Bijlage Toelichting Initiatief Tiny Houses in Pijnacker-Nootdorp

Bijlage: Toelichting initiatief Tiny Houses in Pijnacker-Nootdorp

1

Inleiding Initiatiefgroep SPOT wil graag een project opstarten voor de plaatsing van Tiny Houses in PijnackerNootdorp. Middels dit document willen we graag een nadere toelichting geven op ons initiatief.

Inhoud • • • • • • •

2

Tiny Living: Wat is dat? De voordelen Succesverhalen Tiny Houses in Pijnacker-Nootdorp Initiatiefgroep SPOT Het netwerk van SPOT Contact

3 4 5 6-7 8-10 11 12

Tiny Living: Wat is dat? In dit hoofdstuk gaan wij kort in op wat Tiny Living nu precies inhoudt, welke wetten/ besluiten erbij komen kijken en wat de voordelen zijn. In deze bijlage benoemen wij enkel de hoofdlijnen. Verdere details zullen wij uitwerken in ons projectplan.

Tiny Living

Tiny Living betekent bewust wonen in kleine, vrijstaande woningen, genaamd Tiny Houses, van maximaal 50m2. Tiny House bewoners kiezen bewust voor klein wonen. Niet alleen om slechts die ruimte in te nemen die je nodig hebt, ook zijn veelgehoorde argumenten het hebben van minder spullen (‘ontspullen’), duurzamer en betaalbaarder leven én meer binding met de directe omgeving en de natuur. Het betreft hiermee veel meer dan alleen wonen in een klein huisje. Het is een bewuste levensstijl: Tiny Living.

Tiny Houses

Tiny Houses wijken qua bouw bewust af van traditionele woningen. Vanwege de beperkte oppervlakte, slim bouwen en gebruik maken van duurzame bouwmaterialen en voorzieningen, waaronder watermanagementsystemen en zonnepanelen, is de ecologische voetafdruk van een Tiny House bijzonder klein ten opzichte van traditionele, bakstenen woningen. Een Tiny House staat op ca. 100 -150m2 grond en wordt ofwel geheel off-grid (zonder publieke voorzieningen) ofwel deels off-grid (bijvoorbeeld alleen aangesloten op het net) gebouwd. Afhankelijk van de bestemmings- en toekomstplannen van de gemeente kan deze grond worden gekocht of voor tijdelijke bewoning worden gehuurd. De Tiny Houses zijn over het algemeen laag gebouwd en worden vaak prefab op de locatie geplaatst. Ook

zijn er mobiele varianten, zodat ze als aanhanger - bijvoorbeeld aan het einde van de termijn van tijdelijke bewoning - weer verplaatst kunnen worden. Of het nu om permanente of verplaatsbare Tiny Houses gaat, het doel is echter altijd hetzelfde: een lagere belasting op het milieu en de omringende omgeving. Tiny Houses zijn volwaardige, moderne en duurzame woningen. Veel Tiny House bewoners bouwen (gedeeltelijk) zelf, onder andere om kosten te besparen en bewustere keuzes te maken. In overleg met de gemeente kunnen welstandseisen toegepast worden, om zo een uiterlijk te creëren waarbij de Tiny Houses aansluiten op het gewenste aangezicht, gemeentelijke wooneisen en de omringende natuur.

hiervoor is de molenaarstrap: deze trap is steiler en vaak smaller dan een gewone trap en daardoor ideaal voor een kleiner huis. Op basis van een gelijkwaardigheidsargumentatie kan een molenaarstrap ondanks het bouwbesluit goed worden gekeurd (klein, 2019). Een eis, bij permanente woning, waar vanaf 2021 niet van af kan worden geweken zijn de BENGeisen. ‘BENG’ staat voor ‘bijna-energieneutraal gebouw’ (geffen, 2017), verdeeld over 3 eisen, te weten: • Maximale energiebehoefte • Maximaal primair fossiel energiegebruik • Minimaal aandeel hernieuwbare energie

Wetten/besluiten

Voor het bouwen van een Tiny House moet er een omgevingsvergunnning worden aangevraagd. De Omgevingswet staat voor een goed evenwicht tussen het benutten en beschermen van de leefomgeving (Bull, 2022). De overheid wil met deze wet, ingaande 1 januari 2024 de regels van ruimtelijk ontwikkelingen vereenvoudigen, waardoor bouwprojecten makkelijker te starten zijn (Rijksoverheid, n.d.). Daarnaast moet er worden gebouwd volgens het Bouwbesluit. Dit besluit beschrijft voorschriften voor veiligheid, gezondheid, bruikbaarheid, energiezuinigheid en milieu waaraan een woning moet voldoen. Hierbij is een onderscheid te maken in eisen voor permanente en voor tijdelijke woningen. (Bull, 2022). Er kan echter in beide gevallen worden afgeweken van de uitgangspunten binnen het bouwbesluit, mits dit goed wordt onderbouwd. Een voorbeeld 3

De voordelen Zoals hiervoor aangegeven kan Tiny Living worden gezien als een nieuwe, duurzame manier van wonen en leven, die de volgende voordelen biedt:

Betaalbaar en prettig wonen •

• •

4

Betaalbaarheid. Een Tiny House bouwen kost tussen de € 15.000 en € 90.000 (Huurstunt, 2023), terwijl de prijs van een gemiddelde koopwoning in 2022 € 432.000 was (CBS, 2023). Lagere maandlasten. Minder verbruik van nutsvoorzieningen en meer duurzame opwekking van energie. Woonplezier wordt belangrijker geacht dan de verkoopwaarden. Daarmee zijn Tiny Houses bewust gekozen woningen in plaats van investeringsobjecten.

Duurzaam en bewust wonen • •

•

De ecologische voetafdruk wordt verkleind. Consuminderen door het verlagen van afval, energie- en waterverbruik. Mileubewust leven. Het contact met de natuur in het dagelijks leven wordt vergroot, waardoor meer milieubewuste keuzes worden gemaakt, zoals bijvoorbeeld het zelf verbouwen van groente en fruit. Door de kleinschaligheid van een Tiny House wordt er veel buiten geleefd. In combinatie met een betere werk/privébalans kan ook dit bijdragen aan een goede mentale gezondheid.

Sociale verbinding •

•

Verbinding met elkaar. Omdat Tiny Living een bewuste levensstijl is, is er vaak sprake van sterke gemeenschapszin onder de bewoners. Door het vormen van een community, ontstaat hiermee ook meer tijd voor elkaar. Verbinding met de buurt. Ook is er meer verbinding met de buurt door maatschappelijke activiteiten (denk aan open dagen, sportactiviteiten en workshops). Een goede onderlinge relatie tussen de gemeente, omwonenden en Tiny House bewoners is dan ook zeer wenselijk.

Voor

Na

Succesverhalen Om een beeld te geven wat Tiny Living kan betekenen voor een gemeente volgt hierboven een impressie van het geslaagde Tiny Living project van de initiatiefgroep Tiny House in MiddenDelfland. Wij hebben dit project gekozen omdat de gemeente Midden-Delfland dicht bij die van u ligt en bereid is om haar ervaringen te delen. De gemeente Midden-Delfland staat er voor open om verdere informatie te bieden over wat een dergelijk project precies inhoudt en kan betekenen voor de gemeente Pijnacker-Nootdorp. Daarnaast hebben wij goed contact met de bewoners van de Tiny House community ‘De Kluit’ in Midden-Delfland.

Meer Tiny House succesverhalen

Ook de gemeente Delft staat open om haar ervaringen en verhaal met de Tiny House community ‘Het Pionierskwartier’ in Delft te delen. Mocht u nog meer belangstelling hebben naar succesverhalen binnen het concept Tiny Living, dan verwijzen wij nu naar de website van ‘Marjolein in het klein’. Hier vindt u vele succesverhalen, maar ook uitgebreide randinformatie over het concept Tiny Living. 5

Tiny Houses in Pijnacker-Nootdorp De gemeente Pijnacker-Nootdorp spreekt ons erg aan door de grote hoeveelheid groen en de centrale ligging in de Randstad. In een tijd waar natuurbehoud en verduurzaming essentieel zijn maar ook de woningnood hoog is, geloven wij dat er een unieke kans ligt voor Tiny Houses in Pijnacker-Nootdorp.

1. Onderscheidend groen

Door op de locatie veel groene ruimte tussen de huisjes te laten en dit openbaar toegankelijk te houden ontstaat een aantrekkelijke openbare ruimte voor bewoners en omwonenden om te ontspannen. De bewoners zullen zich inzetten om de biodiversiteit op de locatie te verhogen en bezoekers te inspireren.

Een Tiny House community heeft veel weg van de gewaardeerde buurtschappen in PijnackerNootdorp en zou een multifunctionele rol kunnen vervullen. Zo biedt het een kans op de woningmarkt voor onder andere starters, blijft de locatie groen of wordt deze vergroend, kan het dienen als buffer en verbinding tussen de woonkernen en natuur en wordt de biodiversiteit verhoogd. De community zou ook een proeftuin kunnen zijn voor duurzame innovaties, bijvoorbeeld gericht op de uitdagingen die komen kijken bij de energietransitie en het waterbeleid.

2. Karakteristieke woon & leefomgeving

Omgevingsvisie 2050: ‘Verbonden met elkaar‘

4. Een veerkrachtige leefomgeving

In de omgevingsvisie ‘verbonden met elkaar’ voor de gemeente in 2050 zien we veel raakvlakken met de ambities van de gemeente en wat een Tiny House community kan bieden. Zie hiernaast hoe een Tiny House community volgens ons aan zou sluiten op ontwikkelingslijnen 1,2 en 4.

6

Naast dat de community zelf een hechte gemeenschap zal zijn, zouden we met kleine activiteiten als koffie uurtjes voor ouderen en duurzame workshops de hele buurt willen betrekken en samenbrengen. De Tiny Houses zullen een kans bieden aan starters om in deze mooie gemeente te wonen, kunnen de woningnood verlichten door de relatief snelle bouwmethoden en bevorderen doorstroming.

De locatie zou natuurinclusief en autovrij worden ingericht en er blijft veel ruimte voor natuur. Deze natuur is slim ingericht om extreme weersomstandigheden op te vangen en de biodiversiteit te verhogen. De Tiny House zullen gebouwd worden met duurzame en zoveel mogelijk gerecyclede materialen en zijn grotendeels off-grid, waardoor ze vooruit lopen op de energietransitie en kunnen dienen als inspiratiebron.

Onderzoekslocatie gronddepot

Het gronddepot aan de Sportlaan dat in de omgevingsvisie is aangewezen als onderzoeksgebied is in onze ogen uitstekend geschikt als locatie voor Tiny Houses. Een groene, natuurinclusieve Tiny House community zou een mooie overgang en verbinding zijn tussen de woonkernen en nabijgelegen natuurgebieden. Doordat Tiny Houses relatief snel gebouwd kunnen worden en grotendeels zelfvoorzienend zijn, zou dit gebied al op vrij korte termijn kunnen dienen als kans voor starters in de woningmarkt en verrijking van de natuur. Bestaande Tiny House locaties in de omgeving zijn zo ingericht dat er op ongeveer elke 500-800m2 een huisje staat. Hiervan hoort meestal 150250m2 bij het huisje en de rest valt onder openbare natuur, paden en gedeelde voorzieningen. Op de helft van het gronddepot zouden dus al ruim 20-30 Tiny Houses kunnen staan en zo zou het gebied ook nog een ander bestemmingsplan kunnen dienen. 7

Initiatiefgroep SPOT Wij zijn SPOT een Tiny House initiatiefgroep die de wereld én de gemeente Pijnacker-Nootdorp graag mooier, socialer en duurzamer wil maken! Alle leden van SPOT maken zich hard voor het creëren van een duurzame woonplek die inwoners verbindt met elkaar, de natuur en de buurt. Door creativiteit te gebruiken willen wij mensen inspireren om eenvoudiger, inclusiever, vrijer en gezonder te leven. Met de organisatie van SPOT komen wij tweewekelijks bijeen om onze Tiny House droom te verwezenlijken. Om de organisatie wendbaar te houden, hebben we deze beperkt tot maximaal 8 leden. Naast de leden van de organisatie zijn er nog meer leden, die we op de hoogte houden van onze vorderingen. Wij stellen jullie graag de leden van de organisatie voor op de volgende pagina. 8

In dit filmpje vertellen wij meer over SPOT: https://www.youtube.com/watch?v=CBDxMEBIejo

Verbinding Duurzaamheid Vrijheid Creativiteit Eenvoudig leven

Roos | Beleidsmedewerker waterkwaliteit

Hessel | Product ontwerper

Tess | Sociaal ontwerpster

Yaro | Duurzame ondernemer

“Bijdragen aan mijn leefomgeving en de natuur: dat doe ik nu vanuit een woongroep in het groene Delfgauw, en straks liefst vanuit een duurzaam, zelfgebouwd huisje hier in de buurt!”

“Zelf een super innovatief, duurzaam huisje en een manier van leven ontwerpen en daarmee te inspireren om bij te dragen aan de verduurzaming van de maatschappij is voor mij als ontwerper de ultieme uitdaging!”

Kim | Recherchekundige (politie)

Margré | Beeldend kunstenaar

Johan | Sociaal ondernemer

Tim | Medewerker internal sales

“Een levensstijl in verbondenheid met anderen en de natuur, waar we weer vaker buiten zijn, nieuwe vaardigheden ontwikkelen en zo goed mogelijk voor elkaar en onze omgeving zorgen, dat is waar ik enthousiast van word!”

“Als starter op de woningmarkt zijn de kansen beperkt. Tiny wonen maakt dat ik zelf initiatief kan nemen voor een eigen oplossing. Hierbij wil ook bijdragen aan een sociale leefomgeving in de community en voor in de buurt.”

“Ik zet graag mijn ontwerp skills in voor het oplossen van maatschappelijke en duurzaamheids-vraagstukken, omdat ik geloof dat samenwerken en creatief denken een centrale rol spelen voor een duurzame toekomst.”

“De nood is hoog om wonen weer betaalbaar te maken. Tiny Houses zie ik als een prachtige oplossing voor bijvoorbeeld starters en alleenstaanden: kleine, betaalbare woningen met oog voor duurzaamheid en de omgeving!”

“Ik wil mijn voetafdruk zo klein mogelijk houden: professioneel door een duurzaam logistiek bedrijf te runnen, en privé door een minimalistische levensstijl te leiden in een 100% off-grid Tiny House.”

“De fundering versterken van mijn zelfvertrouwen en van onze toekomst door zelf kleiner te bouwen binnen een gemeente die verbonden is met elkaar.” 9

SPOT: De community

Wat wij voor ons zien is een open gemeenschap, een plek waar inwoners van Pijnacker-Nootdorp kunnen ervaren hoe het is om minder als vreemden en meer als vrienden samen te leven. Een plek waar iedereen welkom is, waar wonen minder kost en meer oplevert. Waar we het niet erg vinden om comfort in te leveren en zo de natuur en elkaar een handje te helpen. Dat klinkt misschien nog abstract, maar wij hebben een duidelijk beeld voor ogen. Onze community zou er, in combinatie met natuur, bijvoorbeeld zo uit kunnen zien als de tekening hiernaast. Een kleinschalige woongemeenschap in PijnackerNootdorp, met een gemeenschappelijke ruimte waar ook buurtgenoten zich welkom voelen en waar activiteiten kunnen plaatsvinden. Een kippenhok, een moestuin of voedselbos, waar we zelf eten kunnen kweken volgens de principes van de permacultuur en waar anderen inspiratie kunnen opdoen om dit ook zelf te gaan proberen. Eventueel een helofytenfilter, zodat er geen riool hoeft aangelegd te worden en het afvalwater natuurlijk gezuiverd kan worden. Zonnepanelen om duurzaam stroom op te wekken, watertanks en waterfilters om regenwater te gebruiken. De mogelijkheden zijn eindeloos. Een duurzame co-working space waar ook buurtbewoners kunnen komen werken? Een plaats voor workshops en yoga of sportlesjes?

Natuurinclusief

Met de expertise vanuit onze groep kunnen we een natuurinclusieve inrichting van het terrein ontwerpen, gebaseerd op de ontwerpprincipes van de permacultuur. Dat betekent onder andere dat we de drie ethische principes hanteren: zorgen voor elkaar, zorgen voor de aarde en eerlijk delen. Maar ook bijvoorbeeld het sluiten van kringlopen, 10

het opvangen van energie, het gebruik van hernieuwbare grondstoffen, inzetten op diversiteit, een inrichting met verschillende begroeiingslagen en een zone voor enkel natuur. Hoe ziet dat eruit? Veel groen, bomen en hagen, beplanting met inheemse soorten om de biodiversiteit te versterken, schuil- en broedplaatsen voor vogels, insecten en

egels, poelen met natuurvriendelijke oevers en een voedselbos voor duurzame voedselproductie. Het precieze ontwerp stemmen we af op de lokale water-, bodem- en ecologische karakteristieken. Zo creëren we niet alleen een fijne woonplek voor onszelf, maar ook voor de natuur.

Het netwerk van SPOT Omdat wij als groep al geruime tijd bestaan, hebben we een groot netwerk opgebouwd waaruit we kunnen putten. Dit betekent dat wij én de gemeente het niet alleen hoeven te doen. Er zijn vele bestaande Tiny House gemeenschappen die het wiel al eens uitgevonden hebben, vele gemeentes die het experiment al aangegaan zijn en hun ervaringen graag delen en vele organisaties die met kennis en kunde bijstand verlenen om een Tiny House community te helpen ontstaan. Op dit moment hebben we een netwerk waarin architecten, juristen, voedselbos en permacultuur experts, ecologen en stedenbouwkundigen die graag met ons meedenken.

Tiny House Communities

We hebben daarnaast contact met diverse bestaande Tiny House communities: • De Tiny House community Kluit in Midden-Delfland (zie https://www. tinyhousemiddendelfland.nl/). • De Tiny House community de Kleine Burg in Rotterdam (zie https://www.dekleineburg.nl/). • De Tiny House community Duinvallei in Katwijk (zie https://tinyhousesduinvallei.nl/) • De Tiny House community Het Pionierskwartier in Delft (zie https://www.pionierskwartierdelft. nl/) • De Tiny House community in Dordrecht (zie …)

Gemeentes

En ook met diverse gemeenten waarin Tiny House communities staan hebben we contact. Deze gemeentes staan ervoor open om meer over Tiny Houses te vertellen vanuit de ervaring van de gemeente. • De gemeente Midden-Delfland denkt graag mee met andere gemeenten die van plan zijn om een project op te zetten. • De gemeente Delft (Wethouder Karin Schrederhof). …

Tiny House Organisaties

Ook staan we in contact met organisaties die Tiny House projecten faciliteren en al veel kennis hebben over de praktische stappen naar de realisatie van een project: • De organisatie Minitopia welke helpt bij het realiseren van Tiny House projecten (zie https:// www.minitopia.eu/) • De Kleine Klussers die op aanvraag Tiny Houses bouwen of in ruimte voorzien waar men zelf een Tiny House kan bouwen (zie https:// tinyhouseacademy.nl/kleineklussers/) • Testlab Nieuwe Natuur & Klein Wonen, een samenwerking tussen Natuurverdubbelaars en het Instituut voor Maatschappelijke Innovatie, met ondersteuning van het Ministerie van LNV en het Ministerie van Binnenlandse Zaken (zie https://www.testlab-nnkw.nl/ en http://www.testlab-nnkw.nl/wp-content/ uploads/2021/02/2018-feb-nieuw-bos-enklein-wonen.1f8ea4-2.pdf) • Possible Landscapes, een initiatief wat boeren, ecologie-experts en beleidsmakers samen brengt om natuurinclusieve (woon)omgevingen te realiseren (zie https://biobasedcreations.com/ project/possible-landscapes/) 11

Contact Indien u vragen heeft naar aanleiding van de brief en bijlage van initiatiefgroep SPOT kunt u contact met ons opnemen. We komen graag in contact! Email: tinyhousegroepspot@gmail.com Telefoon (Roos): +31627212407

12