Bijlage - Format kostenbesparingsmaatregel GPK

Maatregel 7: Een tegemoetkoming in de kosten vragen voor de medische keuring bij een eerste aanvraag van een gehandicaptenparkeerkaart (Verdere uitwerking naar aanleiding van kadernota 2025). Waarom nemen we deze maatregel? Het verstrekken van de gehandicaptenparkeerkaart (verder: GPK) kost de gemeente jaarlijks ongeveer 50.000 euro. Tot en met 2021 hief de gemeente hiervoor leges, net als 95% van de Nederlandse gemeenten. Sinds 2022 zijn de leges voor de GPK afgeschaft naar aanleiding van de motie ‘Belastingverlaging’ van Eerlijk Alternatief, VVD, CDA en Partij voor de Dieren van 5 november 2019. Dit werd destijds begroot op 20.000 euro per jaar. Hiervoor was ruimte omdat de gemeente er op dat moment financieel goed voorstond. Inmiddels ziet het financiële perspectief van de gemeente er minder positief uit. Daarnaast blijkt de GPK meer te kosten dan 20.000 euro per jaar. Dit komt deels door een toename van het aantal aanvragen1 en deels door een stijging van de kosten voor extern medisch onderzoek en personeelskosten. Naar verwachting zullen de kosten voor de GPK de komende jaren blijven stijgen, omdat het aantal ouderen (de grootste gebruikersgroep van de GPK) in onze gemeente toeneemt. Het vragen van een bijdrage in de kosten aan inwoners past bij de intentie om normaliserend te werken. Normaliseren is een van de pijlers binnen onze visie op het sociaal domein.

In de visie staat de wens om dit uit te breiden naar ons ondersteuningsbeleid voor ouderen. 58,7% van de aanvragers van de GPK is 65 jaar of ouder. Van de mensen die voor de eerste keer een aanvraag doen is 75,5% 65 of ouder. In het kader van toekomstbestendige gemeentefinanciën heeft het college de gemeenteraad al bij de Voorjaarsnota 2024/Kadernota 2025 voorgesteld om na te gaan wat de effecten zouden zijn van het heffen van leges voor de GPK en hier een afweging over te maken bij de Begroting 2025. De gemeenteraad heeft een amendement aangenomen om besluitvorming over leges voor de GPK uit te stellen en dat het college met mogelijke alternatieven komt tot de Kadernota 2026. Wat betreft het heffen van leges zijn er 3 scenario’s te benoemen: 1. Het 0-scenario: de situatie blijft zoals deze is. Er worden geen leges geheven voor de GPK. Voor de inwoner betekent dit dat aanvragen van leges een laagdrempelig beschikbare voorziening blijft. Maar op basis van de trends in de afgelopen 3 jaar kan geconcludeerd worden dat het aantal aanvragen, toekenningen en kosten zullen blijven toenemen. 2. Heffen van leges met volledige dekking van de kosten bij de eerste aanvraag. Geen kosten voor de vervolgaanvraag: Op basis van wetgeving mag de lege maximaal kostendekkend zijn en dit wordt in rekening gebracht bij de inwoner.

Voor bepaalde inwoners zijn er mogelijkheden om hier een beroep te doen op bijzondere bijstand. Op basis van de cijfers voor 2022, voor het afschaffen van de leges, kan aangenomen worden dat het aantal aanvragen, toekenningen en de kosten afnemen. Bij een vervolgaanvraag draagt de gemeente de kosten voor de personele inzet en inkoop van de parkeerkaart. De inwoner heeft dan geen kosten. 3. Heffen van leges met deels dekking van de kosten: De kosten voor de medische keuring worden via leges doorbelast aan de inwoner die een nieuwe aanvraag doet, of een vervolgaanvraag waarbij er geen sprake is van een chronische en/of onomkeerbare beperking. De overige kosten komen voor rekening van de gemeente. Voor bepaalde inwoners zijn er mogelijkheden om hier een beroep te doen op bijzondere bijstand. Wij spreken onze voorkeur uit voor het derde scenario.

Wat is het inhoudelijke effect van de maatregel? Als inwoners een GPK aanvragen, betalen ze hiervoor een van tevoren vastgesteld bedrag (lege). De opbrengsten van de leges kunnen worden gebruikt voor het betalen van de kosten van de gemeente. Dit verkleint de financiële druk op het sociaal domein. Wat is het beoogde maximale financiële effect dat we van deze maatregel verwachten en op welk moment? Als gekozen wordt voor scenario 3 waarbij de kosten van de eerste medische keuring in rekening wordt gebracht, verwachten wij een tegemoetkoming in de kosten van:

Medisch 1X

2025 € -5000

2026 € 10.000

2027 € 10.000

2028 € 10.000

De investering van 5000 euro in 2025 die is opgenomen is bedoeld voor aanpassingen van de regelgeving, inrichting van het betaalproces en voor communicatie en extra tijd voor toelichting aan inwoners. Wat is het verschil ten opzichte van het verleden? Van 2022 tot en met 2025 was het gratis om een GPK aan te vragen. Nu betalen inwoners een deel van de kosten die de gemeente hiervoor maakt. Wat is het effect van deze maatregel voor de inwoners? Inwoners betalen een bedrag van € 145,- als zij een nieuwe aanvraag voor een GPK doen, of een vervolgaanvraag waarbij er geen sprake is van een chronische en/of onomkeerbare beperking. Wat is ervoor nodig om deze maatregel uit te kunnen voeren? - Een besluit van de gemeenteraad om leges voor de GPK op te nemen bij de Tarieventabel gemeentelijke belastingen en heffingen. - Het informeren van de uitvoerende collega’s. - Zorgen dat de opbrengsten van de leges ook bij het sociaal domein terecht komen (waar het overgrote deel van de kosten wordt gemaakt). - Éénmalige investering van 5000 euro. Wat zijn de risico’s van deze maatregel voor de inwoners, voor de gemeente, voor anderen? - Voor inwoners: inwoners moeten eenmalig de kosten van de medische keuring betalen.

Wat is de planning en rol van de gemeenteraad? De gemeenteraad legt jaarlijks aan het einde van het jaar de leges vast voor het jaar daarop in de Tarieventabel gemeentelijke belastingen en heffingen. Leges voor de GPK kunnen dus op zijn vroegst ingaan vanaf 1 januari 2026. Hiervoor moeten de leges worden meegenomen bij de vaststelling van de tarieventabel in november/december 2025.