Bijlage 5. Advies ASD inz. lokale inclusie agenda 2025

Aan het College van Burgemeester en Wethouders Pijnacker-Nootdorp Postbus 1 2640 AA Pijnacker Pijnacker, 17 november 2025

Betreft advies van de Adviesraad Sociaal Domein inz. de Lokale Inclusie Agenda. Geacht College, Onlangs ontvingen wij uw verzoek om advies uit te brengen over de Lokale Inclusie Agenda. Met die agenda geeft u invulling aan de verplichting om lokaal beleid te ontwikkelen in vervolg op de ondertekening door de Nederlandse overheid van het VN verdrag inzake de rechten van personen met een handicap in 2016. Tijdens ons overleg van 21 oktober 2025 is de LIA toegelicht door Nadia Eijken. Aansluitend hebben wij de agenda intern besproken en dat heeft geleid tot het volgende advies. Algemeen De adviesraad is positief over het feit dat er nu een lokale inclusie agenda is. Voor het eerst is er nu een overzicht welke activiteiten worden ondernomen om de deelname aan het maatschappelijk verkeer van personen met een handicap te verbeteren. In beeld is gebracht hoe de gemeente het denken over inclusiviteit toepast rond de volgende thema’s: Cultuur en evenementen, onderwijs, sport, werk en inkomen, dienstverlening en communicatie, openbare ruimte, vervoer, welzijn/zorg/gezondheid, wonen en bewustwording. Met name gericht op het wegnemen van barrières en het vergroten van de toegankelijkheid. Dat op zich vindt de ASD een positieve ontwikkeling. Resultaat De agenda vinden wij inhoudelijk teleurstellen. Er wordt vooral beschreven wat er nu al is en wat met kleine ingrepen verbeterd kan worden.

Er is slechts een bescheiden budget voor vrijgemaakt. Na het voortraject met de startnotitie hadden we een beter onderbouwde start en aanpak verwacht. In die richting heeft de ASD ook geadviseerd in dat voortraject. (advies inzake het opstellen van een lokale inclusie agenda dd. 6 november 2024) In een vrijwel raadsbreed ondersteunde motie heeft de gemeenteraad u als college destijds opgeroepen tot het opstellen van een lokale inclusie agenda. Uit die motie proefden wij de behoefte aan meer ambitie op dit beleidsterrein. Die ambitie zien wij niet terug in de nu voorliggende agenda. Als adviesraad zijn wij betrokken bij de inventarisatie in het voortraject. In oktober 2024 hebben we een belangrijk deel van onze jaarlijkse studiedag gewijd aan dit onderwerp. Met input van Movisie hebben we vervolgens het eerdergenoemde advies opgesteld. In dat advies hebben we benadrukt dat een inclusieve samenleving essentieel is voor de sociale cohesie en het welzijn van inwoners. Inclusie is een breed begrip waar veel thema’s onder vallen. Te denken valt aan fysieke en sociale toegankelijkheid, LHBTQI+ acceptatie, voldoende beantwoording van culturele diversiteit, bestrijden van discriminatie en burgerparticipatie. Om te komen tot een LIA vinden wij het belangrijk een visie te hebben op inclusie en te analyseren waar binnen onze gemeente de prioriteiten zouden moeten liggen.

In de destijds door ons geformuleerde aanbevelingen hebben we dit als eerste punt benadrukt. ‘Analyseer de huidige situatie binnen onze gemeente en bepaal waar de prioriteit ligt. Het is belangrijk zicht te hebben op waar de grootste uitdagingen liggen als het om inclusie binnen de gemeente gaat. Door met inwoners en belanghebbenden in gesprek te gaan kunnen de grootste knelpunten die inclusie belemmeren worden geïdentificeerd en worden opgenomen als startpunt voor de inclusie agenda.’

2

Nu deze lokale inclusie agenda voor ons ligt kunnen wij een gevoel van teleurstelling niet onderdrukken. Ons advies om de ontwikkeling te beginnen met een brede oriëntatie en op basis daarvan keuzes te maken voor de uitvoering is niet of vrijwel niet benut. Er wordt meteen gekozen om de aandacht te richten op personen met een beperking. Belangrijk accent de verbetering van de toegankelijkheid voor met name personen met een fysieke handicap. Het voelt voor ons als het spreekwoordelijke laaghangend fruit. Ook van onze overige aanbevelingen vinden we te weinig terug in deze agenda. 2. Zorg voor een heldere visie als onderdeel van het lokale gezondheidsbeleid. 3. Zorg als gemeente voor een inclusief (personeels)beleid. 4. Stel indicatoren op en laat ze een vast onderdeel worden bij de bestuurlijke besluitvorming. 5. Evalueer en stel bij. 6. Maak gebruik van best practices en betrek stakeholders 7. Zorg voor geoormerkte (financiële) middelen Betrekken van inwoners In de agenda geeft u aan dat inwoners, maatschappelijke partners en medewerkers van de gemeente hun ervaringen hebben ingebracht. Dat waarderen wij, het sluit ook aan bij ons advies. Echter de input tijdens een inwonersbijeenkomst van een groep van 30 inwoners vinden wij wel heel selectief. Een groep van die omvang is niet representatief. De adviesraad is wel positief over de vorming van een permanente klankbordgroep.

Maar opnieuw willen we hier benoemen dat deze klankbordgroep alleen gericht is op fysieke toegankelijkheid. Dat is voldoende om maatregelen gericht op die toegankelijkheid te monitoren, maar heel beperkt wanneer het doel in feite inclusie zou moeten zijn. Actiepunten Kijken we alleen naar de genoemde actiepunten, dan kunnen we ons daar op zich wel in vinden. Het zijn zinvolle acties gericht op aandacht voor toegankelijkheid. Wel blijkt regelmatig het ontbreken van een substantieel budget beperkend in relatie tot het geformuleerde doel. Voorbeeld hiervan het overleg met ondernemers over het zo toegankelijk mogelijk maken van winkels en horeca. De gemeente kan geen financiële ondersteuning bieden om verbeteringen mogelijk te maken. Tenslotte Positief blijft ons gevoel dat er nu structureel aandacht is voor inclusiviteit. Als adviesraad adviseren wij u en de gemeenteraad om dit thema met meer ambitie te benaderen. In de wetenschap dat een brede aanpak om inclusie te bevorderen vraagt om een substantieel budget. Met vriendelijke groet, namens de Adviesraad Sociaal Domein Pijnacker-Nootdorp

Piet van Adrichem voorzitter c.c. Gemeente Pijnacker-Nootdorp, mevrouw N. Eijken