Bijlage 5. Analyse bevolking gemeente Pijnacker-Nootdorp (2132708)

Analyse bevolking gemeente Pijnacker-Nootdorp Bevolkingsomvang en groei Totale bevolking: De gemeente Pijnacker-Nootdorp telt in 2025 ongeveer 58.126 inwoners . Sinds de fusie van Pijnacker en Nootdorp in 2002 is het inwonertal sterk gegroeid. Rond 2002 waren er circa 35.000 inwoners; in de daaropvolgende decennia nam de bevolking bijna continu toe . Gemiddeld groeide de gemeente met zo’n 2–3% per jaar, mede dankzij grootschalige nieuwbouwprojecten. Zo nam het inwonertal alleen al van 2019 (54.331 inwoners) tot 2023 (57.672) toe met ruim 6% . Deze snelle groei maakt Pijnacker-Nootdorp tot een typische groeigemeente in de Randstad. De gemeente verwacht de komende jaren verdere groei, vooral in de kern Pijnacker door nieuwe woningbouw . Historische ontwikkeling: Vergeleken met 1995 (ca. 28.000 inwoners) is de bevolking nu ruim verdubbeld . Grote uitbreidingswijken zoals Klapwijk, Tolhek en Keijzershof in Pijnacker en De Venen in Nootdorp hebben veel nieuwe inwoners aangetrokken. Als gevolg hiervan is de bevolkingsdichtheid gestegen naar ongeveer 1.562 inwoners/km² . Ondanks recente afvlakkingen in de groei (circa +0,3% van 2024 op 2025 ), blijft Pijnacker-Nootdorp een van de sneller groeiende gemeenten van Zuid-Holland.

Inwoners per kern Kaart van Pijnacker-Nootdorp met de bevolking per kern in 2024. Kern 1 = Nootdorp, 2 = Pijnacker, 3 = Delfgauw. De bevolking is ongelijk verdeeld over de kernen. Pijnacker is de grootste kern met bijna 30.000 inwoners . Hier bevindt zich het grootste deel van de woningbouw (zowel het oude dorp als nieuwbouwwijken), waardoor Pijnacker circa de helft van alle inwoners huisvest. Nootdorp telt rond 19.000 inwoners en is daarmee de op een na grootste kern. Nootdorp heeft een oud dorpscentrum en omliggende wijken (zoals ’s-Gravenhout en De Venen) die samen ongeveer een derde van de bevolking vormen. Delfgauw is kleiner met circa 9.000 inwoners , gelegen ten westen van Pijnacker richting Delft. Daarnaast zijn er enkele kleine kernen/buurtschappen: Oude Leede heeft circa 925 inwoners (2023) in een landelijk gebied ten zuiden van Pijnacker, en Vlieland is een zeer kleine buurtschap bij Pijnacker. Deze kleine kernen worden administratief vaak tot Pijnacker of Delfgauw gerekend . Over het algemeen woont ongeveer 52% van de inwoners in Pijnacker, 33% in Nootdorp en 15% in Delfgauw, met een handvol procent in de buurtschappen.

Leeftijdsopbouw van de bevolking Bevolkingspiramide (leeftijdopbouw) van Pijnacker-Nootdorp per 1 januari 2023. De bevolking van Pijnacker-Nootdorp heeft een jonge samenstelling vergeleken met het landelijk gemiddelde . Ruim 26% is jonger dan 20 jaar (tegen ~21% landelijk) , wat duidt op veel kinderen en jongeren in de gemeente. Met name het aandeel basisschool- en middelbareschooljeugd is hoog: naar schatting valt ~16% van de bevolking in de categorie 0-12 jaar (kinderen) en circa 10% in 13-18 jaar (tieners) – samen vormen zij de jeugdige kwart van de bevolking. Daartegenover is het aandeel ouderen relatief laag: ongeveer 14% van de inwoners is 65 jaar of ouder , terwijl dat landelijk rond de 20% ligt. Deze “grijze druk” is dus kleiner dan gemiddeld, al zal ook Pijnacker-Nootdorp de komende jaren vergrijzen . Het grootste deel van de

bevolking – circa 60% – behoort tot de zogenoemde productieve leeftijdsgroep (19-64 jaar). Hierbinnen is grofweg 20% 19-34 jaar (jongvolwassenen, veelal starters en jonge ouders) en 40% 35-64 jaar (midden- tot oudere werkenden). De relatief brede basis van de bevolkingspiramide en de smalle top bevestigen het jonge karakter van de gemeente . Wel begint de groep 65-plussers langzaam te groeien naarmate de nieuwkomers van de jaren ’90-’00 ouder worden; de gemeente anticipeert hierop met een woon-zorgvisie om in de toekomstige behoeften van senioren te voorzien .

Huishoudens: type en omvang Pijnacker-Nootdorp telde begin 2024 22.896 huishoudens met een gemiddelde grootte van 2,5 personen per huishouden . Dit wijst op veel gezinnen. Inderdaad is het aandeel meerpersoonshuishoudens met kinderen opvallend hoog: ongeveer 46% van alle huishoudens zijn gezinnen met kinderen . Ter vergelijking: landelijk ligt dat rond 32% , wat aangeeft dat Pijnacker-Nootdorp een echt gezinsgemeente is. Daarnaast bestaat circa 28% uit meerpersoonshuishoudens zonder kinderen (veelal stellen, zowel jonge koppels als empty nesters) . De resterende 26% van de huishoudens zijn eenpersoonshuishoudens , een relatief laag aandeel vergeleken met grotere steden. Het aantal alleenstaanden (6.000) is beperkt, wat samenhangt met het lagere aantal studenten en alleenwonende ouderen in deze gemeente. Over het algemeen wonen mensen hier vaker in gezinsverband; bijna drie kwart van de huishoudens betreft twee of meer personen, en in bijna de helft van alle huishoudens zijn er thuiswonende kinderen . Dit beeld sluit aan bij de jonge leeftijdsopbouw en het hoog aandeel koopwoningen geschikt voor gezinnen. Huishoudtypes naar levensfase: Uit de cijfers blijkt dat Pijnacker-Nootdorp relatief veel jonge gezinnen huisvest. Er is ook een flinke groep middelbare leeftijd/stelt zonder kinderen (28% huishoudens).

Ouderenhuishoudens (alleen of samenwonend, 65+) vormen een kleiner segment dan gemiddeld, vanwege de lagere vergrijzing. Veel senioren in de gemeente wonen overigens nog samen; het aandeel alleenstaande 65-plussers is beperkt. De gemiddelde huishoudensgrootte van 2,5 is duidelijk hoger dan het Nederlands gemiddelde (~2,15), wat wederom de dominantie van gezinnen illustreert .

Inkomensverdeling en welvaart De bevolking van Pijnacker-Nootdorp kent gemiddeld hoge inkomens en vermogens. Het gemiddelde inkomen per inwoner bedraagt circa €37.000 per jaar , en per inkomensontvanger ongeveer €46.600 (2023) – beide bovengemiddeld vergeleken met Nederland . Het gemiddeld huishoudinkomen ligt rond €44.900 . Daarnaast is het mediaan vermogen van huishoudens opvallend hoog: circa €309.500 in 2023 , wat duidt op brede welvaart (mede door een hoog woningeigendom en waardeontwikkeling van woningen in de regio). Lage versus hoge inkomens: Het aandeel lage inkomens is in deze gemeente relatief klein. Slechts 2,3% van de huishoudens heeft een laag inkomen onder de officiële grens . Ook huishoudens rond het sociaal minimum zijn beperkt in aantal: ongeveer 3,2% valt onder of net boven het minimum (tot 100% van het sociaal minimum) . Ter vergelijking: landelijk ligt dat ruim hoger. Dit weerspiegelt zich ook in lage armoedecijfers. Aan de andere kant is het aandeel hoge inkomens groot. De 20% huishoudens met het hoogste inkomen verdienen samen 36% van het totaal inkomen in de gemeente . Ter illustratie: de onderste 40% van de huishoudens heeft gezamenlijk 24% van het inkomen , terwijl de bovenste 20% verantwoordelijk is voor 36%.

Deze scheve verdeling indiceert wel enige inkomensongelijkheid, maar over het algemeen is het beeld dat veel inwoners tot de midden- en hogere inkomensgroepen behoren.

Koopkracht en uitkeringen: Dankzij de hoge arbeidsparticipatie en inkomens is de koopkracht in de gemeente gemiddeld goed. Slechts een kleine groep is afhankelijk van uitkeringen. Begin 2023 ontvingen 530 personen een bijstandsuitkering, amper 1% van de bevolking . Ook het aantal werkloosheidsuitkeringen (WW) was laag: ca. 350 personen (ruim 0,5% van de bevolking) . Het aantal arbeidsongeschiktheidsuitkeringen (WAO/WIA) was ongeveer 1.830 (3% van de inwoners) . Het beperkte beroep op sociale zekerheid onderstreept de gunstige sociaaleconomische positie van de bevolking. De meeste huishoudens beschikken over voldoende bestedingsruimte; de gemeente scoort dan ook goed op indicatoren als weinig armoede en een hoge gemiddelde koopkracht . Wel voert de gemeente actief beleid voor de kleine groep met financiële problemen, bijvoorbeeld via schuldhulp en bijzondere bijstand.

Opleidingsniveau van de bevolking De inwoners van Pijnacker-Nootdorp zijn over het algemeen goed opgeleid. Van de bevolking van 15 tot 75 jaar heeft ruim 38% een hoog opleidingsniveau (hbo of universitair) . Daarnaast heeft circa 38% een middelbaar opleidingsniveau (bijv. mbo, havo, vwo) en slechts 23,5% een laag opleidingsniveau (basisonderwijs of vmbo als hoogste opleiding) . Dit betekent dat ruim drie kwart minimaal middelbaar opgeleid is, en bijna 4 op de 10 inwoners hoogopgeleid – een hoger aandeel hoogopgeleiden dan gemiddeld in Nederland. De aanwezigheid van veel jonge professionals en hoger opgeleide forensen (werkzaam in omliggende steden als Den Haag, Delft en Rotterdam) draagt bij aan dit opleidingsprofiel. Vergelijking: Ter vergelijking ligt het landelijke aandeel hoogopgeleiden rond 32%, en laagopgeleiden rond 27% (15-75 jaar, CBS 2022). Pijnacker-Nootdorp wijkt dus positief af met méér hoogopgeleiden en minder laagopgeleiden. Het hoge opleidingsniveau sluit aan bij de hoge inkomens in de gemeente. Veel inwoners hebben een hbo- of wo-diploma en werken bijvoorbeeld in de technologische, financiële of dienstensector in de regio. De gemeente profiteert daarbij van de nabijheid van kennisinstellingen (TU Delft, etc.) en de instroom van hoger opgeleide jonge gezinnen.

Onderwijs en scholen: Het opleidingsniveau onder de jeugd voorspelt ook een gunstige toekomst: het aandeel voortijdig schoolverlaters is laag en relatief veel jongeren in PijnackerNootdorp stromen door naar hogere onderwijsniveaus . Er zijn in de gemeente zelf diverse basisscholen en enkele middelbare scholen; voor hoger beroepsonderwijs en universiteit pendelt men meestal naar omliggende steden. De gemeente kent daarnaast weinig achterstandsleerlingen vergeleken met andere gemeenten , wat de sterke onderwijspositie onderstreept.

Arbeidsparticipatie en werkloosheid De beroepsbevolking van Pijnacker-Nootdorp is zeer actief op de arbeidsmarkt. De netto arbeidsparticipatie (percentage 15-75-jarigen met betaald werk) bedraagt circa 78% – flink hoger dan het landelijk gemiddelde van ~69% . Dit betekent dat bijna acht op de tien inwoners in de werkzame leeftijd een baan heeft. Vooral onder vrouwen is de arbeidsparticipatie in deze gemeente hoger dan gemiddeld, mede door het grote aandeel deeltijdwerk onder moeders. Het werkloosheidspercentage is laag. In 2022 was de werkloosheid 3,0% van de beroepsbevolking; in 2023 steeg dit licht naar 3,1% . Deze toename is gering en het niveau blijft veel lager dan bijvoorbeeld tien jaar geleden (2013: 6,4% werkloos) . Ook ligt de werkloosheid duidelijk onder het nationale gemiddelde (voor Nederland ~3,6% in 2023). Met 3,1% werkloosheid behoort Pijnacker-Nootdorp tot de gemeenten met de minste werklozen; dit komt overeen met het beeld van hoge vraag naar arbeid in de regio Haaglanden.

Werkgelegenheid: Binnen de gemeente zelf zijn ongeveer 19.550 banen (2023) beschikbaar , vooral in het MKB, glastuinbouw en lokale diensten. Dat aantal groeit jaarlijks (in 2023 +2,3% tov 2022) . Veel inwoners werken echter buiten de gemeente (forensen naar omliggende steden). De werkgelegenheidstoename laatste jaren is iets afgevlakt maar nog positief . Bijstand en jeugdwerkloosheid: Het aantal bijstandsuitkeringen is laag (530 personen, zie boven), en ook de jeugdwerkloosheid is relatief gering. De gemeente rapporteert dat jongeren het in vergelijking met andere gemeenten “over het algemeen goed” doen, met minder werkloze jongeren dan gemiddeld . De hoge arbeidsparticipatie onder zowel jongeren als ouderen (doorstroom van 55-plussers naar pensioen verloopt soepel) zorgt voor een gunstige economische situatie in Pijnacker-Nootdorp.

Migratieachtergrond van de inwoners Ongeveer een kwart van de inwoners (26%) heeft een migratieachtergrond (persoonlijk of via ten minste één ouder geboren in het buitenland). Dit betekent dat ruim 1 op de 4 inwoners van Pijnacker-Nootdorp een herkomst buiten Nederland heeft. Daarbinnen valt circa 7,3% onder “Westers” (voornamelijk mensen afkomstig uit andere Europese landen of met een westerse achtergrond) en 18% onder “niet-westers” (herkomst buiten Europa) . De overige ~74% van de bevolking is autochtoon (in Nederland geboren van Nederlandse ouders) . Herkomstlanden: De grootste specifieke herkomstgroepen in Pijnacker-Nootdorp zijn onder andere inwoners van Surinaamse afkomst (ca. 2.019 personen in 2022), gevolgd door Turkse afkomst (~747) en Marokkaanse afkomst (~730) . Ook wonen er ruim 600 mensen uit de voormalige Nederlandse Antillen/Aruba . De rest van de niet-westerse groep (circa 3.866 personen) betreft een diverse mix van herkomsten, waaronder bijv. Indonesisch, Indisch, Chinees, vluchtelingenstatushouders uit Syrië en recent ook Oekraïners, etc. . De westerse migratieachtergrond (totaal ~5.075 personen in 2022) bestaat vooral uit andere Europeanen (bijv. Duits, Brits, Pools) en mensen uit westerse landen zoals de VS . Ontwikkeling: De gemeente is in de afgelopen decennia diverser geworden.

In 1996 was nog 91% van de bevolking autochtoon en slechts 9% had een migratieachtergrond . In 2024 is dat dus verschoven naar 74% autochtoon en 26% migratieachtergrond – een duidelijke toename in diversiteit. Vooral het aandeel inwoners met een niet-westerse achtergrond is gegroeid (van ~6% in de jaren ’90 naar 18% nu) . Dit hangt samen met landelijke migratiepatronen en het feit dat Pijnacker-Nootdorp aantrekkelijk is geworden voor diverse bevolkingsgroepen, mede door beschikbare woningen en arbeidsmigratie (bijv. expats van internationale organisaties in de regio). Verspreiding over wijken: De etnisch-culturele diversiteit is redelijk verspreid over de gemeente; er zijn geen uitgesproken etnische enclaves. Wel kennen sommige wijken hogere concentraties migranten dan andere. Bijvoorbeeld, bepaalde buurten met veel sociale woningbouw of huurwoningen trekken meer inwoners met migratieachtergrond, terwijl vinexwijken met koopwoningen iets hoger autochtoon aandeel kunnen hebben. Uit data blijkt echter dat geen enkele buurt een extreem hoog percentage (bijv. >50%) migranten heeft – de diverse bevolkingssamenstelling is overal aanwezig in relatief gematigde concentraties. Zo heeft de buurt met het hoogste aandeel niet-westerse migranten waarschijnlijk rond een derde migranten, terwijl andere buurten lager zitten.

Over het algemeen wonen autochtone en allochtone inwoners dus gemengd door de gemeente, hetgeen bijdraagt aan sociale integratie.

Specifieke doelgroepen en sociaal-culturele kenmerken Jongeren: Pijnacker-Nootdorp profileert zich als kindvriendelijke gemeente. Jongeren hebben het hier in meerdere opzichten goed: er zijn minder achterstandsleerlingen in het onderwijs, minder NEET-jongeren (not in education or employment), en het risico op armoede onder jeugd is lager dan elders . De gemeente zet actief in op jeugdbeleid, preventie en welzijn. Zo is er een jeugdsport- en cultuurfonds waarvan in 2023 251 kinderen uit minder draagkrachtige gezinnen gebruik maakten om bij een sportvereniging of culturele club te gaan . Er zijn ook ontmoetingsplekken voor jongeren gerealiseerd (zoals een pumptrack-baan in Nootdorp en jeugdsoos “Chillings” in Delfgauw) om hen te betrekken bij de gemeenschap. Kortom, jongeren vormen een belangrijke doelgroep; de gemeente streeft naar kansrijk, veilig en gezond opgroeien voor alle jeugd . Ouderen: Hoewel het aandeel ouderen relatief laag is, besteedt Pijnacker-Nootdorp aandacht aan de groeiende seniorenpopulatie. Via de in 2023 vastgestelde Woonzorgvisie bereidt men zich voor op meer ouderen die geschikt willen wonen en zorg dichtbij nodig hebben . Er bestaan diverse seniorenverenigingen en welzijnsorganisaties (zoals SWOP) die activiteiten voor ouderen organiseren. In Nootdorp en Pijnacker zijn woonzorgcentra aanwezig en er wordt gewerkt aan levensloopbestendige woningen.

Ook op het gebied van gezondheidszorg (GGD Haaglanden) wordt regionale samenwerking gezocht voor ouderenzorg en eenzaamheidspreventie . Bovendien is de “grijze druk” (verhouding 65+ tot 20-64 jaar) in PN nog altijd lager dan landelijk, maar men anticipeert op een toename door tijdig te investeren in voorzieningen voor senioren. Inwoners met een beperking: Uit de Gezondheidsmonitor (volwassenenonderzoek GGD) blijkt dat circa 12% van de inwoners kampt met een lichamelijke beperking (mobiliteit, zien of horen) in enige mate . Ongeveer 7% heeft specifiek een mobiliteitsbeperking, 3% een gehoorbeperking en 4% een visuele beperking . De gemeente voert beleid om de openbare ruimte en voorzieningen toegankelijk te maken (denk aan rolstoeltoegankelijke paden, hulpmiddelen via de Wmo). Daarnaast is er ondersteuning voor mensen met een verstandelijke beperking of chronische ziekte, bijvoorbeeld via maatwerkvoorzieningen in het sociaal domein. Er is geen exact aantal genoemd, maar deze groep krijgt aandacht binnen het inclusiebeleid – iedereen moet volwaardig kunnen meedoen. Statushouders en nieuwkomers: Pijnacker-Nootdorp draagt haar steentje bij in de opvang en integratie van vluchtelingen met een verblijfsstatus (statushouders). Voor de eerste helft van 2023 was de taakstelling om 109 statushouders te huisvesten (iets lager dan de aanvankelijk toegewezen 118) .

De gemeente heeft echter moeite gehad dit tempo bij te benen en loopt iets achter met de huisvesting, waardoor extra tijdelijke woningen worden gepland . Niettemin worden nieuwkomers zo veel mogelijk verspreid over de kernen gehuisvest en begeleid bij integratie (taalcursussen, werktrajecten via de Regionale Sociale Dienst). Ook voor Oekraïense vluchtelingen zijn in 2022-2023 opvangplekken gerealiseerd . Nieuwe inwoners in algemene zin – de vele mensen die van buiten naar de groeigemeente verhuizen – heten ze welkom met initiatieven als een “welkomsttas” vol informatie over lokale voorzieningen en verenigingen . Dit helpt nieuwe bewoners om snel hun weg te vinden in Pijnacker-Nootdorp en deel te nemen aan het gemeenschapsleven. Overige doelgroepen: Verder besteedt de gemeente aandacht aan onder andere kwetsbare groepen zoals minima, langdurig werklozen en mantelzorgers. Hoewel klein in aantal, is er bijvoorbeeld een armoederegeling voor huishoudens tot 120% van het minimum (circa 6,2% van de huishoudens valt in die categorie) . Voor hen zijn er kwijtscheldingen en fondsen (zoals het eerdergenoemde Jeugdfonds Sport & Cultuur). Ook is er een actief verenigingsleven voor uiteenlopende interesses (sport, cultuur, natuur).

Voor inwoners met psychische problemen of eenzaamheidsrisico lopen preventieve projecten via het sociaal team (bijvoorbeeld ontmoetingsactiviteiten, “Samen sterk” coalities tegen eenzaamheid). Al met al probeert Pijnacker-Nootdorp maatwerk te leveren voor diverse doelgroepen zodat iedereen zo volwaardig mogelijk kan meedoen in de samenleving.

Etnisch-culturele diversiteit per wijk/kern De etnisch-culturele diversiteit is in alle kernen van Pijnacker-Nootdorp aanwezig, zij het in wisselende mate. Pijnacker (kern) kent naast de autochtone meerderheid ook aanzienlijke gemeenschappen van migranten, bijvoorbeeld in wijken zoals Klapwijk en Keijzershof wonen veel jonge gezinnen met diverse achtergronden. Nootdorp heeft traditioneel iets meer autochtone bewoners in de oude kern, maar ook hier zijn nieuwbouwwijken (zoals De Venen) met internationale en interculturele instroom. Delfgauw ligt tegen Delft aan en huisvest onder andere expats/kenniswerkers door de nabijheid van TU Delft, wat zorgt voor een eigen mix van nationaliteiten in met name de wijk Emerald. Uit de statistieken blijkt bijvoorbeeld dat de buurt Nootdorp Centrum-West juist een hoog aandeel ouderen heeft (34% 65+ ) en daarmee waarschijnlijk een wat lager aandeel migranten, terwijl sommige jongere wijken in Pijnacker een hoger aandeel bewoners met migratieachtergrond kennen. Toch zijn de verschillen niet extreem groot: er is geen getto-vorming of uitgesproken concentratie van één etnische groep in een bepaalde wijk. De grootste groep – inwoners met Nederlandse achtergrond – is overal de meerderheid, maar mensen met Surinaamse, Turkse, Marokkaanse of andere achtergrond wonen gespreid door de gemeente.

Dit is deels beleid: de sociale woningbouw (waar relatief meer migranten wonen) is verdeeld over de kernen, en nieuwbouwwijken trekken een gemengd publiek. Sociale cohesie tussen culturen krijgt aandacht via buurtcentra en evenementen. Zo zijn er multiculturele activiteiten en initiatieven om verschillende bevolkingsgroepen te verbinden, al dan niet via scholen, sportclubs en buurtverenigingen. Over het algemeen kan gesteld dat Pijnacker-Nootdorp een cultureel diverse maar geïntegreerde gemeenschap is, zonder sterke etnische scheidslijnen tussen wijken.

Cultuur, sport en verenigingsleven Pijnacker-Nootdorp heeft een rijk verenigingsleven en veel deelname aan sport en cultuur. De sportdeelname is bijzonder hoog: in 2021 was bijvoorbeeld 38,8% van de mannen en 22,8% van de vrouwen in de gemeente lid van een sportvereniging, tegenover landelijk 31,8% en 16,8% . Sportclubs (voetbal, tennis, hockey, zwemmen, etc.) trekken veel inwoners – zowel jeugd als volwassenen – en presteren goed dankzij enthousiaste vrijwilligers. De gemeente faciliteert dit met goede sportaccommodaties (sporthallen, velden) en buurtsportcoaches (Team4Talent) die sportdeelname stimuleren . Ook op cultureel gebied is er veel activiteit. Pijnacker-Nootdorp beschikt over culturele centra zoals CulturA & Zo (theater, bibliotheek en kunstcentrum in Pijnacker) en een actief bibliotheekfiliaal van Bibliotheek Oostland, die functioneren als ontmoetingsplekken en community library . Er zijn diverse muziek- en toneelverenigingen, koren, dansscholen en een kunstkring waar inwoners zich bij aansluiten. De gemeente ondersteunt culturele evenementen (bijv. jaarlijks cultureel festival, open monumentendag) en verstrekt subsidies via o.a. de Cultuurknip voor lokale initiatieven . Culturele participatie wordt zo laagdrempelig gehouden.

Uit beleidsstukken blijkt dat het aanbod breed en toegankelijk is: “met het brede aanbod van onze culturele partners en ondernemers, de laagdrempelige activiteiten bij CulturA & Zo en Bibliotheek Oostland en op scholen (via Team4Talent) is er voor iedereen iets te doen” . Het ledenbestand van verenigingen is divers: van harmonieorkesten tot historische genootschappen. De gemeente kent twee heemkundekringen: Historisch Genootschap OudPijnacker en Noitdorpsche Historiën, die samen ruim honderd leden tellen en tal van activiteiten organiseren . Ook zijn er 114 gemeentelijke monumenten en 19 rijksmonumenten die door vrijwilligers en gemeente worden beheerd , wat wijst op veel lokale historische interesse.

Vrije tijd en participatie: Dankzij de combinatie van jongere bevolking en hoogopgeleiden is de deelname aan vrijetijdsverenigingen hoog. Naast sport en cultuur zijn ook wijkverenigingen, ouderverenigingen, scouting, kerkgemeenschappen en goede doelen actief met een groot vrijwilligersbestand. De gemeente stimuleert dit via faciliteiten en accommodaties (wijkcentra in elke kern). Verder geven inwoners hoog waardering aan de leefbaarheid, mede door deze gemeenschapszin (blijkt uit een leefbaarheidsonderzoek). Initiatieven zoals de welkomsttas voor nieuwkomers met info over clubs en cursussen onderstrepen hoe men nieuwe inwoners bij het lokale leven betrekt. Conclusie: De bevolking van Pijnacker-Nootdorp kenmerkt zich door groei, jeugdige samenstelling, welvaart en actieve participatie. In alle kernen zijn er sterke sociale verbanden via sport- en cultuurverenigingen. De gemeente is welvarend en hoogopgeleid, met relatief weinig kwetsbare groepen, maar verliest deze niet uit het oog door gericht beleid. De demografische ontwikkelingen – van aanhoudende instroom van jonge gezinnen tot geleidelijke vergrijzing en toenemende diversiteit – worden door de gemeente gevolgd en vormgegeven in haar beleid, zodat Pijnacker-Nootdorp een aantrekkelijke en inclusieve woongemeenschap blijft voor al haar inwoners .

Bronnen: Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) – Statline cijfers en gemeentemonitor; Waarstaatjegemeente.nl – kerncijfers sociaal domein; Gemeente Pijnacker-Nootdorp – In Cijfers databank en beleidsdocumenten; AlleCijfers.nl – statistieken gemeente en woonplaatsen ; Jaarstukken 2023 Pijnacker-Nootdorp – demografische analyse ; Reactie College/Cultuurnota 2025 – culturele participatie ; en overige genoemde bronnen.