Bijlage 4 - Participatieverslag, particpatiebeleid, inclusief logboek

Participatieverslag Participatiebeleid Aanleiding Het afgelopen jaar hebben we samen met de hele gemeentelijke organisatie (raad, college, ambtelijke werkgroep) een concept Participatiebeleid voor Pijnacker-Nootdorp opgesteld. Het beleid is zelfbindend en heeft tegelijkertijd een stimulerende werking richting inwoners, ondernemers en andere initiatiefnemers in de gemeente. Zij moeten als participanten, maar ook als (potentiële) initiatiefnemers weten wat er van hen verwacht wordt in participatieprocessen. Daarom hebben we het concept participatiebeleid aan hen voorgelegd en zijn we er over in gesprek gegaan, met als doel het participatiebeleid aan te scherpen. Participatie over het participatiebeleid dus. Participatie en inspraak tegelijk Voor de participatie volgden we de stappen uit het nieuwe participatiebeleid, zoals deze staan beschreven in de Werkwijzer. Tegelijkertijd hadden we ook te maken met de vigerende inspraakverordening die geldt totdat het nieuwe participatiebeleid (en de nieuwe participatieverordening) is vastgesteld. We hebben met beide rekening gehouden. Dit betekent dat we naast de participatie met inwoners ook een officiële procedure van inspraak hebben gevolgd, waarbij we het beleid ter inzage hebben gelegd en inspraakreacties hebben opgehaald. De participatie en de inspraak zijn aanvullend aan elkaar.

Participatiescan • • •

•

•

Fase: Het participatiebeleid bevond zich in de fase tussen de (beleids)ontwerpfase en de besluitvormingsfase. Omgeving: We wilden alle inwoners van Pijnacker-Nootdorp de gelegenheid geven om te reageren op het beleid. Daarnaast vroegen we ook (professionele) initiatiefnemers, zoals projectontwikkelaars en woningcorporaties, om specifiek op de handreiking te reageren. Impact: Het onderwerp participatie gaat iedereen in de gemeente aan. En het kan in potentie ook raken aan ieders belang, alleen is dat nu misschien nog niet actueel. Bij de uitvoering van het beleid, bijvoorbeeld bij beleidstrajecten of projecten van de gemeente of initiatiefnemers wordt dit meer concreet. We hebben iedereen de gelegenheid gegeven om op het concept beleid te reageren. Rollen: Besluitvorming over het participatiebeleid vindt plaats in de gemeenteraad. Met oog op de invoeringsdatum van de Omgevingswet (nu 1-1-2024) moet de raad in 2023 de besluitvorming afronden. Ook heeft het beleid consequenties voor de begroting. De participatie kon starten na behandeling door het college. De rol van de inwoners/initiatiefnemers was om feedback te geven op het concept beleid. Kaders Er was tijd, geld en capaciteit om de participatie over het participatiebeleid te organiseren, en er was ruimte om de resultaten van de participatie te verwerken in het conceptbeleid.

Participatieplan •

•

Doel: Het doel van de participatie over het participatiebeleid was het verrijken en aanscherpen van het beleid (de denkwijzer, de werkwijzer en de handreiking voor initiatiefnemers). We hebben daarbij vanuit het perspectief van de participant gekeken om te horen wat er anders of beter kan in het beleid. We hebben de opmerkingen en suggesties afgewogen en ze beargumenteerd wel of geen plek in het beleid gegeven. Daarnaast toetsten we de handreiking voor initiatiefnemers: is het begrijpelijk en uitvoerbaar? Doelgroepen: Bestaande uit twee sporen: participanten en initiatiefnemers Participanten:

1

• •

alle inwoners van Pijnacker-Nootdorp bewonersverenigingen (ook als intermediair) ondernemers algemeen (benaderen via accountmanagers) organisaties als: adviesraad sociaal domein, milieuplatform Initiatiefnemers: projectontwikkelaars woningcorporaties inwoners Om alle inwoners van Pijnacker-Nootdorp te bereiken zetten we dit onderwerp als ‘burgerparticipatie’ zo aantrekkelijk/concreet mogelijk neer en zorgen we voor de inzet van meerdere middelen. Participatieniveau: Het niveau van participatie is meedenken: we halen ideeën en wensen op, maar de gemeente bepaalt of deze mee worden genomen Aanpak: We kozen voor een aanpak waarbij participatie naast formele inspraak loopt en waarbij we zowel participanten als initiatiefnemers bereiken. We hebben verschillende middelen en momenten ingezet om zoveel mogelijk mensen op verschillende manieren de gelegenheid te geven om te reageren op het conceptbeleid.

Participatie uitvoering Inzet middelen Themapagina met aanleiding + hoofdlijnen nieuw beleid en aankondiging flitspeiling. Webpagina www.pijnacker-nootdorp.nl/participatie Informatie over nieuw beleid, beleidsstukken en aankondiging flitspeiling Flitspeiling / online vragenlijst o Via bericht in krant, social media, op de markt/centrum van de drie kernen met kaartjes met QR-code o Vier a vijf weken, beperkt aantal vragen Nieuwe beleid officieel ter inzage na besluit raad. Themapagina in Telstar bij start officiële procedure ter inzage (6 weken) Verdiepende gesprekken (Adviesraad sociaal domein) Gesprek met initiatiefnemers over Handreiking Bijeenkomsten participatie naar aanleiding van de formele procedure en flitspeiling Nieuwsbericht over de bijeenkomsten Planning grote lijnen 12/7 College behandeling Juli 22 Voorbereiding participatie 1/9 Beeldvormende raadsvergadering 22/9 Besluitvormende raadsvergadering (besluit ter inzage + kosten meenemen in begroting)

2

Sept’22 Start externe participatie (publicatie in krant) 28/9 Start brede participatie flitspeiling (tot 26 oktober) 29/9 Start ter inzage legging (6 weken tot 10 november) Tweede ronde externe communicatie Okt’22 5 en 8 oktober in de kernen Nootdorp, Delfgauw en Pijnacker. 8/11 Bijeenkomst sociaal domein en Bewonersavond 10/11 Bijeenkomst initiatiefnemers 10/11 Sluiting ter inzage legging Nov’22 Aanpassen concept beleid Jan’23 Nota van Beantwoording Jan’23 Participatieverslag

Opbrengst participatietraject en inspraak Het traject is conform het vastgestelde plan verlopen. In de maanden oktober en november heeft het participatiebeleid ter inzage gelegen en hebben inwoners, ondernemers en organisaties tegelijkertijd de mogelijkheid gehad om via een flitspeiling (online vragenlijst) aan te geven wat zij belangrijk vinden bij participatie. Deze flitspeiling is aangekondigd via een advertentie in de krant (themapagina) en via social media. Ook is op een aantal momenten op straat de flitspeiling bij inwoners van de verschillende kernen kenbaar gemaakt en is een papieren versie beschikbaar gesteld. De flitspeiling is door 278 inwoners ingevuld. De belangrijkste resultaten staan in bijlage 2 bij dit verslag. Daarnaast konden mensen zich opgeven voor een gesprek met de gemeente. Op deze participatiebijeenkomst zijn zo’n 17 inwoners afgekomen. Zij gingen in gesprek over wat zij bij participatie belangrijk vinden en wat zij van de gemeente verwachten. Naast gesprekken met inwoners zijn gesprekken gevoerd met partners uit het sociale domein en met initiatiefnemers (ontwikkelaar/bouwer). Er is één formele inspraakreactie binnengekomen. Het participatietraject is positief verlopen en heeft er toe geleid dat wij voorstellen doen voor het wijzigen van formuleringen in de beleidsdocumenten.

In het participatieverslag is een totaaloverzicht terug te vinden van de opmerkingen en wijzigingsvoorstellen. De aandachtspunten die de indiener van de inspraakreactie heeft genoemd, komen grotendeels overeen met die uit het participatietraject. Het antwoord hierop is in bijlage 1 verwoord. De belangrijkste wijzingen gaan over de visieformulering en over de participatieprincipes. De visie was als volgt geformuleerd, met een gedeelte vanuit het perspectief van de gemeente en aangevuld met een gedeelte vanuit het perspectief van de inwoners:

3

‘Participatie is voor de gemeente Pijnacker-Nootdorp een belangrijk middel om in verbinding te zijn met de samenleving, interactie tot stand te brengen en samen vorm te geven aan beleid en ontwikkelingen binnen die samenleving. De kennis, kunde en kracht uit de samenleving helpen de gemeente om beter en passender beleid te maken en beter afgewogen besluiten te nemen. Andersom geeft participatie de samenleving de mogelijkheid om de gemeente te laten zien hoe zij staat tegenover beleid en ontwikkelingen en wat zij vindt dat beter of anders kan. Daarmee kan zij ook laten zien hoe groot het draagvlak is voor dit beleid of die ontwikkelingen.’ Tijdens de raadsbehandeling en de participatiebijeenkomsten kwam naar voren dat een gemeenschappelijk perspectief, van gemeente én gemeenschap samen, een krachtigere visie op participatie neer kan zetten. Participatie gaat immers over de verbinding tussen die twee. Dat heeft geleid tot de volgende herformulering: ‘Participatie is voor Pijnacker-Nootdorp belangrijk. Meepraten, meedenken of meedoen zorgt voor verbinding tussen gemeente en samenleving. Met de kennis, kunde en kracht van de samenleving kan de gemeente beter beleid maken en betere besluiten nemen. Ook zijn inwoners, ondernemers en organisaties meer betrokken bij elkaar en hun gemeente.’ Deze visie geeft het doel en de meerwaarde van goed georganiseerde participatie weer.

Ook in de 7 principes van participatie, waarin wordt aangegeven wat de gemeente én de gemeenschap belangrijk vinden bij het uitvoeren van participatie, is deze slag doorgevoerd. De principes verwoorden wat we gezamenlijk nastreven en wat we daarvoor moeten doen. Voor participatie 1. We zijn transparant en open 2. We hebben vroegtijdig aandacht voor participatie 3. We maken een participatieplan op maat 4. We weten wat er leeft en speelt onder inwoners 5. We hebben aandacht voor (verschillende) doelgroepen 6. We zijn duidelijk over wat er met de inbreng van deelnemers gebeurt 7. We maken participatie leuk

Na participatie 1. We zijn transparant en open 2. We beginnen vroegtijdig 3. We werken met een passende aanpak 4. We informeren elkaar over wat er leeft en speelt 5. We respecteren elkaars belangen 6. We zijn duidelijk naar elkaar 7. We maken participatie de moeite waard

De principes zijn zo gekozen en geformuleerd dat ze meerdere democratische waarden (zoals gelijkwaardigheid, zeggenschap, transparantie) omvatten en meerdere belevingswerelden (wat mensen belangrijk vinden) aanspreken.

4

Bijlage 1 Reacties extern op concept participatiebeleid 2022-10-10: opbrengst zienswijzen (ZW) 2022-10-26: flitspeiling onder inwoners (FP) 2022-11-08: besproken met partners sociaal domein (SD) 2022-11-08: besproken met inwoners (IW) 2022-11-10: besproken met initiatiefnemers (IN) Denkwijzer (DW), Werkwijzer (WW), Handreiking (HR) Nr.

Bron

Pag.

Reactie

Voorstel voor antwoord Tekstsuggestie

Aanpassing? Waar

1.

ZW1

Algemeen

ZW1

Algemeen

Dank Levert geen wijziging op in het participatiebeleid. Meedenken is een vorm van participatie. Op sommige plekken zullen we participatie nader omschrijven.

Nee

2.

Positief dat er voorstellen zijn ontwikkeld om inhoud te geven aan de beoogde deelname door inwoners aan het beleidsproces. Meedenken is een betere term voor participatie.

Pijnacker-Nootdorp denkt mee!

Titel aanpassen

Pijnacker-Nootdorp maakt een nieuw participatiebeleid. Daarin komt te staan hoe bewoners, ondernemers en organisaties mee kunnen doen en denken bij plannen voor de gemeente, kern of buurt. In beleid opnemen dat er een implementatieplan komt om de cultuurverandering te borgen. En opmerking opnemen in de werkwijzer.

DW p3 Inleiding: Definitie participatie toevoegen

Titel aanpassen: Borging in de organisatie Naast het beleid wordt een implementatieplan opgesteld waarin participatie op meerdere manieren wordt geborgd in de gemeentelijke organisatie (bijvoorbeeld door training en opleiding van medewerkers). (Stukje over participatieteam krijgt een plek in het implemenatatieplan)

WW p3 Inleiding: Borging in de organisatie.

Titel aanpassen in Borging in de gemeentelijke organisatie Toevoegen: Naast het beleid wordt een implementatieplan opgesteld waarin participatie op meerdere manieren blijvend wordt geborgd in de gemeentelijke organisatie, bijvoorbeeld door training en opleiding van medewerkers.

DW p12 Inleiding: bij Hulpmiddelen en participatieteam.

3.

ZW1

Algemeen

Er is een cultuuromslag (van buiten naar binnen werken) nodig om de benodigde participatie tot stand te laten komen.

Ja

Ja

5

Nr.

Bron

Pag.

Reactie

Voorstel voor antwoord Tekstsuggestie

Aanpassing? Waar

4.

ZW1

p6 DW

Participatie door initiatiefnemers is te vrijblijvend geformuleerd. Het zou beter zijn om meer tekst te besteden aan een pleidooi gericht aan initiatiefnemers om altijd een goede participatie uit te voeren.

Anders formuleren: Stimulerende werking van beleid toevoegen. Motiveringsplicht benoemen.

Ja

Er geldt een motiveringsplicht: de initiatiefnemer moet aangeven of aan participatie is gedaan en zo, ja, wat daarvan de resultaten zijn. Belangrijk signaal, echter tijd en geld zijn wel belangrijke voorwaarden voor het zorgvuldig uitvoeren van een project, inclusief participatie. De vraag is dan sowieso of een project moet starten. Anders doet het meer schade (verwachtingen die niet kunnen worden waargemaakt).

DW p6

5.

ZW1

P6 WW

Een capaciteitsprobleem is geen goed criterium voor het afzien van participatie.

Ja

Schrappen zin: ‘Ook als er geen tijd of geld is voor participatie, dan is participatie niet haalbaar'

6.

7.

ZW1

ZW1

P12 WW

Algemeen

Bij de evaluatie van participatietrajecten wordt niet duidelijk of ook de deelgenomen hebbende participanten bij een dergelijke evaluatie worden betrokken. Ook zou in de evaluatie (het effect op) het verdere proces van besluitvorming kunnen worden meegenomen.

Formele proces van zienswijzen verbeteren door toonzetting van beantwoording zienswijzen, gesprek aangaan met indieners, meer spreekruimte tijdens de gemeenteraad.

Vervangen Als er geen tijd, geld of capaciteit is, is het belangrijk dat de gemeente de afweging maakt of participatie kan plaatsvinden. Dat hangt af van de noodzaak en de impact. Dat voegen we toe.

WW, p6. Participatiescan intro Ja

Hierbij hebben ook de participanten een rol. Nodig een selectie uit voor een gesprek of doe een tussentijdse peiling over het participatieproces.

WW p 12 Evalueren

Bij het opstellen van een participatieverslag kun je onderstaande onderdelen opnemen. Deze punten kun je ook tussentijds doorlopen (bij grotere of langdurige processen) en bespreken met de participanten. Op die manier kun je bijsturen op het participatieproces. Als dat kan, is dat zeker een goede suggestie. Individuele reacties op zienswijzen is niet altijd mogelijk vanwege het soms hoge aantal aan zienswijzen. De voorzitter van de vergadering zal hier waar mogelijk extra aandacht aan schenken. Dit heeft geen direct wijziging in het participatiebeleid nodig.

WW p 16 Checklist Participatieverslag.

Nee

6

Nr.

Bron

Pag.

Reactie

Voorstel voor antwoord Tekstsuggestie

Aanpassing? Waar

8.

ZW1

Algemeen

Proces van behandeling van bezwaar en beroep nader bezien. Meer ruimte voor dialoog.

Nee

9.

FP

Algemeen

10.

FP

Algemeen

Participatie wordt belangrijk gevonden door de respondenten, op uiteenlopende onderwerpen en op verschillende manieren. Vooral vroegtijdige betrokkenheid wordt benadrukt. Zij willen hierbij tijdig en duidelijk geïnformeerd worden over de planning, het proces en de participatieruimte. Een aantal inwoners vindt dat dat inwoners zelf ook een haal-functie hebben als het gaat om participatie.

Idem, krijgt geen plek in participatiebeleid. Wel in traject van bezwaar en beroep. Streven om meer in gesprek te gaan met bezwaarmaker. De inzet van de participatie is juist een goede basis voor dialoog te leggen. Mooie bevestiging van belang van participatie en de werkwijze die zorgt voor vroegtijdige en zorgvuldige inzet van participatie. Signaal dat bewoners ook een verantwoordelijkheid hebben bij participatie. Participatiebeleid ook vanuit perspectief van inwoner bezien.

Ja Aanpassing principes.

Ook inwoners, ondernemers en organisaties hebben een rol in participatie. Van hen wordt een constructieve houding verwacht om het gesprek aan te gaan. Dat betekent duidelijk en open zijn over belangen, elkaars belangen en opvattingen respecteren en niet alleen standpunten naar voren brengen. Het participatieproces en de participatievorm moeten daarin stimuleren.

DW p 8

Nee

Zie apart doc voor aanpassing principes en uitleg. WWp4 Principes Ja idem Principes DW p8 Principes WWp4 Principes

11.

SD

P8 DW

Principe We weten wat er leeft en speelt onder inwoners is opvallend. Lijkt een constatering. Pretentieus. Anders formuleren. Principe We maken participatie leuk. Herformuleren in We maken participatie de moeite waard.

Principes anders formuleren Voorstel (zie apart document)

12.

SD

P8 WW

Betrek inwoners/gebruikers bij het maken van een participatieplan, niet alleen bij de uitvoering. Zo zorg je er voor dat de juiste partijen worden betrokken en het participatieproces bij hen aansluit.

Suggestie opnemen in Werkwijzer

Ja

Het participatieplan maak je samen met je team. Je kan ook vragen aan een selectie van de doelgroep (inwoners, gebruikers, partners) om mee te denken over het participatieplan, bijvoorbeeld door middel van een klankbordgroep of meedenkgroep. Titel aanpassen Toevoegen definitie participatie. Animatiefilm maken van DW WW is voor ambtenaren

WW p8 Stap 2 Maak een participatieplan

13.

SD

P10 WW

Let op taalgebruik, zorg voor begrijpelijke taal.

Ja DW titel en inleiding WW titel

7

Nr.

Bron

Pag.

Reactie

Voorstel voor antwoord Tekstsuggestie

Aanpassing? Waar

14.

SD

Algemeen

Participatiebeleid en participatie zijn lastige termen. Noem het anders: Denk Mee.

Zie antwoord bij 2.

15.

SD

P8 WW

Betrek niet alleen inwoners, gebruikers, maar ook de partners in de uitvoering.

Toevoegen

16.

SD

Algemeen

Sommige onderwerpen, vooral in het sociaal domein, zijn lastige vraagstukken of onderwerpen. Overweeg hier een burgerberaad in te stellen, waarin burgers samen tot inzichten en adviezen komen.

Burgerberaad is een vergaande vorm van participatie, waarbij democratische vernieuwing een belangrijk onderdeel is. Dit beleid is daar niet op gestoeld.

Ja Titel DW p3 Inleiding: Definitie participatie toevoegen Ja, zie 12 WW p8 Stap 2 Maak een participatieplan Nee

17.

SD

P10 WW

Opmerking toevoegen Term stille meerderheid noemen

Ja WW, p10

18.

SD

Algemeen

Zie 3. Krijgt aandacht in implementatie

Nee

19. 20.

IW IW

Algemeen P5 DW

Zorg ervoor dat je diverse doelgroepen bereikt en betrekt. Georganiseerde partijen en individuele inwoners. Jongeren betrekken is specifiek belangrijk als het gaat om problemen van de toekomst. Voor de uitvoering is een andere manier van werken nodig. Innovatief en creatief denken. Omgevingsgericht. Zet daarbij de kennis en kunde in van buiten de organisatie. Niet alleen inwoners, maar ook zorgpartijen of de TU Delft. Het woord participatie moet anders: denk mee, doe mee, praat mee Participatie verbindt de buurt. Het zorgt voor betrokkenheid bij wat er in de buurt gebeurt en bij elkaar.

Zie 2. Perspectief inwoners meer toevoegen door dit doel meer te belichten.

Ja Ja

Participatie verbindt inwoners. Het zorgt voor betrokkenheid bij wat er in de buurt gebeurt en bij elkaar.

DW, inleiding/missie p5

Visie aanpassen (zie apart document)

DW, visie p5

Dit vraagt een complete denkomslag van de gemeente: van de gemeenteraad, maar ook van ambtenaren Er mist een bewonersperspectief in de principes. Er is behoefte aan een gezamenlijk perspectief. Participatie is van inwoners, organisaties en de gemeente.

Zie 3. Krijgt aandacht in implementatie

Nee

Herformulering principes Zie 10. Aanpassingen Zie 13 Toevoeging bij 17 Zie 6. Zie 10. Mooie bevestiging van visie en werkwijze en handreiking

Ja DW p8 principes WW p4 principes Ja DW/WW titel WW,p10 Aanpak WW,p12 Evaluatie Ja Nee

21.

IW

Algemeen

22.

IW

P8 DW

23.

IW

P8 DW

Zorg voor begrijpelijke taal Denk aan mensen die niet zo mondig zijn, ouder zijn en minder mobiel Doe aan evaluatie met de participanten en niet alleen met de gemeentemensen

24. 25.

IW IN

P8 DW Algemeen

De principes gelden ook voor bewoners. Die hebben ook verantwoordelijkheid Goede kaders en duidelijkheid over het proces zijn belangrijke randvoorwaarden voor participatie. De handreiking is een prima stappenplan.

8

Nr.

Bron

Pag.

Reactie

Voorstel voor antwoord Tekstsuggestie

Aanpassing? Waar

26.

IN

HR

Toevoegen gereedschapskist/formats bij handreiking. Krijgt aandacht in implementatie.

Ja Handreiking

27.

IN

Algemeen

Bij kleine projecten moet je zonder ondersteuning vanuit de gemeente een participatietraject kunnen doen. Een toolkit is dan belangrijk. Voorbeelden van enquête, brief of formulieren om in te vullen, zoals voor het verslag. Participatie vraagt een cultuurwijziging van de gemeente: meer regisseren en faciliteren, minder zelf doen. Dus ook meer overlaten aan de ontwikkelaar/initiatiefnemer. Dat vraagt vertrouwen en een handreiking. Ga het gewoon doen!

Zie 3. Krijgt aandacht in implementatie

Nee

9

Bijlage 2 Rapportage flitspeiling burgerparticipatie Pijnacker-Nootdorp 10 november 2022 De flitspeiling is ingevuld door 278 mensen. Voornamelijk door inwoners; een beperkt aantal van de respondenten is ondernemer, van een vereniging of van een andere categorie. Meer dan de helft van respondenten komt uit Pijnacker, de overige respondenten zijn gelijk verdeeld over Nootdorp en Delfgauw en een klein percentage komt niet uit deze kernen. De respondenten kwamen voornamelijk uit de leeftijdscategorie 46 tot 65 jaar of 36 tot 45 jaar (zie demografische kenmerken voor een uitgebreide analyse van de respondenten). NB 34 % van de respondenten heeft de flitspeiling niet volledig afgerond, 1/3 e van deze afname is te verklaren door vraag 3: wilt u in de toekomst meedenken over de plannen van de gemeente over uw buurt, kern of hele gemeente. Als respondenten ‘nee’ hebben ingevuld op deze vraag gingen zij door naar de demografische vragen. De overige afname van respondenten is niet te verklaren door een specifieke vraag, iedere vraag heeft een afname van 3 tot 7 respondenten. Helaas is dat gebruikelijk. Meedenken toekomst en verleden De meerderheid van de respondenten heeft maximaal 3 keer meegedacht met plannen van de gemeente (45%), een gedeelte nog nooit (35%) en de overige deelnemers vaker dan 3 keer (20%). De meerderheid wil in de toekomst wel meedenken (90%)*.

De 10% die niet wil meedenken is voornamelijk tussen de 46 en 65+ (72%), woont in Pijnacker (48%) en heeft vaak nog nooit met de gemeente meegedacht (68%). * De volgende resultaten gaan over de respondenten (90%) die wel willen meedenken in de toekomst. Hoe willen respondenten meedenken? o o

o

o o

Bijna iedereen die mee wil denken vindt het belangrijk (50%) of heel belangrijk (41%), de overige respondenten (9%) zijn neutraal. De onderwerpen waar zij over willen meedenken zijn verdeeld, met de grootste voorkeur voor de inrichting van de buurt (87%) en ruimtelijk beleid (67%). Vervolgens respectievelijk energietransitie (59%), woningbouw (49%), sociaal beleid (52%) en anders (8%). o Het meest voorkomende thema – tevens het enige thema dat vaker voorkwam - opgegeven bij de antwoordoptie anders was veiligheid. De meerderheid wil meedenken als er nog geen plannen zijn (45%) en als er ideeën zijn die nog verder uitgewerkt moeten worden (42%), de overige respondenten (14%) wil reageren op plannen. o We zien dit sentiment ook terug in de open antwoorden, zo geven meerdere respondenten dat zij pas betrokken worden als de plannen al vaststaan en er daardoor niks met hun inbreng gedaan wordt. De meerderheid wil maar een aantal keer per jaar meedenken (52%) of vaker dan 2 keer per jaar (35%) terwijl een kleinere groep (8%) eenmalig wil meedenken. De overige respondenten (5%) heeft anders ingevuld, zij geven aan zo vaak mogelijk, zo vaak als nodig of afhankelijk van het onderwerp willen meedenken. De meerderheid wil via een enquête (38%) of bewonersbijeenkomst (21%) meedenken. De minderheid via een digitale bijeenkomst (5%) of officiële inspraak (5%) meedenken.

De overige respondenten (10%) heeft anders ingevuld.

10

o

o

Zij geven aan op verschillende of meerdere manieren mee te willen denken. Een aantal geeft aan dat het afhankelijk is van het onderwerp of het seizoen in verband met coronabesmettingen. De meerderheid wil geïnformeerd worden via e-mail of nieuwsbrief (65%). De overige respondenten wil respectievelijk geïnformeerd worden via een brief op papier (10%), een (bewoners)bijeenkomst (9%), via de website (9%), op een andere manier (5%) of via een bijeenkomst via internet (2%). o De respondenten die via een andere manier geïnformeerd willen worden willen via een gericht bericht, op meerdere manieren, sociale media of op elke manier mogelijk geïnformeerd worden.

Open vraag: heeft u nog iets op te merken over de manier waarop inwoners of belangengroepen betrokken worden in de gemeente? Er is uitgebreid en gepassioneerd gereageerd op deze open vraag, met maar liefst 94 reacties. Het overheersende sentiment naar de gemeente was dat inwoners het gevoel hebben dat besluiten al genomen zijn, plannen doorgedrukt worden, er niet voldoende of duidelijk gecommuniceerd wordt over participatie en er onvoldoende geluisterd wordt naar inwoners. Deze kritische blik werpen een aantal bewoners ook naar zichzelf. Zij vinden dat de gemeente wel luistert maar een kleine groep uitgesproken bewoners naar de bijeenkomsten gaat of dat bewoners zelf ook een haal-functie hebben als het gaat om participatie. Een aantal bewoners is ook zeer te spreken over de participatie van de gemeente, zij geven aan tevreden te zijn over het proces en terugkoppeling van participatietrajecten waar zij bij betrokken zijn geweest en geven voorbeelden hiervan. De belangrijkste conclusie is dat bewoners graag betrokken willen worden en meedenken. Zij willen hierbij tijdig en duidelijk geïnformeerd worden over de planning, het proces en de participatieruimte. Er moet echt geluisterd worden naar inwoners, wat in het verleden naar hun mening niet altijd is gebeurd. Demografische gegevens Bijna alle respondenten waren inwoners.

Dit was in lijn met de verwachting gezien geen extra inspanningen hebben ondernomen om verenigingen te bereiken. We hebben wel de flitspeiling naar ondernemers uitgezet. Respondenten perspectief Doelgroepen Inwoners Ondernemers Verenigingen Anders Totaal

Percentages 92% 2% 2% 4% 100%

Aantallen 239 6 5 9 259

De groep die anders heeft ingevuld bestond uit een diverse groep, zij waren: coördinator vrijwilligers, geïnteresseerde, ontwikkelaar, beheerder van winkels, bezoeker, sociaal partner of werkzaam voor de gemeente Pijnacker-Nootdorp.

11

Leeftijdsverdeling Leeftijdscategorie

Percentage

Totaal

16 tot en met 27

4%

9

28 tot en met 35

10%

22

36 tot en met 45

22%

49

46 tot en met 65

42%

93

65+

22%

48

Totaal

100%

221

Het grootste deel van respondenten is tussen de 46 en 65 jaar (42%). Vervolgens 36 tot 45 (22%), 65+ (22%), 28 tot 35 (10%) en 16 tot 27 (4%). Dit lag in lijn met de verwachting gezien jonge mensen vaak lastig te bereiken wat betref participatie, tevens zijn er geen extra inspanningen gedaan om deze doelgroepen specifiek te bereiken, bijvoorbeeld door middel van TikTok of Instagram. Kernen Kern Pijnacker Nootdorp Delfgauw Niet uit Pijnacker-Nootdorp Totaal

Percentages 52% 23% 22% 3% 100%

Aantallen 114 51 49 7 221

De meeste respondenten komen uit Pijnacker (53%), vervolgens respectievelijk Nootdorp (23%), Delfgauw (22%) of elders (3%). Tijdens de uitvoeringsdagen hebben adviseurs geobserveerd dat inwoners uit Pijnacker en Nootdorp een stuk enthousiaster waren over de gemeente ten opzichte van inwoners uit Delfgauw. De gemeente is bekend met dit sentiment.

12