bijlage - Handhavingsuitvoeringsplan BOA's 2023

Handhavingsuitvoeringsplan BOA’s 2023

1

Inhoudsopgave 1. Aanleiding

3

2. Leeswijzer

3

3. Aanpak

3

3.1 Interviews

3

3.2 Beleidsstukken

4

4. Kaders

4

4.1 Landelijk

4

4.2 Regionaal

5

4.3 Lokaal

5

4.4 Wijkniveau

7

5. Prioriteiten

8

5.1 Jeugd en veiligheid

9

5.2 Zorg en veiligheid

10

5.3 Ondermijning

11

5.4 Weerbaarheid tegen digitale criminaliteit

12

5.5 Overig 5.5.1 Openbare ruimte 5.5.2 Verkeer 5.5.3 Evenementen en horeca

13 13 14 14

6. Strategie 6.1 Randvoorwaarden 6.1.1 Informatiedeling 6.1.2 Informatiegestuurd werken 6.1.3 Zichtbaarheid en bereikbaarheid 6.1.4 Wijkgericht werken 6.1.5 Samenwerking 6.1.6 Takenpakket 6.1.7 Basisvoorzieningen 6.1.8 Teamontwikkeling 6.1.8 Capaciteit

15 15 15 16 16 17 17 18 18 19 19

7. Capaciteit versus financiën

20

8. Slot en conclusie

21 2

1. Aanleiding Sinds begin 2022 is Pijnacker-Nootdorp begonnen aan het maken van een professionaliseringsslag binnen het team toezicht en handhaving. Pijnacker-Nootdorp wil doorontwikkelen en toewerken naar de boa 2.0. Dat is een boa die informatiegestuurd werkt, gebiedsgericht is en op het snijvlak functioneert van leefbaarheid, overlast en openbare orde. Dit streven heeft bestuurlijke prioriteit gekregen. Zo wordt er in het raadsakkoord gesproken over een gerichte inzet en meer capaciteit van boa’s in de hotspotgebieden en buiten kantoortijden. Het Handhavingsuitvoeringsplan BOA’s 2023 (hierna: HUP) volgt op een aantal ontwikkelingen waar hieronder op verder gegaan zal worden. Interventies worden zo verder verstevigd. Het gewenste HUP is ‘to the point’, concreet en bevat handvaten om een goed functionerend boa-team domein I (openbare ruimte) aan te stellen waarin het prettig (samen)werken is en iedereen goed functioneert. Het doel van dit HUP is richting geven aan de inzet van toezicht en handhaving in de openbare ruimte om zo effectief en efficiënt mogelijk te kunnen werken. Het HUP draagt bij aan het realiseren van de jaardoelstellingen en beleidsdoelen. Op basis van het HUP kunnen gerichte keuzes gemaakt worden over de inzet, doordat de manier van werken is beschreven en de rol van het team in kaart is gebracht. Ook schept het HUP helderheid voor het team zelf en partners.

Dit bevordert de kwaliteit. Naast het handhavingsuitvoeringsplan voor de BOA’s wordt gewerkt aan het VTH beleid WABO (Omgevingsrecht) hetgeen eveneens leidt tot een uitvoeringsplan VTH WABO en wordt opgeleverd in de loop van 2023. De WABO valt buiten de scope van het uitvoeringsplan BOA’s.

2. Leeswijzer In hoofdstuk 3 wordt er aandacht besteed aan de aanpak voor dit uitvoeringsplan. Vervolgens wordt er in hoofdstuk 4 ingegaan op de kaders die van invloed zijn op de uitvoering van de handhavingstaken. Landelijke kaders, regionale kaders, lokale kaders en wijkkaders worden uitgewerkt. In hoofdstuk 5 volgt de uitwerking van de prioriteiten voor de boa’s. Daarna wordt in hoofdstuk 6 ingegaan op de strategie door middel van randvoorwaarden om de taken te kunnen voeren. Tot slot volgt in hoofdstuk 7 het slot en conclusie.

3. Aanpak Om te komen tot het handhavingsuitvoeringsplan (HUP) is er een analyse gedaan van de beschikbare (beleids)documenten zoals hieronder beschreven staat. Daarnaast zijn er interviews afgenomen. Met de brede kennis en ervaring vanuit het Adviesbureau voor Veiligheid en Handhaving (AVH) 1 van waaruit dit HUP is geschreven wordt de informatie geanalyseerd en het uitvoeringsplan geschreven voor de gemeente Pijnacker-Nootdorp.

3.1 Interviews Om input op te halen over de huidige situatie en de gewenste situatie zijn er voor het HUP interviews afgenomen binnen het team Openbare Orde en Veiligheid. Onderstaande deelnemers zijn hiervoor geïncludeerd: Boa 3 Coördinator boa's 1 Strategisch beleidsmedewerker openbare orde 1 & veiligheid Politie 2 Burgemeester 1 Wethouder leefbaarheid 1 1 Dit document is opgesteld door het Adviesbureau voor Veiligheid en Handhaving(AVH). AVH werkt samen met gemeenten aan het

creëren van een veilige leefomgeving. Dat doen wij op twee vlakken: veiligheid en handhaving. Onze kracht is het professionaliseren en ondersteunen van handhavingsteams en het aanpakken van veiligheidsthema’s, zoals openbare orde, jeugd & veiligheid en crisisbeheersing. Dit doen wij door het geven van advies, coaching, training en het detacheren van professionals.

3

Kwartiermaker ondermijning Afdelingshoofd Teamleider veiligheid en handhaving

1 1 1

3.2 Beleidsstukken Bestaande beleidsstukken zijn geanalyseerd. Hieronder vallen onder andere het Integraal Veiligheidsplan 2018-2022, de startnotitie Integraal Veiligheidsplan 2023-2026, het jaarverslag handhaving, de beleidsnota toezicht en handhaving en het uitvoeringsplan integrale veiligheid. Tevens zijn de omgevingsvisie, het kernrapport veiligheidsmonitor en het leefbaarheidsonderzoek in onderstaand rapport opgenomen. Op basis van de ervaring van de afgelopen vier jaar, de beleidsdoelen van de gemeente, de ontwikkeling in beleid en wet- en regelgeving en maatschappelijke ontwikkelingen kunnen op hoofdlijnen enkele speerpunten worden genoemd. Deze staan hieronder beschreven onder het kopje ‘kaders’.

4. Kaders 4.1 Landelijk Er speelt veel binnen handhavingsland. Zo zijn er een aantal thema’s waar veel ontwikkelingen zichtbaar zijn. Denk bijvoorbeeld aan het leefbaarheidscriterium en de bewapening en uitrusting van de boa’s (AMvB). De Gezamenlijke Actieagenda Gemeentelijke Handhaving is ontstaan vanuit gemeenten, de VNG en partners omdat er behoefte was aan een gezamenlijke visie op het gebied van handhaving en veiligheid. Deze Actieagenda is in ontwikkeling en wordt eind 2022 definitief. Hieronder bespreken wij de voorlopige versie 2. In deze actieagenda staat de visie hoe de handhaving er in 2025 uit zou moeten zien. Het doel is een professioneler handhavings- en toezichtapparaat met duidelijke taken en goede samenwerking met partners. De punten die in de actieagenda naar voren komen zijn: 1. Handhavers treden gezagsvol op. Hierin is de wens dat handhavers zich ontwikkelen tot de veiligheidsmakelaars in de wijk. Zij zijn het gezicht van de gemeenten en de oren en ogen op straat voor alle ketenpartners. Hierin is het tevens van belang dat de handhaver een afgebakend takenpakket krijgt. 2. Een gelijkwaardige samenwerking Hierin is het streven dat handhavers een gelijkwaardige samenwerking hebben met ketenpartners en een gezamenlijke verantwoordelijkheid voelen. Specifieke aandacht is er voor de rol- en taakverdeling tussen handhavers en politie.

Wenselijk is dat zij gezamenlijke overleggen hebben en (gedeeltelijk) toegang tot elkaars informatie in systemen. 3. Werken in een veilige en integere omgeving De veiligheid voor handhavers moet gewaarborgd zijn, zij moeten zich hiervan bewust zijn. De wens is dat zij steeds professioneler worden in het veilig en integer uitvoeren van hun taken. Hiervoor komt een handleiding veilige werkomgeving en een protocol voor het instellen van een klachtenregeling en het benoemen van vertrouwenspersonen. De AMvB bewapening en uitrusting is hierbij een onderwerp waar veel aandacht naar uit gaat. 4. Kwaliteit door opleiding en training Door de uitbreiding van taken, middelen en bevoegdheden en voor de professionalisering moet ook geïnvesteerd worden in het optimaliseren van de opleiding en training van handhavers. Er moeten hiervoor minimale eisen komen voor opleiders van handhavers, een vooropleidingseis voor handhavers en permanente her- en bijscholing. 2 VNG gezamenlijke actieagenda gemeentelijke handhaving 2022-2024 concept versie.

4

5. Handhavers werken informatiegestuurd De wens is dat handhavers nog meer informatiegestuurd toezicht gaan houden. Door informatie en kennis te verzamelen, delen en analyseren kunnen beslissingen genomen worden over een effectieve aanpak van problemen. Hiervoor wordt een handreiking informatiegestuurd toezicht opgesteld door de VNG.

4.2 Regionaal Als er regionaal wordt gekeken valt Pijnacker-Nootdorp onder de Veiligheidsregio Haaglanden (VRH). De veiligheidsregio heeft een regionaal risicoprofiel opgesteld (2019-2022)3 met de belangrijkste risico’s binnen de regio: • terrorisme • verstoring van de openbare orde • bedreiging van de volksgezondheid • gevolgen van extreem weer • verstoring van de energievoorziening. Met deze regionale ontwikkelingen wordt ook in Pijnacker-Nootdorp rekening gehouden en deze onderwerpen vragen indirect aandacht van de boa’s.

4.3 Lokaal

Lokaal is het Integraal Veiligheidsplan (IVP) het meest van belang. Voor 2018-2022 stond de volgende doelstelling beschreven: ‘onze gemeente blijft een veilige gemeente waar het goed wonen, werken en recreëren is’. Het accent binnen Pijnacker-Nootdorp lag op de preventie. In het uitvoeringsplan zijn drie prioriteiten benoemd: 1. Veilige en leefbare wijken en kernen (proactie en preventie). Hier lag een grote rol voor toezicht en handhaving: heel schoon en veilig houden. 3 Regionaal Beleidsplan Rampenbestrijding en Crisisbeheersing Beleidsplan 2019-2022.

5

2. Verminderen (jeugd)overlast, alcohol- en drugsgebruik. De rol voor toezicht en handhaving zat hier vooral in het opvangen van signalen en deze signalen doorgeven aan (keten)partners. 3. Tegengaan van ondermijning. Net als bij bovenstaand punt lag de rol voor toezicht en handhaving hier vooral in het observeren van de omgeving op mogelijke ondermijnende criminaliteit. Terugkijkend op het IVP van 2018-2022 blijkt dat een aantal prioriteiten nog immer gelden en anderen minder van belang worden in het komende IVP (2023-2026). Zo is prioriteit 1: veilige en leefbare wijken momenteel op goed niveau. Wat betreft prioriteit 2 lijkt alcoholgebruik te zijn afgenomen. Jeugdoverlast, drugsgebruik en lachgas vragen daarentegen nog immer om prioritering in het beleid. Dit geldt ook voor prioriteit 3: ondermijning. Op dit moment is er een nieuw IVO (2023-2026)4 in ontwikkeling. Hiervoor is er een startnotitie vastgesteld. Het nieuwe IVP is in Q1 2023 gereed. Prioriteiten in dit nieuwe IVP zullen zich in ieder geval richten op: 1. Jeugd en veiligheid Strategische doelstellingen zijn hierin: • We hebben zicht op (overlastgevende) jongeren en wat hen bezighoudt. Hierbij hebben we extra oog voor de kwetsbare jongeren om te voorkomen dat zij zich gaan bezighouden met criminele activiteiten.

• In de integrale aanpak van (jeugd)overlast en criminele jeugd werken we samen met onze partners en voert de gemeente regie. • In de aanpak van (jeugd)overlast en -criminaliteit zetten we in eerste instantie in op preventieve maatregelen. Maar zo nodig wordt er repressief opgetreden door de inzet van bestuurlijke en strafrechtelijke instrumenten. • In de integrale aanpak van (jeugd)overlast wordt er informatie gestuurd gewerkt en zijn de juiste randvoorwaarden voor informatie-uitwisseling tussen de partners aanwezig. • We zetten in op normalisatie en acceptatie van jongeren in de openbare ruimte. Inwoners en jongeren worden handvatten aangeboden om met elkaar in gesprek te gaan over gedrag en overlast. 2. Zorg en veiligheid Strategische doelstellingen: • We gaan veiligheidsproblematiek en overlast veroorzaakt door kwetsbare personen en personen met verward gedrag tegen door een integrale aanpak met partners vanuit het zorg- én het veiligheidsdomein. • We intensiveren de samenwerking tussen partners uit het zorg- en veiligheidsdomein door betere informatie-uitwisseling tussen de partners en vervolgens beter informatie gestuurd te werken. • We zetten in op vroegsignalering en preventie om op die manier zo veel als mogelijk overlast en veiligheidsproblematiek te voorkomen.

Daar waar nodig wordt repressief opgetreden vanuit het bestuursrecht of het strafrecht • De gemeente voert de (proces)regie in zorg- en veiligheidscasuïstiek en er is onder de partners duidelijkheid over wie welke taken en verantwoordelijkheden heeft. • We investeren op het versterken van de eigen verantwoordelijkheid en het zelf oplossend vermogen van onze inwoners in het geval van overlastproblematiek in hun woonomgeving 4 Startnotitie Integraal Veiligheidsplan 2023-2026.

6

3.

Aanpak ondermijning Strategische doelstellingen: • Inwoners, ondernemers en de gemeentelijke organisatie zijn weerbaar tegen verschillende verschijningsvormen van ondermijning. • We hebben een sterke informatiepositie over de ondermijnende activiteiten in onze gemeente en baseren daar onze aanpak op. • In de aanpak van ondermijning werken we integraal samen met onze partners waarbij de gemeente haar regierol pakt. • Daar waar nodig wordt in de aanpak van ondermijningscasuïstiek de verbinding gelegd met het zorgdomein voor de juiste hulpverlening aan subjecten en slachtoffers. 4. Weerbaarheid tegen de digitale criminaliteit Strategische doelstelling: • Inwoners en ondernemers zijn weerbaar tegen de verschillende vormen van digitale criminaliteit. De boa’s domein I zullen met name een rol krijgen in de prioriteiten 1,2 en 3 en dan specifiek een signalerende functie. Hierin is de samenwerking met ketenpartners zoals de politie en jongerenwerk essentieel.

4.4 Wijkniveau

7

Inwoners van Pijnacker-Nootdorp zijn positief als het gaat om het functioneren van de gemeente inzake leefbaarheid en veiligheid (Kernrapport veiligheidsmonitor 20215). Pijnacker-Nootdorp scoort hoger dan het landelijk gemiddelde. Wel wordt het functioneren van de gemeentelijke handhavers iets lager beoordeeld dan het landelijk gemiddelde (20,8% versus 25,1%). Tevens is het opvallend dat de gemeente Pijnacker-Nootdorp laag scoort als het gaat om zichtbaarheid van de gemeentelijke handhavers. Zo scoort Pijnacker-Nootdorp 17,6% op zichtbaarheid in de buurt versus 29,9% wat het landelijk gemiddelde is. Gekeken naar zichtbaarheid ergens anders in uw gemeente scoort Pijnacker-Nootdorp 37,2% versus 57,4% als landelijk gemiddelde. Pijnacker-Nootdorp bestaat uit drie kernen: Delfgauw, Nootdorp en Pijnacker. Deze drie kernen zijn onderverdeeld in wijken. Iedere kern heeft een wijkmanager als aanspreekpunt voor alles wat te maken heeft met de leefbaarheid in de buurt. Recentelijk is er een wijkgesprekkendag geweest georganiseerd door de politie. De politie heeft naar aanleiding van input van inwoners per woonkern samengevat wat inwoners belangrijke onderwerpen vinden om op in te zetten. De meeste onderwerpen kwamen qua prioriteit overeen per kern. Zo vonden alle inwoners van de drie kernen personen met verward of gevaarlijk gedrag van belang om meer op in te zetten.

Hier ligt een signalerende taak voor de boa’s. Dit geldt ook voor bijvoorbeeld jeugd en veiligheid. In het leefbaarheidsonderzoek uit 20216 mochten bewoners van de gemeente Pijnacker-Nootdorp hun oordeel geven over de volgende veiligheidsaspecten de overlast van (het gedrag) van andere personen, criminaliteit en het veiligheidsgevoel. Het bleek dat de gemeente een ruime voldoende scoort op alle aspecten. Opvallend zijn Pijnacker-Oost, Nootdorp Centrum en Buitengebied Nootdorp die op het gebied van veiligheidsgevoel lager scoren dan de gemeente als geheel. Overigens zijn dit nog steeds ruime voldoendes. De Venen Centrum en Emerald Centrum vallen negatief op als het gaat om overlast van andere personen. De Venen Centrum en het Buitengebied van Nootdorp vallen negatief op als het gaat om criminaliteit. Gekeken naar ongenoegens; de mate van overlast van activiteiten, vervuiling en verkeer krijgt de gemeente op deze aspecten een goede beoordeling. Wat betreft vervuiling scoren de Keijzershof, Keijzershof Boszoom en de Venen Centrum lager dan de overige wijken. Verkeersoverlast is het vaakst een aandachtspunt, waarbij Pijnacker-Oost het laagst scoort. Een aantal wijken vallen (negatief) op, het is echter niet zo dat dit een dusdanig verschil is dat het om een aparte uitgewerkte wijkaanpak vraagt voor dit HUP.

5. Prioriteiten Hieronder worden de prioriteiten voor de boa’s verder uitgewerkt. Er wordt inzicht gegeven in de situatie, het doel, de huidige uitvoering van de taken en de gewenste uitvoering van de taken. Op basis hiervan wordt bepaald welke prioriteit deze taak zou moeten hebben (laag, gemiddeld of hoog). Kleuren legenda Hoge prioriteit (H) Gemiddelde prioriteit (G) Lage prioriteit (L) De prioriteiten in het nieuwe IVP van 2023-2026 zullen worden: 1) jeugd en veiligheid, 2) zorg en veiligheid, 3) aanpak ondermijning en 4) weerbaarheid tegen digitale criminaliteit. Hieronder zullen 5 Kernrapport veiligheidsmonitor, benchmark (2021) Basisteam Pijnacker - Nootdorp vergeleken met Nederland. 6 Leefbaarheid in Pijnacker-Nootdorp. Lemon onderzoek 2021.

8

den thema’s in deze volgorde en de passende situaties geprioriteerd worden. Daarnaast zijn er nog meer taken waar de Boa’s zich veel mee bezig houden en tot het takenpakket horen. Deze taken vallen niet per definitie onder de genoemde prioriteiten uit het IVP, maar zijn zeker van belang voor deze specifieke functie.

5.1 Jeugd en veiligheid Situatie (Jeugd)overlast

Gewenste prio H

Doel Integraal inzetten op het voorkomen (preventie) en bestrijden (repressie) van jeugdproblematiek.

Huidige uitvoering taken Er is veel sprake van (jeugd)overlast, met name in Nootdorp. Er komen jongeren uit jeugdgroepen uit Zoetermeer/Den Haag die zich verplaatsen naar PijnackerNootdorp. De boa’s zijn er nog niet volledig op toegerust om standaard in deze hotspotgebieden te worden ingezet. De boa’s vervullen nu niet de taak van de ogen en oren in de wijk te zijn. Er bestaat een overleg in alle drie de kernen: de Driemensschappen (politie, wijkmanager en jongerenwerk). Hier worden de boa’s echter niet bij betrokken. Veelzijdig Veilig is specifiek in Nootdorp ingehuurd om de regie te nemen in deze jeugdoverlast, met name rond de Parade.

Gewenste uitvoering taken (Jeugd)overlast is een prioriteit in het huidige en nieuwe IVP. De nadruk zal vooral moeten liggen op preventie. Hiervoor is het in ieder geval nodig dat de boa’s aansluiten bij de bestaande Driemensschap overleggen.

Budget Extra capaciteit en dus budget voor nodig.

-Meerdere boa’s zouden specifieke taakaccenten moeten krijgen, waaronder het taakaccent jeugd. Ook is het wenselijk om vaker laagdrempelig met de jongeren in gesprek te gaan.

9

5.2 Zorg en veiligheid Situatie

Gewenste Doel prio G Een goede herkenning en doorverwijzing naar passende ondersteuning door een goede samenwerking tussen hulpverleningsinstanties (zorg) en veiligheid (T&H en politie) om zo overlast door mensen met onbegrepen gedrag en dak- en thuislozen te verminderen.

Huidige uitvoering taken Momenteel wordt er geschakeld met de politie zodra er grote zorgen zijn over een persoon met onbegrepen gedrag. Er is geen zicht op verdere passende hulpverlening onder de boa’s zelf.

Arbeidsmigranten

G

Er is momenteel geen zicht op de omstandigheden van arbeidsmigranten door de boa’s. Zij controleren geen woningen wegens capaciteitsgebrek.

Prostitutie

L

Alcohol en drugs

G

Personen met onbegrepen gedrag en dak- en thuislozen

Een goede herkenning en doorverwijzing naar passende ondersteuning door een goede samenwerking tussen hulpverleningsinstanties (zorg) en veiligheid (T&H en politie) om zo overlast door migranten te verminderen. Tegengaan van illegale prostitutie

Verminderen alcoholen drugsoverlast.

Team handhaving heeft hier weinig tot geen rol in. Bij dergelijke signalen wordt geschakeld met het HEIT (Haags Economisch Interventieteam). In de gemeente Pijnacker-Nootdorp is er sprake van overlast door alcohol- en of drugsgebruik. Dit is deels gerelateerd aan jeugdoverlast. Momenteel is er geen ruimte in het

Gewenste uitvoering taken - Er moet meer zicht komen op de mogelijke hulpverlening(strajecten) voor mensen met onbegrepen gedrag. Zo kunnen de boa’s sneller hulp inschakelen bij signalen die zij op straat zien. -Hier is een goede afstemming met de (keten)partners in het veld van belang, door elkaar op de hoogte te houden kan er meer integraal worden opgetreden. Het is wenselijk om zicht op deze doelgroep te hebben en te houden. Hier kan ook een link zitten met woonfraude, er is sprake van overbewoning in woningen. Boa’s kunnen dit monitoren.

Budget

Er ligt hier geen grote rol voor handhaving. Wel moet handhaving op de hoogte worden gehouden van ontwikkelingen zodat zij een oogje in het zeil kunnen houden. Het accent zal meer moeten liggen op de preventie kant. - Bijvoorbeeld door bewustzijn te creëren en samen met de politie voorlichting te geven op scholen. Vanuit de afdeling Beleid is hier al

Past binnen huidig budget

Past binnen huidig budget.

Past binnen huidig budget.

Extra capaciteit en dus budget voor nodig.

10

takenpakket van de boa’s om hier zicht op te houden en integrale controles uit te voeren.

aandacht voor en beleid op. - Er zouden meer (mystery)drank en horeca controles uitgevoerd moeten worden zowel in de commerciële als paracommerciële horecagelegenheden, maar ook supermarkten en slijterijen. -De vaste boa’s moeten bevoegd zijn om de alcoholwetcontroles uit te voeren.

Huidige uitvoering taken Er zijn in PijnackerNootdorp gelegenheidsstructuren aanwezig voor ondermijnende criminaliteit. Er zijn meerdere bedrijventerreinen (vijf) die nauwelijks worden onderworpen aan integrale controles. Tevens is de glastuinbouwsector een interessant doelwit voor ondermijnende praktijken vanwege het feit dat de plekken afgelegen liggen en hierdoor minder goed zichtbaar zijn.

Gewenste uitvoering taken Er moet capaciteit vrijgemaakt worden voor boa’s die het taakaccent ondermijning krijgen. Zij worden specifiek getraind in het herkennen en melden van ondermijnende signalen. Zij moeten binnen het boa team het aanspreekpunt zijn voor de overige collega’s.

5.3 Ondermijning Situatie Bedrijventerreinen en glastuinbouw

Gewenste prio H

Doel Signaleren en melden van ondermijning.

Op dit moment staat ondermijning als prioriteit gemarkeerd binnen de gemeente in het IVP, er is echter geen capaciteit om boa’s hierop in te zetten. Tevens is er geen focus op

Budget Is extra capaciteit en dus budget voor nodig

Boa’s zijn de oren en de ogen van de wijk, zij hebben een signaalfunctie dus ook van bedrijventerreinen en glastuinbouw. Het zal een afschrikwekkend effect hebben als de boa’s zichtbaar aanwezig zijn en goed ingeburgerd zijn in het netwerk. Wenselijk is om een boa aan te laten sluiten bij het lokaal ondermijninsoverleg en

11

ondermijning. De taakstellingen worden dan ook niet gehaald.

Woonadresfraude en arbeidsmigranten

G

Zorgen voor een goede registratie van de juiste inwoners op het adres en het tegengaan van adresfraude.

De ondermijningstafel is op districtsniveau. Daar wordt gewogen: moet het bestuur/strafrecht of fiscaal. Er zit nog geen rol voor de boa's, terwijl dit wel wenselijk is. Op dit moment is er een lage prioriteit weggelegd voor de boa’s om zich bezig te houden met woonadresfraude en arbeidsmigranten. In theorie zijn de boa’s wel BRP bevoegd, maar in de praktijk niet, omdat ze hiervoor aangewezen moeten worden (ook de inhuurkrachten).

een meldpunt ondermijning in te richten waar ook de boa’s bij aansluiten.

Illegale bewoning heeft veelal een link met ondermijning. Hiervoor is het van belang dat de boa’s ook op dit onderwerp de signalerende rol op zich nemen. Hier zouden de boa’s specifieke training voor moeten krijgen.

Is extra capaciteit en dus budget voor nodig

Gewenste uitvoering taken Dit wordt een speerpunt in komend IVP. Toch ligt er geen grote rol voor de boa’s. Het is wenselijk om op de hoogte te zijn van de laatste ontwikkelingen en manieren van digitale criminaliteit om inwoners en andere betrokkenen te informeren als zij hier vragen over hebben. Boa’s zouden de verbindende factor in de wijken moeten zijn. -Social media kan ingezet worden door boa’s om op een laagdrempelige manier contact met inwoners te hebben.

Budget

5.4 Weerbaarheid tegen digitale criminaliteit Situatie Digitale criminaliteit

Gewenste prio G

Doel Handhaving is op de hoogte van actuele ontwikkelingen en digitale criminaliteit in Pijnacker-Nootdorp en kan inwoners informeren als dit nodig is.

Huidige uitvoering taken Momenteel richt handhaving zich niet op digitale criminaliteit en is hier weinig kennis over.

Past binnen huidig budget.

12

5.5 Overig 5.5.1 Openbare ruimte Situatie Afval op straat/bijplaatsi ngen/ dumpingen

Gewenste prio G

Doel Vervuiling tegengaan en de leefbaarheid verbeteren.

Huidige uitvoering taken Op dit moment beslaat dit een groot deel van de taken van de boa’s. Denk aan: bijplaatsingen naast containers, afvaldumpingen. Rond winkelcentrum de Parade is er veel overlast van afval. Tevens is er in het buitengebied sprake van afvaldumpingen (illegale lozing vanuit de glastuinbouw).

Loslopende honden en hondenpoep

L

Vermindering van overlast door loslopende honden en hondenpoep.

Op dit moment heeft het handhaven op loslopende honden en hondenpoep geen prioriteit.

Weekmarkt

L

Het ordelijk verlopen van de wekelijkse markt.

De boa’s zijn niet structureel aanwezig op de wekelijkse markt. Er is weinig contact met inwoners en ondernemers.

Gewenste uitvoering taken Afval op straat, bijplaatsingen en dumpingen zal altijd aandacht blijven vragen van de Boa’s. Om de wijken leefbaar en netjes te houden zal dit op gemiddelde prioriteit blijven staan.

Budget Extra capaciteit en dus budget voor nodig.

Betere afstemming en samenwerking met de Omgevingsdienst Hagelanden is gewenst. Zij pakken illegale lozingen aan. Het is wenselijk om rond hotspot locaties (winkelcentra) dagelijks een vaste ronde te lopen. Daarnaast zou er bij het aantreffen direct een melding gemaakt moeten worden en sanctionerend opgetreden moeten worden. Dit is momenteel geen prioriteit binnen het team handhaving en ook in de toekomst zal dit geen prioriteit hebben. Indien het opgemerkt wordt, direct sanctioneren. De boa’s zijn zichtbaar en aanspreekbaar tijdens de wekelijkse markt. Zo kunnen inwoners en ondernemers laagdrempelig contact zoeken. Dit is eens per week en heeft dus een lage prioriteit.

Past binnen huidig budget.

Past binnen huidig budget.

13

5.5.2 Verkeer Situatie Parkeeroverlast

Voertuigwrakke n (fietswrakken/ weesfietsen)

Gewenste prio G

L

Doel

Huidige uitvoering taken

Terugdringen van parkeerexcessen en de bereikbaarheid van de hulpdiensten borgen.

Parkeerproblematiek is een groot probleem met name in en rond het centrum. Vergunningen en blauwe zones worden met name gecontroleerd.

Aanzicht van de stad verbeteren.

Momenteel is handhaving hier gemiddeld tijd aan kwijt.

Gewenste uitvoering taken Er wordt op ingezet om grootschalige acties (met ketenpartners) te houden en auto’s weg te slepen, dit heeft een afschrikkende werking. Er komt een pilot voor verkeershandhaving waar ook de boa’s deel aan nemen. Dit beleid wordt gecontinueerd. Het heeft geen hoge prioriteit.

Budget Extra capaciteit en dus budget voor nodig.

Past binnen huidig budget.

5.5.3 Evenementen en horeca Situatie Evenementen

Gewenste prio G

Doel Het ordelijk verlopen van evenementen.

Huidige uitvoering taken Na de coronapandemie worden evenementen nu langzaam weer georganiseerd. De afstemming hierin met (keten)partners kan verbeterd worden.

Gewenste uitvoering taken Gewenst is dat boa’s ingezet worden bij evenementen om zicht te houden op een goed en ordelijk verloop. Tevens kan de controle op vergunningen gedaan worden. Hierin is de samenwerking en afstemming met ketenpartners cruciaal.

Budget Extra capaciteit en dus budget voor nodig.

De strategie zal moeten zijn om eerst te signaleren, het maken van meldingen en informatie delen met de betrokken afdeling. Er wordt geverbaliseerd bij overtredingen zoals wildplassen, alcoholgebruik et cetera.

14

Horeca

G

Zorgen voor een veilige omgeving in de horeca en voorkomen van alcoholgebruik jongeren onder de 18 jaar.

Momenteel worden er geen horecacontroles uitgevoerd door de boa’s.

-Wenselijk om ook op vrijdag en zaterdagavond inzetbaar te zijn als boa en een aantal keer per jaar aan te sluiten bij horeca nachten. Deze zichtbaarheid zal zijn vruchten afwerpen in contact met de inwoners en ondernemers. - Er zouden meer (mystery)drank en horeca controles uitgevoerd moeten worden.

Extra capaciteit en dus budget voor nodig.

6. Strategie 6.1 Randvoorwaarden Er zijn een aantal uitgangspunten beschreven die bijdragen aan het doorontwikkelen en het bepalen van de strategie van het boa-team. Hieronder worden de belangrijkste randvoorwaarden verder uitgewerkt. Gezamenlijk vormen deze uitgangspunten de strategie waarop het boa-team van Pijnacker-Nootdorp zich verder kan ontwikkelen en hoe uitvoering kan worden gegeven aan bovengenoemde prioriteiten.

6.1.1 Informatiedeling Uitgangspunt:

Informatiedeling

Doel

Het team handhaving werkt met een goed functionerend handhavingssysteem en deelt de verkregen informatie met partners. Op dit moment wordt er niet structureel geregistreerd in een gerenommeerd systeem. Wel wordt er dagelijks een document bijgehouden met de belangrijkste zaken van de afgelopen dag. Dit staat echter niet in een systeem zodat alle collega’s het terug kunnen lezen. Ten tijde van het opstellen van dit HUP wordt er een registratiesysteem getest (Brick Yard). Er wordt een goed registratiesysteem gebruikt. Ook politiek is er behoefte aan een goede registratie en vastlegging van het werk van de boa’s. Er wordt aangestuurd op getallen om meer zicht te krijgen op de werkzaamheden van de boa’s. - Wenselijk om een goed werkend registratiesysteem te gebruiken en de boa’s hierin te scholen. - Informatie uit dit registratiesysteem maandelijks delen met andere afdelingen zodat iedereen op de hoogte is van de werkwijze en voortgang van de boa’s. - Werkafspraken met andere afdelingen maken over hoe het delen van informatie er precies uit moet zien.

Huidige situatie

Gewenste situatie

Acties

15

6.1.2 Informatiegestuurd werken Uitgangspunt:

Informatiegestuurd werken

Doel

Handhaving gaat op basis van onderzoek, cijfers en informatie te werk. Hierdoor is er een lange termijn visie mogelijk en kan er beter geacteerd worden op bepaalde plaatsen en tijdstippen. Op dit moment reageren de boa’s voornamelijk reactief. Er wordt geacteerd op meldingen, in de waan van de dag. Er is geen analyse of onderzoek waardoor er vooruit wordt gedacht en gepland. Tevens blijft er weinig tijd over om pro-actief in de wijken aanwezig te zijn.

Huidige situatie

Gewenste situatie

Acties

Meer inzetten op pro-actief handhaven, in de wijken aanwezig zijn. Op basis van een goede registratie (zie bovenstaand uitgangspunt) vooruitplannen en aanwezig zijn. - Zorg voor een goede balans tussen pro-actief in de wijken aanwezig zijn (meer focus op de taak van wijkboa zijn). - Reactief reageren op meldingen en op basis van informatie/data gerichter inzetten op bepaalde plaatsen en tijdstippen. - Eenmaal per maand een teambriefing in team handhaving om de speerpunten/prioriteiten voor de komende tijd te inventariseren. Dit kan ook door aan te sluiten bij de bestaande overleggen van de politie.

6.1.3 Zichtbaarheid en bereikbaarheid Uitgangspunt:

Zichtbaarheid en bereikbaarheid

Doel

Handhaving is zichtbaar in de wijk voor bewoners en ondernemers en bereikbaar op tijdstippen/plekken waar ze nodig zijn. De fysieke aanwezigheid van boa’s in de wijk wordt gemist. Tevens is er verbetering mogelijk als het gaat om de zichtbaarheid. Hierin in de eerste stap gezet: er is striping op de handhavingsauto’s aangebracht. Wat betreft bereikbaarheid zijn de boa’s op dit moment doordeweeks alleen overdag werkzaam. Een aantal (ingehuurde) boa’s werken ook avonddiensten. Dit is echter niet structureel. Tevens worden er geen weekenddiensten gedraaid. Het is wenselijk dat handhaving zich meer gaat profileren. Vaste gezichten voor centrumgebieden en bedrijventerreinen die veel zichtbaar zijn. Dit hangt samen met bovenstaand punt om pro-actief in de wijken aanwezig te zijn. Zo is de drempel voor inwoners en ondernemers lager om op handhaving af te stappen en zaken te melden. Tevens is het voor inwoners, ondernemers en (keten)partners wenselijk als handhaving ook structureel avond en weekenddiensten gaat draaien. Zo kan er meer samengewerkt worden door politie en handhaving. Hierin zijn de gewenste diensttijden van 07:00 uur tot 16:30 uur en van 13:30 uur tot 23:00 uur. - Herzien van werkzaamheden en prioriteiten, meer prioriteit geven aan pro-actief aanwezig zijn in de wijken. Ook inzetten op diensten in de avond en in het weekend, met name op zaterdag.

Huidige situatie

Gewenste situatie

Acties

16

-

-

Afspraken maken over meldingen voor handhaving buiten kantoortijden. Nu blijven meldingen liggen tot na het weekend of worden ze opgepakt door politie. Minder in de auto rondrijden, meer op de fiets en lopend aanwezig zijn. Zo is de drempel lager voor inwoners om boa’s aan te spreken.

6.1.4 Wijkgericht werken Uitgangspunt: Doel Huidige situatie

Gewenste situatie

Acties

Wijkgericht werken Leefbaarheid in de wijken vergroten. Er zijn boa’s die wijken toebedeeld hebben gekregen. Niet elke wijk heeft echter een vast gezicht. De taak- en rolverdeling kan scherper naar buiten toe gedragen worden. Elke wijk heeft een vaste wijkboa, waarvoor de rol- en taakverdeling duidelijk is. Alle boa’s houden elkaar en de partners op de hoogte van bijzonderheden in de wijken. Er wordt ingezet op wijkboaschap met een stevig netwerk zodat er vlot geschakeld kan worden bij problemen. - Zet in op de aanwezigheid en zichtbaarheid in alle wijken. - Zorg voor een goede informatieuitwisseling per wijk met de politie en de andere (keten)partners.

6.1.5 Samenwerking Uitgangspunt:

Samenwerking

Doel

Een constructieve samenwerking tussen handhaving en (keten)partners.

Huidige situatie

De samenwerking tussen de boa's en de politie verloopt steeds beter. Met het handhavingsarrangement wat recentelijk opgesteld is worden er afspraken gemaakt om dit nog beter vorm te geven. De samenwerking tussen boa's en jeugd- en jongerenwerk vraagt om verbetering. Veelal zijn de partijen niet goed van elkaars werk op de hoogte en zoeken zij elkaar ook weinig op. Op dit moment zijn er geen vaste contactmomenten met een vastgestelde structuur intern en extern. Er vinden wel wijkoverleggen plaats, hier sluiten alleen de boa’s (nog) niet bij aan.

Gewenste situatie

De gewenste situatie is dat de samenwerking met alle (keten)partners goed verloopt. Iedereen is op de hoogte van ontwikkelingen, schakelt elkaars expertise in en deelt informatie. Politie en handhaving kunnen vaker gezamenlijk optreden, bijvoorbeeld bij alcoholcontroles. Boa’s zijn de ogen en oren van de wijk en delen deze ervaring met beleidsmedewerkers. Vervolgens mag er ook om goede terugkoppeling gevraagd worden. Aangezien (jeugd)overlast een speerpunt is van de gemeente is er ook nog een slag te maken in de samenwerking met het jongerenwerk. Er kan tevens meer samengewerkt worden met andere gemeenten, bijvoorbeeld als het gaat om ondermijning.

17

Acties

-

-

Gezamenlijke briefings meermaals per week tussen politie en handhaving. Dit is ook omschreven in het handhavingsarrangement. Operationeel politieoverleg (tweewekelijks) en het operationeel beleidsoverleg handhavingszaken samenvoegen. Gezamenlijke mailbox politie en handhaving Gezamenlijke portofoongebruik politie en handhaving. In het handhavingsarrangement staat dat de Boa’s gebruik van C2000 kunnen maken, waarbij uitsluitend zal worden aangemeld op het zogenaamde ‘bureaukanaal’ (144). Wijkoverleg maandelijks met alle ketenpartners.

6.1.6 Takenpakket Uitgangspunt: Doel Huidige situatie Gewenste situatie

Acties

Takenpakket Integraal werken, maar wel taakaccenten inzetten. Op dit moment wordt er integraal gewerkt en zouden er taakaccenten moeten zijn. In de praktijk is dit echter niet voldoende uitgewerkt. Het is wenselijk om handhavers zo breed mogelijk in te zetten zodat iedereen werkt met dezelfde basis. Hieraan worden taakaccenten toegevoegd om expertise binnen het team uit te breiden en handhaving meer verantwoordelijkheid te geven. Taakaccenten zullen zich met name moeten richten op: jeugd en ondermijning, twee prioriteiten binnen de gemeente Pijnacker-Nootdorp. - Alle boa’s blijven generiek inzetbaar. Wel kan er onderscheid worden gemaakt in boa’s die meer affiniteit hebben met de kant van het wijkbeheer openbare ruimte (schoon, heel en veilig) en de boa’s die meer affiniteit hebben met leefbaarheid, overlast en openbare orde. - Leidt medewerkers goed op voor de specifieke taakaccenten maar zorg dat de overige boa’s wel op de hoogte zijn van de basis van deze taakaccenten. - Werk alle taakaccenten verder uit, en actualiseer dit document. Evalueer jaarlijks of de taakaccenten nog passend zijn.

6.1.7 Basisvoorzieningen Uitgangspunt: Doel Huidige situatie

Basisvoorzieningen Basisstructuur binnen het team op orde hebben. Op dit moment is de basis (de werkinstructies, processen en sturing op de werkvloer) voor de boa’s niet op orde. Dit moet opgepakt worden, wil de gemeente Pijnacker-Nootdorp verder professionaliseren. - Zo is er op dit moment nog geen goed werkend registratiesysteem. - Daarnaast is de APV niet op orde, er is bijvoorbeeld geen geldige wegsleepverordening. - Er is geen plaatsvervangend leidinggevende, waardoor er nu dagen zijn dat er geen leidinggevende aanwezig is.

18

-

Gewenste situatie

Acties

Er is geen piketrooster. De coördinator wordt nu gebeld als het nodig is. Bij calamiteiten is het piketnummer van de coördinator bevolkingszorg bekend.

Om te professionaliseren is er verandering nodig. Als de basis op orde is kunnen er stappen gemaakt worden op het gebied van informatiegestuurd handhaven, wijkgericht werken et cetera. Deze basis op orde krijgen heeft prioriteit. - Keuze maken voor een registratiesysteem en medewerkers hier goed voor opleiden. - Piketrooster opstellen en achtervang regelen. - Achtervangrooster voor de leidinggevende regelen. - APV op orde maken

6.1.8 Teamontwikkeling Uitgangspunt:

Teamontwikkeling

Doel

Een team van daadkrachtige boa’s die grenzen kunnen stellen en perspectief kunnen bieden. Op dit moment is er een groot verschil in instelling, profilering en uitwerking van de werkzaamheden als boa binnen het team handhaving. Dit komt de sfeer en samenwerking intern niet ten goede. Het ene deel van de boa’s acteert terughoudend en voornamelijk waarschuwend en het andere deel van de boa’s acteert repressief. Dit zorgt voor wrijving intern en is onduidelijk naar de buitenwereld (inwoners en ondernemers) toe.

Huidige situatie

Gewenste situatie

Acties

Een handhavingsteam dat op één lijn ligt. Een pro-actief team wat in contact is met inwoners en ondernemers. Dit vraagt om competenties waar op ingezet moet worden. Kernwoorden zijn: zelfstandig, doortastend, dienstverlenend, initiatiefrijk, communicatief vaardig, gedreven, grenzen aangeven en vervolgens optreden. De ogen en oren in de wijk zijn. - Inzetten op professionele coaching om het team op één lijn te krijgen. Dit kan pas zodra er een vast team staat. - Boa’s inzetten op taakaccenten waar hun kwaliteiten liggen.

6.1.8 Capaciteit Uitgangspunt:

Capaciteit

Doel

Toereikende capaciteit voor het boa-team voor de taken die handhavers uitvoeren. Op dit moment is de formatie 6fte. Concreet is dit te weinig formatie om alle taken uit te kunnen voeren die nu verwacht worden van de boa’s. - De bereikbaarheid van boa’s is onvoldoende: Er worden geen avonddiensten gedraaid door alle boa’s, een aantal inhuurboa’s werken tot 21:00 uur. Er worden geen weekenddiensten gedraaid door de boa’s.

Huidige situatie

19

-

Gewenste situatie

Acties

De boa’s moeten te veel acteren op meldingen waardoor er weinig tijd overblijft om in de wijk aanwezig te zijn. Dit zorgt er tevens voor dat de boa’s minder zichtbaar zijn in de wijk. Voor specifieke taken (wat wel prioriteiten zijn) zoals ondermijning en (jeugd)overlast is te weinig capaciteit onder team handhaving om dit op te pakken. Dit blijft nu liggen, ondanks dat het prioriteit zou moeten hebben.

Er is nu een grote discrepantie tussen de formatie en de taken die de boa’s toebedeeld krijgen. De huidige 6 fte is per definitie ontoereikend. Gekeken naar gemeenten met een vergelijkbaar inwoneraantal (Rijkswijk, Smallingerland, Hardenberg) leidt dit tot 14 fte boa’s voor PijnackerNootdorp, wil men daarnaast ook buiten kantooruren ingezet kunnen worden. Dit aantal, waaronder de boa ondermijning en de senior BOA voor de aansturing, is minimaal benodigd voor de voor de uitvoering van alle reguliere taken. Hierdoor kan het team in de avonden en weekenden werken (voornamelijk op de zaterdag). Zo zijn ze meer zichtbaar, meer bereikbaar en versterkt dit de samenwerking met (keten)partners zoals de politie, omdat er gezamenlijk opgetrokken wordt. Hierdoor kan er uitvoering gegeven worden aan alle prioriteiten in het HUP. Prioriteit geven aan de uitbreiding van de boa-capaciteit.

7. Capaciteit versus financiën Hieronder is een overzicht uitgewerkt met daarin welke functies nodig zijn in team handhaving en op deze manier de politiek-bestuurlijke ambities zoals verwoord in het HUP uit te kunnen voeren. Er is gerekend met de maximale loonsom per schaal en deze is per functie afgerond naar boven (per duizend).

Functie Medewerker Handhaving

Schaal 7

Fte 6

Kosten7 € 60.000,-

7 Het is mogelijk dat de jaarlijkse personele kosten per 2023 en/of 2024 nog wat veranderen omdat er op dit

moment CAO-onderhandelingen worden gevoerd. Het is daarom aannemelijk dat de lonen voor gemeente medewerkers vanaf volgend jaar met een X percentage stijgen.

20

BOA ondermijning 8 Senior medewerker BOA Totaal kosten uitbreiding structureel per jaar

89 8

1 1

€ 69.000,€ 69.000,€ 498.000,-

8. Slot en conclusie Pijnacker-Nootdorp is een gemeente die in beweging zit. Naast mooie ontwikkelingen is de gemeente ook vatbaar voor criminaliteit: van ondermijning in de glastuinbouwsector tot jeugdgroepen die uit Den Haag en Zoetermeer verplaatsen richting Pijnacker-Nootdorp. Zoals de wethouder leefbaarheid zei: ‘Pijnacker-Nootdorp gaat van dorpse gemüthlichkeit naar stadse fratsen’. Dit vraagt om een gerichte inzet van Toezicht en Handhaving waarin zij de oren en de ogen zijn voor de ketenpartners. Echter, hier zit direct een grote discrepantie. Er is al jaren een structureel tekort aan capaciteit om de gewenste doelstellingen van de gemeente te behalen. De boa-capaciteit op straat zal stevig uitgebreid moeten worden met 8 fte om alle toebedeelde taken uit te kunnen voeren. Er moet daarnaast ook echt een kwaliteitsslag gemaakt worden en dit kan alleen met voldoende capaciteit. Toch is er een stijgende lijn op te merken in Pijnacker-Nootdorp en wordt er veel in gang gezet, ook op het gebied van Toezicht en Handhaving. Met het schrijven van dit HUP wordt een basis gelegd voor 2023. Dit handhavingsuitvoeringsplan (HUP) biedt een concrete uitwerking van de uitgangspunten en de thema’s die eerder in de handhavingsstrategie zijn geformuleerd.

Deze uitwerking kan vervolgens worden toegepast in de dagelijkse werkzaamheden en worden afgestemd op de prioriteiten en werkwijzen van de handhavingspartners, waaronder die van de politie. Er moet in eerste instantie vooral ingezet worden op het creëren van een stevige en goede basis waarmee de boa’s kunnen werken. Hiermee wordt de inrichting van het team bedoeld, maar voornamelijk de randvoorwaarden die het mogelijk maken om het werk goed uit te voeren. Het verdient de aandacht om dit punt prioriteit te geven zodat er vanuit hier verder stappen gemaakt kunnen worden in de professionaliseringsslag. Het opstellen van een HUP is een jaarlijks terugkerende exercitie, waarbij nieuwe (politieke) verhoudingen en inzichten op veiligheidsgebied in het HUP van 2023 kunnen worden verwerkt. Hierdoor verkrijgen we overzicht in de uit te voeren werkzaamheden en is een actuele prioritering mogelijk op dan geldende veiligheidsthema's.

8 De BOA voor ondermijning wordt meegenomen in het Handhavingsuitvoeringsplan 2023 (HUP). Op basis van

het nieuwe HUP wordt om meer BOA-formatie gevraagd. De BOA ondermijning wordt specifiek beschreven in het Uitvoeringsplan aanpak ondermijning. 9 De medewerker boa ondermijning is een nieuwe functies die we nog niet kennen binnen de gemeente Pijnacker-Nootdorp. Deze functie zal na akkoord ingepast moeten worden in het HR21 functiehuis van de organisatie. Hieruit volgt een definitieve HR21 functie met een definitieve schaal. De genoemde schaal in dit memo is dan ook een inschatting op basis van functies in omliggende gemeenten.

21