bijlage 4 bijlage met advies Gebruikersplatform MTB-route.pdf

Advies m.b.t. projectplan MTB-route Groenzoom op basis van versie van 29 augustus 2022

02/04/23

Advies m.b.t. projectplan MTB-route Groenzoom

Inleiding Dit document bevat een door het Gebruikersplatform Groenzoom opgesteld advies met betrekking tot het plan voor een mountainbikeroute door de Groenzoom. Dit advies is uitgebracht op verzoek van Jaap van Staalduine, voorzitter van het Gebruikersplatform van de Groenzoom, en is gericht aan de bij de Groenzoom betrokken gemeenten Lansingerland en PijnackerNootdorp. Het advies is gebaseerd op informatie over de route uit de versie van het projectplan van 29 augustus 2022.

Het Gebruikersplatform Groenzoom is geen voorstander van nog weer een extra set paden door de op veel plekken toch al smalle Groenzoom. Natuur en bodem zijn te kwetsbaar. Mede door het open karakter van het gebied is de verstoring groot. Bij bestudering van de voorgestelde route blijken zich veel problemen voor te doen, die verderop in het advies nader worden toegelicht. Het Gebruikersplatform adviseert derhalve negatief over de aanleg van een mountainbikeroute door de Groenzoom. Mocht desondanks toch tot aanleg van een MTB-route door de Groenzoom besloten worden, dan kan dit alleen onder een aantal voorwaarden: niet teveel nieuwe paden aanleggen (dus grotendeels van bestaande paden gebruik maken), niet door de meest kwetsbare / ecologisch waardevolle delen van de Groenzoom, niet door delen die belangrijk zijn als ecologische verbinding, geen gebruik maken van bestaande wandelpaden en voorkomen van overige gevaren voor en verstoring van andere gebruikers van de Groenzoom. Het Gebruikersplatform Groenzoom is blij dat een aantal door betrokken natuurverenigingen in eerdere overleggen als “no go” aangegeven delen van de Groenzoom buiten de voorgestelde MTB-route is gelaten. Dit betreft met name de ecologische verbinding onder de N471 (zie p. 11 van het plan en slide 10 van dit document) en de dijk voor het veengebied in de hoek van de wijk Tolhek en de N470.

In dit document geven we een aantal voorwaarden en aanvullende adviezen op basis van de voorgestelde route. Daarbij kijken we enerzijds vanuit het perspectief van natuur, maar besteden we anderzijds ook aandacht aan technische aspecten van de aanleg en aan de interactie met andere recreanten in de Groenzoom.

2

Advies m.b.t. projectplan MTB-route Groenzoom

M.b.t. de voorgestelde route heeft het Gebruikersplatform Groenzoom vanuit natuurperspectief de volgende adviezen: 1. De Vijfhoek, in het noordelijk deel van de Groenzoom, is één van de andere natuurparels in de Groenzoom. Er wordt speciaal beheer gevoerd voor plantenrijkdom en weidevogels. Dat betekent dat het Gebruikersplatform Groenzoom er voorstander van is om in dat gebied eerder minder recreatief gebruik toe te staan dan meer. Het voorstel van het Gebruikersplatform Groenzoom is dus dat dit gebied, ook buiten het broedseizoen, GEEN onderdeel wordt van de MTB-route. 2. Een Taskforce Weidevogels heeft recent een advies uitgebracht over maatregelen om de weidevogelstand in de Bergboezem te verbeteren. Als onderdeel van een aantal maatregelen om de verstoring te reduceren adviseert de Taskforce om de intensiteit van het recreatief gebruik van de Bergboezem te verminderen. De Boezemweg is nu al gedurende het broedseizoen afgesloten. Maar meer rust is ook buiten het broedseizoen relevant omdat de Bergboezem in die periode ook een belangrijk rust- en foerageergebied voor allerhande vogels is. Een van de voorgestelde maatregelen is dus het minder aantrekkelijk maken van de Boezemweg voor onder andere mountainbikes, brommers, auto’s en paarden.

Het Gebruikersplatform is desalniettemin van mening dat MTB-ers buiten het broedseizoen van de Boezemweg gebruik zouden moeten kunnen maken. 3. Het is zeer onwenselijk dat het laarzenpad over de dijk door het veengebied in de hoek van de wijk Tolhek en de N470 (zie p. 10 van het plan en slide 8 van dit document) door MTB-ers wordt gebruikt. De bodem bestaat daar uit turf en het is belangrijk om die te beschermen. Het pad wordt nu al door MTB-ers gebruikt en we hebben grote zorgen dat MTB-ers ook na de aanleg van de MTB-route toch het laarzenpad zullen kiezen in plaats van het fietspad. Er dient duidelijk met bebording aangegeven te worden dat het veengebied verboden is voor MTB-ers (zodat ook handhaving mogelijk is). En het is waarschijnlijk nodig om het pad met een klaphek minder makkelijk toegankelijk te maken voor MTB-ers. 4. Op plaatsen waar t.b.v. de MTB-route een nieuw pad wordt aangelegd in het groen dient eerst een ecologische toets plaats te vinden om vast te stellen of er door aanleg en gebruik van het pad waardevolle ecologische elementen worden vernietigd of verstoord. Als dat het geval is, dient een alternatieve route, bij voorkeur over bestaande paden, gekozen te worden. Dit geldt ook waar de route voorzien is in de berm naast bestaande wandel- of fietspaden. Die bermen worden nu veelal beheerd op basis van natuurdoeltype bloemrijke berm.

Op de kaarten is een deel van de route rood gestippeld. Wat dit betekent staat niet in de legenda op pagina 7 van projectplan. Verduidelijking is dus nodig voordat het Gebruikersplatform Groenzoom over deze delen van de route een advies kan uitbrengen. 3

Advies m.b.t. projectplan MTB-route Groenzoom

Het Gebruikersplatform is voorstander van het gebruik van halfverharde paden voor de MTB-route. In onze omgeving, met een zachte en vaak drassige bodem, zullen onverharde paden snel verbreed of verschoven raken wanneer MTB-ers om natte delen heen gaan fietsen. M.b.t. de technische aspecten van de aanleg van de MTB-paden heeft het Gebruikersplatform Groenzoom de volgende aanbevelingen: • Voor de nieuw aan te leggen MTB-paden wordt “betongranulaat 0-8” gebruikt. Het is belangrijk dat het gebruikte materiaal vrij is van verontreinigingen. Een vraag is wat er bekend is over het uitspoelen van mineralen of evt. verontreinigingen uit het granulaat. • Er wordt aangegeven dat het granulaat in een uitgegraven “cunet” wordt gestort en na aantrillen enkele centimeters boven het maaiveld uit zal komen. We bevelen aan om de paden zo’n 10 cm hoger aan te leggen. De ervaring leert dat halfverhard aangelegde paden in deze regio vaak nog verzakken en dan bij slecht weer onder water komen te staan. • De schematische weergave in het plan m.b.t. aanbrengen van het granulaat is wat misleidend over de hoeveelheid grond die vrijkomt bij het graven van het cunet. Er komt meer grond vrij dan weergegeven (aangegeven met de rode driehoeken in de bovenste tekening). Wanneer dit naast het pad wordt gestort levert dat dus een bredere strook op met verstoring van de bestaande vegetatie.

Opbrengen van grond leidt tot verdwijnen van bestaande vegetatie en opkomst van pioniervegetatie. Belangrijk dus om d.m.v. een ecologische toets vooraf goed te kijken naar de vegetatie op plekken waar nieuwe paden worden aangelegd. Daar waar nabij de locatie van het geplande pad ecologisch waardevolle vegetatie aanwezig is, dient opbrengen van grond naast het pad geminimaliseerd te worden. • We adviseren om op plekken, waar tijdens de aanleg granulaat tijdelijk gestort wordt voordat het verder het gebied in vervoerd wordt, de bodem eerst af te dekken, zodat er na de werkzaamheden geen granulaat achterblijft. • Om verdichting van de bodem te voorkomen dienen werkzaamheden met zo licht mogelijk materieel te worden uitgevoerd en dienen rijplaten te worden toegepast. • Werkzaamheden dienen vanzelfsprekend buiten het broedseizoen plaats te vinden.

4

Advies m.b.t. projectplan MTB-route Groenzoom

Tot slot wil het Gebruikersplatform Groenzoom n.a.v. de bestudering van de voorgestelde route een aantal punten onder de aandacht brengen vanuit het perspectief van interactie met andere recreanten in de Groenzoom:

• Op een aantal plaatsen gaat de voorgestelde MTB-route over bestaande wandelpaden. Het Gebruikersplatform heeft daar ernstige bezwaren tegen. We denken dat dit tot gevaarlijke situaties zal leiden, alsmede tot ergernis en onderlinge agressie bij beide gebruikersgroepen. • Daarnaast is het niet uit te sluiten dat wandelaars gebruik gaan maken van de nieuw aangelegde delen van de MTB-route. We hebben zorgen over of dat goed gaat. Goede bebording is nodig om problemen zoveel mogelijk te voorkomen.

• Deels valt de MTB-route samen met hondenuitlaatstroken. Dat is wat betreft het Gebruikersplatform Groenzoom geen goed idee. Die uitlaatstroken zijn onder andere aangelegd omdat loslopende honden niet goed samengaan met fietsende recreanten. • Daar waar de MTB-route bestaande verharde fietspaden kruist of daarop aantakt, is er kans dat substraat, modder of ander materiaal op het fietspad terecht komt. Vooral op plekken waar fietsers op het fietspad een bocht moeten maken is dat erg gevaarlijk, met name met nat weer. Dit probleem is ook bekend van kruisingen tussen ruiterpaden en fietspaden.

Bovenstaande en verdere aandachtspunten en aanbevelingen zijn weergegeven op de kaarten op de volgende pagina’s. • Natuur-gerelateerde zaken zijn aangegeven met zwarte ovalen en lijnen ( ). • Overige aandachtspunten zijn aangegeven met grijze ovalen en lijnen ( ).

5

Advies m.b.t. projectplan MTB-route Groenzoom

Dit is een veel gebruikt wandelpad. In principe dus niet gebruiken als MTB-route. Het is echter wel een breed pad, dus misschien is met aanpassingen en goede bebording gedeeld gebruik mogelijk.

6

Advies m.b.t. projectplan MTB-route Groenzoom Gaat de voorgestelde route hier over een bestaand wandelpad? Zo ja, dan is het advies een apart pad aan te leggen indien de ruimte en ecologie dit toelaten.

De Vijfhoek is één van de natuurparels in de Groenzoom. Er wordt speciaal beheer gevoerd voor plantenrijkdom en weidevogels. Dat betekent dat het Gebruikersplatform Groenzoom er voorstander van is om eerdere minder recreatief gebruik toe te staan dan meer. Het Gebruikersplatform Groenzoom adviseert dus dat dit gebied, ook buiten het broedseizoen, GEEN onderdeel wordt van de MTB-route.

Dit deel is rood gestippeld. Wat betekent dat? Staat niet in legenda op pagina 7 van projectplan.

Het is hier relatief nat. Vaak water op het fietspad, dus waarschijnlijk ook drassige berm.

7

Advies m.b.t. projectplan MTB-route Groenzoom Dit is OK mits de MTB-route over de grasstrook tussen de Pastoor Verburghweg en de dijk met struiken loopt.

Gedeeld gebruik met wandelaars. De route kan alleen door dit gebiedje als het mogelijk is om een apart MTBpad aan te leggen naast het wandelpad.

Dit is een druk stuk. Er is een parkeerplaats en wandel- en fietspad gaan naar de ‘s zomers goed bezochte Theetuin. Zorgen dat MTB-ers die paden niet kruisen.

Wat betekent rood gestippelde route?

Kruising met verhard fietspad. Hoe voorkomen dat aarde / granulaat van MTB-pad op fietspad komt?

8

Advies m.b.t. projectplan MTB-route Groenzoom Wat betekent rood gestippelde route?

Het laarzenpad over de veendijk langs het water wordt nu veel gebruikt door MTB-ers. Dat is zeer onwenselijk. Daarom loopt de MTB-route hier ook over het fietspad. Maar hoe gaan we er voor zorgen dat MTB-ers ook inderdaad het fietspad nemen en niet toch door veengebied gaan rijden? Duidelijke bebording met verbod aanbrengen en pad bij voorkeur met een hek minder toegankelijk maken voor MTB-ers.

Route hier bij voorkeur over (weinig gebruikt) grasveld van scouting.

9

Advies m.b.t. projectplan MTB-route Groenzoom Dit is OK mits de MTB-route over de grasstrook tussen de N470 en de strook met struiken loopt.

Zoals hier getekend kan het niet. Er is geen oversteek over het spoor van de RandstadRail. Fietsers / MTB-ers moeten gewoon over de fietsstrook van de weg die onder het spoor doorgaat.

Dit stukje getekende route klopt niet. MTB-ers komen via fietspad op dit punt aan.

Kruising met verhard fietspad. Hoe voorkomen dat aarde / granulaat van MTBpad op fietspad komt? Dat levert zeker gevaarlijke situatie als fietsers op fietspad een bocht moeten maken.

10

Advies m.b.t. projectplan MTB-route Groenzoom

De Taskforce Weidevogels heeft recent advies uitgebracht over maatregelen om de weidevogelstand in de Bergboezem te verbeteren. Als onderdeel daarvan is geadviseerd om de intensiteit van het recreatief gebruik van de Bergboezem te verminderen. De Boezemweg is nu al gedurende het broedseizoen afgesloten. Maar meer rust is ook buiten het broedseizoen relevant omdat de Bergboezem in die periode ook een belangrijk rust- en foerageergebied voor allerhande vogels is. Een van de voorgestelde maatregelen is het minder aantrekkelijk maken van de Boezemweg voor onder andere mountainbikes, brommers, auto’s en paarden. Het Gebruikersplatform is desalniettemin van mening dat MTB-ers buiten het broedseizoen van de Boezemweg gebruik zouden moeten kunnen maken.

11

Advies m.b.t. projectplan MTB-route Groenzoom Pad kan hier alleen lopen als de grond van de gemeente is (en niet van Natuurmonumenten).

Kruising met verhard fietspad. Hoe voorkomen dat aarde / granulaat van MTB-pad op fietspad komt? Dat levert zeker gevaarlijke situatie als fietsers op fietspad een bocht moeten maken.

De Taskforce Weidevogels heeft recent advies uitgebracht over maatregelen om de weidevogelstand in de Bergboezem te verbeteren. Als onderdeel daarvan is geadviseerd om de intensiteit van het recreatief gebruik van de Bergboezem te verminderen. De Boezemweg is nu al gedurende het broedseizoen afgesloten. Maar meer rust is ook buiten het broedseizoen relevant omdat de Bergboezem in die periode ook een belangrijk rust- en foerageergebied voor allerhande vogels is. Een van de voorgestelde maatregelen is het minder aantrekkelijk maken van de Boezemweg voor onder andere mountainbikes, brommers, auto’s en paarden. Het Gebruikersplatform is desalniettemin van mening dat MTB-ers buiten het broedseizoen van de 12 Boezemweg gebruik zouden moeten kunnen maken

Advies m.b.t. projectplan MTB-route Groenzoom Hier ontbreekt een stuk. Staat wel op volgende pagina.

Kruising met verhard fietspad. Hoe voorkomen dat aarde / granulaat van MTBpad op fietspad komt? Dat levert zeker gevaarlijke situatie als fietsers op fietspad een bocht moeten maken.

Pad kan hier alleen lopen als de grond van de gemeente is (en niet van Natuurmonumenten).

13

Advies m.b.t. projectplan MTB-route Groenzoom Kruising met verhard fietspad. Hoe voorkomen dat aarde / granulaat van MTB-pad op fietspad komt? Dat levert zeker gevaarlijke situatie als fietsers op fietspad een bocht moeten maken.

Het groengebied Ruyven-Zuid is geschikt voor meer intensieve recreatie. Dus prima om nieuwe paden hier aan te leggen. Wel graag de bestaande struiken en bomen sparen.

14

Advies m.b.t. projectplan MTB-route Groenzoom

Geen opmerkingen over dit deel van de route.

15

Advies m.b.t. projectplan MTB-route Groenzoom

Geen opmerkingen over dit deel van de route.

16