Bijlage: Memo Voortgang Brede SPUK 2024

Memo

zaaknumme r berichtnum mer

1550569

aan van afschrift datum onderwerp status

Gemeenteraad College B&W

1417262

5 februari 2025 Voortgang Brede SPUK in 2024 Actieve informatie

De Brede SPUK-regeling is voor alle gemeenten in Nederland beschikbaar gesteld voor het stimuleren van sport en bewegen, het bevorderen van gezondheid en het versterken van de sociale basis. Met de uitvoering van de Brede SPUK wordt gewerkt aan een gezonde generatie in 2040. De Brede SPUKregeling is voor alle gemeenten in werking gesteld om interventies en projecten uit te kunnen voeren. Deze afspraken zijn vastgelegd in het Landelijk Sportakkoord, het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het IZA. Voor u ligt de memo over de voortgang van de uitvoering in 2024 van het lokale integrale plan van aanpak Brede SPUK. Het integrale plan van aanpak Brede SPUK, sluit aan op het gemeentelijk beleid op het gebied van gezondheid en sport. Het lokale plan is bij het opstellen in 2023 integraal afgestemd met medewerkers van de verschillende afdelingen binnen de gemeente, de GGD Haaglanden, de JOGGregisseur en andere maatschappelijke partners. GGD Haaglanden adviseert over de ketenaanpakken Valpreventie, Kind naar Gezonder Gewicht en Kansrijke Start. Op 30 november 2023 heeft er een presentatie plaatsgevonden over het plan van aanpak Brede SPUK voor de gemeenteraad.

Thema’s In het plan van aanpak Brede SPUK regeling 2024 t/m 2026 zijn de volgende twee hoofdthema’s genoemd, met daarbij verschillende deelthema’s: 1. Sport, bewegen en cultuur a. Lokaal Sportakkoord b. Brede Regeling Combinatiefuncties (BRC) 2.Gezondheid en Sociale basis a. Terugdringen Gezondheidsachterstanden b. Kansrijke Start

pagina

1/4

Memo

c. Mentale Gezondheid d. Aanpak overgewicht en obesitas e. Leefomgeving f. Valpreventie g. Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) & Vroeg signalering alcoholproblematiek h. Versterken sociale basis i. Mantelzorg j. Eén tegen Eenzaamheid k. Welzijn op recept U wordt middels deze memo meegenomen in de stand van zaken per thema. Deze stand van zaken zijn zo goed als mogelijk gestaafd met cijfers, opgehaald eind najaar 2024. Het document sluit af met een vooruitblik op 2025. 1.

Sport, bewegen en cultuur

a. Lokaal Sportakkoord In 2023 is het Sportakkoord PN 2023-2026 opgesteld, als vervolg op eerdere akkoorden en gebaseerd op het landelijke Sportakkoord II: ‘Sport versterkt’. De doelen zijn onder andere het vitaler maken van sportaanbieders, extra aandacht voor kwetsbare inwoners, een veilige sportomgeving en het verbeteren van motorische vaardigheden bij de jeugd. De uitvoering gebeurt samen met sportaanbieders, Team4Talent (T4T), beweegcoaches, onderwijs- en kinderopvanginstellingen en andere partners. b. Brede Regeling Combinatiefunctionarissen (BRC) Team 4 Talent (T4T) stimuleert sport- en beweegdeelname onder de jeugd van 0-23 jaar en ondersteunt sportverenigingen. Daarnaast zijn er beweegcoaches voor senioren, aangepast sporten en mensen met chronische aandoeningen. Zij werken samen met lokale sport- en beweegaanbieders en maken deel uit van het netwerk Gezonde Leefstijl. Ook cultuurparticipatie wordt bevorderd door cultuurcoaches binnen T4T, die zich richten op een gevarieerd cultuuraanbod voor jongeren en samenwerking met lokale culturele partners. De activiteiten van sport- en cultuurfunctionarissen en beweegcoaches zijn opgenomen in werkplannen voor 2024 en verder, die jaarlijks worden geëvalueerd en bijgesteld. 2. Gezondheid en Sociale basis a.

Terugdringen gezondheidsachterstanden Hoewel Pijnacker-Nootdorp gemiddeld een gezonde gemeente is, zijn er gezondheidsvraagstukken zoals overgewicht en lage beweegparticipatie onder inwoners. We zetten in op interventies zoals de JOGGregisseur, beweegkuur Gecombineerde Leefstijl Interventie (GLI) en Fitstap om een gezonde leefstijl te stimuleren. Deze interventies richten zich op verschillende doelgroepen en worden ondersteund door lokale partners. Het doel is dat elke inwoner de mogelijkheid heeft om een gezonde leefstijl te ontwikkelen, ongeacht leeftijd of financiële situatie. Met het Fitstap programma zijn er continue 25 deelnemers actief geweest. Van de zomergroep 2024 hebben alle 10 de deelnemers de shuttlewalk eindtest aanzienlijk verbeterd. Ze lopen meer meters in hetzelfde tijdsbestek. Vrijwel alle deelnemers stromen uit naar ander beweegaanbod zoals wandelgroep IJsclub en PowerWalk. Enkele deelnemers stromen door naar de beweegkuur GLI. Vanaf september 2024 is het lokale platform Fitstap geïntegreerd met wandel.nl. b. Kansrijke Start Vanaf 1 januari 2024 zijn we gestart met een Ketenaanpak Kansrijke Start op, gericht op de eerste duizend dagen van een kind en ondersteuning van kwetsbare (aanstaande) ouders. Een lokale coalitie, platform 't jonge kind Pijnacker-Nootdorp, werkt samen om vroegtijdig problemen te signaleren en hulp te bieden.

In 2024 zijn interventies zoals voorlichting, babystartpakketten en trainingen voor pedagogisch medewerkers ingezet. Het doel is om kinderen een optimale kans op een goede toekomst te bieden door samenwerking tussen medische en sociale professionals.

pagina

2/4

Memo

c. Mentale Gezondheid Bijna de helft van de jongvolwassenen en een groeiend aantal 65-plussers in de gemeente heeft psychische klachten. De gemeente zet in op activiteiten om de mentale weerbaarheid te vergroten, met speciale aandacht voor jongeren. In 2024 is een deel van het budget besteed aan interventies voor jongeren, zoals voorlichting op twee locaties door wereldkampioen straatvoetbal Nasser El Jackson. Daarnaast is het ´Gezonde School´ programma uitgebreid met het programma ´Welbevinden op school´, met als doel het versterken van de mentale gezondheid van leerlingen te versterken. Dit is in samenwerking met een Gezonde School-coördinator binnen de school en met een adviseur van de GGD Haaglanden opgezet. Het landelijke expertisecentrum Trimbos is ook betrokken. In 2024 is de voorbereiding voor dit programma afgerond en deze start in 2025. d. Aanpak overgewicht en obesitas We zetten de Ketenaanpakken Kind naar Gezonder Gewicht (KnGG) en GLI in om overgewicht en obesitas te verminderen. De GLI wordt al succesvol ingezet, met extra beweegaanbod via de Beweegkuur. Eind 2024 volgen 138 mensen de GLI BeweegKuur (Delfgauw: 18, Pijnacker: 101, Nootdorp: 16, Elders: 3). Een groep van circa 15 personen zijn nog niet meegenomen in deze cijfers. Momenteel is er sprake van een wachtlijst van zo'n 50 mensen, zij stromen de komende maanden in.

In 2024 is er verder gewerkt aan een projectplan voor de Ketenaanpak GLI en KnGG, met de JOGGregisseur en JGZ als centrale zorgverlener. Concrete afspraken en netwerkbijeenkomsten zijn georganiseerd om een sluitende keten van signalering, ondersteuning en zorg te bieden. Eind 2024 zijn er betreft KnGG concrete regionale afspraken gemaakt, waaronder een afspraak tussen de centrale zorgverlener (JGZ) en zorgverzekeraar DSW over vergoeding. Ook is er lokaal met de belangrijkste betrokken partijen een plan van aanpak gemaakt en getekend over de prioriteiten op het gebied van aanpak overgewicht en obesitas bij kinderen. Twee jeugdverpleegkundigen zijn eind 2024 gestart met de opleiding tot Centrale zorgverlener (CVZ). Tevens zijn er extra weegmomenten op 4 basisscholen geïntroduceerd. Tot slot, medewerkers van kinderopvangorganisaties in de gemeente Pijnacker- Nootdorp worden opgeleid tot coach Gezonde Kinderopvang. Deze training is gebaseerd op de gebruikelijke train-de-trainer van het programma Gezonde Kinderopvang. Deze coach is het aanspreekpunt voor gezonde leefstijl binnen de organisatie, schoolt de collega’s en zorgt dat aandacht voor een gezonde leefstijl geborgd is in het dagelijks werk en beleid. e. Leefomgeving We streven naar een veilige leefomgeving die uitnodigt om te bewegen en te ontmoeten.

In 2023 is een hittestresstest uitgevoerd en een lokaal hitteplan gepubliceerd. In het najaar van 2024 wordt een koelteplek aan de Laan der Zeven Linden in Delfgauw gerealiseerd, waar inwoners kunnen rusten en afkoelen. Deze plek is vooral ingericht voor ouderen en kinderen. f. Valpreventie We hebben een Ketenaanpak Valpreventie ingericht om het aantal valincidenten onder 65-plussers te verminderen. In 2024 zijn 65-plussers met een verhoogd valrisico gesignaleerd en gescreend, met doorverwijzing naar het programma Blijft Staan. Na de interventies wordt gezorgd voor voldoende structureel sport- en beweegaanbod. Tot december 2024 hebben ruim 300 senioren een valrisico-inschatting gehad en 131 senioren hebben deelgenomen aan de interventie ‘Pijnacker-Nootdorp Blijft Staan’. In totaal hebben 118 senioren de volledige interventie afgerond. Hierbij gaat het in totaal om 12 groepen. Uit de enquête na de lessenreeksen blijkt het volgende: -81% ervaart minder valangst na het afronden van ‘Blijft Staan’. -78% voelt zich stabieler na ‘Blijft Staan’. -89% is reeds bekend met het lokale beweegaanbod. -Gemiddeld cijfer: 8,3. g.

pagina

3/4

OKO en vroeg signalering alcoholproblematiek

Memo

We zetten in op een rookvrije omgeving en het terugdringen van overmatig alcohol-, tabak- en genotsmiddelengebruik. Er is een netwerkoverleg genotsmiddelenpreventie gevormd met diverse partners om trends en ontwikkelingen te bespreken. In 2024 is het programma "Rookvrij en Fitter" ingezet, waarbij 50 inwoners deelnamen met als doel het stoppen met roken. h. Versterken van de sociale basis We streven naar een sterke sociale basis, waarin inwoners elkaar ontmoeten, ondersteunen en helpen. Vrijwilligerswerk is essentieel, met 27,7% van de inwoners actief als vrijwilliger. In 2024 zijn activiteiten zoals de vrijwilligersprijs en een workshopdag voor vrijwilligers en professionals georganiseerd. Met als doe de financiële zelfredzaamheid te vergroten en het taboe op schulden te doorbreken. Daarnaast zijn initiatieven zoals het blad 'Saar is niet gek', de JIM-aanpak, Orange the World en Kind aan Huis ingezet om de mentale gezondheid en ondersteuning van jongeren te verbeteren. De JIM-aanpak is in het najaar van 2024 gestart. Kind aan Huis wordt sinds 1 november 2024 uitgevoerd door Humanitas Zoetermeer. Het is een programma waarbij vrijwillige steungezinnen hun huis en hart wekelijks een dagdeel openstellen voor kinderen (0-14 jaar). Tot eind 2024 zijn er 3 steungezinnen actief geweest. Van het blad ‘Saar is niet gek’ zijn 660 exemplaren beschikbaar gesteld aan de basisscholen. i.

Mantelzorgondersteuning Het aantal 80-plussers en mensen met dementie stijgt, wat extra druk op de zorg legt. We bieden dagbesteding voor mensen met beginnende dementie bij de verschillende locaties van de SWOP, wat ook respijtzorg voor mantelzorgers biedt. Mantelzorgondersteuning van de SWOP biedt informatie, advies, en activiteiten zoals mantelzorgwandelingen en lotgenotencontact. Ook is in 2024 de nieuwe welzijnslocatie in Nootdorp geopend, waardoor inwoners in alle kernen gebruik kunnen maken van het aanbod en deel kunnen nemen aan de activiteiten van de SWOP. j. Eenzaamheid Om eenzaamheid te verminderen, is de gemeente aangesloten bij de landelijke coalitie Eén tegen Eenzaamheid en heeft een lokale coalitie opgezet. In 2024 zijn activiteiten zoals Buurtetentjes vormgegeven. Er zijn 28 inwoners die vanuit de drie woonkernen deel hebben genomen aan een bijeenkomst over buurtetentjes. Vervolgens hebben er 12 inwoners deelgenomen aan de terugkombijeenkomst en zijn er vier buurtetentjes in de wijken georganiseerd. Ook is er een publiekscampagne georganiseerd, waarbij er een themapagina in de Telstar en de Eendracht is geplaatst en het magazine ‘Pijnacker-Nootdorp samen naar verbinding’ is gepubliceerd en breed verspreid binnen de gemeente. Daarnaast is een train-de-trainer programma opgezet om eenzaamheid te signaleren en bespreekbaar te maken.

Hier hebben twaalf deelnemers aan deelgenomen vanuit verschillende organisaties, zoals Pieter van Foreest, de Wmo- afdeling van de gemeente Pijnacker-Nootdorp, Stichting Steun bij rouw, bewonersvereniging Oude Leede, Stanislas Pijnacker, Rondom Wonen, de SWOP en de Bibliotheek Oostland. k. Welzijn op recept De SWOP zet welzijnscoaches in om inwoners te ondersteunen via Welzijn op Recept (WoR). In 2024 zijn sociaal werkers getraind en is gewerkt aan aansluiting bij Zorgdomein om verwijzingen te vergemakkelijken. Een pilot met welzijnsondersteuners ouderen (WOO) is gestart om oudere inwoners te ondersteunen, waarbij verwijzing naar WoR een van de mogelijkheden is om oudere inwoners te ondersteunen. De samenwerking met de welzijnscoaches van WoR en de WOO’ers bij de huisartsen verloopt goed. Samenwerking met andere ketenaanpakken zoals GLI Volwassenen en Kansrijke Start is opgezet. Vanuit de ketenaanpak Welzijn op Recept wordt met de regio gewerkt aan het vergroten van de bekendheid van WoR onder de eerstelijnszorg en het maken van afspraken rondom evaluatie en monitoring. In 2025 worden de succesvol gebleken ketenaanpakken, projecten en interventies doorgezet. Waar nodig wordt er bijgestuurd of wordt er ingespeeld op recente ontwikkelingen. Dit alles in afstemming met de verschillende afdelingen binnen de gemeente en de sociale partners.

pagina

4/4

Memo

pagina

5/4