Bijlage 5. Parkeervisie Pijnacker-Nootdorp 2040

bespreken ook onze bijdrage aan de aanpak van de parkeerproblematiek, zoals bijvoorbeeld onze rol bij handhaving. De openbare ruimte biedt daarbij weinig tot geen ruimte voor extra parkeren. Beheersen Nieuwe ontwikkelingen mogen geen parkeeroverlast veroorzaken in straten en buurten in de omgeving. Om dit tegen te gaan, kan de gemeente parkeerregulering invoeren, mits hiervoor voldoende draagvlak is. Bouwen De opzet van de bedrijventerreinen is dat auto’s, bedrijfsbussen en vrachtwagens op eigen terrein parkeren. Nieuwe bedrijven moeten hun parkeervraag op eigen terrein oplossen. Om parkeerproblemen in de toekomst te voorkomen wordt de parkeereis bepaald op basis van de te realiseren functies (zoals kantoorruimte, werkruimte, opslag) op de kavel. Alle vereiste parkeerplaatsen moeten worden gerealiseerd. We staan daarbij open voor een collectieve parkeervoorziening die structureel en langdurig van aard is en die door een derde partij wordt geïnitieerd en geëxploiteerd. 28

6.5

P+R gebieden

6.5.1 Wat zien we? De P+R-gebieden bij de drie metrostations worden goed gebruikt. Wel blijkt dat P+R Pijnacker-Zuid en P+R Nootdorp soms vol raken. Daarnaast maken af en toe langparkeerders gebruik van deze voorzieningen. Een substantieel deel van de P+R-gebruikers woont op loop- of fietsafstand van de locaties. 6.5.2 Wat willen we bereiken? De P+R-locaties ondersteunen reizigers van het openbaar vervoer. Omdat ruimte schaars is, streven we naar een optimaal gebruik van deze locaties. We moedigen P+R-gebruikers aan die dichtbij wonen om te lopen of te fietsen naar de stations. 6.5.3 Hoe willen we dat bereiken? Beïnvloeden Samen met de MRDH en de RET werken we aan de verbetering van de metrostations Pijnacker-Zuid en Nootdorp, onder andere door de fietsenstallingen te verbeteren.

Beheersen Overbezette P+R-locaties leiden tot zoekverkeer en daarmee tot overlast voor omwonenden. In zulke situaties overwegen wij om een beperkt parkeertarief in te stellen. Daarover gaan we eerst in overleg met de MRDH en de buurgemeenten Den Haag en Lansingerland. Bouwen Bij Wijck zijn de P+R-plekken geïntegreerd met de parkeerplaatsen van de nieuwe bewoners. Dit zorgt voor een efficiënt gebruik van de beschikbare ruimte. Een onderdeel van de opwaardering van metrostation Nootdorp is de aanpak van het P+R-terrein. Hier zijn 120 P+R-parkeerplekken en een tijdelijke uitbreiding met 100 extra plekken. De afweging over het aantal P+R-plekken in de toekomstige situatie moet nog worden gemaakt, maar we verwachten dat goede fietsvoorzieningen meer reizigers zullen aanmoedigen om met de fiets naar het station te komen.

Benutten We behouden het huidige aantal P+R-plekken. Het kan mogelijk zijn om gebruik te maken van slagbomen. Slagbomen helpen bij het reguleren van toegang tot het parkeerterrein, zodat alleen bezoekers die daadwerkelijk van het openbaar vervoer gebruik maken, toegang krijgen. Dit voorkomt dat het terrein wordt gebruikt voor langdurig parkeren. Bij het invoeren van dergelijke maatregelen werken we altijd in samenspraak en afstemming met de andere gemeenten langs de E-lijn. Dit is essentieel om een waterbedeffect te voorkomen, waarbij parkeerdruk naar de andere gemeenten wordt verplaatst in plaats van structureel te worden opgelost. Gezamenlijke planning en coördinatie zorgen ervoor dat de maatregelen effectief worden toegepast.

29

6.6

Buitengebieden

6.6.1 Wat zien we? In de buitengebieden wordt voornamelijk op eigen terrein geparkeerd. De parkeersituatie is daarmee goed. Bij de entrees van de recreatiegebieden en de natuurgebieden zijn voldoende parkeermogelijkheden aanwezig. Op zonnige dagen en in het weekend is het vaak wat drukker, maar ook dan voldoen de parkeerfaciliteiten aan de vraag. Fietsparkeerplekken zijn ruim beschikbaar.

Bouwen Bijbouwen van parkeervoorzieningen zal uitsluitend plaatsvinden indien er sprake is van een structurele behoefte, voortkomend uit de recreatieve functie van het buitengebied.

6.6.2 Wat willen we bereiken? In de buitengebieden streven we naar behoud van het landschap en continuering van het parkeren op eigen terrein. 6.6.3 Hoe willen we dat bereiken? Bij bouwinitiatieven moeten bewoners en ondernemers op eigen terrein in de parkeerbehoefte voorzien. Beïnvloeden De buitengebieden zijn goed toegankelijk met de fiets. Maar vanwege de afstand tot bijvoorbeeld de voorzieningen in de kernen, zijn bewoners hier meer aangewezen op de auto. Benutten Bestaande parkeerfaciliteiten kunnen beter worden benut door flexibele parkeeroplossingen, zoals grasbetontegels die snel kunnen worden aangepast aan de vraag. Tevens kan bestaande ruimte, zoals braakliggende terreinen, tijdelijk gebruikt worden voor parkeren bij grote evenementen. Beheersen Er is geen aanleiding voor dergelijke maatregelen, aangezien parkeren op eigen terrein plaatsvindt en er geen sprake is van parkeeroverlast in deze gebieden.

30

7. Uitwerking Deze parkeervisie biedt de koers, kaders en een richting van de toe te passen gebiedsgewijze maatregelen. Na vaststelling van deze visie door de gemeenteraad wordt gestart met de verdere uitwerking van het parkeerbeleid.

7.1

Uitwerking

Na vaststelling van de parkeervisie wordt als eerste een nota parkeernormen uitgewerkt, waarin richtlijnen voor zowel auto- als fietsparkeren worden vastgesteld.

7.2

De Nota parkeernormen

De gemeente gebruikt auto- en fietsparkeernormen om een inschatting te maken voor het aantal te maken auto- en fietsparkeerplaatsen bij nieuwe en toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen. Deze normen staan momenteel in de Nota parkeernormen uit 2021. Na de vaststelling van de parkeervisie, stellen we een nieuwe Nota parkeernormen op die ter vaststelling aan de gemeenteraad wordt aangeboden.

7.3

De juridische uitwerking: parkeerverordening

De parkeerverordening dient te worden geactualiseerd om verdere uitvoering van het parkeerbeleid en de parkeervisie te ondersteunen. Deze verordening bevat de toepassingsregels voor diverse aspecten van parkeren in Pijnacker-Nootdorp, zoals de maximale parkeerduur in parkeerschijfzones en het aanvragen en verlenen van parkeervergunningen. Daarnaast biedt de verordening een kader waarmee, indien gewenst, in de toekomst een verkenning kan worden gedaan voor aanvullende maatregelen zoals parkeerregulering en kan dit worden overwogen om het parkeergebruik verder te optimaliseren.

7.4

Evaluatie parkeerbeleid

Het parkeerbeleid wordt uiterlijk in 2030 geëvalueerd. Op basis van de evaluatie kan, indien nodig, het parkeerbeleid worden aangepast, geactualiseerd of herzien. Daarnaast vormt de parkeervisie een bouwsteen voor het Omgevingsprogramma duurzame mobiliteit. Het opstellen van het Omgevingsprogramma kan aanleiding zijn om aanpassingen te doen aan het parkeerbeleid.

31

Begrippenlijst Algemene Plaatselijke Verordening (APV) In de APV staan de gemeentelijke regels op het gebied van openbare orde en veiligheid. In de APV Pijnacker-Nootdorp 2024 zijn ook regels opgenomen over voertuigen en het gebruik van de openbare ruimte. Het is op grond van artikel 5:8 APV verboden om voertuigen met een lengte van meer dan 6 meter of een hoogte van meer dan 2,4 meter binnen de bebouwde kom te parkeren, met uitzondering van werkdagen van maandag tot en met vrijdag van 8.00 uur tot 18.00 uur. Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) De metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) is een samenwerkingsverband van 21 gemeenten. Onze gemeente maakt hier ook onderdeel van uit. De belangrijkste doelen van de MRDH zijn het verbeteren van de bereikbaarheid van de regio en het vernieuwen van de economie. De MRDH investeert in openbaar vervoer, fietspaden, autowegen en innovatieve mobiliteitsdiensten zodat bewoners, bezoekers, forenzen en zakelijk verkeer zich gemakkelijk kunnen verplaatsen in de regio. Parkeerdruk Parkeerdruk verwijst naar de mate waarin openbare parkeerplaatsen in een bepaald gebied bezet zijn. De parkeerdruk wordt uitgedrukt als een percentage van de totale parkeercapaciteit. De parkeerdruk wordt bepaald op een representatief moment. Voor de woonwijken gaat het hierbij om de nachtelijke uren. We accepteren een parkeerdruk van 90% in de woonwijken.

Hierbij zijn de meeste parkeerplaatsen bezet, maar zijn er nog voldoende vrije parkeerplekken beschikbaar voor nieuwe parkeerders. De beschikbare parkeerplaatsen worden hiermee efficiënt gebruikt en de ruimte voor parkeren, wonen, groen, klimaat en leefbaarheid en ontmoeten

is evenwichtig verdeeld. Een loopafstand van 250 meter in de woonwijken is daarbij acceptabel8. Minder mobiele inwoners komen in aanmerking voor een gehandicaptenparkeerplaats en kunnen daarmee op korte afstand van hun woning parkeren. Parkeerregulering Het doel van parkeerregulering is om de parkeerdruk te verminderen, de leefbaarheid te verbeteren en ervoor te zorgen dat er voldoende parkeerplaatsen beschikbaar zijn voor bewoners, bezoekers en bedrijven. Er zijn verschillende vormen van parkeerregulering: • Blauwe zones. Bij een blauwe zone kan iedereen gedurende een beperkte tijd parkeren in de met een blauwe markering aangegeven gebieden. Aan specifieke groepen, zoals bewoners, kan ontheffing worden verleend voor de maximale parkeerduur. Het voordeel van een blauwe zone is dat iedereen kan parkeren, maar dat langparkeerders geweerd kunnen worden. • Vergunningparkeren. Bij vergunningparkeren komen uitsluitend bewoners en bedrijven die in het gebied gevestigd zijn in aanmerking voor een parkeervergunning. Bezoekers van vergunninghouders kunnen in veel gevallen met een speciale bezoekersvergunning parkeren. • Betaald parkeren. Bestuurders moeten hierbij betalen om te kunnen parkeren. In Pijnacker-Nootdorp zijn er alleen gebieden met blauwe zones en gebieden met vergunningparkeren.

8 Bij de Nota parkeernormen 2021 door de raad vastgesteld als acceptabele

loopafstand 32

STOMP-principe STOMP staat voor: Stappen, Trappen, Openbaar Vervoer, Mobiliteitsdiensten en de Privé-auto. Zoals ook in het fietsplan ‘Gelukkig op de fiets!’ is vastgesteld, is het STOMP principe leidend bij al onze ontwerpopgaven in de nieuwe gebiedsontwikkelingen. Door deze volgorde te volgen, wordt het makkelijker en aantrekkelijker om te lopen, te fietsen en te reizen met het openbaar vervoer. Het gebruik van de auto blijft daarbij goed mogelijk. Vraagvolgend en vraagsturend parkeerbeleid Bij een vraagvolgend parkeerbeleid wordt het autobezit volledig gefaciliteerd door de aanleg van parkeerplaatsen. Met de nota Parkeernormen 2021 wordt uitvoering gegeven aan dit beleid. De parkeernormen zijn gebaseerd op kencijfers van het autobezit van de toekomstige gebruikers. Tegenover een vraagvolgend parkeerbeleid staat een vraagsturend parkeerbeleid. Met een sturend parkeerbeleid wordt door verschillende maatregelen actief gestuurd op de vraag naar parkeerplaatsen. Een vorm van sturend beleid is het stimuleren van alternatieve vervoersmiddelen, zoals lopen, fietsen en het openbaar vervoer. Hiermee kan de afhankelijkheid van de auto -en daarmee de vraag naar parkeerplaatsen- worden verminderd. Andere vormen zijn de invoering van parkeerregulering en de hantering van lage(re) parkeernormen.

33

Bijlage 1 – Impressie van de participatie Voor het opstellen van de ontwerp parkeervisie hebben bewoners, ondernemers, vastgoedontwikkelaars en corporaties tijdens verschillende momenten mee kunnen denken. Hiervoor zijn enquêtes uitgezet en bijeenkomsten georganiseerd. Participatiemomenten voor de ontwerp parkeervisie: A. Brede enquête over parkeren (november en december 2023) De enquête is verspreid via onze website en social media-kanalen. In de enquête is onder andere gevraagd naar het auto- en fietsgebruik, parkeerervaringen en het belang van verschillende ambities (bijvoorbeeld ruimte voor groen versus parkeren). B. Bijeenkomsten voor ontwikkelaars en corporaties (december 2023) In twee aparte bijeenkomsten is gesproken over parkeren bij vastgoedontwikkelingen bij zowel inbreidingslocaties en nieuwe woongebieden. Met corporaties in ingezoomd op uitdagingen van sociale woningbouw en parkeren. C. Bijeenkomst voor ondernemers op bedrijventerreinen (januari 2024) D. Parkeerpanel inwoners (7 februari 2024 & 22 mei 2024) Bij het invullen van de enquête hebben deelnemers aangeven of ze willen meedenken in een parkeerpanel. Uit de geïnteresseerden is een diverse groep samengesteld uit de verschillende kernen en wijken en van verschillende leeftijden. E.

Enquête voor ondernemers in de winkelcentra (februari 2024) De opbrengsten van de verschillende participatiemomenten worden in deze bijlage op hoofdlijnen weergegeven.

34

A. Opbrengsten van de enquête De enquête is door 490 respondenten ingevuld. Het grootste deel van de respondenten (65,6%) woont in Pijnacker, 19,7% woont in Nootdorp en 11,0% in Delfgauw. Een klein deel van de respondenten woont niet in de gemeente Pijnacker-Nootdorp (3,7%). De leeftijdsgroep van 46 tot 55 is het meest vertegenwoordigd (26,7% van de respondenten). In de groepen onder de 25 jaar (3,3%) en boven de 75 jaar (5,3%) is het aantal reacties relatief laag. Veel van de respondenten hebben één of meerdere auto’s in het huishouden. Slechts 1,8% heeft geen auto. 5,1% van de respondenten heeft drie of meer auto’s in zijn of haar huishouden. Uit de enquête komt naar voren dat de meningen over de huidige parkeersituatie en mogelijke oplossingen bij parkeerproblematiek erg uiteenlopen. Deze pagina schets een beeld van de reacties die zijn ontvangen. Reacties over parkeren van de fiets: • Er zijn zorgen over fietsendiefstal, vooral bij metrostations en winkelcentra. Bewaakte fietsenstallingen lijken te ontbreken of worden gesloten, waardoor er behoefte is aan meer beveiligde parkeermogelijkheden. • Bewakingscamera’s kunnen diefstal en vandalisme verminderen. • Bij de winkelcentra zijn meer fiets parkeerplekken nodig. Soms zijn er te weinig fietsnietjes of zijn rekken niet geschikt voor bepaalde fietstypen, zoals elektrische fietsen of bakfietsen.

• Vooral bij de winkelcentra zijn overdekte stallingmogelijkheden nodig voor als het slecht weer is. • Parkeerlocaties zijn soms rommelig en onveilig.

Reacties over parkeren van de auto: • Het creëren van extra parkeergelegenheid kan een oplossing zijn voor parkeerproblemen. Hiervoor kunnen straten en groen worden heringericht. • Stimuleer het gebruik van deelmobiliteit, vooral elektrisch, om autobezit te verminderen. • Prioriteit moet liggen bij groen en ruimtelijke kwaliteit, parkeerplaatsen hoeven niet per se voor de deur te liggen. • Handhaving op parkeerbeleid is essentieel, vooral bij foutparkeren en langdurig parkeren van bedrijfsvoertuigen. • Meer laadpalen voor elektrische auto's zijn nodig, maar deze mogen niet ten koste gaan van reguliere parkeerplekken. Graag ook inwoners mee laten denken over de plek van de laadpaal. • Betere OV-verbindingen kunnen autobezit verminderen en moeten worden gestimuleerd. • Meer parkeerplaatsen bij de metrostations zou ov-gebruik stimuleren. • Het aanleggen van parkeerplaatsen moet rekening houden met de groei van het aantal auto’s en de breedte van auto’s, maar mag niet ten koste gaan van groen en veiligheid. • Meer regulering in de vorm van vergunning parkeren en blauwe zones. Geen betaald parkeren. • Geen extra parkeerplaatsen, maar graag meer ruimte voor groen, water en spelen. • Verplicht mensen gebruik te maken van hun eigen parkeerplek. • Het beperken van het aantal auto’s per huishouden kan helpen de parkeerdruk te verminderen.

35

B. Bijeenkomsten met vastgoedontwikkelaars en corporaties In twee gesprekken met een beperkt aantal corporaties en ontwikkelende partijen zijn inzichten over parkeren in Pijnacker-Nootdorp uitgewisseld. Ontwikkelende partijen doen met name de oproep voor passende parkeernormen voor de auto: • Maak onderscheid tussen gebieden en woningen. Je kan niet de hele gemeente over één kam scheren. Ook de grootte van woningen en doelgroep hebben invloed op het benodigde aantal parkeerplaatsen • Hierbij past een flexibele parkeernorm. Er moet ruimte zijn voor discussie en gemotiveerd afwijken van de norm. • Gebruik beschikbare data voor het bepalen van passende normen • Met name bij het bouwen voor lagere inkomens schuurt de norm voor parkeren met de betaalbaarheid van de woning. In het gehele vraagstuk wordt ook fiets parkeren als belangrijk onderdeel gezien. Plekken voor de fiets mogen niet ten koste gaan van plekken voor de auto. De fiets moet gestimuleerd worden en een aantrekkelijk alternatief zijn. Hier horen veilige stallingen bij, ook voor bijvoorbeeld de scootmobiel. Net als de ontwikkelende partijen benadrukken de corporaties de uitdagingen rondom het realiseren van betaalbare woningen in relatie met de (huidige) parkeernormen. Om de betaalbaarheid niet verder onderdruk te zetten hebben ze de voorkeur voor parkeerplekken op maaiveld in de openbare ruimte.

Door “fictieve” parkeerplaatsen in te tekenen kan deze ruimte voorlopig groen worden ingericht, maar is er flexibiliteit om deze bij hogere behoefte om te zetten naar parkeerplaatsen. Ook zou er een bij de doelgroep passende (lagere) parkeernorm moeten gelden. Ook in combinatie met maatwerk. Bijvoorbeeld bij zorgwoningen, een doelgroep die vaak geen auto meer heeft. Ook corporaties vinden dat er voor fiets parkeren voldoende ruimte moet zijn. Zij zien dit echter niet als alternatief voor de auto die voor vermindering van het autogebruik kan zorgen.

C. Bijeenkomst met ondernemers op bedrijventerreinen Aan de bijeenkomst hebben 29 ondernemers deelgenomen. Van verschillende bedrijventerreinen waren ondernemers aanwezig: de Boezem (9), Oostambacht (12), Heron (6) en Ruyven (2). Tijdens de sessie zijn ondernemers geïnformeerd over de stappen tot nieuw parkeerbeleid, over de ambities van de gemeente en de huidige situatie op de bedrijventerreinen. Daarnaast is gesproken over kansen en mogelijkheden rondom de parkeersituatie. Hiervoor zijn tijdens de avond voor de verschillende bedrijventerreinen gesprektafels georganiseerd. Aan de gesprekstafels is gesproken over positieve ervaringen, knelpunten, mogelijk oplossingen en de verschillende rollen van betrokkenen.

Opbrengsten op hoofdlijnen: • Elk terrein heeft haar eigen problematiek, er is dus maatwerk nodig. De ondernemers willen dat de gemeente op bezoek komt en de plekken en situaties ziet waar het fout gaat. • De ondernemers vragen om een gebiedsvisie. Elk terrein ervaart andere problemen en een algemene visie voor de bedrijventerreinen zal de lading niet kunnen dekken. • Op de hoogte gehouden worden is voor de ondernemers zeer belangrijk. De ondernemers willen graag meekijken gedurende het proces en hun feedback kunnen geven.

36

D. Parkeerpanel met inwoners In twee sessies hebben 13 betrokken inwoners meegedacht over de uitdagingen in het parkeerbeleid voor Pijnacker-Nootdorp. Bijeenkomst 1 Doelen van de eerste sessie zijn het ophalen van positieve ervaringen (wat moeten we behouden?) en ideeën om het parkeerbeleid te verbeteren. Om deelnemers in staat te stellen een mening te vormen zijn ze eerst geïnformeerd over de basisprincipes van het parkeerbeleid, het traject naar een nieuwe parkeervisie, doelstellingen en ambities van de gemeente en de huidige parkeersituatie. Positieve punten en knelpunten die vaker genoemd worden zijn: ☑ BEHOUDEN • Het is heel fijn dat er nauwelijks betaald parkeren in de gemeente is. • Parkeergarages bij de centra met de eerste twee uur gratis parkeren werken goed. • Blauwe zones moeten behouden blijven, wel is het prettig als er niet te veel vergunningszones zijn. • Er zijn voldoende mogelijkheden voor elektrisch laden. ⮾ VERBETEREN • Zorg voor voldoende fiets parkeerplekken ook andere type fietsen (cargo, mindervalide, etc.) • Als mensen parkeerruimte op eigenterrein hebben laat ze daar dan gebruik van maken. • Geparkeerde werkbusjes worden als vervelend ervaren. Het zou prettig zijn als deze verder weg geparkeerd moeten worden. • Kunnen we ruimte efficiënter gebruiken? Bijvoorbeeld met parkeren op de stoep, meer groene parkeerplekken of geclusterd parkeren

Bijeenkomst 2 Tijdens de tweede bijeenkomst zijn de opbrengsten van de eerste bijeenkomst teruggekoppeld, is de eerste richting voor de visie gepresenteerd en is gesproken over een gebiedsgerichte aanpak.

In het daaropvolgende gesprek geeft het panel het volgende mee: • De visie is nog abstract en zal in de uitwerking van de visie concreter moeten worden gemaakt. • Er is aandacht nodig voor verschillende groepen in de samenleving, zoals ouderen en mindervaliden. • Er is een zekere mate van flexibiliteit nodig om in te kunnen spelen op snelle ontwikkelingen. • Bijbouwen zou de laatste maatregel moeten zijn bij het oplossen van parkeerproblematiek. • Een groot deel van de opgave zit hem in het anders laten denken van inwoners over parkeren en mobiliteit. • De bereikbaarheid van het OV kan verbeterd worden, ook vanuit de minder centrale gebieden. • Parkeerruimte op eigen terrein moet beter benut worden. • Voor een werkend mobiliteitssysteem is goede afstemming met buurgemeenten nodig.

37

E. Enquête voor ondernemers in de winkelcentra Voor een actueel beeld en ervaringen met parkeren in de winkelcentra zijn hier gevestigde ondernemers gevraagd een enquête in te vullen. De enquête is verspreid onder alle ondernemer in de winkelcentra. 17 ondernemers hebben gereageerd. Dit zijn ondernemers uit de Ackershof (10), Keijzershof (2) en de Parade (5). Resultaten met betrekking tot autoparkeren: • Het grootste deel van de werknemers parkeert de auto op straat in de omgeving. Klanten parkeren de auto in de parkeergarage in de omgeving. • Het grootste deel van respondenten is positief (9) of neutraal (6) over de parksituatie voor auto’s. Twee ondernemers zijn negatief over de parkeersituatie. • Er worden verschillende manieren genoemd om de parkeersituatie verbeteren. Vaker genoemde oplossingen zijn een blauwe zone (3 keer) en meer handhaving (2 keer).

Resultaten met betrekking tot fietsparkeren: • Elke ondernemers geeft aan dat werknemers hun fiets parkeren in een fietsenrek op straat en dat klanten daar ook parkeren. Een aantal klanten parkeren fietsen los op straat. • Het grootste deel van de respondenten is positief (11) of neutraal (4) over de parkeersituatie voor fietsen. Drie ondernemers zijn negatief over de parkeersituatie. • De parkeersituatie voor fietsen zou verbeterd kunnen worden door meer ruimte te reserveren en plekken aan te wijzen.

38

Bijlage 2 – Resultaten parkeeronderzoek Deelgebied Naam Nootdorp De Venen Centrum De Venen/ Craeyenburch De Venen Oost Vrouwtjelant/ Nieuweveen Nootdorp Centrum/ West Achter het raadhuis s-Gravenhout Pijnacker Pijnacker-Noord Pijnacker Centrum/ dorp Ackerswoude Koningshof Klapwijk Tolhek Tolhek Centrumlijn De Scheg Keijzershof Boszoom Keijzershof Erven Keijzershof Eilanden Tuindershof Delfgauw Oud-Delfgauw Emerald Noord Emerald Centrum Emerald Zuid Totaal

Druk 5.245 770 316

Openbaar terrein Bezetting 68% 88% 63%

Resterend 1.275 105 176

384 1.207 497 1.691 471 9.073 1.602 1.429 475 936 1.754 991 264 78 603 638 256 125 2.812 638 582 990 602 17.205

71% 90% 25% 84% 78% 71% 71% 58% 71% 77% 90% 75% 57% 78% 79% 64% 58% 73% 83% 80% 85% 79% 88% 72%

155 138 303 317 135 2.768 636 496 78 283 190 336 197 22 157 249 175 47 592 156 99 256 81 4.699

Druk 1.833 326 340

Privé/ eigen terrein Bezetting 76% 87% 84%

Resterend 564 47 63

154 44 135 486 405 3.084 151 369 989 222 249 398 0 78 328 264 105 9 1.032 177 113 434 308 6.006

77% 25% 79% 78% 76% 63% 26% 47% 71% 77% 91% 70% 0% 98% 77% 62% 87% 65% 93% 78% 69% 104% 102% 71%

46 132 35 141 130 1.789 438 423 411 67 25 117 50 2 78 159 15 5 81 51 51 -17 -5 2.462 39

40