Bijlage - Beheerplan wegen

Beheerplan Wegen 2022 - 2025

1

Samenvatting De gemeente Pijnacker-Nootdorp is verantwoordelijk voor een adequaat beheer van haar kapitaalgoederen, waaronder wegen, riolering, water en groen. In het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) is vastgelegd, dat voor het beheer van deze kapitaalgoederen beheerplannen beschikbaar moeten zijn. Aanleiding Beheerplan Wegen 2022-2025 Om te kunnen voldoen aan de eisen uit het BBV dient het beheerplan wegen opgesteld te worden. Voor het in stand houden van een “voorziening groot onderhoud wegen” is conform het BBV een beheerplan met een meerjarig onderhoudsprogramma nodig. Dit beheerplan heeft een looptijd van 2022 tot en met 2025. Met dit Beheerplan Wegen krijgt de gemeente inzicht in het beheer van haar wegenareaal om het onderhoud op een doelmatige en efficiënte wijze en tegen zo laag mogelijke kosten uit te kunnen voeren. Dit plan heeft betrekking op de bij de gemeente Pijnacker-Nootdorp in beheer zijnde verharding. Dit betreft alle asfalt-, elementen- en halfverhardingen In 2021 heeft een inspectie van alle verharding binnen de gemeentegrenzen van Pijnacker-Nootdorp plaatsgevonden. Deze is als basis gebruikt voor het bepalen van de onderhoudsmaatregelen en de urgentie ervan. Integraliteit Bij integraal beheer gaat het erom dat de openbare ruimte als één geheel wordt gezien.

Bij beheer, onderhoud en (her-)inrichting van wegen, dient rekening gehouden te worden met: het in een vroegtijdig stadium betrekken van alle beheerdisciplines en afdelingen bij de plannen over functionaliteit, beeld en beheerbaarheid van de openbare ruimte bij herinrichting van de bestaande openbare ruimte of bij nieuwbouwprojecten; het aansluiten bij reeds lopende projecten en ontwikkelingen binnen de gemeente wanneer groot onderhoud moet worden uitgevoerd; een integrale afstemming bij regulier onderhoud in de openbare ruimte; een integrale afstemming met uitvoering kabels en leidingen (MOOR). Kwaliteitsniveau Alle weggebruikers moeten erop kunnen vertrouwen dat ze zich veilig én voldoende comfortabel kunnen verplaatsen over de voet- en fietspaden en wegen. Om dit te kunnen waarmaken wil de gemeente PijnackerNootdorp de wegen minimaal op het onderhoudsniveau ‘Basis’ houden (CROW-richtlijn). Dit beheerplan heeft daarom vooral betrekking op het in stand houden van de verharding en geeft inzicht in de kosten voor de technische staat. Maar er is ook aandacht voor de inrichting. Zo neemt de gemeente bij integrale projecten in bestaande woonwijken, het Duurzaam Veilig-principe als uitgangspunt. Dit betekent onder meer dat er geen asfalt in de woonwijken meer wordt toegepast (rijbanen krijgen elementenverharding).

Op termijn komt asfalt alleen nog maar voor op de doorgaande wegen, vrij liggende fietspaden, bedrijventerreinen en in het buitengebied. Areaal Het huidige totale areaal aan verhardingen is in onderstaande tabel en figuur weergegeven (peiljaar 2020). Verhardingstype Oppervlakte (x1.000 m2) Percentage van geheel (%) Elementenverharding 1.548 64 Asfalt 843 35 Halfverharding* 44 1 Totaal 2.435 100% Tabel 1 Onderverdeling wegenareaal naar verhardingstype *alle los gestorte en aangewalste materialen zoals bijvoorbeeld kleischelpen of betongranulaat

2

AREAAL Asfalt 843 = 35% Halfverharding 44 = 2%

Elementenverharding 1548 = 63% Figuur 1 Onderverdeling verhardingstypen met hoeveelheden (x1.000 m2)

Ten opzichte van het vorige beheerplan 2018 - 2021 is dit een toename van het areaal met 20%. Deze toename is te verklaren onder andere door de bouw van Keijzershof, Ackerswoude en Gildehof, een forse uitbreiding van het fietspaden netwerk door overname of nieuwe aanleg (waaronder Ruyven en de Groenzoom) en door verbetering van de hoofdinfrastructuur (Zijdeweg, Komkommerweg). Verder is in de afgelopen jaren hard gewerkt om de data op orde te brengen. De implementatie van GeoVisia, een beheerpakket waarin alle mutaties en areaalvergrotingen zijn opgenomen, heeft een adequater inzicht in het areaal opgeleverd. Hierdoor is in het areaal een aantal recreatieve paden toegevoegd, die eerder niet in beeld gebracht waren. Communicatie De gemeente communiceert met inwoners en bedrijven over het werken aan de wegen en zoekt hierbij naar een optimale manier om alle belanghebbenden te informeren over geplande en incidentele werkzaamheden aan de weg. Denk hierbij aan informatieavonden, bewonersbrieven, enquêtes, een project Facebook-pagina, wijkschouwen en digitale nieuwsbrieven. Klimaatverandering en toekomstbestendige wegconstructies Klimaatverandering is van invloed op de manier waarop de komende vier jaar het wegenstelsel wordt beheerd.

Met een klimaatbestendige, infiltrerende verhardingsconstructie kan water van toenemende hevige regenbuien vertraagd via de ondergrond worden afgevoerd naar het oppervlaktewater. Naast toenemende hevige regenval, is ook bodemdaling een gevolg van klimaatverandering. Bij de renovatie van de wijk Klapwijk worden de werkzaamheden daarom uitgevoerd op basis van de uitgangspunten zoals beschreven in het Programma Water en Klimaat.

3

Inhoud ................................................................................................................................................................................ 1 Samenvatting .......................................................................................................................................................... 2 1. Inleiding ............................................................................................................................................................... 5 1.1 Aanleiding Beheerplan Wegen 2022 - 2025 .................................................................................................. 5 1.2 Doelstelling.................................................................................................................................................... 5 1.3 Werkwijze opstellen beheerplan .................................................................................................................. 5 1.4 Kader beheerplan .......................................................................................................................................... 6 1.5 Leeswijzer ...................................................................................................................................................... 6 2.

Evaluatie Beheerplan Wegen 2018-2021 ............................................................................................................ 7 2.1 Werken aan wegen ....................................................................................................................................... 7 2.1.1 Integrale herinrichtingen ....................................................................................................................... 7 2.1.2 Groot onderhoud ................................................................................................................................... 7 2.1.3 Klein onderhoud ..................................................................................................................................... 8 2.2 Uitbreiding areaal.......................................................................................................................................... 8 3. Visie en strategie ................................................................................................................................................. 9 3.1 Wet- en regelgeving ......................................................................................................................................

9 3.2 Gemeentelijk beleid en wegbeheer .............................................................................................................. 9 3.3 Klimaatverandering en wegbeheer ............................................................................................................... 9 3.4 Risico gestuurd wegbeheer ......................................................................................................................... 10 3.5 Strategie ...................................................................................................................................................... 10 3.6 Communicatie ............................................................................................................................................. 11 4. Wegbeheer 2022-2025 ..................................................................................................................................... 12 4.1 Areaaloverzicht ........................................................................................................................................... 12 4.2 De financiële dekking van het wegbeheer .................................................................................................. 13 4.3 Reconstructie asfaltwegen en elementenverhardingen (investeringen) ...................................................

13 4.4 Groot onderhoud (Voorziening Wegen) ..................................................................................................... 15 4.5 Klein onderhoud (exploitatiebudget) .......................................................................................................... 19 4.6 Degeneratieopbrengsten ............................................................................................................................ 20 4.7 De financiële gevolgen integraal weergegeven. ......................................................................................... 21 5. En na dit Beheerplan ......................................................................................................................................... 22

4

1. Inleiding De wegen in Pijnacker-Nootdorp faciliteren de noodzakelijke mobiliteit en bereikbaarheid binnen de gemeente en het doorgaand verkeer richting omliggende gemeenten. Alle weggebruikers moeten erop kunnen vertrouwen dat ze zich veilig én voldoende comfortabel kunnen verplaatsen. In dit Beheerplan Wegen 2022-2025 zijn veiligheid, klimaatbestendigheid en een heldere inrichting leidend. Het gaat hierbij om 2.437.000 m2 verhardingsoppervlak die een vervangingswaarde van 162 miljoen euro vertegenwoordigt.

1.1 Aanleiding Beheerplan Wegen 2022 - 2025 De gemeente Pijnacker-Nootdorp is verantwoordelijk voor een adequaat beheer van haar kapitaalgoederen, waaronder wegen, riolering, water, groen en gebouwen. In het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) is vastgelegd dat voor het beheer van deze kapitaalgoederen meerjarenprogramma’s beschikbaar moeten zijn. Om te kunnen voldoen aan de eisen uit het BBV moet het beheerplan wegen geactualiseerd worden. Voor het in stand houden van een voorziening groot onderhoud wegen is in het BBV bepaald dat er een actueel beheerplan met een meerjarig onderhoudsprogramma is vastgesteld. Dit is het laatste beheerplan en loopt van 2022 tot en met 2025. Vanaf 2026 worden de uitvoeringsmaatregelen opgenomen in het Programma Mobiliteit. Met dit beheerplan krijgt de gemeente inzicht in het beheer van zijn wegenareaal om het onderhoud op een doelmatige en efficiënte wijze en tegen zo laag mogelijke kosten uit te kunnen voeren. De resultaten in dit beheerplan zijn een conclusie uit de weginspectie 2021. Daarnaast is de planning afgestemd met andere beheerplannen, zoals het Fietsplan “Gelukkig Op De Fiets” , het Gemeentelijke Rioleringsplan (GRP) het Beleids- en Beheerplan Groen en het Beheerplan Oevers. Ook plannen van derden, zoals het Hoogheemraadschap van Delfland, hebben invloed op de onderhoudsplanning.

1.2 Doelstelling Het Beheerplan Wegen 2022-2025 heeft tot doel om voor de korte, middellange en lange termijn het beheer en onderhoud van de verharding inzichtelijk te hebben, teneinde het onderhoud op een doelmatige en efficiënte wijze en tegen zo laag mogelijke kosten uit te kunnen voeren. Naast de bovengenoemde doelstelling heeft dit beheerplan onderstaande doelstellingen: • Financieel uitvoeringsprogramma waarmee voldaan wordt aan het vigerende beleid, het onderhoudsniveau van de wegen op kwaliteitsniveau B (basis) • Voldoen aan de BBV met het opstellen van een meerjarig onderhouds- en uitvoeringsprogramma • Het handhaven van de voorziening groot onderhoud wegen conform de BBV

1.3 Werkwijze opstellen beheerplan Het opstellen van een beheerplan is een omvangrijk proces. Op hoofdlijnen bestaat dit proces uit 2 stappen: 1.

2.

5

Het technische deel, dat bestaat uit het uitvoeren van een globale weginspectie, het interpreteren van de resultaten en deze vertalen naar onderhoudsmaatregelen. Vervolgens worden deze resultaten verwerkt in het wegenbeheersysteem GeoVisia. Het opstellen van het beheerplan met daarin opgenomen een concreet uitvoeringsprogramma voor groot onderhoud en renovaties.

1.4 Kader beheerplan Dit beheerplan heeft betrekking op alle verhardingen die in beheer zijn bij de gemeente. Dit betreft alle asfalt-, elementen- en halfverhardingen. Het kwaliteitsniveau van het beheerplan wegen is vastgesteld op kwaliteitsniveau B (basis) volgens de CROWrichtlijnen. Dit is het basis kwaliteitsniveau voor het beheren en onderhouden van alle wegen, recreatieve paden en voet- en fietspaden. De overige beleidskaders zijn in hoofdstuk 3.2: “Gemeentelijk beleid en wegbeheer” nader uitgewerkt. De omvang van de hoeveelheid half verharde paden is als gevolg van het ontbreken van beheerinformatie, niet eerder in beeld gebracht. Ook is door de lagere prioritering, onderhoud aan de paden deels uitgebleven en moet er een inhaalslag worden gemaakt. Door de implementatie van het beheerpakket GeoVisia is er een beter beeld van de omvang. Met deze informatie kan een adequate inschatting worden gemaakt van de benodigde middelen om de, meest recreatieve, paden op een acceptabel niveau te onderhouden. Wegbeheer omvat het beheren en in stand houden van de openbare verhardingen en is onder te verdelen in: Klein onderhoud (kleinschalige reparaties) Groot onderhoud (vaak integrale projecten, herinrichtingen i.c.m. rioolvervanging) Rehabilitaties (vervangen materiaal, bestaand profiel, geen herinrichtingen en/of reconstructies).

In dit beheerplan hebben de financiële middelen die worden aangevraagd betrekking op klein onderhoud, groot onderhoud en rehabilitaties met alle bijkomende beheerkosten (dit is inclusief VAT, algemene kosten, uitvoeringskosten winst & risico, engineering en alle overige kosten). De onderhoudsplanning is integraal afgestemd met overige projecten in de openbare ruimte, waaronder het vervangingsprogramma riolering.

1.5 Leeswijzer In de samenvatting zijn de hoofdpunten van het beheerplan wegen 2022-2025 weergegeven. Met name het kwaliteitsniveau, de aanpak en het wegen areaal zijn weergegeven. In hoofdstuk 1 staan in de inleiding de aanleiding, de doelstelling, werkwijze en kaders benoemd. Voordat het nieuwe uitvoeringsprogramma voor het onderhoud en beheer van de wegen wordt beschreven, is in hoofdstuk 2 een terugblik op het Beheerplan Wegen 2018-2021 opgenomen. De onderhoudswerkzaamheden en vernieuwingsprojecten hebben ertoe bijgedragen dat het stelsel van wegen, fietspaden, stoepen en parkeerplaatsen in Pijnacker-Nootdorp toegankelijk, veilig en heel is. Het derde hoofdstuk beschrijft de visie en strategie en niet-technische zaken en omgevingsfactoren die van invloed zijn op wegen, fietspaden, stoepen en parkeerplaatsen. Daarnaast zijn klimaatverandering en veiligheid van invloed op de manier waarop de komende vijf jaar het wegenstelsel wordt beheerd en onderhouden. In hoofdstuk 4 wordt het werken aan de weg voor de komende vier jaar concreet gemaakt. Het beschrijft hoe de gemeente klein-, groot en (wijkgericht) vervangingsonderhoud verricht en welke middelen daarvoor nodig zijn. Tot slot wordt er in hoofdstuk 5 een doorkijk gegeven naar de periode ná dit beheerplan. Bijlage 1 geeft inzicht in de vigerende wet- en regelgeving.

Op de kaart in bijlage 2 zijn alle uitvoeringsmaatregelen per locatie zichtbaar gemaakt.

6

2. Evaluatie Beheerplan Wegen 2018-2021 Het Beheerplan Wegen 2018-2021 en de daaruit voortvloeiende onderhoudswerkzaamheden en vernieuwingsprojecten hebben ertoe bijgedragen dat het stelsel van wegen, fietspaden, stoepen en parkeerplaatsen in Pijnacker-Nootdorp toegankelijk, veilig en heel is. Naast de dagelijkse reparaties en het klein onderhoud aan de openbare wegen beschrijft dit hoofdstuk in het oog springende projecten en geeft aanbevelingen voor het nieuwe Beheerplan Wegen.

2.1 Werken aan wegen In de periode 2018-2021 is er veel gebeurd op het gebied van groot en klein onderhoud en zijn verschillende integrale herinrichtingen uitgevoerd. Ook is het te beheren areaal uitgebreid.

2.1.1 Integrale herinrichtingen In de afgelopen beheerperiode is de focus gelegd op de integrale gebiedsgerichte aanpak. Een groot aantal buurten en wijken is (en wordt) integraal aangepakt en opnieuw ingericht. In de achterliggende beheerperiode zijn onder meer uitgevoerd: Pijnacker-Noord (Bomen- en Berkenbuurt); Koningshof fase 6; Klapwijk fase 1; Vlielandseweg. In het vorige Beheerplan Wegen was afronding van de integrale herinrichting van de wijk Koningshof (fase 7 en 8) voorzien. Bij de voorafgaande onderzoeken bleek dat een belangrijke migratieroute van vleermuizen in deze fases loopt. Als gevolg hiervan zijn deze nog niet in uitvoering gegaan. Ook de herinrichting van het Oranjeplein was voorzien in het vorige Beheerplan. Uit technische inspectie is gebleken dat de uitvoering uitgesteld kon worden. Gezien het publieke belang van het plein zullen de eerder gemaakte plannen opnieuw worden voorgelegd aan College, Raadsleden en stakeholders.

2.1.2 Groot onderhoud Bij groot onderhoud gaat het om vernieuwing van asfalt of vervanging van elementenverharding, waarbij geen integrale aanpak is vereist. Zo zijn in deze planperiode de volgende projecten gerealiseerd: Westlaan, gedeeltelijk Groot onderhoud asfalt Delftsestraatweg, geheel Herinrichting Stationsstraat, gedeeltelijk Herinrichting Veilingstraat, gedeeltelijk Herinrichting Dorpsstraat, gedeeltelijk Herinrichting Polderweg, geheel Herinrichting Rijksstraatweg, gedeeltelijk Groot onderhoud asfalt Oude Leedeweg, gedeeltelijk Herinrichting Boezemweg, gedeeltelijk Groot onderhoud elementen Korteweg, gedeeltelijk Groot onderhoud asfalt Virulypad Herinrichting Bedrijventerrein de Boezem Groot onderhoud asfalt Ook was er groot onderhoud geïnitieerd in het vorige Beheerplan voor de straat Koningshof in Pijnacker en de fietsstroken van de Schimmelpenninck van der Oyeweg. Een nadere technische inspectie wees echter uit dat onderhoud voor deze projecten geen hoge urgentie heeft. Het onderhoud voor de straat Koningshof is uitgesteld. Voor het onderhoud aan de fietsstroken van de Schimmelpenninck van der Oyeweg is er geen noodzaak om dit in de komende beheerperiode in de planning op te nemen.

2.1.3 Klein onderhoud Meldingen van inwoners en bedrijven via het Meldpunt Leefomgeving bepalen voor een belangrijk deel een voortdurende stroom aan kleine reparaties en onderhoudswerkzaamheden. Klein onderhoud volgt ook uit inspecties en uit werkzaamheden door nutsbedrijven. Het betreft veelal kleine reparaties aan stoepen, parkeerplaatsen, fietspaden en wegen. Dankzij structureel klein onderhoud kan groot onderhoud worden voorkomen of uitgesteld. Onder het jaarlijks onderhoud valt ook het verbeteren van belijning op asfaltwegen.

2.2 Uitbreiding areaal De gemeente Pijnacker-Nootdorp groeit gestaag. Hierdoor groeit ook het te onderhouden areaal aan wegverhardingen. In de achterliggende periode zijn onder meer nieuwe wegen en fiets- en voetpaden gerealiseerd in de wijken Keijzershof, Ackerswoude, Tuindershof en de bedrijventerreinen Heron en de Boezem. Tevens is de hoofdinfrastructuur uitgebreid met onder andere de Zijdeweg en Komkommerweg. Verder is er beter zicht op het te onderhouden areaal doordat de gemeente inmiddels een adequater beheersysteem heeft met daarin de werkelijke hoeveelheden van het te onderhouden areaal.

pagina 8/28

3. Visie en strategie De wegen in de gemeente Pijnacker-Nootdorp faciliteren de noodzakelijke mobiliteit en bereikbaarheid binnen de gemeente en het doorgaand verkeer richting omliggende gemeenten. Voor alle gebruikers geldt dat ze erop moeten kunnen vertrouwen dat ze zich veilig én voldoende comfortabel kunnen verplaatsen. De gemeente wil haar wegen minimaal op het onderhoudsniveau kwaliteitsniveau B (basis) houden. Dit betekent dat de wegen, fietspaden, parkeerplaatsen en stoepen schoon, heel en veilig zijn conform de richtlijnen van de CROW. Naast de meetbare en feitelijke conditie van het wegenstelsel, heeft de gemeente ook te maken met de beleving van de kwaliteit van de wegen, fietspaden, parkeerplaatsen en stoepen. Op de beleving van een weg zijn drie facetten van invloed: de verzorgingsgraad (schoon), de technische staat (heel en veilig) en de vormgeving en inrichting (mooi én functioneel). Dit beheerplan heeft betrekking op de technische staat (heel en veilig) en de vormgeving en inrichting (mooi én functioneel). De verzorgingsgraad (schoon) valt buiten de scope van dit beheerplan. Nieuw in het beheerplan is dat ook aspecten met betrekking tot klimaat integraal worden meegenomen in het ontwerp.

3.1 Wet- en regelgeving Wegbeheer wordt gedefinieerd als de zorg voor het blijven voldoen aan de wettelijke eisen en richtlijnen voor alle verhardingen. Er is diverse wetgeving van toepassing die betrekking heeft op de staat en de kwaliteit van de openbare ruimte. Deze wetten geven echter geen concrete richtlijnen voor de kwaliteit waaraan de openbare ruimte moet voldoen. Wel wordt het belang onderstreept dat er kaders vastgelegd moeten worden, waarbinnen het beheer en onderhoud moet plaatsvinden. Hierbij dient ook rekening te worden gehouden met de aansprakelijkheid van de gemeente Pijnacker-Nootdorp volgens de wetgeving. In bijlage 1 is een toelichting opgenomen over de wet- en regelgeving die van invloed is op de kwaliteit van de openbare wegen.

3.2 Gemeentelijk beleid en wegbeheer Een aantal gemeentelijke beleidsplannen heeft invloed op de inrichting van de openbare weg en het bijbehorende beheer. Het betreft hier onder meer, Natuurlijk Pijnacker-Nootdorp, Programma Water en Klimaat 2021 – 2024, Lintenvisie Pijnacker-Nootdorp, de Omgevingsvisie en -Wet, Gelukkig op de fiets 2021 – 2030 en het Leefbaarheidsonderzoek 2021. Naast deze beleidsplannen en visies zijn er ook nog diverse beheerplannen die invloed hebben op de inrichting van de openbare ruimte. Daarnaast beïnvloeden ook andere gemeentelijke voornemens en wensen het wegbeheer. Zo is bij integrale projecten in bestaande woonwijken het uitgangspunt van het inrichten volgens het “duurzaam veilig” principe. Dit betekent onder meer dat er geen asfalt meer wordt toegepast in woonwijken; rijbanen krijgen elementenverharding en de inrichting is gebaseerd op die van een 30 km/h-gebied. Zo ontstaat meer helderheid en eenheid in de inrichting van het buitengebied en woonwijken. Op termijn komt asfalt alleen nog maar voor op de doorgaande wegen, vrij liggende fietspaden, bedrijventerreinen en in het buitengebied. Vrij liggende fietspaden binnen en buiten de bebouwde kom worden bij groot onderhoud of herinrichting waar mogelijk gewijzigd van een tegelverharding naar asfalt. Dit verbetert het comfort en de veiligheid.

3.3 Klimaatverandering en wegbeheer Het milieu en de klimaatverandering vragen ook van het wegbeheer een andere blik op de functie en functionaliteit van een weg, zo blijkt uit het Programma Water en Klimaat 2021-2024. Met een klimaatbestendige, infiltrerende verhardingsconstructie kan het water van toenemende hevige regenbuien via de ondergrond (met vertraging) worden afgevoerd naar het oppervlaktewater. Dit in tegenstelling tot de huidige situatie, waarbij het water over de verharding naar kolken loopt en via een afvoerbuis direct naar het oppervlaktewater wordt geleid. pagina 9/28

Dit heeft ook gevolgen voor het dagelijks onderhoud en zorgt voor een verschuiving van taken. Infiltrerende bestrating wordt ingezaaid. Het in stand houden van de verharding is opgenomen in het onderhoud van de wegen; dagelijks onderhoud is een “groene” taak en zal worden opgenomen in het programma Groen In En Om De Kernen.

3.4 Risico gestuurd wegbeheer De beheerders zijn continu bezig met de afweging tussen kwaliteit en beschikbaar budget, waarin constant de vragen worden gesteld: Hoe groot zijn de risico’s van het uitstellen van onderhoud aan de wegen? Is dat ernstig of niet? Een voorbeeld: Scheurvorming in de weg is hinderlijk, maar een brede scheur in de lengterichting van een fietspad vergroot de kans op een valpartij. De scheur in het fietspad is dus een groter risico. Met risico gestuurd beheer worden de maatregelen geprioriteerd om onacceptabele risico’s te verlagen. Om de risico’s in beeld te brengen worden niet alleen de periodieke weginspecties gebruikt, maar ook het tevredenheids- en leefbaarheidsonderzoek.

3.5 Strategie De gemeente wil duurzaam omgaan met kapitaalsgoederen en grondstoffen, bouwmaterialen en arbeid. Het is van het grootste belang om de "juiste maatregel op het juiste moment” uit te voeren. Hiermee wordt verspilling voorkomen en versterken we de doelstelling: ”We verduurzamen het wegenonderhoud met veiligheid als uitgangspunt". In het algemeen volgt de gemeente de strategie: 1. Binnen woonwijken wordt integraal en gebiedsgericht gewerkt door middel van integrale herinrichtingen. 2. Op hoofdwegen wordt proactief en planmatig gewerkt op basis van in het beheerplan opgenomen reconstructies. 3. In wijken die (nog) niet integraal worden aangepakt wordt plaatselijk op basis van het beheerplan groot onderhoud uitgevoerd. 4. Het overige intensief verzorgend onderhoud wordt verricht op basis van frequente inspecties en meldingen. Meer specifiek ten aanzien van de duurzaamheid en klimaatadaptatie gelden de volgende richtlijnen: 1. Voer geen regenwater af naar de riolering als het op een andere manier afgevoerd kan worden, bijvoorbeeld naar oppervlaktewater of groen, zonder dat dit tot overlast of schade leidt; 2. Houdt zoveel mogelijk regenwater in het gebied vast, of als dat niet kan of wenselijk is, voer het zoveel mogelijk vertraagt af; 3.

Probeer het aantal vierkante meters verharding te minimaliseren (en te vervangen door groen), teneinde de waterafvoer en hittestress te beperken; 4. Zorg dat het water dat op de weg valt gestuurd kan worden naar een plek waar het niet tot overlast leidt; 5. Materiaal dat vrij komt bij herinrichtingen wordt zoveel als mogelijk opnieuw gebruikt voor de herinrichting. Dit levert voordelen op in transportbewegingen en grondstoffen. Klimaatbestendig inrichten bij reconstructie van wegen Een reconstructie wordt integraal opgepakt. Zo worden de voornoemde principes reeds toegepast bij de integrale herinrichting van de wijk Klapwijk . Bij een reconstructie wordt immers de fundering en verharding opnieuw opgebouwd. Door de integrale benadering wordt aanvullende financiële dekking verkregen via de andere (beheer)plannen, waaronder bijvoorbeeld het Gemeentelijke Riolering Plan en het beheerplan Groen.

pagina 10/28

Klimaatmaatregelen bij groot onderhoud van wegen (bv. herstraten en vervangen van een asfalt deklaag) Ook bij groot onderhoud van de wegen zullen we ons inspannen om zoveel mogelijk kansen aan te pakken maar zijn de mogelijkheden beperkter. Omdat bij groot onderhoud veelal de fundering van de weg, en bij asfalt ook de onderlagen, blijven liggen, is de kans op het budgetneutraal realiseren van maatregelen klein. Indien het technisch en financieel haalbaar is zullen ook hier de duurzaamheidsprincipes worden toegepast.

3.6 Communicatie De gemeente communiceert met inwoners en bedrijven over werken aan de weg en zoekt naar een optimale manier om alle belanghebbenden te informeren over geplande en incidentele werkzaamheden aan de weg. Zeker bij grote langdurige projecten of bij werkzaamheden die de verkeersstromen hinderen, wil de gemeente het verkeer en de doorstroom tijdens het werken aan de weg zo min mogelijk te hinderen. Uiteraard doet de gemeente er ook alles aan om verkeersgebruikers en omwonenden goed en tijdig op verschillende manieren te informeren. Denk hierbij aan informatieavonden, bewonersbrieven, enquêtes, sociale media (Twitter, Facebook), spreekuur en digitale nieuwsbrieven.

pagina 11/28

4. Wegbeheer 2022-2025 Het complete areaal beslaat een verhardingsoppervlak van 2.437.000 m2. Dit vertegenwoordigt een vervangingswaarde van 162 miljoen euro. De afgelopen jaren is er veel groot onderhoud verricht. Ook het klein onderhoud (onder andere op basis van meldingen) is goed op orde. Maar hoe goed de wegen er ook bij liggen, er blijven altijd voorziene en onvoorziene beheer- en onderhoudswerkzaamheden. Voor de komende planperiode voorziet de gemeente de volgende werkzaamheden op het gebied van klein-, groot- en (wijkgericht) vervangingsonderhoud.

4.1 Areaaloverzicht Gedurende de looptijd van het vorige wegbeheerplan is het te beheren areaal fors toegenomen. De onderstaande cijfers en grafiek zijn hiervan een weergave.

Areaaluitbreiding m2 x 1.000

3000 2000 1000 0

2017

2021

Areaaloverzicht 2017 elementenverharding asfaltverharding overig TOTAAL

67 % 33 % <1 % 100 %

1.353.000 m2 659.000 m2 14.000 m2 2.026.000 m2

Areaaloverzicht 2021 elementenverharding asfaltverharding overig TOTAAL

64 % 35 % 1% 100 %

1.550.000 m2 842.000 m2 45.000 m2 2.437.000 m2

De toename van het areaal van 20% wordt veroorzaakt door de volgende factoren: Nieuwbouwwijken zorgen voor een vanzelfsprekende toename van wegen In de afgelopen periode zijn in Ackerswoude en Keijzershof buurten met de daarbij behorende infrastructuur afgerond. Verder is in Nootdorp de inbreidingslocatie Gildehof gerealiseerd. De hoofdinfrastructuur is in de afgelopen 4 jaar sterk verbeterd Door de aanleg van de randwegen is een aanzienlijk areaal toegevoegd. Het recreatieve fietspadennetwerk is uitgebreid Door de aanleg van nieuwe fietspaden in het buitengebied en de overname van fietspaden van Staatsbosbeheer, is er een aanzienlijke hoeveelheid fietspaden toegevoegd aan ons fietspadennetwerk; deze waren niet eerder in het areaal mee berekend.

pagina 12/28

Door implementatie van een nieuw beheerpakket hebben we beter inzicht in het te beheren areaal In de afgelopen periode hebben we hard gewerkt aan het beheerprogramma en het vullen van de data. Hierbij bleek dat grote delen weliswaar beheerd werden, maar de hoeveelheden verharding niet bekend en niet opgenomen waren in het areaaloverzicht van 2017.

4.2 De financiële dekking van het wegbeheer In de BBV-voorschriften is de definitie van een nieuwe investering beschreven. Investeringen mogen alleen geactiveerd worden wanneer ze nieuw óf levensduur verlengend (voor het gehele object) zijn. De aanleg van nieuwe wegen en/of wegdelen (bijvoorbeeld een rotonde) en het geheel vervangen (reconstructie) van wegen worden volgens de BBV-regels geactiveerd en als investering in de begroting opgenomen. Een gedeeltelijke verbetering (zoals groot onderhoud of het vervangen van de toplaag van een asfaltweg) wordt niet geactiveerd. De bekostiging daarvan wordt geregeld via de reguliere budgetten en de Voorziening Wegen. De uitgangspunten voor de financiering van beheermaatregelen op een rij: nieuwe aanleg

investering

integrale reconstructie, asfaltweg integrale reconstructie weg, elementenverharding (gebiedsgericht, riolering is de

investering

aanleiding)

investering

vervanging toplaag asfalt (n.a.v. technische inspectie)

voorziening

groot onderhoud weg, elementenverharding (n.a.v. technische inspectie) klein onderhoud asfalt en elementenverharding (n.a.v. meldingen en/of technische

voorziening

inspectie)

exploitatie budget

Renovatieprojecten en herinrichtingen worden geactiveerd wanneer er voor het gehele object sprake is van een levensduurverlenging. In de praktijk doet dit zich voor wanneer bij een project de fundering en (indien aanwezig) het onderliggend rioolnet wordt vervangen. Afschrijvingstermijnen worden gehanteerd conform de ‘Nota waardering en afschrijving 2021’

4.3 Reconstructie asfaltwegen en elementenverhardingen (investeringen) Het belangrijkste doel van vervangingsonderhoud is het tijdig vervangen in het kader van doelmatig onderhoud en met het oog op kansen voor verbetering van de inrichting. Dus waar haalbaar zal de inrichting worden afgestemd op het veranderende klimaat, vergroening, etc. De resultaten van de (financiële) inspanning bij een integrale en wijkgerichte aanpak is beter zichtbaar dan bij groot onderhoud. Wanneer een geheel gebied wordt aangepakt, wordt niet alleen de kwaliteit van de weg, maar ook de kwaliteit van groen en spelen zichtbaar verbeterd. Met de wijkgerichte aanpak moderniseert de gemeente niet alleen de oude materialen, maar zorgt tegelijkertijd voor een moderne toekomstbestendige inrichting. Daarnaast levert een integrale aanpak met riolering en overige disciplines synergievoordelen op, waardoor het financieel rendement hoger zal uitvallen.

De investeringsprojecten: pagina 13/28

Katwijkerlaan (in voorbereiding) De Katwijkerlaan tussen de Vlielandseweg en Zijdeweg is plaatselijk verzakt. In samenwerking met het Hoogheemraadschap van Delfland wordt de weg op keurhoogte gebracht en het asfalt vervangen. Het fietspad wordt omgezet van tegels naar rood asfalt. Voordat dit project kan worden opgestart, moet wel eerst de beschoeiing (damwand) langs de Katwijkervaart worden vervangen. Voor het project reconstructie Katwijkerlaan wordt een aparte investering aangevraagd zodra het definitieve ontwerp van de weg bekend is. S-Bocht Delftsestraatweg In aansluiting op de herinrichting van de Delftsestraatweg tussen de Rijskade en de bebouwde kom grens met Delfgauw krijgt de kruising van de Delftsestraatweg met de Noord- en Zuideindseweg een nieuwe inrichting. Er loopt nog een inspraakprocedure. De resultaten hiervan worden verwerkt in het ontwerp voor de nieuwe inrichting. Hiervoor wordt een aparte investering aangevraagd zodra het definitieve ontwerp van de weg bekend is. Oranjeplein Het Oranjeplein wordt gereconstrueerd en heringericht. Zowel de bestrating, de riolering als de vijver zijn ernstig verzakt. Bieslandseweg De Bieslandseweg wordt intensief door fietsers gebruikt. Door de slappe grondslag is de verharding ernstig verzakt en moet geheel opnieuw worden aangelegd.

Fietspad Delftsestraatweg Het Hoogheemraadschap van Delfland wil een aantal kades weer op (keur)hoogte brengen. Voornamelijk langs de westkant van de Delftsestraatweg ligt deze te laag. Het ophogen verzorgt het Hoogheemraadschap, de gemeente levert een bijdrage voor de wegen op basis van de restlevensduur. Gedurende de looptijd van dit beheerplan zal de westkant van de Delftsestraatweg worden opgehoogd. Koningshof fase 7 en 8. Deze fases hebben ook al in het vorige beheerplan gestaan. Na onderzoek werd binnen de plangrenzen een migratieroute voor vleermuizen aangetroffen waardoor er vertraging in de uitvoering ontstond. Het riool moet worden vervangen en de openbare ruimte wordt heringericht. Nadat het ontwerp ter inzage heeft gelegen, zal dit definitief worden gemaakt. Na de herinrichting, waarbij ook het groen en de bestrating worden vervangen, is de wijk weer klaar voor de toekomst. Nieuwkoopseweg Het waterleidingbedrijf wil in het “Nootdorpse deel” van de Nieuwkoopseweg de waterleiding vervangen. Omdat deze aan beide zijden van de weg onder de asfaltverharding ligt, vormt dit de aanleiding om de gehele verharding op te breken en compleet opnieuw op te bouwen. Ruyvensche Molenpad Een druk bereden fietspad. Vooral na de aanleg van de fietspaden door het recreatiegebied Ruyven is deze route zeer populair bij recreatieve fietsers.

Het pad is echter ernstig verzakt en zal inclusief de fundering opnieuw moeten worden aangelegd.

pagina 14/28

Emmastraat In het deel van de Emmastraat tussen Hoflandstraat en de Wilhelminasingel ligt nog een oud riool dat moet worden vervangen. Tussen de van Brachtstraat en het Oranjeplein is 25 jaar geleden de Emmastraat heringericht met fietsverkeer in 2 richtingen. Richting Centrum rijden de fietsers op de rijbaan, in tegengestelde richting is een verhoogde fietssuggestiestrook aangelegd. Door deze verhoging ontstaan er gevaarlijke situaties wanneer fietsers elkaar inhalen. De rioolvervanging, de herinrichting en de verzakkingen die op veel plaatsen ontstaan in de suggestiestrook maken een reconstructie noodzakelijk. Laakweg Zowel de asfaltverharding als de fundering van de Laakweg zijn aan het einde van hun levensduur en zijn aan een reconstructie toe. Dit biedt tevens de kans om qua inrichting aan te sluiten op het fietspadennetwerk in het Wandelbos Laakweg. Klapwijk Klapwijk is in de jaren ‘90 ontwikkeld. Het riool en de straten zijn integraal gezakt en zijn aan een volledige reconstructie toe. Hierdoor zijn grote hoogteverschillen ontstaan. Samen met het Hoogheemraadschap van Delfland, Dunea, de TU Delft en de bewoners zal deze wijk als pilotproject klimaatbestendig ingericht worden. Wat kost het: De onderstaande investeringen staan in de periode 2022-2025 gepland: Project

Materiaal

2022

Katwijkerlaan S-bocht Delftsestraatweg

2023

2024

N.T.B. N.T.B.

Oranjeplein

Elementen

€ 50.000

€ 400.000

Bieslandseweg Fietspad Delftsestraatweg

Asfaltrenovatie

€ 150.000

€ 50.000

Asfaltrenovatie

€ 200.000

€ 100.000

Koningshof fase 7+8

Elementen

€ 100.000

€ 800.000

€ 100.000

Nieuwkoopseweg

Asfaltrenovatie

€ 400.000

€ 100.000

Ruyvensche Molenpad

Asfaltrenovatie

Emmastraat

Elementen

Laakweg

Asfaltrenovatie

Klapwijk 2022

Elementen

Klapwijk 2023

Elementen

Klapwijk 2024

Elementen

Klapwijk 2025

Elementen

Totaal

2025

€ 200.000

€ 125.000 € 100.000

€ 250.000

€ 50.000

€ 700.000

€ 100.000

€ 125.000

€ 100.000

€ 1.000.000 €3.900.000 €3.000.000 €2.300.000

€ 950.000

€ 6.875.000

€ 4.075.000

€ 2.500.000

4.4 Groot onderhoud (Voorziening Wegen) De reden voor het inplannen van groot onderhoud is het tijdig structureel verbeteren van de verharding om de beoogde levensduur te behalen. Bij wegen kent de levensduur verschillende elementen die verbeterd worden. Het gaat om veilig gebruik, duurzaamheid en bestendigheid, comfort en aanzien (beeldkwaliteit). Een kenmerk van groot onderhoud is dat de maatregelen zijn gepland en voortkomen uit weginspecties.

pagina 15/28

Groot onderhoud elementenverharding. Lokale oneffenheden en verzakkingen herstellen (gedeeltelijk herstraten) en tussentijds herstraten van gehele wegvak met bestaande materialen. Groot onderhoud asfaltverharding. Lokale scheuren en oneffenheden wegfrezen en opnieuw asfalteren. De rafeling zoals steenverlies aan oppervlakte conserveren door een dunne deklaag aan te brengen. Tijdens de levenscyclus de constructie versterken door de gehele bovenlaag door één of meerdere nieuwe lagen te vervangen, inclusief de belijning. De onderhoudsprojecten: ’s-Gravenweg Ongeveer 12 jaar geleden is de gehele ’s-Gravenweg in Nootdorp opnieuw bestraat. Door de zeer smalle berm in het deel tussen de Hogeveenseweg en de Laan van Floris V, is er weinig opsluiting voor de klinkers. Uit de technische inspectie is gebleken dat de weg als het ware uit elkaar wordt gereden met ontoelaatbare voegwijdtes tussen de stenen tot gevolg. Molenaar Blonkweg/Hofweg De Molenaar Blonkweg behoeft verkeerskundige aanpassingen teneinde de maximum snelheid en daarmede de geluidsoverlast in de wijk ’s-Gravenhout terug te dringen. In navolging van de aanpassingen zal de verharding in de middenberm worden verwijderd om plaats te maken voor een groene middenberm.

Oudeweg Bij de kruising met de Dorpsstraat staan een aantal woningen zeer dicht tegen de rijbaan aan, zodanig dat ze veel trillingen ondervinden met schade aan de woning tot gevolg. De rijbaan zal een andere verharding moeten krijgen. Westlaan De afwatering van het trottoir aan de bebouwde zijde van de Westlaan tussen de Europalaan en de Rijskade is met klein onderhoud niet meer goed te krijgen. Het gehele trottoir moet worden herstraat. Wortelopdruk fietspaden Op meerdere doorgaande fietsroutes is de afgelopen jaren met kleine onderhoudsmaatregelen de veiligheid in relatie met wortelopdruk op de fietspaden gewaarborgd. Als gevolg van de droge zomers van de afgelopen jaren is de wortelopdruk zodanig ernstig dat kleine onderhoudsmaatregelen niet meer volstaan. Enkele bomen zullen moeten wijken, wortelschermen moeten worden aangebracht en delen van deze fietspaden moeten opnieuw worden aangelegd. De voornaamste routes die worden aangepakt zijn het Spoorpad, het Vaantje en het fietspad langs de Noordweg. Hageveld Het Hageveld is een fietspad dat een belangrijke verbinding vormt tussen Ackerswoude en Klapwijk. Het onderhoud valt niet binnen de exploitatie van Ackerswoude, maar ook niet binnen de investeringen voor Klapwijk. De deklaag moeten worden vervangen. Europalaan Voor de Europalaan ligt een geluidsopgave.

Met de ontsluiting van Pijnacker via de Tuindersweg en met de bouw van Tuindershof, zorgt het verkeer voor een toenemende geluidsbelasting voor de woningen in Koningshof. Een nieuwe, stille, deklaag zal uitkomst bieden om de overlast tot een minimum te beperken. Kruising Emmastraat/Oranjelaan In navolging van de integrale reconstructie van het Oranjeplein, zal de kruising van de Oranjelaan met de Emmastraat een nieuwe inrichting krijgen, waarbij de nadruk ligt op de veiligheid voor de fietsers. pagina 16/28

Laan der Zeven Linden Jarenlang is alle bevoorrading van het winkelcentrum in Delfgauw vanuit de richting N470 gekomen. Richting de Delftsestraatweg was de weg verboden voor vrachtverkeer. Sinds 2012 is de geslotenverklaring opgeheven en is bevoorrading ook mogelijk vanaf de Delftsestraatweg. Door het wringende (vracht)verkeer is de bocht in de Laan der Zeven Linden ter hoogte van het winkelcentrum dringend aan onderhoud toe. Gouden Rijderplein Het Gouden Rijderplein is het voorplein van ons grootste zorgcentrum. Bij de aanleg in 2000 is het asfalt voorzien van een coating die inmiddels grotendeels is versleten. Tevens loopt er over het plein een fietspad van rood asfalt. Met name de aansluitingen van het rode op het (gecoate) zwarte asfalt vertoont ernstige schade. Molenpad Eveneens een druk bereden fietspad, maar niet alleen recreatief. Vanuit de wijk Noord is dit een belangrijke fietsontsluiting richting Zoetermeer. Omgekeerd wordt de route veel gebruikt door schoolgaande jeugd. Sinds de aanleg van het pad is er slechts klein onderhoud aan uitgevoerd. Inmiddels vertoont het pad hinderlijke (en in de winter gevaarlijke) verzakkingen. Klapwijkseweg tussen de Laan van Klapwijk en de Duikersloot Pijnacker is in de afgelopen 20 jaar met name aan de zuidkant gegroeid. Tijdens de bouwwerkzaamheden is de Klapwijkseweg evenredig meegegroeid met de wijken.

Met de bouw van deze wijken is de verkeersintensiteit enorm toegenomen en de weg wordt zwaar belast. Inmiddels is de bovenste laag asfalt aan onderhoud toe teneinde de levensduur te verlengen. Rijksstraatweg Het fietspad langs de Rijksstraatweg wordt met name in de zomer erg veel gebruikt door recreatieve fietsers. Door de boomwortels die op veel plaatsen het asfalt omhoog drukken, is het, behalve oncomfortabel, steeds gevaarlijker om het fietspad te gebruiken. Hofweg Op de Hofweg tussen de Poort en de bocht naar de Molenaar Blonkweg is de asfalt deklaag versleten. Deze moet worden vervangen. Koningshof (straat) De straat Koningshof stond al in het vorige beheerplan, maar de technische staat waarin de elementen verharding verkeert, maakte uitstel van onderhoud mogelijk. Inmiddels komen er meerdere meldingen van veel water op straat door meerdere verzakkingen in de verharding. Ook is de verharding gezakt ten opzichte van de berm waardoor eveneens het water niet snel kan wegstromen. Klein onderhoud is hier niet meer voldoende en de gehele straat moet opnieuw worden aangelegd. Rotondes Onze gemeente telt 17 rotondes. Door de druk bereden doorgaande routes, worden de rotondes extra zwaar belast met spoorvorming in de meeste rotondes tot gevolg.

Om dit te verhelpen en hiermee de veiligheid te verbeteren moeten de rotondes, gefaseerd gedurende de looptijd van dit plan, voorzien worden van een nieuwe asfalt deklaag. De volgende fases kunnen worden aangehouden: Rotondes Klapwijkseweg, Oost-/Westlaan, Hofweg en Europalaan. Asfaltpaden Koningshof Binnen de wijk Koningshof liggen asfaltpaden die niet met de herinrichting van de wijk zijn meegenomen. Deze zijn door wortelopgroei op veel plaatsen ernstig aangetast. Na afronding van de herinrichting moeten de paden worden voorzien van een nieuwe deklaag.

pagina 17/28

Project

Materiaal

2022

2023

2024

2025

2026

‘s-Gravenweg

Elementen

€ 240.000

Molenaar Blonkweg/Hofweg

Asfalt

€ 125.000

Oudeweg

Elementen

€ 81.250

Westlaan trottoir

Elementen

€ 50.000

Wortelopdruk fietspaden

Asfalt

€ 187.500

Hageveld

Asfalt

€ 70.000

Europalaan

Asfalt

€ 437.500

Kruising Emmastraat/Oranjelaan

Asfalt

€ 250.000

Laan der Zeven Linden

Asfalt

€ 75.000

Gouden Rijderplein

Asfalt

€ 100.000

Molenpad

Asfalt

€ 125.000

Klapwijkseweg

Asfalt

€ 350.000

Rijksstraatweg (fietspad)

Asfalt

€ 265.000

Hofweg

Asfalt

€ 470.000

Koningshof (straat)

Elementen

€ 325.000

Rotondes Hofweg

Asfalt

Rotondes Europalaan

Asfalt

Rotondes Klapwijkseweg

Asfalt

Rotondes Oost-/Westlaan

Asfalt

€ 90.000

Asfalt(voet)paden Koningshof Totaal

Asfalt

€225.000

€ 90.000 € 150.000 € 150.000

€ 496.250

1.100.000

990.000

945.000

315.000

Wat kost het De stand van de voorziening per 1-1-2022 bedraagt € 2.357.000. Bij het handhaven van de jaarlijkse storting in de voorziening van € 705.000 zou het totaal beschikbare budget in de voorziening per 31-12-2025 in totaal € 5.173.000 bedragen. De totale geraamde kosten voor groot onderhoud in de beheerperiode bedragen € 3.846.000. In dit plan wordt voorgesteld om de jaarlijkse storting te handhaven op €705.000 per jaar en eenmalig een bedrag van € 1.500.000 te onttrekken aan de voorziening en toe te voegen aan de algemene reserve. Dit betekent dat de voorziening start met een bedrag van € € 857.000, dit om te voorkomen dat de voorziening in de jaren 2024 en 2025 negatief is. Het verloop van de voorziening wegen gedurende de looptijd van dit beheerplan wordt daardoor als volgt: Voorziening wegen Stand per 1 januari 2022

2022 € 2.357.000

Eenmalige onttrekking naar algemene reserve -€ 1.500.000 Storting Jaarschijf Stand per 31 december

pagina 18/28

€ 705.000 - € 496.250 € 1.065.750

2023 € 1.065.750

2024 € 670.750

2025 € 385.750

--

--

--

€ 705.000 -€ 1.1.00.000 € 670.750

€ 705.000 -€ 990.000 € 385.750

€ 705.000 -€ 945.000 € 145.750

4.5 Klein onderhoud (exploitatiebudget) Het voornaamste doel van klein onderhoud is het dagelijks veilig houden van de wegen door kleine problemen snel te verhelpen. Daarnaast zorgt klein onderhoud voor uitstel van groot onderhoud of vervanging. Klein onderhoud vloeit voort uit meldingen van bewoners en signalering door de gemeente. Het betreft soms calamiteiten als er een verzakking van de weg is bij een kapotte rioolaansluiting of door een verkeersongeluk. Een klein deel van het groot onderhoud wordt meegenomen als klein onderhoud wanneer dit op zichzelf staande onderdelen zijn met een beperkte onderhoudsoppervlakte. Hierbij moet gedacht worden aan een oppervlakte dat binnen één werkweek kan worden aangepakt. Het gedeeltelijk vernieuwen van belijning of belijning die moet worden vervangen bij asfaltonderhoud, wordt ook binnen het klein onderhoud uitgevoerd. Spoedeisende klachten en meldingen na werktijd worden door de storingsdienst zo spoedig mogelijk veiliggesteld en op de eerstvolgende werkdag hersteld. Klein onderhoud elementenverharding. Kleine oneffenheden, zettingen en verzakkingen herstellen; stenen en tegels weer vlak aanbrengen. Klein onderhoud asfaltverhardingen. Kleine reparaties in de asfaltverharding herstellen, maar ook scheuren vullen.

De wegvakken waar asfaltschadebeelden worden geconstateerd en waar onderhoud aan uitgevoerd dient te worden, worden in een vervolgtraject nauwkeuriger onderzocht zodat de restlevensduur en de noodzakelijke onderhoudsmaatregel kan worden bepaald. Onderhoud aan wegmarkeringen Vooral op rotondes maar ook de overige belijning is aan slijtage onderhevig. Op basis van een jaarlijks te houden schouw wordt een onderhoudsprogramma opgesteld. Schelpenpaden/half verharde paden Omdat in het beheerprogramma alle data geactualiseerd zijn, is er in dit beheerplan een goed beeld van de hoeveelheid aan onverharde voetpaden en de bijbehorende vierkante meters. Het onderhoud heeft in voorgaande beheerplannen minder prioriteit gekregen, omdat de paden bijna altijd een recreatief karakter hebben en het onderhoudsbudget niet was afgestemd op het areaal. Het is wenselijk om de kwaliteit van deze paden weer op een goed peil te brengen. Om dit in de komende jaren te realiseren is in dit plan een jaarlijks budget opgenomen. Bermen De bermen in met name het buitengebied vragen vanwege de verkeersveiligheid constant aandacht en hebben meerdere keren per jaar onderhoud nodig. Door gewijzigde bedrijfsvoering door de tuinbouwbedrijven is het transport van en naar de bedrijven geïntensiveerd en neemt de schade aan de bermen toe. De veiligheid kan binnen het huidige budget niet worden geborgd.

Om de veiligheid in de komende jaren te kunnen garanderen is het noodzakelijk de bermen in de buitengebieden meerdere keren per jaar te schouwen en, waar nodig, te onderhouden.

pagina 19/28

Wat kost het? Onder klein onderhoud wordt verstaan de kosten van onderhoud die niet levensduur verlengend zijn en per project minder dan € 50.000 bedragen. De verwachte kosten hiervan bedragen gemiddeld € 837.400 per jaar (zie onderstaande tabel).

2022

2023

2024

2025

Klein onderhoud elementenverharding

€ 275.000

€ 275.000

€ 275.000

€ 275.000

Klein onderhoud asfaltverharding

€ 298.800

€ 298.800

€ 298.800

€ 298.800

Onderhoud wegmarkeringen

€ 55.000

€ 55.000

€ 55.000

€ 55.000

Onderhoudsadvies derden

€ 33.600

€ 33.600

€ 33.600

€ 33.600

Schelpenpaden (structureel)

€ 75.000

€ 75.000

€ 75.000

€ 75.000

Bermen (structureel)

€ 50.000

€ 50.000

€ 50.000

€ 50.000

Kleine verkeersmaatregelen Totaal

€ 50.000 € 837.400

€ 50.000 € 837.400

€ 50.000 € 837.400

€ 50.000 € 837.400

Project Dagelijks onderhoud:

Toegevoegd onderhoud:

4.6 Degeneratieopbrengsten Aanleg van kabels en leidingen gaat altijd gepaard met het openbreken van straten en trottoirs, dus in zowel de tegelverharding als de asfaltwegen. In de “Algemene technische voorschriften voor leidingen in de gemeente Pijnacker-Nootdorp 2013” is vastgesteld dat voor herstel van de opengebroken sleuven, degeneratie- en herstelkosten worden doorberekend aan de betrokken nutsbedrijven. De tarieven die hierop van toepassing zijn, zijn vastgesteld door de VNG. De hieruit voortvloeiende degeneratieopbrengst bedraagt gemiddeld €100.000 per jaar en wordt toegevoegd aan het exploitatiebudget. Ten laste van dit toegevoegde budget zullen bijvoorbeeld verzakkingen in trottoirs en wegen worden verholpen, sleuven in het asfalt hersteld en gazons opnieuw worden ingezaaid Soms wordt in afwijking op bovenstaande bij zeer grote projecten zoals aanleg glasvezel in het buitengebied of de versnelde aanleg van glasvezel door KPN of SKP, aanvullende of afwijkende afspraken gemaakt ten aanzien van de door te belasten degeneratiekosten. Gebruikelijk is, dat de kosten van herstel na de werkzaamheden worden doorberekend en dat na een onderhoudstermijn van 6 maanden de gemeente verantwoordelijk is voor het definitieve herstel. Dit is bijvoorbeeld van toepassing op de werkzaamheden die SKP in Oud Delfgauw uitvoert. Met KPN zijn afwijkende afspraken gemaakt.

Afgesproken is, dat KPN gedurende 2 jaar na aanleg de verantwoordelijkheid heeft voor het tijdelijk herstel van sleuven. Voor de degeneratiekosten is in overleg met en in relatie hiermee een afkoopsom bepaald van € 420.000. Omdat de verantwoordelijkheid voor definitief herstel van de sleuven pas na 2 jaar wordt overgedragen aan de gemeente, dient t.b.v. de degeneratieopbrengst een bestemmingsreserve te worden ingericht. In de jaren 2024 en 2025 wordt jaarlijks €210.000 uit de reserve onttrokken.

pagina 20/28

4.7 De financiële gevolgen integraal weergegeven. In onderstaand overzicht worden de financiële gevolgen van dit beheerplan weergegeven: 2022

2023

2024

2025

Huidige situatie Budgetten Storting voorziening Kapitaallasten Totaal

616.144 705.000 59.522 1.380.666

616.144 705.000 88.445 1.409.589

616.144 705.000 117.055 1.438.199

616.144 705.000 145.355 1.466.499

Nieuwe situatie Budgetten Storting voorziening Kapitaallasten Totaal

2022 837.400 705.000 19.000 1.561.400

2023 837.400 705.000 305.875 1.848.275

2024 837.400 705.000 509.388 2.051.788

2025 837.400 705.000 639.525 2.181.925

Structurele gevolgen Budgetten Storting voorziening Kapitaallasten Totaal

2022 -221.256 40.522 -180.734

2023 -221.256 -217.430 -438.686

2024 -221.256 -392.333 -613.589

2025 -221.256 -494.170 -715.426

pagina 21/28

5. En na dit Beheerplan Het wegbeheer houdt niet op aan het einde van dit Beheerplan. We kunnen nu al een aantal projecten met grote financiële impact initiëren welke in de periode na 2025 uitgevoerd moeten gaan worden. Klapwijk De klimaatbestendige herinrichting van Klapwijk vergt veel tijd en zal na afloop van dit beheerplan nog niet klaar zijn. Volgens de huidige planning loopt het project door tot eind 2027. Volgens de raming zal na de looptijd van dit beheerplan nog € 7.000.000 benodigd zijn om dit project af te ronden. Oude Leedeweg De Oude Leedeweg staat bij het Hoogheemraadschap van Delfland in de planning na 2025. De waterkering zal op keurhoogte moeten worden met als gevolg dat onze weg opnieuw aangelegd moet gaan worden. De eerste contacten zijn hiervoor al gelegd. Naar verwachting zijn de projectkosten ca. € 3.000.000. Rotonde Nobellaan Ruim 15 jaar geleden is de kruising van de Nobellaan met de Noordweg een rotonde aangelegd. Onder deze rotonde ligt een onderheide duiker. De weg zakt, maar ter plaatse van de duiker niet, met hoogteverschillen en scheurvorming in de rijbaan en het fietspad tot gevolg. De situatie wordt gemonitord. Op dit moment zakt de weg nog iets, maar stabiliseert wel. De rotonde zal opnieuw moeten worden aangelegd.

Omdat de rotonde op een kade ligt en de verkeersmaatregelen ingrijpend zijn, kunnen de kosten oplopen tot € 750.000 Noordweg/Oudeweg Eveneens ruim 15 jaar geleden is de Noordweg/Oudeweg tussen de Sportlaan in Pijnacker en de Molenaar Blonkweg in Nootdorp deels gereconstrueerd en deels van een nieuwe asfaltdeklaag voorzien. Onder invloed van de hoge verkeersintensiteit begint het asfalt inmiddels op meerdere plekken schades te vertonen. Gedurende de looptijd van dit beheerplan is het nog veilig te houden middels kleine onderhoudsmaatregelen. In het volgende beheerplan zal deze weg opgenomen worden. Let wel: de reconstructie van deze weg en de rotonde (zie vorige punt) heeft een grote maatschappelijke impact. Deze weg vormt een belangrijke verbinding tussen de twee kernen. Projectkosten ca. € 1.500.000 Tuindersweg In de Tuindersweg ligt ter hoogte van de Overgauwseweg een rotonde. Deze is ten tijde van de aanleg in een andere fase aangelegd dan de weg. Door ongelijke zettingen ontstaan er op meerdere plekken hinderlijke hoogteverschillen. De rotonde in zijn geheel en deels de aansluitende wegen zullen na de realisatie van Tuindershof opnieuw moeten worden aangelegd. Projectkosten worden geraamd op € 300.000. Stroefheidsmetingen In 2022 worden er stroefheidsmetingen uitgevoerd op de belangrijkste doorgaande wegen.

Deze metingen vormen, evenals de inspecties, een basis voor het onderhoud in de volgende beheerperiode.

pagina 22/28

Bijlage 1 Wet- en regelgeving

pagina 23/28

Nieuw Burgerlijk Wetboek Op basis van het Nieuw Burgerlijk Wetboek is de wegbeheerder aansprakelijk voor schade die weggebruikers oplopen door onveilige situaties. De wegbeheerder kan dus aansprakelijk worden gesteld voor schade die iemand lijdt als gevolg van gebreken aan de weg. Dit betekent dat een preventief onderhoudsbeleid en regelmatige weginspecties volgens de landelijke geaccepteerde methode noodzakelijk zijn. De Wegenwet Deze wet beschrijft de openbaarheid en het beheer en onderhoud van wegen. Daarnaast wordt ook de onderhoudsplicht (artikel 15) en de zorgplicht (artikel 17) voor de beheerder beschreven. Het onderhoud richt zich op de bruikbaarheid en de instandhouding van de wegen. Met andere woorden, de wegbeheerder zorgt dat het kapitaal dat in de wegen is geïnvesteerd in stand blijft door het tijdig plegen van onderhoud. Volgens artikel 27, 39 en 40 van deze Wegenwet dient de gemeente te beschikken over een geactualiseerde Wegenlegger. De Wegenlegger beschrijft van de wegen buiten de bebouwde kom, wie de onderhoudsplichtige partij is van de weg, kunstwerken en andere zaken. De gemeentelijke Wegenlegger is verouderd en wordt in samenhang met het digitaliseren van de Wegenlegger door het Kadaster geactualiseerd.

De Wegenverkeerswet Deze wet verklaart, onder andere, dat de wegbeheerder (verkeers)maatregelen treft die de veiligheid van de weggebruiker en het functionele gebruik van de wegen waarborgen. De wet doet een beroep op de publiekrechtelijke zorg van de wegbeheerder voor de veiligheid van de weggebruiker, maar schrijft geen specifieke maatregelen voor. Het gaat hierbij dus vooral om functioneel beheer. Aansprakelijkheid in relatie tot wegbeheer Sinds 1992 is door de invoering van het Nieuwe Burgerlijk Wetboek de wettelijke aansprakelijkheid van de beheerder formeel veranderd. Dit heeft tot gevolg dat ook wanneer de beheerder zijn zorgplicht is nagekomen, hij toch aansprakelijk kan zijn voor schades die weggebruikers ondervinden door gebreken aan de verharding. Gebreken aan de verharding kunnen leiden tot een relatief onschuldige valpartij, maar ook tot een dodelijk ongeval, waarbij de gemeente uiteindelijk strafrechtelijk kan worden vervolgd. De wettelijke aansprakelijkheid kan worden onderverdeeld in risicoaansprakelijkheid en schuldaansprakelijkheid. Risicoaansprakelijkheid Artikel 6:174 BW regelt de risicoaansprakelijkheid van de wegbeheerder indien de schade het gevolg is van een gebrek aan de openbare weg.

Er is sprake van een gebrek aan de weg indien de weg niet voldoet aan de eisen die men er onder de gegeven omstandigheden aan mag stellen en hierdoor een gevaarlijke situatie ontstaat. Dit houdt in dat de wegbeheerder aansprakelijk is voor schade als gevolg van een gebrek, ook al was hij niet op de hoogte van het gebrek. Aansprakelijkheid treedt in, onafhankelijk van de vraag of de wegbeheerder het gebrek kende of behoorde te kennen. Ook wordt voorbijgegaan aan de vraag of de wegbeheerder een verwijt valt te maken ten aanzien van de aanwezigheid van een gebrek. Is eenmaal vastgesteld dat schade is ontstaan als gevolg van een gebrek, dan is de enige mogelijkheid voor de wegbeheerder om onder de aansprakelijkheid uit te komen een beroep op de ‘tenzij-clausule’. De tenzij-clausule houdt onder meer in dat de wegbeheerder niet aansprakelijk is, als een zeer korte periode ligt tussen het ontstaan van het gebrek en het ontstaan van de schade. Een beroep op deze clausule dient goed te worden onderbouwd.

pagina 24/28

Schuldaansprakelijkheid Indien de schade niet het gevolg is van een gebrek aan de weg zelf, maar van de aanwezigheid van losse voorwerpen of substanties op de weg (die geen deel uitmaken van de weg) kan als praktische vuistregel gesteld worden dat artikel 6:174 BW niet van toepassing is. In dergelijke gevallen dient de aansprakelijkheid te worden beoordeeld op grond van artikel 6:162 BW. Toerekenbaar tekortschieten van de wegbeheerder in zijn zorgplicht om de onder zijn beheer vallende wegen naar behoren te onderhouden is een noodzakelijke voorwaarde voor aansprakelijkheid. Dit moet door de gedupeerde worden aangetoond. In tegenstelling tot artikel 6:174 BW, geldt voor artikel 6:162 BW dat de wegbeheerder aan de aansprakelijkheid kan ontkomen door aan te tonen dat hij niet op de hoogte was (of had kunnen zijn) van de betreffende situatie. Zowel bij de risicoaansprakelijkheid als schuldaansprakelijkheid kan eigen schuld van de weggebruiker de schadevergoedingsplicht van de wegbeheerder verminderen. Geconcludeerd wordt dat de bepalingen uit het Nieuw Burgerlijk Wetboek over de aansprakelijkheid van de wegbeheerder niet zijn toegespitst op specifieke gevallen. In de rechtspraak wordt nader bepaald op welke wijze de wettelijke bepalingen worden toegepast.