Bijlage 6. Reactie advies Adviesraad Sociaal Domein

adres post telefoon

Adviesraad Sociaal Domein Pijnacker-Nootdorp t.a.v. Piet van Adrichem

onderwerp nadere informatie verzenddatum zaaknummer briefnummer uw brief van

e-mail internet

Oranjeplein 1, 2641 EZ Pijnacker Postbus 1, 2640 AA Pijnacker 14 015 info@pijnacker-nootdorp.nl www.pijnacker-nootdorp.nl

Reactie advies Adviesraad Sociaal Domein N.C. Eijken 10 december 2025 1604255 1488519 17 november 2025

uw kenmerk

Geachte leden van de Adviesraad Sociaal Domein, Op 17 november 2025 ontvingen wij uw advies over de Lokale Inclusie Agenda. Wij danken u hartelijk voor uw advies. Hieronder gaan wij per onderdeel in op uw opmerkingen. Algemeen De adviesraad is positief over het feit dat er nu een lokale inclusie agenda is. Voor het eerst is er nu een overzicht welke activiteiten worden ondernomen om de deelname aan het maatschappelijk verkeer van personen met een handicap te verbeteren. In beeld is gebracht hoe de gemeente het denken over inclusiviteit toepast rond de volgende thema’s: Cultuur en evenementen, onderwijs, sport, werk en inkomen, dienstverlening en communicatie, openbare ruimte, vervoer, welzijn/zorg/gezondheid, wonen en bewustwording. Met name gericht op het wegnemen van barrières en het vergroten van de toegankelijkheid. Dat op zich vindt de ASD een positieve ontwikkeling. Reactie Net als uw adviesraad vinden wij het positief dat er een Lokale Inclusie Agenda ligt en onderstrepen wij het belang van de Lokale Inclusie Agenda voor onze gemeente. Wij zijn trots dat wij- stap voor staptoewerken naar een nog toegankelijkere gemeente voor iedereen. En vooral dat we hierin samen optrekken met onze inwoners en maatschappelijke partners.

Met de Lokale Inclusie Agenda dragen wij bij aan het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap, dat Nederland in 2016 heeft ondertekend. Resultaat De agenda vinden wij inhoudelijk teleurstellen. Er wordt vooral beschreven wat er nu al is en wat met kleine ingrepen verbeterd kan worden. Er is slechts een bescheiden budget voor vrijgemaakt. Na het voortraject met de startnotitie hadden we een beter onderbouwde start en aanpak verwacht. In die richting heeft de ASD ook geadviseerd in dat voortraject. (advies inzake het opstellen van een lokale inclusie agenda dd. 6 november 2024) In een vrijwel raadsbreed ondersteunde motie heeft de gemeenteraad u als college destijds opgeroepen tot het opstellen van een lokale inclusie agenda. Uit die motie proefden wij de behoefte aan meer ambitie op dit beleidsterrein. Die ambitie zien wij niet terug in de nu voorliggende agenda. Als adviesraad zijn wij betrokken bij de inventarisatie in het voortraject. In oktober 2024 hebben we een belangrijk deel van onze jaarlijkse studiedag gewijd aan dit onderwerp. Met input van Movisie hebben

pagina

1/6

we vervolgens het eerdergenoemde advies opgesteld. In dat advies hebben we benadrukt dat een inclusieve samenleving essentieel is voor de sociale cohesie en het welzijn van inwoners. Inclusie is een breed begrip waar veel thema’s onder vallen. Te denken valt aan fysieke en sociale toegankelijkheid, LHBTQI+ acceptatie, voldoende beantwoording van culturele diversiteit, bestrijden van discriminatie en burgerparticipatie. Om te komen tot een LIA vinden wij het belangrijk een visie te hebben op inclusie en te analyseren waar binnen onze gemeente de prioriteiten zouden moeten liggen. In de destijds door ons geformuleerde aanbevelingen hebben we dit als eerste punt benadrukt. ‘Analyseer de huidige situatie binnen onze gemeente en bepaal waar de prioriteit ligt. Het is belangrijk zicht te hebben op waar de grootste uitdagingen liggen als het om inclusie binnen de gemeente gaat. Door met inwoners en belanghebbenden in gesprek te gaan kunnen de grootste knelpunten die inclusie belemmeren worden geïdentificeerd en worden opgenomen als startpunt voor de inclusie agenda.’ Nu deze lokale inclusie agenda voor ons ligt kunnen wij een gevoel van teleurstelling niet onderdrukken. Ons advies om de ontwikkeling te beginnen met een brede oriëntatie en op basis daarvan keuzes te maken voor de uitvoering is niet of vrijwel niet benut.

Er wordt meteen gekozen om de aandacht te richten op personen met een beperking. Belangrijk accent de verbetering van de toegankelijkheid voor met name personen met een fysieke handicap. Het voelt voor ons als het spreekwoordelijke laaghangend fruit. Reactie Het VN-verdrag Handicap en de motie van de gemeenteraad hebben als kader gediend bij het opstellen van de Lokale Inclusie Agenda. Daarin is opgenomen om een plan te maken voor het tweejaarlijks opstellen van een uitvoeringsagenda van het VN-verdrag Handicap met de handreiking ‘Lokale Inclusie Agenda’ van de VNG als basis. En breed ervaringsdeskundigheid te organiseren (dus mensen met een fysieke, psychische, mentale, intellectuele en zintuiglijke beperking) om te betrekken bij de ontwikkeling en monitoring van de uitvoeringsagenda VN-verdrag Handicap en bij het nieuwe beleid. Daarmee is de focus van de Lokale Inclusie Agenda gericht op inwoners met een beperking. De gemeente Pijnacker-Nootdorp streeft naar een samenleving waarin iedereen, ongeacht achtergrond of beperking, volwaardig kan deelnemen. Inclusie betekent voor ons het actief wegnemen van belemmeringen en het bevorderen van gelijke kansen voor alle inwoners. Binnen verschillende domeinen wordt reeds gewerkt aan inclusief beleid.

We delen daarom ook graag met u de informatiebrief die half oktober 2025 aan de gemeenteraad is gestuurd met een overzicht van de initiatieven die momenteel binnen onze gemeente worden ingezet om inclusie te bevorderen. Helaas is er- gezien de financiële situatie van de gemeente- geen substantieel structureel budget beschikbaar voor de uitvoering van de Lokale Inclusie Agenda. Daarom is binnen bestaande plannen en projecten naar ruimte gezocht om toegankelijke actiepunten voor de komende twee jaar uit te kunnen voeren. Overige aanbevelingen Ook van onze overige aanbevelingen vinden we te weinig terug in deze agenda. 2. Zorg voor een heldere visie als onderdeel van het lokale gezondheidsbeleid. 3. Zorg als gemeente voor een inclusief (personeels)beleid. 4. Stel indicatoren op en laat ze een vast onderdeel worden bij de bestuurlijke besluitvorming. 5. Evalueer en stel bij. 6. Maak gebruik van best practices en betrek stakeholders 7. Zorg voor geoormerkte (financiële) middelen

pagina

2/6

pagina

3/6

Reactie 2. Zorg voor een heldere visie als onderdeel van het lokale gezondheidsbeleid. In de Nota Lokaal Gezondheidsbeleid 2025- 2028 is de volgende visie opgenomen: Samen gaan we voor een inclusieve en veerkrachtige samenleving waarin iedereen kan meedoen, gelijke kansen krijgt en in staat is om te gaan met de uitdagingen van het leven. We gaan voor inwoners die: - Zich fysiek, mentaal en emotioneel gezond voelen (positieve gezondheid) - Met het heft in eigen handen vorm kunnen geven aan hun leven (eigen regie) - Sociaal en betrokken zijn en kunnen meedoen aan de samenleving. Bij de uitvoering van de Lokale Inclusie Agenda wordt ook de uitvoering van de nota Lokaal Gezondheidsbeleid 2025- 2028 betrokken, zoals ook vermeld staat in hoofdstuk 3.8. Welzijn, ondersteuning en gezondheid. Een voorbeeld hierin is de inzet van de beweegcoach, aangepast sporten voor inwoners met een beperking en de inzet op laaggeletterde inwoners. 3. Zorg als gemeente voor een inclusief (personeels)beleid. Wij onderstrepen het belang van een inclusief (personeels)beleid voor de ambtelijke organisatie. Daarom zijn er medewerkers met een arbeidsbeperking in dienst bij de gemeente. Dit zijn medewerkers met een garantiebaan. Ook heeft de gemeente voor haar medewerkers een mantelzorgbeleid, zodat medewerkers werk en privé- ook bij zware mantelzorgtaken- goed kunnen combineren.

De gemeente Pijnacker- Nootdorp is een 'Erkende mantelzorgvriendelijke organisatie' sinds 1 januari 2023. 4. Stel indicatoren op en laat ze een vast onderdeel worden bij de bestuurlijke besluitvorming. Het VN-verdrag Handicap geeft ons als gemeente de opdracht mee om bij het ontwikkelen van nieuw beleid direct rekening te houden met de positie van mensen met een beperking en verbeteringen door te voeren in bestaand beleid. Bij de verdere beleidsvorming- waar inclusie randvoorwaardelijk wordt meegenomen- worden indicatoren opgesteld. Dit maakt onderdeel uit van dit actiepunt in de Lokale Inclusie Agenda: Wij verankeren inclusie structureel in al ons beleid, dienstverlening en uitvoering. 5. Evalueer en stel bij. De uitvoering, evaluatie en bijstelling van de Lokale Inclusie Agenda is een continu proces. We staan open voor feedback, monitoren ons beleid regelmatig en passen het tweejaarlijks aan op basis van nieuwe inzichten en ervaringen uit de praktijk. Dit doen we samen met de klankbordgroep en in afstemming met de gemeenteraad. 6. Maak gebruik van best practices en betrek stakeholders Wij hebben in de totstandkoming van de Lokale Inclusie Agenda een breed netwerk ontwikkeld met andere gemeenten, stakeholders en de VNG om best practices te delen en overige ervaringen te delen.

Wij zullen dit netwerk in stand houden en bij evaluaties van de Lokale Inclusie Agenda gebruiken om verbeteringen door te voeren. 7. Zorg voor geoormerkte (financiële) middelen Wij onderstrepen het belang van geoormerkte (financiële) middelen. Echter zijn deze niet beschikbaar en hebben wij de Lokale Inclusie Agenda opgesteld aan de hand van de ruimte die wij hebben kunnen vinden in bestaande plannen en projecten.

pagina

4/6

Betrekken van inwoners In de agenda geeft u aan dat inwoners, maatschappelijke partners en medewerkers van de gemeente hun ervaringen hebben ingebracht. Dat waarderen wij, het sluit ook aan bij ons advies. Echter de input tijdens een inwonersbijeenkomst van een groep van 30 inwoners vinden wij wel heel selectief. Een groep van die omvang is niet representatief. De adviesraad is wel positief over de vorming van een permanente klankbordgroep. Maar opnieuw willen we hier benoemen dat deze klankbordgroep alleen gericht is op fysieke toegankelijkheid. Dat is voldoende om maatregelen gericht op die toegankelijkheid te monitoren, maar heel beperkt wanneer het doel in feite inclusie zou moeten zijn. Reactie In het participatieproces van de Lokale Inclusie Agenda zijn verschillende acties ondernomen om de inzichten van betrokkenen mee te nemen. Er zijn maatschappelijke organisaties, inwoners en medewerkers van de ambtelijke organisatie op verschillende manieren betrokken. Tijdens de inwonersbijeenkomst waren 30 deelnemers aanwezig, met veel verschillende achtergronden en ervaringsdeskundigheid. Dit zijn inwoners die normaliter niet bij participatiebijeenkomsten van de gemeente aanwezig zijn en echt inwoners voor wie de inclusieagenda bedoeld is. Zoals een jonge inwoner met een lichte verstandelijke beperking, inwoners met niet aangeboren hersenletsel en fysieke beperkingen.

Daarnaast hebben wij via telefoon en e-mail nog meer reacties van inwoners mogen ontvangen. Niet alle inwoners vonden het prettig om mee te denken in een participatiebijeenkomst, maar hebben wel op andere manieren meegedacht. Op initiatief van De Zonnebloem Pijnacker heeft er tevens nog een aanvullend gesprek plaatsgevonden met de vrijwilligers over de Lokale Inclusie Agenda tijdens een vrijwilligersvergadering. Klankbordgroep toegankelijkheid De klankbordgroep bestaat uit inwoners met verschillende soorten beperkingen en/of chronisch zieken. Ook zijn hun naasten, zoals mantelzorgers/ ouders, onderdeel van de klankbordgroep. Zij vertegenwoordigen een brede groep inwoners uit onze gemeente die aansluit bij de opgave uit de Lokale Inclusie Agenda. De ambitie van de klankbordgroep is om nog verder uit te breiden en leden te vinden die onder het brede begrip van inclusie valt. In de tussentijd melden nieuwe klankbordleden zich aan. Wij onderstrepen deze ambitie. Door de oprichting van de klankbordgroep toegankelijkheid kunnen wij ook een grotere groep inwoners met een beperking bereiken via de leden van de klankbordgroep. Samen met leden van de klankbordgroep hebben we op 30 oktober 2025 deelgenomen aan een avond over samenwerken aan de toekomst van de gehandicaptenzorg van DSW.

Actiepunten Kijken we alleen naar de genoemde actiepunten, dan kunnen we ons daar op zich wel in vinden. Het zijn zinvolle acties gericht op aandacht voor toegankelijkheid. Wel blijkt regelmatig het ontbreken van een substantieel budget beperkend in relatie tot het geformuleerde doel. Voorbeeld hiervan het overleg met ondernemers over het zo toegankelijk mogelijk maken van winkels en horeca. De gemeente kan geen financiële ondersteuning bieden om verbeteringen mogelijk te maken. Reactie Dank dat u de genoemde actiepunten onderschrijft. Wij zien- net als u- het belang van geoormerkte (financiële) middelen. Omdat deze er op dit moment helaas niet zijn, proberen wij zo veel mogelijk in te zetten binnen de lopende plannen en projecten. Zo zorgen wij ervoor dat wij- stap voor stap- een toegankelijkere en inclusievere gemeente voor onze inwoners worden.

pagina

5/6

Tot slot Wij danken u voor uw advies en het uitspreken van uw ambitie. Uw betrokkenheid helpt ons de Lokale Inclusie Agenda zo goed mogelijk te laten aansluiten op de praktijk en de behoefte van inwoners. Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Pijnacker-Nootdorp,

Annelies Kroeskamp secretaris

pagina

6/6

Björn Lugthart burgemeester