkelingen een rol die van invloed zijn op deze kadernota.
Algemene uitkering De inkomsten algemene uitkering vertonen een stijgende lijn die voorvloeit uit de septembercirculaire 2021 en de eerste vertaling van de financiële gevolgen van het coalitieakkoord van het kabinet Rutte IV. Tegelijkertijd hangen er bezuinigingen op de rijksbegroting boven het hoofd met mogelijke negatieve gevolgen voor het gemeentefonds en is er nog maar weinig duidelijk omtrent het accres voor 2026. De negatieve gevolgen van de herverdeling van het gemeentefonds kunnen worden opgevangen maar ook daarvoor geldt dat deze op termijn (na 2025) nog onduidelijk zijn. Terughoudendheid met het invullen van de ruimte die de algemene uitkering op dit moment biedt, is nu op zijn plaats. In de meicirculaire 2022 wordt meer duidelijkheid verwacht zodat dit verwerkt kan worden in de Begroting 2023.
Groei van de gemeente De groei van de gemeente zet de komende jaren nog door vanuit bestaande grondexploitaties (Tuindershof en Pijnacker-Zuid) en nieuwe locaties (De Scheg en Hart van Nootdorp). Als gevolg daarvan wordt in deze kadernota rekening gehouden met een gemiddelde jaarlijkse groei van de gemeente met gemiddeld 1,6% per jaar. De inkomsten en uitgaven zijn hierop afgestemd.
Sociaal domein Vanaf 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de uitvoering van de Jeugdwet, de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en de Participatiewet. Sindsdien worden ook wij geconfronteerd met stijgende zorgkosten in het Sociaal Domein. Vanaf 2021 is daarop ingegrepen met een Interventieplan Sociaal domein. De resultaten van de maatregelen in dit interventieplan zijn zichtbaar in de jaarcijfers over 2021 waarin een afvlakking van de kostenstijging is ingezet. Dit is ook zichtbaar in de tabel hieronder. Kostenverloop Sociaal Domein 2015-2021:
4
AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/
Bedragen in € 1 mln.
Jaarrekening
Programmakosten
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
Jeugdzorg
12,0
12,9
12,6
14,7
15,2
16,2
16,1
WMO
5,3
4,8
5,8
6,6
8.1
8,9
9,0
Participatie
2,0
2,4
1,0
0,9
1,3
0,7
0,7
Totaal programmakosten (excl BUIG)
19,3
20,2
19,4
22,3
24,5
25,8
25,8
In de budgetten voor 2022 en verder is rekening gehouden met een voortzetting van de resultaten uit de interventiemaatregelen.
Omgevingswet Op 1 januari 2023 treedt de Omgevingswet in werking met zowel eenmalige als structurele kosten als gevolg. De eenmalige kosten bestaan o.a. uit extra capaciteit en ondersteuning voor de realisatie van de benodigde kerninstrumenten. De structurele kosten worden bepaald door de keuzes die in het kader van deze wet gemaakt moeten worden zoals welke activiteiten vergunningsvrij worden, de invulling van het adviesrecht en het detailniveau van het omgevingsplan. Deze keuzes worden aan de nieuwe gemeenteraad voorgelegd. De financiële gevolgen worden op dit moment geïnventariseerd. Naar verwachting kunnen deze in de begroting 2023-2026 worden verwerkt.
Versterking dienstverlening gemeenten In de reactie van het kabinet op het rapport Ongekend onrecht van de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK) is toegelicht dat naast de hersteloperatie voor getroffen ouders en kinderen, ook maatregelen nodig zijn om de dienstverlening vanuit de overheid fundamenteel te verbeteren. Het kabinet stelt onder andere voor om de uitvoeringscapaciteit bij de overheid te versterken en extra ondersteuning te bieden aan mensen in kwetsbare posities. Dit is een gezamenlijke opdracht voor het Rijk, de uitvoeringsorganisaties en de medeoverheden. Om dit te doen stelt het Rijk tot 2028 € 150 miljoen beschikbaar. Pijnacker-Nootdorp ontvangt hiervan circa € 200.000 per jaar. Momenteel wordt gewerkt aan een bestedingsplan waarin wordt uitgewerkt hoe we de middelen in onze gemeente willen benutten.
Wet open overheid Vanaf 1 mei 2022 treedt de nieuwe Wet open overheid (Woo) in werking, die de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) vervangt. Het doel van de wet is een meer open en transparante overheid. Overheidsinformatie moet makkelijker toegankelijk worden voor burgers en maatschappelijke partijen. De wijziging zit op twee sporen: actieve en passieve openbaarmaking. De grootste wijziging bij de passieve openbaarmaking is de verkorting van de afhandelingstermijn en aanscherping van de uitzonderingsgronden. Een belangrijk nieuw element is de verplichting voor overheidsinstanties zelf informatie actief openbaar te maken in plaats van passief via Wob-verzoeken. Deze nieuwe verplichting heeft impact op onze organisatie omdat het veel werk en aanpassing van systemen kost om de informatiehuishouding en werkprocessen hierop aan te passen. HIervoor zijn in de meicirculaire 2021 ook extra middelen ontvangen. We zullen onze organisatie de komende jaren stapsgewijs zo inrichten, dat we kunnen voldoen aan deze wettelijke verplichtingen ten aanzien van actieve openbaarmaking.
Eneco stelpost Uit het investeringsplan 2020-2025 is (afgerond) € 1,6 miljoen structurele begrotingsruimte onstaan. Dit bedrag is gelabeld als stelpost ‘Eneco-gelden’.
Leeswijzer Hoofdstuk 2 schetst het financieel kader dat als uitgangspunt dient bij het opstellen van de Begroting 2023. Hoofdstuk 3 geeft een samenvatting van het financieel perspectief. Hoofdstuk 4 gaat in op de ontwikkeling van de vermogenspositie door een actualisatie van de huidige vermogenspositie op basis van de Jaarrekening 2021, de verwachte ontwikkelingen in de grondexploitaties en overige mutaties in de weerstandscapaciteit. In hoofdstuk 5 wordt de ontwikkeling van de schuldpositie weergegeven. Hoofdstuk 6 geeft tot slot per programma de voortgang van het hoofdlijnenakkoord aan. Hierin worden tevens de belangrijkste of grootste financiële afwijkingen toegelicht. In de stand van zaken van de uitvoeringsagenda wordt het zogenaamde ‘verkeerslichtenmodel’ toegepast. Iedere actie krijgt dus 1 van de 5 onderstaande kleuren mee. De verklaring van de kleuren is als volgt.
5
AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/
blauw: gerealiseerd/vervallen/afgedaan groen: loopt conform planning geel: vertraagd (door externe oorzaken), maar geen risico oranje: vraagt aandacht rood: crisis
Gevraagd besluit Het college stelt de raad voor: 1. de Kadernota 2022 en de geactualiseerde investeringsplanning vast te stellen; 2. de mutaties: a. 2022 vast te stellen via een begrotingswijziging; b. 2023-2026 te verwerken in de concept-Programmabegroting 2023-2026; c. in de algemene reserve en bestemmingsreserves vast te stellen; 3. de volgende nieuwe reserves te openen: a. De bestemmingsreserve Beschermd wonen/Beschermd thuis b. De bestemmingsreserve Afschrijvingslasten Woonunits crisisopvang
6
AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/
Financieel kader Bij het opstellen van het meerjarenperspectief is het belangrijk om de diverse uitgangspunten te benoemen en vast te leggen. Deze uitgangspunten vormen de basis voor het meerjarenperspectief. Deze kadernota houdt voor de jaren 2022-2026 vooralsnog rekening met de volgende uitgangspunten. Aantallen per 1-1 Woningen Groei woningen * Inwoners Groei inwoners
2022
2023
2024
2025
2026
22.176
22.538
22.900
23.262
362
362
362
362
362
55.702
56.607
57.512
58.417
59.322
905
Areaaluitbreiding (t.o.v. voorgaande jaar)
23.624
905
905
905
905
1,6%
1,6%
1,6%
1,6%
* Bovenstaande groei is gebaseerd op de verkoopprognoses uit de geactualiseerde gemeentelijke grondexploitaties per 1 januari 2022 en particuliere initiatieven.
Voor het bepalen van de prijsindexatie op de budgetten worden normaliter indicatoren als de prijs indexcijfers van het CPB en het CBS gebruikt. In economisch stabielere tijden wijken deze percentages weinig af van waarmee in de accressen in de septembercirculaire van het gemeentefonds uit het voorgaande jaar werd gerekend en waarvoor de gemeente via de algemene uitkering gecompenseerd wordt. In het Centraal Economisch plan van het CPB wordt een inflatie van 5,2% verwacht over geheel 2022. Het CBS rapporteert bij het schrijven van deze kadernota al een inflatiepercentage van gemiddeld 7,4% over het eerste kwartaal. Daarop zijn de accressen uit de septembercirculaire niet berekend, ook de accressen uit de maartbrief 2022 over het regeerakkoord niet. Door nu te gaan rekenen met de huidige prijsindexpercentages zonder dat daar in het gemeentefonds compensatie tegenover staat zou er een onevenredig groot beslag worden gelegd op de beschikbare begrotingsruimte. In de meicirculaire 2022 worden gemeenten geïnformeerd over de prijsindexcijfers die het Rijk toepast in het gemeentefonds. Tot die tijd wordt in de gemeentelijke begroting gerekend met de prijsindexcijfers zoals die in de laatst vastgestelde begroting (2022) zijn toegepast. Voor de gemeenschappelijke regelingen is de prijsindex uit de kaderbrief gemeenschappelijke regelingen begroting 2023 in de regio Haaglanden toegepast.
De prijs- en areaalindexpercentages zoals die voor nu worden toegepast voor de jaren 2023-2026: Prijsstijging t.o.v. het voorgaande jaar
2023
2024
2025
2026
Personeel gerelateerde budgetten
2,0%
2,0%
2,0%
2,0%
Goederen en diensten (inkomsten)
1,3%
1,3%
1,3%
1,3%
Goederen en diensten (uitgaven)
1,4%
1,4%
1,4%
1,4%
Gemeenschappelijke regelingen
2,9%
2,9%
2,9%
2,9%
Subsidies en sociaal Domein
1,8%
1,8%
1,8%
1,8%
Areaalstijging t.o.v. het voorgaande jaar
2023
2024
2025
2026
Personeel gerelateerde budgetten
1,6%
1,6%
1,6%
1,6%
Goederen en diensten (uitgaven)
1,6%
1,6%
1,6%
1,6%
Gemeenschappelijke regelingen
1,6%
1,6%
1,6%
1,6%
Subsidies en sociaal domein
1,6%
1,6%
1,6%
1,6%
7
AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/
Financiele actualisatie meerjarenperspectief Het meerjarenperspectief is geactualiseerd op basis van de Jaarrekening 2021, de actualisatie van de grondexploitaties per 1 januari 2022, college- en raadsbesluiten, gemeentefondscirculaires en overige financiële ontwikkelingen.
De exploitatie in meerjarenperspectief 2022-2026 De mutaties van de Kadernota 2022 bestaan uit de volgende categorieën. Bedragen x € 1.000 (-/- is nadelig)
2022
2023
2024
2025
2026
Saldo primaire Begroting 2022-2026 + aangenomen amendementen
2.758
2.106
1.516
1.210
1.210
1. Algemene uitkering (sept-/decembercirculaire 2021 en maartbrief regeerakkoord
4.304
4.027
4.927
5.079
3.899
2. Prijs- en areaalindexatie
-750
-1.383
-874
-437
-2.779
3. Investeringsplanning, renteresultaat & reserves
1.264
84
19
9
-151
4. Uitwerking collegebesluiten en Actualisatie budgetten
-1.600
-931
-965
-908
-1.060
5. Sociaal domein
-1.104
-1.064
-1.077
-1.072
-1.072
Saldo Kadernota 2022
4.871
2.840
3.546
3.880
47
Onderstaand wordt per categorie een toelichting gegeven op de mutaties.
1. Algemene uitkering In deze kadernota zijn de inkomsten uit de algemene uitkering uit het gemeentefonds geactualiseerd. Dit houdt in dat: • per inkomstenmaatstaf de definitieve aantallen per 31-12-2021 zijn toegepast; • er voor 2022 en verder is gerekend met aangepaste aantallen vanwege een geactualiseerde woningbouwplanning en wijzigingen in de samenstellingen van de diverse leefdtijdsgroepen; • de informatie uit de maartbrief van het ministerie van BZK is verwerkt. De informatie op basis waarvan de actualisatie is uitgevoerd betreft aantallen inwoners, jongeren, ouderen, huishoudens, uitkeringsontvangers etc. (= de maatstaven) De bijstelling in inkomsten als gevolg van de actualisatie is beperkt doordat de mutaties in de genoemde maatstaven in 2021 gelijke tred hielden met de aannames waarop de geraamde inkomsten gebaseerd waren. Na het opstellen van de primaire begroting 2022 zijn de (begrote) inkomsten algemene uitkering meerjarig gewijzigd op basis van informatie uit de Miljoenennota van het Rijk in de septembercirculaire 2021, en voor 2022 en verder tot beperkte hoogte met de decembercirculaire 2021. Met de komst van een nieuw kabinet en een bijbehorend coalitieakkoord is er in maart door het ministerie van BZK een brief gepubliceerd met daarin de financiële gevolgen uit dat coalitieakkoord voor het gemeentefonds. De gevolgen hiervan zijn opgenomen in deze kadernota.
De huidige stand van de algemene uitkering in de begroting 2022, inclusief uitkomsten september- en decembercirculaire 2021 en de maartbrief 2022: Bedragen x € 1.000
2022
2023
2024
2025
2026
Inkomsten AU Begroting 2022
72.380
72.445
74.098
76.335
76.335
Mutatie inkomsten AU a.g.v. sept-/decembercirculaire 2021
2.738
1.324
455
-216
-216
Maartbrief regeerakkoord
2.144
3.149
4.918
5.753
4.574
Inkomsten AU
77.263
76.917
79.470
81.872
80.693
8
AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/
Over de september- en decembercirculaire bent u geïnformeerd, de mutaties van de actualisatie als gevolg van de Maartbrief zijn als volgt te specificeren: Bedragen x € 1.000
2022
1 actualisatie maatstafgegevens
2023
2024
2025
2026
297
14
-69
-98
-98
2 bijtrekken jaarschijf 2026
-
-
-
-
2.901
3 bijtrekken jaarschijf 2026 stelpost compensatie jeugd
-
-
-
-
-895
4 aanpassing stelpost herverdeling gemeentefonds
-
435
447
461
461
1.100
1.840
3.380
3.910
2.205 -
5 maartbrief coalitieakkoord: accres 6 maartbrief coalitieakkoord: bevriezen opschalingskorting 7 maartbrief coalitieakkoord: energietoeslag Mutatie inkomsten AU a.g.v. actualisatie KN2022
-
860
1.160
1.480
747
-
-
-
-
2.144
3.149
4.918
5.753
4.574
1 Actualisatie maatstafgegevens De wijziging in de begrote inkomsten algemene uitkering als gevolg van de actualisatie van de maatstafgegevens (hoeveelheden) is beperkt. Doordat de in 2021 geplande woningbouw in aantallen vrijwel volledig is gerealiseerd, leidt bijstelling van de aantallen op maatstaven als inwoners, woningen en huishoudens voor 2022 tot slechts kleine aanpassingen.
2 Bijtrekken jaarschijf 2026 Tot het moment van opstellen van de kadernota is de nieuw te betrekken jaarschijf in de meerjarenraming (in dit geval 2026) een kopie van wat voorheen de laatste jaarschijf was (2025). Waar in de kadernota deze nieuwe jaarschijf betrokken moet worden aan de lastenkant in o.a. de indexeringssystematiek, worden tegelijkertijd de inkomsten algemene uitkering aangepast aan de maatstafgegevens zoals die voor dat jaar verwacht worden.
3 Bijtrekken jaarschijf 2026 stelpost compensatie jeugd Van de door het Rijk toegezegde compensatie voor de stijgende kosten in de jeugdzorg mag 75% als stelpost op de algemene uitkering worden opgenomen in de begroting. Ook voor deze post geldt dat tot aan de kadernota de jaarschijf 2026 een kopie van 2025 was. De toegezegde compensatie neemt in de loop der jaren echter af in de veronderstelling dat er door middel van hervormingen in de jeugdzorg ook minder kostenstijging is die gecompenseerd hoeft te worden. De toegezegde compensatie in 2026 is derhalve lager dan die in 2025 waardoor de tot voor kort gekopieerde jaarschijf voor 2026 met een inkomstendaling uit de comensatie voor jeugdzorg te maken krijgt.
4 Aanpassing stelpost herverdeling gemeentefonds Dit is een aanpassing op de eerder opgenomen negatieve stelpost herverdeeleffect. In de maartbrief van het gemeentefonds over de uitkomsten van het regeerakkoord is de 4-jaars invoeringstermijn van het herverdeeleffect van maximaal € 15, € 30, € 45 en € 60 per inwoner per jaar aangepast naar een periode van 3 jaar: maximaal € 7,50 in 2023, € 22,50 in 2024, en € 37,50 in 2025. Vóór 2026 wordt een evaluatie over de resultaten van de herverdeling opgesteld om vervolgens de effecten na 2025 financieel verder te vertalen. Bij de uitkomsten van de herverdeling wordt onze gemeente als nadeelgemeente gepresenteerd met een nadeel van € 132,- per inwoner. Over de verdeling van het nadeel groter dan € 37,50 is nog niets bekend. Zo lang er geen nadere informatie beschikbaar is hanteren we een stelpost tot een maximum van het voor 2025 berekende bedrag.
5 Maartbrief coalitieakkoord: accres Dit is de uitkomst van de hogere accressen die zijn ontstaan uit het regeerakkoord. Deze zijn opgenomen conform de informatie uit de maartbrief.
6 Maartbrief coalitieakkoord: bevriezen opschalingskorting Dit is de uitkomst van het bevriezen van de opschalingskorting over de jaren 2023 t/m 2025. Eerder is de oploop van de opschalingskorting voor de jaren 2021 en 2022 al geschrapt. Ook dit is opgenomen conform de informatie uit de maartbrief.
9
AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/
7 Maartbrief coalitieakkoord: energietoeslag Dit betreft de voor onze gemeente verwachte vergoeding voor de uitvoering en verstrekking van de energietoeslag aan huishoudens met een laag inkomen. Tegenover deze inkomsten staat een gelijk bedrag aan uitgaven opgenomen. Van deze mutaties op de inkomsten is een aantal posten ingezet of gereserveerd binnen de begroting. Wat resteert zijn de gevolgen voor het begrotingssaldo in de kadernota. Bedragen x € 1.000
2022
2023
2024
2025
2026
Mutatie inkomsten AU a.g.v. sept-/decembercirculaire 2021
2.738
1.324
455
-216
Af: diverse reserveringen sept-/dembercirculaire 2021
-578
-445
-446
-459
-216 -459
Mutatie inkomsten AU maartbrief regeerakkoord
2.144
3.149
4.918
5.753
4.574
gevolgen kadernota saldo
4.304
4.027
4.927
5.079
3.899
Op het moment van opstellen van deze kadernota staat het Rijk voor een opgave om de rijksbegroting sluitend te krijgen. Maatregelen die hierbij genomen worden, kunnen doorwerken in het gemeentefonds en de bijbehorende inkomsten uit de algemene uitkering. De meicirculaire 2022, die tevens dient als inpunt voor de Begroting 2023, zal hier hoogstwaarschijnlijk meer informatie over bevatten.
2. Prijs- en areaalindexatie De toegepaste percentages voor prijs- en volumeindexatie staan toegelicht in hoofdstuk 2. In 2026 was nog geen indexatie opgenomen, dit veroorzaakt een groot nadeel. Dit wordt grotendeels gecompenseerd door de groei van de algemene uitkering. Het effect op het begrotingssaldo: Bedragen x € 1.000 Indexering prijs
2022
2023
2024
2025
2026
-
-668
-761
-853
Indexering areaal
-750
-715
-113
416
-2.415 -364
Totaal
-750
-1.383
-874
-437
-2.779
3. Investeringsplanning en renteresultaat Actualisatie van de staat van activa, de investeringsplanning en de grondexploitaties De grootste mutatie op dit onderdeel wordt veroorzaakt door de actualisatie van de reguliere staat van activa aan de hand van de realisatie per jaareinde 2021. Dit levert een éénmalig voordeel op voor 2022. De afronding van de resterende investeringsbudgetten 2021 in 2022 levert na 2022 uiteindelijk wel de oorspronkelijk geplande kapitaallasten op. De cijfers voor de grondexploitaties zijn bijgesteld op basis van de actualisatie per 1 januari 2022. Aanpassingen van de boekwaarden en de toerekenbare rente leiden tot een beperkt voordeel op de begroting.
4. Collegebesluiten en actualisatie budgetten Onderstaand zijn de wijzigingen van budgetten als gevolg van verwerkte collegebesluiten en autonome ontwikkelingen weergegeven.
10
AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/
Bedragen x € 1.000
2022
2023
2024
2025
2026
Energietoeslag
-747
-
-
-
-
Beheerplannen wegen, oevers en water en bermen
-485
-485
-485
-485
-485
beheerplan ICT 2022-2025
-264
-293
-342
-422
-422
RKDEO verwijderen SBR
-140
-
-
-
-
Wmo samenwerkingsverband met H4 regio
-120
-120
-100
-100
-100
Onderwijshuisvestingsprogramma
-93
-
-
-
-
inhaal indexering VRH
-80
-80
-80
-80
-80
afstemming huuropbrengsten op bouwplanning
-64
-39
-39
62
113
afboeking rentebaten leningen u/g
-24
-38
-38
-38
-38
opbrengsten tijdelijke verhuur kinderopvang
50
50
50
50
-
Subsidies maatschappelijke organisatie 2022
77
77
77
77
77
Stedin dividend preferente aandelen
120
-
-
-
-
Afrekening subsidie Skippy SWK 2020
176
-
-
-
-
-6
-2
-7
28
-124
-1.600
-931
-965
-908
-1.060
Overige mutaties Totaal
Energietoeslag De energietoeslag voor mensen met een lager inkomen wordt dit voorjaar uitgekeerd. De verwachte kosten voor uitkering en de uitvoering van deze compensatie voor gestegen energiekosten zijn voor eenzelfde bedrag opgenomen als de verwachte inkomsten uit het gemeentefonds.
Beheerplannen Wegen, Oevers&Water en Bermen Bij het opstellen van de jaarrekening 2021 en de uitgevoerde nacalculatie is gebleken dat de budgetten: “onderhoud groen”, “straatreiniging” en “water en bermen” structurele tekorten laten zien. De tekorten worden veroorzaakt door enerzijds stijgende kosten en anderzijds een uitbreiding van het areaal. Om de kwaliteit van de openbare ruimte op het gewenste peil te houden is het noodzakelijk deze exploitatiebudgetten structureel te verhogen.
Beheerplan ICT Al enige tijd is er sprake van een toename in de uitgaven op het terrein van ICT. Deels veroorzaakt door COVID-19 waardoor een versnelling is ontstaan in de digitalisering en het faciliteren van thuiswerken en de daarbij behorende thuiswerkplekken. Daarnaast werken we steeds meer vanuit de Cloud. Ook hebben we te maken met scherpere eisen vanuit wet- en regelgeving en langere ontwikkeltijd bij leveranciers. Al deze ontwikkelingen hebben een kostenverhogend effect. In 2021 is hier bij de kadernota incidenteel ruimte voor gemaakt. Dit jaar is dat structureel op basis van een geactualiseerd Beheerplan ICT.
RKDEO; verwijderen SBR Voor het project voor de verwijdering van de bodemverontreinigingen aan de Sportparkweg te Nootdorp (RKDEO) als gevolg van rubbergranulaat wordt € 140.000 vrijgemaakt.
Wmo samenwerkingsverband H4 Per 1 januari 2022 is onze gemeente toegetreden tot het regionale samenwerkingsverband Wmo H4 en vanaf 1 januari 2024 wordt deelgenomen aan de inkoopovereenkomst. In het najaar van 2021 is de gemeenteraad hierover geïnformeerd. De bijbehorende kosten zijn nu verwerkt in de kadernota.
Onderwijshuisvestingsprogramma Met deze post worden de budgetten voor de bekostiging van voorzieningen voor onderwijshuisvesting in 2022 opgenomen in de begroting.
Inhaal indexering VRH De jaarschijf 2022 in de begroting van de VRH is ten opzichte van de voorgaande begroting 2022-2025 met € 2.370.000 gestegen. De belangrijkste oorzaak hiervoor is de bijstelling van de nacalculatie op de trend conform de CPB cijfers van maart 2022. De bijdrage van de gemeente Pijnacker-Nootdorp stijgt hierdoor vanaf 2022 structureel met € 80.000.
11
AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/
Afstemming huuropbrengsten op bouwplanning De huuropbrengsten op nieuw te bouwen kinderopvanglocaties lopen vertraging op in verband met het doorschuiven van investeringsbudgetten. Deze latere opbrengsten worden gecompenseerd door latere kapitaallasten.
Afboeking rentebaten leningen u/g Na vervroegde aflossingen worden de rentebaten op verstrekte leningen afgeraamd.
Tijdelijke verhuur kinderopvang Dit betreft meerjarige huuropbrengsten uit gemeentelijke accommodaties aan de Duivestein, Sytwinde en ‘s-Gravenweg als gevolg van tijdelijke huisvesting kinderopvang.
Subsidies maatschappelijke organisaties Het bedrag aan toegekende subsidies in de subsidielijst maatschappelijke organisaties blijft binnen de daarvoor beschikbare middelen in de begroting. Het verschil is afgeraamd met een structureel voordeel als gevolg.
Stedin dividend preferente aandelen Het te ontvangen dividend over de preferente aandelen over 2021 was in 2022 ten onrechte slechts voor een half jaar opgenomen in de begroting. De opbrengst is nu afgestemd op een vergoeding voor een heel kalenderjaar.
Afrekening subsidie Skippy en SWK Kinderopvang 2020 De subsidie voor VVE-peuteropvang is o.a. vanwege corona niet volledig besteed waardoor voor 2020 een voor de gemeente positieve afrekening heeft plaatsgevonden.
5. Sociaal domein De budgetten voor Jeugd en Wmo zijn in deze kadernota conform de T-1 systematiek afgestemd op de realisatie in 2021. De opgelegde taakstelling voor 2022 en latere jaren is in 2021 al gerealiseerd zodat de aanpassing van de budgetten beperkt blijft tot toepassing van de T-1 systematiek op de onderdelen ZIN en pgb's bij jeugd en Wmo. Voor het onderdeel Participatie zijn de budgetten voor bijstandsuitkeringen aangepast aan de bijgestelde (= lagere) Rijksinkomsten BUIG. Het effect van de bovenstaande ontwikkelingen op het saldo van de Kadernota 2022: Bedragen x € 1.000
2022
2023
2024
2025
2026
T-1 jeugd
-488
-448
-460
-455
-455
T-1 Wmo
-112
-112
-112
-113
-113
Rijksbijdrage BUIG budget Participatie
-345
-345
-345
-345
-345
aanpassing aan begroting Regiotaxi Wmo
-159
-159
-159
-159
-159
-1.104
-1.064
-1.077
-1.072
-1.072
Totaal
12
AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/
Mutaties per programma Bedragen x € 1.000
2022 primair
mutaties
actueel
lasten Prog. 1 ruimte en wonen
-40.339
21.148
-19.191
Prog. 2 economie en glastuinbouw
-7.634
-497
-8.131
Prog. 3 mobiliteit
-7.111
-2.846
-9.957
Prog. 4 groen en recreatie
-5.313
-384
-5.697
Prog. 5 onderwijs
-6.463
-666
-7.129
Prog. 6 collectieve voorzieningen
-16.852
-2.628
-19.480
Prog. 7 individuele voorzieningen
-31.200
-2.324
-33.524
Prog. 8 veiligheid en duurzaamheid
-19.763
-1.322
-21.085
Prog. 9 bestuur en bedrijfsvoering
-4.839
-374
-5.213
-139.514
10.107
-129.407
Prog. 10 algemene dekkingsmiddelen
-7.095
-2.774
-9.869
overhead
-14.795
-41
-14.835
heffing VpB
-1.467
-
-906
-100
-
-100
resultaat voor bestemming
-162.970
7.293
-155.117
dotaties reserves
-14.167
-15.798
-29.965
Totaal saldo van lasten inclusief dotaties reserves
-177.137
-8.506
-185.082
Prog. 1 ruimte en wonen
43.331
-24.269
19.062
Prog. 2 economie en glastuinbouw
8.463
488
8.951
Prog. 3 mobiliteit
151
232
383
Prog. 4 groen en recreatie
317
185
502
Prog. 5 onderwijs
1.163
849
2.012
Prog. 6 collectieve voorzieningen
1.292
860
2.152
Prog. 7 individuele voorzieningen
7.986
102
8.088
Prog. 8 veiligheid en duurzaamheid
15.059
676
15.735
subtotaal programma's
bedrag onvoorzien
baten
Prog. 9 bestuur en bedrijfsvoering subtotaal programma's
791
0
791
78.554
-20.878
57.676
Prog. 10 algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien
84.289
8.905
93.194
resultaat voor bestemming
162.843
-11.973
150.870
onttrekkingen reserves
17.052
22.032
39.083
Totaal saldo van baten inclusief onttrekkingen reserves
179.895
10.059
189.953
2.757
1.553
4.871
BEGROTINGSSALDO NA BESTEMMING
13
AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/
Bedragen x € 1.000
2023 primair
2024
mutaties
actueel
primair
mutaties
actueel
lasten Prog. 1 ruimte en wonen
-12.823
-19.709
-32.532
-7.071
-1.335
-8.406
Prog. 2 economie en glastuinbouw
-4.857
-2.067
-6.924
-2.335
-148
-2.483
Prog. 3 mobiliteit
-7.095
-1.526
-8.621
-6.640
-141
-6.781
Prog. 4 groen en recreatie
-5.325
-392
-5.717
-5.325
-407
-5.732
Prog. 5 onderwijs
-7.036
293
-6.743
-7.605
457
-7.148
Prog. 6 collectieve voorzieningen
-16.186
-1.276
-17.462
-15.876
-772
-16.648
Prog. 7 individuele voorzieningen
-31.046
-1.492
-32.538
-31.116
-1.493
-32.609
Prog. 8 veiligheid en duurzaamheid
-19.461
99
-19.362
-19.558
153
-19.405
Prog. 9 bestuur en bedrijfsvoering
-4.842
-135
-4.977
-4.676
-156
-4.832
-108.671
-26.205
-134.876
-100.202
-3.842
-104.044
Prog. 10 algemene dekkingsmiddelen
-9.450
-3.478
-12.928
-12.362
-3.301
-15.663
overhead
-14.403
-1.276
-15.679
-14.264
-1.447
-15.711
heffing VpB
-1140
-
-1495
-917
-
-713
bedrag onvoorzien
-100
-
-100
-100
-
-100
-133.764
-30.959
-165.078
-127.845
-8.590
-136.231
-4.692
-1.419
-6.111
-3.799
815
-2.984
-138.456
-32.378
-171.189
-131.644
-7.775
-139.215
Prog. 1 ruimte en wonen
14.773
20.449
35.222
9.262
281
9.543
Prog. 2 economie en glastuinbouw
6.040
1.926
7.966
2.370
-230
2.140
Prog. 3 mobiliteit
151
0
151
151
0
151
Prog. 4 groen en recreatie
317
0
317
317
0
317
Prog. 5 onderwijs
1323
48
1.371
1.371
48
1.419
Prog. 6 collectieve voorzieningen
1.262
0
1.262
1.227
0
1.227
Prog. 7 individuele voorzieningen
7.984
-296
7.688
7.984
-296
7.688
Prog. 8 veiligheid en duurzaamheid
15.154
-180
14.974
15.252
-234
15.018
subtotaal programma's
resultaat voor bestemming dotaties reserves Totaal saldo van lasten inclusief dotaties reserves baten
Prog. 9 bestuur en bedrijfsvoering
791
0
791
791
0
791
subtotaal programma's
47.795
21.947
69.742
38.725
-431
38.294
Prog. 10 algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien
85.571
8.906
94.476
88.206
10.159
98.365
resultaat voor bestemming
133.366
30.853
164.218
126.931
9.728
136.659
7.196
2.615
9.811
6.229
-127
6.102
140.562
33.468
174.029
133.161
9.600
142.761
2.106
1.089
2.840
1.516
1.825
3.546
onttrekkingen reserves Totaal saldo van baten inclusief onttrekkingen reserves BEGROTINGSSALDO NA BESTEMMING
14
AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/
Bedragen x € 1.000
2025 primair
2026
mutaties
actueel
primair
mutaties
actueel
lasten Prog. 1 ruimte en wonen
-15.065
8.430
-6.635
-15.065
2.987
-12.078
Prog. 2 economie en glastuinbouw
-2.396
-12
-2.408
-2.396
1.335
-1.061
Prog. 3 mobiliteit
-6.631
-165
-6.796
-6.631
-127
-6.758
Prog. 4 groen en recreatie
-5.343
-423
-5.766
-5.343
-488
-5.831
Prog. 5 onderwijs
-7.836
0
-7.836
-7.836
-182
-8.018
Prog. 6 collectieve voorzieningen
-15.883
-572
-16.455
-15.883
-574
-16.457
Prog. 7 individuele voorzieningen
-31.118
-1.492
-32.609
-31.118
-1.492
-32.609
Prog. 8 veiligheid en duurzaamheid
-19.652
203
-19.449
-19.652
36
-19.616
Prog. 9 bestuur en bedrijfsvoering
-4.675
-178
-4.853
-4.675
-178
-4.853
subtotaal programma's
-108.598
5.791
-102.807
-108.598
1.317
-107.281
Prog. 10 algemene dekkingsmiddelen
-15.171
-2.933
-18.104
-15.171
-5.426
-20.597
overhead
-14.351
-1.553
-15.904
-14.351
-1.287
-15.638
heffing VpB
-486
-
-40
-486
-
-560
bedrag onvoorzien
-100
-
-100
-100
-
-100
-138.706
1.305
-136.955
-138.706
-5.396
-144.176
-2.078
1.783
-295
-2.078
-294
-2.372
-140.784
3.088
-137.250
-140.784
-5.690
-146.548
Prog. 1 ruimte en wonen
15.523
-10.386
5.137
15.523
-2.570
12.953
Prog. 2 economie en glastuinbouw
2.417
-398
2.019
2.417
-1.899
518
Prog. 3 mobiliteit
151
0
151
151
0
151
Prog. 4 groen en recreatie
317
0
317
317
0
317
Prog. 5 onderwijs
1.371
149
1.520
1.371
199
1.570
Prog. 6 collectieve voorzieningen
1.227
0
1.227
1.227
0
1.227
Prog. 7 individuele voorzieningen
7.984
-296
7.688
7.984
-296
7.688
Prog. 8 veiligheid en duurzaamheid
15.346
-284
15.062
15.346
-284
15.062
resultaat voor bestemming dotaties reserves Totaal saldo van lasten inclusief dotaties reserves baten
Prog. 9 bestuur en bedrijfsvoering
791
0
791
791
0
791
subtotaal programma's
45.127
-11.215
33.912
45.127
-4.850
40.277
Prog. 10 algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien
91.259
10.579
101.838
91.259
9.416
100.675
resultaat voor bestemming
136.386
-636
135.750
136.386
4.566
140.952
5.608
-228
5.380
5.608
36
5.643
141.994
-864
141.130
141.994
4.602
146.595
1.209
2.225
3.880
1.209
-1.088
47
onttrekkingen reserves Totaal saldo van baten inclusief onttrekkingen reserves BEGROTINGSSALDO NA BESTEMMING
Gezien de uitgebreide toelichting in dit hoofdstuk wordt in de afzonderlijke programma’s geen toelichting geven op de mutaties.
15
AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/
Ontwikkeling vermogenspositie Vermogenspositie per januari 2022 De ontwikkeling van de vermogenspositie bestaat uit een actualisatie van de huidige vermogenspositie op basis van de Jaarrekening 2021, de verwachte ontwikkelingen in de grondexploitaties en de investeringsplanning, alsmede enkele andere mutaties in het vrij beschikbare vermogen. Beschikbare weerstandscapaciteit (bedragen x € 1.000) Weerstand
Capaciteit
Algemene reserve per 1-1-2022
50.717
Resultaat Jaarrekening 2021
12.591
Ten laste van de algemene reserve gebrachte bestemmingen
-3.965
Onvoorzien 2022
100
Totaal beschikbare weerstandscapaciteit
59.443
Benodigde weerstandscapaciteit o.b.v. Jaarrekening 2021
7.232
Beschikbaar vermogen per 1 januari 2022
52.211
In bovenstaande tabel is het jaarrekeningresultaat 2021 opgenomen zoals bekend bij het opstellen van de kadernota.
De weerstandsratio is bepaald op basis van de normtabel van de Universiteit Twente. Per 1 januari 2022 bedraagt deze 8,75 en wordt daarmee beoordeeld als ‘uitstekend’. Deze ratio wijkt af van de berekening van de ratio bij de kadernota, aangezien bij de kadernota rekening wordt gehouden met de mutaties gedurende het lopende jaar. Ten opzichte van de jaarrekening is de weerstandsratio licht gedaald. Oorzaak hiervoor zijn de toevoeging van de post onvoorzien 2022 en de onttrokken resultaatbestemmingen.
Ratio weerstandsvermogen =
Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit
=
59.443 7.232
= 8,22
Actualisatie vermogenspositie (algemene reserve) Mutaties weerstandscapaciteit exclusief grondexploitaties Er worden de volgende mutaties in de algemene reserve verwacht die van invloed zijn op de beschikbare weerstandscapaciteit.
16
AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/
Omschrijving (€ x 1.000)
2022
2023
2024
2025
1. Weidevogelkerngebied
185
-
-
-
-
2. Saldo exploitatie overig gemeentelijk vastgoed
133
133
133
133
133
3. Resultaat jaarrekening 2021
8.626
-
-
-
-
4. Actualisatie investeringen
92
-
-
-
-
-3.900
-
-
-
-
-906
-1.495
-713
-40
-560
5. IKC Regenboog school 6. Vennootschapsbelastingen over winstuitkeringen 7. Indexering onderwijshuisvesting en welzijnsaccommodatie
2026
-2.292
-
-
-
-
8. Voorbereiding Sociaal Cultureel Centrum Pijnacker
-381
-
-
-
-
9. Vorming reserve " Herstructurering Katwijkerlaan"
-2.089
-
-
-
-
10. Aanvullende afschrijvingslasten staat van activa
-288
-929
-279
-279
-279
11. Tijdelijke huisvesting CBS Schatkaart
-478
-
-
-
-
12. Tijdelijke sportvoorziening Jan Janssen Sporthal
-600
-
-
-
-
-2.000
-
-
-
-
-68
-
-
-
-
15. Metropolitane fietsroute
-2.615
-1.020
-
-
-
16. Vorming reserve "Woonunits crisisopvang"
-1.970
-
-
-
-
17. Saldo Kadernota 2022
4.871
2.840
3.546
3.880
47
Totaal
-3.680
-471
2.687
3.694
-659
13. Energietranisitieplan 2021 14. Actualisatie VRH
Toelichting: 1.
Weidevogelkergebied Van de provincie ontvangt de gemeente een afkoopsom van € 185.000.
2.
Saldo exploitatie overig gemeentelijk vastgoed Na een periode waarin kosten voor renovatie en inrichting zijn gemaakt voor gemeentelijk vastgoed, volgt een aantal jaren waarin de huuropbrengsten de kosten van beheer overstijgen. Zowel de dekking van de kosten als de storting van het jaarlijkse exploitatieoverschot verloopt via de algemene reserve.
3.
Resultaat jaaarrekening 2021 Dit betreft het voordeling resultaat over het boekjaar 2021 na resultaatbestemming.
4.
Actualisatie investeringen Een lagere boekwaarde leidt tot lagere afschrijvingslasten, het overschot wordt toegevoegd aan de algemene reserve.
5.
Nieuwbouw Regenboogschool Voor de nieuwbouw van de Regenboog school is een bestemmingsreserve gevormd ter dekking van de afschrijvingslasten van € 3,9 mln. ten laste van de algemene reserve.
6.
Vennootschapsbelasting over winstuitkeringen Er wordt een hogere winst verwacht op de grondexploitatie hierover wordt 25% vennootschapsbelasting geheven.
7.
Indexering normen onderwijshuisvesting De investeringsbudgetten voor onderwijshuisvesting en welzijnsaccommodatie zijn in lijn met de VNG-norm met 4,92% geïndexeerd. Dit heeft tot gevolg dat de betrokken bestemmingsreserves die beschikbaar zijn ter dekking van de afschrijvingslasten eveneens verhoogd moeten worden. Hiervoor wordt € 2.292.000 ten laste van de algemene reserve gebracht in 2022.
8.
Voorbereidingsbudget Sociaal Cultureel Centrum Ten laste van de algemene reserve is een voorbereidingsbudget beschikbaar gesteld van € 381.000 voor de realisatie van het Sociaal Cultureel Centrum in Pijnacker.
9.
Herstructurering Katwijkerlaan Voor de herstructurering van Katwijkerlaan is een reserve gevormd ter dekking van de afschrijvingslasten.
10. Afschrijvingslasten staat van activa De actualisatie van de staat van activa heeft geleidt tot een aanvullende onttrekking aan de algemene reserve ter dekking van de afschrijvingslasten, 11. Tijdelijke huisvesting CBS Schatkaart Voor de tijdelijke huisvesting is een bestemmingsreserve gevormd ter dekking van de afschrijvingslasten van € 478.000 ten laste van de algemene reserve. 12. Tijdelijke sportvoorziening Jan Janssen Sporthal Voor de tijdelijke sportvoorziening Jan Janssen Sporthal is een bestemmingsreserve gevormd ter dekking van de afschrijvingslasten van € 600.000 ten laste van de algemene reserve. 13. Energietransitieplan 2021 Voor de realisatie van het energietransitieproject is gedurende een aantal jaar incidenteel budget nodig. Deze worden gedekt uit de algemene reserve. 14. Voorziening FLO Brandweer De voorziening FLO Brandweer is op het benodigd niveau gebracht op basis van het overzicht van Veiliheidsregio Haaglanden. 15. Metropolitane fietsroute Voor de aanleg van de Metropolitane fietsroute is een voorziening gevormd van € 2.615.000. Daarnaast wordt in 2023 € 1.020.000 betaald aan gemeente Delft voor de werkzaamheden die zij uitvoeren.
17
AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/
16. Vorming reserve " Woonunits crisisopvang" Voor aanschaf van woonunits is een bestemmingsreserve gevormd ter dekking van de afschrijvingslasten van € 1.970.000 ten laste van de algemene reserve. 17. Saldo Kadernota 2022 Dit betreft het vrij beschikbaar begrotingssaldo na vaststelling van de Kadernota 2022.
Mutaties weerstandscapaciteit naar aanleiding van de actualisatie grondexploitaties De actualisatie van de grondexploitaties per 1 januari 2022 levert voor de Kadernota 2022 het volgende beeld op voor wat betreft de verwachte winstuitnames, rente op de strategische grondvoorraad en de dotatie voor de te verwachten verliezen op nadelige complexen. Omschrijving (€ x 1.000)
2022
2023
2024
2025
1. Verhogen van de voorziening nadelige complexen
-161
-165
-152
-155
2026 -26
2. Verwachte winstuitnames grondexploitaties
3.626
5.978
2.851
162
2.239
Totaal
3.465
5.813
2.699
7
2.213
Toelichting: 1+2.
Verwachte winstuitnames grondexploitaties De grondexploitaties zijn per 1 januari 2022 geactualiseerd. De geprognotiseerde winsten zijn in de algemene reserve opgenomen.
Samenvatting en conclusie Onderstaand zijn alle mutaties die gevolgen hebben voor het weerstandsvermogen samengevat. Omschrijving (x € 1.000)
2022
2023
2024
2025
Mutaties exclusief grondexploitaties
-3.680
-471
2.687
3.694
2026 -659
Mutaties actualisatie grondexploitatie
3.465
5.813
2.699
7
2.213
Totaal ten gunste/laste van het weerstandsvermogen
-215
5.342
5.386
3.701
1.554
De beschikbare weerstandscapaciteit per 1 januari 2022 bedraagt € 59,4 miljoen. In onderstaande tabel wordt het verloop weergegeven na bovenstaande actualisatie. Het benodigd weerstandsvermogen is bij de Jaarrekening 2021 berekend op € 7,2 miljoen. Dit betekent dat de weerstandsratio in de periode 2022-2026 volgens de normtabel wordt gekwalificeerd als uitstekend. Omschrijving (x € 1.000) Beschikbare weerstandscapaciteit per 1 januari Verwachte mutaties
2022
2023
2024
2025
2026
59.443
59.228
64.570
69.956
73.657
-215
5.342
5.386
3.701
1.554
Beschikbaar weerstandscapaciteit per 31 december
59.228
64.570
69.956
73.657
75.211
Benodigd weerstandscapaciteit conform Kadernota 2022
7.232
7.232
7.232
7.232
7.232
Ratio weerstandsvermogen per 31 december
8,19
8,93
9,67
10,18
10,40
Overzicht mutaties reserves en voorzieningen Ten behoeve van een evenwichtige bedrijfsvoering is het gebruik van reserves en voorzieningen noodzakelijk. In de beleidsnota Reserves en voorzieningen worden hierover vierjaarlijks voorwaarden vastgelegd. Op grond van artikel 13 van de Financiële verordening gemeente Pijnacker-Nootdorp 2021 wordt jaarlijks als onderdeel van de kadernota een bijgesteld overzicht van reserves en voorzieningen met toelichting opgenomen. In deze toelichting wordt ingegaan op de vorming en besteding van bestemmingsreserves en voorzieningen. De mutaties in de algemene reserve zijn reeds toegelicht bij de actualisatie van de vermogenspositie in paragraaf 3.2.
18
AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/
Reserve: 1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10. 11.
12.
13.
Dotatie aan de bestemmingsreserve ‘Afschrijvingslasten Herstructurering Katwijkerlaan’ Voor de herstructurering van de Katwijkerlaan is in 2022 een reserve gevormd ter dekking van de afschrijvingslasten, de storting vanuit de algemene reserve bedraagt € 2.088.757. Dotatie aan de bestemmingsreserve ‘Tijdelijke huisvesting CBS Schatkaart’ Voor de tijdelijke huisvesting is een bestemmingsreserve gevormd ter dekking van de afschrijvingslasten van € 478.000 ten laste van de algemene reserve. Dotatie aan de bestemmingsreserve ‘Tijdelijke huisvesting Jan Janssen Sporthal’ Voor de tijdelijke sportvoorziening Jan Janssen Sporthal is een bestemmingsreserve gevormd ter dekking van de afschrijvingslasten van € 600.000 ten laste van de algemene reserve. Dotatie aan de bestemmingsreserve ‘Sociaal Domein’ Over 2021 is een overschot gerealiseerd op Participatie van € 545.602, door middel van resultaatbestemming wordt dit bedrag in 2022 toegevoegd aan de reserve. Dotatie aan bestemmingsreserve ‘Werkbudget energie-neutrale gemeente’ Voor de realisatie van het energietransitieplan 2021 is gedurende een aantal jaar incidenteel budget nodig, de storting vanuit de algemene reserve bedraagt € 2.000.000. Dotatie aan de bestemmingsreserves ‘Regenboog school’, 'Stanislascollege', 'Casaschool, IKC PijnackerNoord' en de Sporthallen De normen voor onderwijshuisvesting en welzijnsaccommodatie zijn geïndexeerd met 4,92%.
Dit heeft tot gevolg dat de bestemmingsreserves die beschikbaar zijn voor de afschrijvingslasten verhoogd moeten worden. Hiervoor wordt € 2.291.652 ten laste van de algemene reserve gebracht in 2022. Dotatie bestemmingsreserve 'Afschrijvingslasten Cultuur' Ten laste van de algemene reserve is een voorbereidingsbudget beschikbaar gesteld van € 381.000 voor de realisatie van het Sociaal Cultureel Centrum in Pijnacker. Dotatie aan de bestemmingsreserve ‘Financiële gevolgen Corona’ De gemeenten worden gecompenseerd voor de financiële gevolgen van Corona. De corona compensatie vanuit de septembercirculaire en de decembercirculaire bedraagt € 353.713. Dotatie aan de bestemmingsreserve ‘Beschermd wonen/Beschermd thuis’ Vanaf 2022 wordt de centrumgemeentetaak Beschermd wonen gedecentraliseerd naar alle gemeenten. Deze reserve werd voorheen beheerd door gemeente Delft. De bijdrage die de gemeene ontvangt bedraagt € 398.197. Dotatie aan de bestemmingsreserve ‘Civiele Kunstwerken’ Door middel van resultaatbestemming is € 852.783 gestort in deze reserve. Dotatie aan de bestemmingsreserve ‘Afschrijvingslasten Woonunits Crisiopvang’ Voor de aanschaf van woonunits is een bestemmingsreserve gevormd van € 1.970.000 ter dekking van de afschrijvingslasten. De storting vindt plaats vanuit de algemene reserve.
Onttrekking aan de bestemmingsreserve "Kapitaallasten onderbouw kunstgrasvelden' Een lagere boekwaarde leidt tot lagere afschrijvingslasten, het overschot wordt onttrokken aan deze reserve en wordt toegevoegd aan de algemene reserve. Onttrekking aan bestemmingsreserve 'Bedrijfsvoering' In 2022 vindt vanuit de reserve Bedrijfsvoering voor € 268.933 aan onttrekkingen plaats. Enerzijds heeft dit te maken met de éénmalige verkoop van verlofdagen en anderzijds met bedrijfsvoering gerelateerde zaken.
14.
Onttrekking aan bestemmingsreserve ‘Sociaal Domein’ Uit deze reserve wordt € 154.796 onttrokken voor de werkzaamheden van het plan "Werken, werken aan en meedoen".
15.
Onttrekking aan bestemmingsreserve 'Huisvesting statushouders' Voor het realiseren van kortlopende en tijdelijke opvangplaatsen voor vluchtelingen uit Oekraïne worden de kosten € 999.422 onttrokken aan de reserve. Voor het opknappen van het Baken 4 voor de tijdelijke huisvesting van vergunningshouders wordt € 15.000 onttrokken aan de reserve. Voor het uitvoeren van het plan rondom de Wet Inburgering en het begeleiden van de ondertussengroep wordt €48.000 onttrokken aan de reserve.
19
AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/
16.
17.
18. 19.
20.
Onttrekking aan bestemmingsreserve ‘Werkbudget energie-neutrale gemeente’ Voor de realisatie van de uitvoeringsprogramma Energieplan 2021 wordt in 2022 € 367.800 ingezet vanuit de bestemmingsreserve ‘Werkbudget energie-neutrale gemeente’. Onttrekkig aan de bestemmingsreserve ‘Beschermd wonen/Beschermd thuis’ Uit deze reserve wordt € 60.000 onttrokken voor werkzaamheden met betrekking tot Beschermd wonen. Onttrekking aan de bestemmingsreserve ‘Civiele Kunstwerken’ Voor de onderhoudskosten wordt € 370.000 onttrokken aan de reserve. Onttrekking aan bestemmingsreserve ‘Implementatie Omgevingswet’ Uit deze reserve wordt € 900.000 onttrokken voor de voorbereiding en uitvoering van de Omgevingswet. Onttrekking aan bestemmingsreserve 'Financiële gevolgen Corona' In 2022 vinden onderstaande onttrekkingen plaats.
Onttrekkingen aan reserve 'Financiële gevolgen Corona' Inzet extra middelen voor sociaal en mentaal welzijn
2022 24.000
Zelftest en mondkapjes voor bijstandsgerechtigden
10.332
Sport en economie
113.275
Innovatiefonds Kunst & Cultuur
97.000
Vrijwilligersorganisatie
60.000
Zelftest vrijwilligersorganisatie
24.200
DVO bijdrage afval
81.167
Totaal
409.974
Voorziening: 1.
2.
3.
Dotatie aan de voorziening ‘FLO Brandweer’ De voorziening FLO Brandweer is op het benodigd niveau gebracht op basis van het overzicht van Veiliheidsregio Haaglanden. De storting vanuit de algemene reserve bedraagt € 68.110. Dotatie aan voorziening 'Metropolitane fietsroute' Voor de aanleg van de Metropolitane fietsroute is een voorziening gevormd van € 2.615.000. De storting vindt plaats vanuit de algemene reserve. Onttrekking aan de voorziening ‘FLO Brandweer’ De voorziening FLO Brandweer is op het benodigd niveau gebracht op basis van het overzicht van Veiliheidsregio Haaglanden.
Een volledig overzicht van alle reserves en voorzieningen treft u aan in bijlage 2.
20
AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/
Ontwikkeling schuldpositie Kasstromen In de Handreiking ‘Andere tijden’ heeft het college een aantal indicatoren gesuggereerd die relevant zijn voor een financieel gezonde gemeente. De VNG heeft in november 2013 een handreiking houdbare gemeentefinanciën opgesteld. De focus ligt daarbij op de schuldpositie, als resultante van de kasstromen (zie figuur). Bij kasstromen gaat het om bedragen die daadwerkelijk door de gemeente worden ontvangen en uitgegeven. Dus niet de exploitatie en het vermogen zoals die er volgens het baten/lasten-stelsel uitzien, maar de feitelijke geldstromen.
Samengevat zijn er drie kasstromen die de schuldomvang beïnvloeden: • in- en uitgaande geldstroom in het kader van de realisatie van begrotingsprogramma’s (exploitatie en onderhoud); • in- en uitgaande geldstroom van investeringen (grondexploitaties, bouwrijp maken); • in- en uitgaande geldstroom in het kader van het aangaan van schulden (financiering). De totale schuld wordt dus hoger of lager door het geheel van positieve en negatieve kasstromen in de exploitatie, de investeringen en de financiering. De verschillende kasstromen en de schuld van de gemeente ontwikkelen zich in grote lijnen als volgt:
21
AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/
Mutaties kasstromen Bedragen x € 1.000
2022
2023
2024
2025
2026
Saldo exploitatie
7.761
7.409
10.244
11.751
7.387
Saldo voorzieningen
-2.098
-2.533
-1.835
-1.340
-1.340
Saldo investering
-5.402
-36.190
-27.971
-21.880
-9.142
Saldo grondexploitaties
5.035
15.835
1.648
-2757
7.011
Saldo rente
-2.653
-2.271
-1.874
-1.504
-1.504
Aflossingen langlopende leningen
-12.875
-12.875
-12.875
-9.875
-9.875
Verstrekken langlopende leningen
0
0
0
0
0
Mutatie kasstroom
-41.020
-22.406
-26.572
-12.867
-3.723
Banksaldo per 01/01
128.832
87.812
65.406
38.834
25.967
87.812
65.406
38.834
25.967
22.244
Aan te trekken leningen Banksaldo per 31/12
Doordat de gemeente haar aandelen Eneco in 2020 heeft verkocht is het banksaldo in 2021 t/m 2026 positief. Gezien de huidige rentestand en de verwachting dat deze de komende jaren niet zal stijgen wordt er geen rekening gehouden met renteontvangsten. In het overzicht is te zien dat het banksaldo ieder jaar afneemt, maar de ervaring leert dat het investeringstempo in de praktijk lager ligt dan waar de planning op is gebaseerd. Er zijn daarom vooralsnog geen plannen om nieuwe geldleningen aan te trekken.
Schuldontwikkeling Eerder heeft de gemeenteraad aangegeven dat de schuldenlast relatief hoog is en heeft het college opdracht gegeven deze de komende jaren te verlagen. In onderstaande tabel wordt weergegeven hoe de totale leningenportefeuille (aangetrokken langlopende leningen) aanzienlijk afneemt en hoe de schuldomvang zich ontwikkelt op grond van de huidige meerjarenbegroting, de actualisatie van de grondexploitaties per 1 januari 2021 en de investeringsplanning (mutatie netto schuld). Ontwikkeling schuldomvang (x € 1.000) Schuldpositie (langlopend aangetrokken) per 1 januari
2022
2023
2024
2025
2026
93.380
80.505
67.630
54.754
44.879
Vordering rekening courant ‘Schatkistbankieren’ per 1 januari
-128.832
-98.400
-73.546
-69.906
-52.311
Mutatie kasstroom, exclusief aflossingen langlopende leningen
-28.145
-9.531
-13.697
-2.992
6.152
Aflossingen langlopende leningen
-12.875
-12.875
-12.875
-9.875
-9.875
Totaalschuld per 31 december
-76.472
-40.301
-32.488
-28.019
-11.155
Totaal inkomsten (exclusief onttrekkingen reserves)
150.870
164.218
136.659
135.750
140.952
7%*
17%
6%
9%
1%
Percentage schuld ten opzichte van inkomsten
De netto schuldpositie is op op 1 januari 2022 negatief en bedraagt circa -€ 36 miljoen (128,8 -/- 93,4). Op basis van deze kadernota loopt de netto schuldpositie op naar circa € 11 miljoen eind 2026. De leningenportefeuille bedraagt op 1 januari 2022 € 93,4 miljoen en neemt jaarlijks af tot iets meer dan € 35 miljoen eind 2026. De komende jaren is sprake van overliquiditeit. Dit is hoofdzakelijk het gevolg van de verkoop van aandelen Eneco in 2020. De VNG spreekt van houdbare gemeentefinanciën als een gemeente ook bij een scenario met economisch slecht weer (met tegenvallende rijksinkomsten, lagere grondverkopen en stijgende rentepercentages) genoeg geld overhoudt om aan de schuldverplichtingen te kunnen voldoen. Zonder dat de noodzakelijke publieke voorzieningen daarbij in de knel komen. In deze benadering is alleen sturen op baten en lasten niet genoeg. Hiervoor is ook inzicht in de geldstromen en de hoogte van de schuld nodig.
22
AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/
De indicator hiervoor is de netto schuldquote (de netto schuld als aandeel van de inkomsten). Voor houdbare gemeentefinanciën moet de toename van de schulden in verhouding blijven met de jaarlijkse inkomsten van een gemeente. Stijgende rentelasten geven extra druk op de exploitatie. Als de exploitatie geen ruimte biedt, moet er meer worden geleend. Dat veroorzaakt meer rentelasten en zo ontstaat een negatieve spiraal. Met andere woorden: het is belangrijk om in de gaten te houden hoeveel ruimte er binnen de begroting is om bestaande schulden af te lossen. In de nota Risicomanagement en weerstandsvermogen 2021 is dit criterium verder uitgewerkt. Uit bovenstaande berekeningen kan worden geconcludeerd dat op basis van de huidige inzichten de netto schuldpositie eind 2026 € 25 miljoen (-11-/-(-36)) hoger zal zijn dan begin 2022. De ratio schuld/inkomsten stijgt van -7% eind 2021 naar -1% eind 2026. Als streefnorm voor de schuldomvang is bij de Begroting 2016 vastgesteld dat de schuldquote (=ratio schuld/ inkomsten) maximaal 100% bedraagt. Momenteel zit de gemeente Pijnacker-Nootdorp ruim 100% onder deze streefnorm.
23
AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/
Programma's
24
AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/
Ruimte en wonen Activiteit
Resultaat
Toelichting status
Programma: 01 Ruimte en wonen Hoofdactiviteit (rol): 1.01 Regisseren uitbreidingen in nieuwe woonmilieus Voorbereiden en organiseren randvoorwaarden voor realisatie woningbouwprojecten
Rapportage voortgang en halfjaarlijkse De actualisatie van de grondexploitaties actualisatie projecten en grondexploitaties per 1 januari 2022 wordt in juni aan de raad aangeboden. Start bouw eerste fase vrije sector woningen in Tuindershof
De bouw van de eerste fase van zowel de vrije sector woningen als de sociale huurwoningen in Tuindershof is in april 2021 gestart. Inmiddels zijn de eerste woningen opgeleverd.
Start sanering Centrumlijn-Zuid
De saneringsaanvraag voor Centrumlijn Zuid is ingediend bij de Omgevingsdienst Haaglanden (ODH). De behandeling bij de ODH heeft vertraging opgelopen omdat er onvoldoende capaciteit beschikbaar is. Daarover is inmiddels contact met het Impulsteam van ODH. De vertraging is vooralsnog niet kritiek in de planning van het gehele project.
Start verkoop eerste fase vrije sector woningen in De Scheg
De eerste woningen gaan vanaf medio 2022 in de verkoop. De verwachting is dat de bouw vervolgens start in de eerste helft van 2023.
Start verkoop en bouw vierde fase vrije sector woningen Park van Buijsen
De verkoop en start bouw van fase 4 van Park van Buijsen loopt conform planning. De laatste grondgebonden woningen worden in april 2022 opgeleverd. Het volledig woonrijpmaken van fase 4 en de definitieve ontsluiting van fase 1 t/m 3 wordt in 2022 afgerond, Inmiddels is gestart met de ontwikkeling van het laatste woongebouw in dit gebied (De Juffer) aan de Plas van Van Buijsen. Start bouw staat gepland voor het vierde kwartaal van 2022.
Start voorbereiding ontwikkeling Oranjepark
De gemeente heeft de ambitie om deze binnenstedelijke locatie integraal te ontwikkelen en transformeren tot woongebied. Op dit moment wordt gewerkt aan het in beeld brengen van proces, planning en eerste inhoudelijke kaders om te komen tot realisatie van woningbouw op deze locatie. Wij verwachten de raad in het tweede of derde kwartaal van 2022 een startnotitie ter besluitvorming te kunnen voorleggen.
Vastgesteld bestemmingsplan Hart van Nootdorp en Vrijenban II
Het bestemmingsplan vertaalt de gebiedsvisie voor Hart van Nootdorp naar juridisch planologische regels. In december heeft de gemeenteraad het bestemmingsplan vastgesteld. Daarmee is het beoogde resultaat bereikt. Het voorontwerpbestemmingsplan Vrijenban II is in november vrijgegeven voor inspraak. Tijdens deze periode zijn inspraak- en overlegreacties ontvangen. Deze worden beantwoord en zullen samen met het (gewijzigde) ontwerp in de eerste helft van 2022 aan de raad worden aangeboden. Vaststelling van het bestemmingsplan staat vervolgens gepland voor eind 2022.
Hoofdactiviteit (rol): 1.02 Regisseren van het woningaanbod voor doelgroepen In overleg met partners maatregelen uitwerken gericht op vermindering krapte in aanbod voor lokale doelgroepen
25
AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/
Checklist eisen woningbouw bij nieuwe ontwikkelingen
In 2020 heeft de raad de Woonagenda voor 2020-2021 vastgesteld. Hierin staat dat we een checklist ontwikkelen die gebruikt kan worden bij nieuwe projecten. De checklist biedt een overzicht van
Activiteit
26
AH Formatter V7.1 MR2 https://www.antennahouse.com/
Resultaat
Toelichting status uitgangspunten en beleid rondom nieuwe woningbouwontwikkelingen. De checklist wordt in mei 2022 ter informatie aan de nieuwe raad aangeboden.
Lokale prestatieafspraken 2022
Ieder jaar maakt het college nieuwe prestatieafspraken met de woningcorporaties in de gemeente. Hierin staan o.a. afspraken over verkoop- en huurbeleid, duurzaamheid en het huisvesten van de verschillende doelgroepen. Op 1 juli 2021 heeft de gemeente de biedingen van de woningcorporaties ontvangen. In december 2021 zijn de prestatieafspraken getekend. Deze afspraken gelden voor 4 jaar maar kunnen tussentijds bijgesteld worden als omstandigheden daar aanleiding toe geven.
Nieuwe woningmarkafspraken regio Haaglanden
In 2019 zijn we in de woningmarktregio Haaglanden gestart met het project Nieuwe Woningmarktafspraken. Hierin maken we als regio (samen met de corporaties, huurdersverenigingen en de provincie) afspraken over de omvang van de (sociale) woningvoorraad, de beschikbaarheid en wijze van monitoren. Dit alles is vastgelegd in het tussenakkoord waarover de raad in november via de actieve informatieplicht is geïnformeerd. In februari 2022 hebben de wethouders Wonen besloten om de discussie over de inhoud en de planning voor een mogelijk eindakkoord over te laten aan de nieuwe wethouders. Daarmee blijft het onzeker of er na het tussenakkoord ook nog een eindakkoord komt.
Rapportage voortgang en halfjaarlijkse actualisatie ontwikkeling woningbouwvoorraad
In december 2020 heeft de raad besloten om eenmaal per jaar door middel van een infographic geïnformeerd te worden over de ontwikkelingen van de woningvoorraad. De raad ontvangt de infographic "Monitor Wonen" in mei.
Verdiepend onderzoek wonen en zorg
In 2020 heeft de raad de Woonagenda voor 2020-2021 vastgesteld. Hierin staat opgenomen dat we een verdiepend onderzoek naar de woonbehoefte van senioren gaan uitvoeren. De uitkomsten van het onderzoek gebruiken we bij het invullen van de nieuwbouwopgave en de ambitie om (kleinschalige) woonzorgvoorzieningen te ontwikkelen. Het onderzoeksrapport is in december opgeleverd en wordt gebruikt om een aanvullend hoofdstuk te schrijven voor de Woonvisie. Deze toevoeging is gepland voor de tweede helft van 2022.
Verkenning maatregelen doorstroming in Pijnacker-Nootdorp
In 2020 heeft de raad de Woonagenda voor 2020-2021 vastgesteld. Hierin staat dat er een regionaal onderzoek naar doorstroming wordt uitgevoerd. Op basis van deze uitkomsten verkent de gemeente (samen met woningcorporaties) hoe de doorstroming binnen de gemeente verbeterd kan worden. Het regionale onderzoek is inmiddels afgerond. Met de woningcorporaties is een startnotie opgesteld. In het eerste kwartaal van 2022 wordt een overzicht met opties en instrumenten voor het verbeteren van de doorstroming gepresenteerd, waarna de raad in juni 2022 wordt geïnformeerd.