bijlage 3 - Lokaal overzicht jeugdhulp 2021-2026

Lokaal overzicht jeugdhulp 2021-2026 Gemeente Pijnacker-Nootdorp De aansluiting van de Regiovisie Jeugdhulp Haaglanden 2021-2026 op ons lokale beleid en uitvoering.

Augustus 2021

1 Inleiding Aanleiding De VNG-Norm voor Opdrachtgeverschap is de aanleiding voor het ontwikkelen van de Regiovisie Jeugdhulp Haaglanden. Met de regio Haaglanden (H10) geven we via de regiovisie vorm aan ons opdrachtgeverschap richting jeugdhulpaanbieders en aan onze wijze van samenwerken in de regio H10 (governance). Met de regiovisie willen we: o Continue kwaliteitsverbetering van de jeugdhulp realiseren; o Duurzame samenwerking; o Kostenbeheersing. De Regiovisie Jeugdhulp Haaglanden 2021 – 2026 bouwt voort op ervaringen en inzichten die we met elkaar hebben opgedaan en geeft richting voor de komende jaren. De regiovisie sluit aan op onze lokale situatie, biedt regionale stabiliteit (door bijvoorbeeld het gezamenlijk inkopen van specialistische jeugdhulp), bundelt specifieke expertise en stimuleert samen leren. Waar doen we het voor? Alle kinderen en jongeren in Haaglanden groeien gezond, veilig en kansrijk op - thuis, bij hun eigen ouders - waarbij zij zich ontwikkelen tot veerkrachtige (jong)volwassenen die naar vermogen actief meedoen in de samenleving. Kernbegrippen: Ouders zijn daarvoor primair verantwoordelijk. • Gezond, veilig en kansrijk opgroeien. Waar die ontwikkeling hapert of zelfs vastloopt, • Resultaatgericht werken; ouders zijn bieden wij met jeugdzorg een vangnet vanuit primair verantwoordelijk. een stevige sociale infrastructuur.

Wij richten ons op de kinderen en jongeren in kwetsbare • Menselijke maat; duurzaam en effectief. omstandigheden. Wij maken daarbij • Kansengelijkheid; kinderen in kwetsbare onderscheid tussen specialistische jeugdhulp en situatie krijgen juiste hulp. ondersteuning bij uitdagingen die horen bij het gewone opvoeden en opgroeien. We bieden jeugdhulp met als gewenste kenmerken: de menselijke maat, passend bij wat nodig is (niet meer en niet minder), resultaatgericht, duurzaam effectief en blijvend betaalbaar. De koers van de regiovisie is de bandbreedte van de jeugdhulp in de regio Haaglanden versmallen, maar wel met het hanteren van de menselijke maat. De ouders in hun kracht zetten, waarbij we extra aandacht geven aan kinderen en gezinnen in kwetsbare situaties. Goede en betaalbare jeugdhulp, voor nu en de komende jaren. Grip op kwaliteit en kosten gaan daarbij hand in hand. Daartoe werken we in de regio Haaglanden samen. We gaan uit van kansen en mogelijkheden, openheid, transparantie en vertrouwen. In 2021 is 26,8% van de inwoners van onze gemeente tussen de 0- 19 jaar. In 2020 kregen 1637 kinderen jeugdhulp.

2

Regionale ambities Het belang van de regiovisie is breder dan enkel voor het gemeentelijk beleid. Daarom is de regiovisie ontwikkeld in overleg met aanbieders, professionals, ouders en jongeren, huisartsen, samenwerkingsverbanden passend onderwijs, beleidsmakers en lokale teams. Ook is in een vroege fase met raadsleden en Adviesraden Sociaal Domein gesproken. Kortom, deze regiovisie is ontwikkeld mét de partners in de regio, vóór de partners in de regio. Binnen deze samenwerking en met de Jeugdwet als onderlegger, zijn de volgende ambities voor de komende jaren geformuleerd: 1. Versterken van het gewone opvoeden en opgroeien; 2. Tijdig inzetten van passende hulp; 3. Kinderen en jongeren groeien zo thuis mogelijk op; 4. Duurzaam veilig opgroeien; 5. Jeugdhulp en onderwijs werken effectief samen.

2 Lokale kaders en notities Visie sociaal domein en kader preventief jeugdbeleid De gemeente Pijnacker-Nootdorp vindt het belangrijk dat jeugdigen veilig en gezond opgroeien en meedoen in de maatschappij. Eigen verantwoordelijkheid en eigen kracht van gezinnen en van hun omgeving staan hierbij centraal. Hulp start bij de vraag wat mensen zelf kunnen. Gezinnen die het op eigen kracht niet redden, kunnen rekenen op ondersteuning vanuit de gemeente en haar partners. Onze benadering is integraal, gericht op preventie en daarmee op versterking van de zelfredzaamheid en eigen kracht van het gezin en van de gemeenschap als geheel. De basisondersteuning bestaat uit versterking van de zelfredzaamheid en eigen kracht door meer preventie, optimaliseren van steun aan zelf- en samenredzaamheid en optimaliseren van vrijwilligersinzet. Hierin is het kernteam de spil met aandacht voor de ‘één gezin, één plan, één regisseur’-aanpak. Dit bevordert doelmatigheid in de aanpak, geeft een integraal beeld van de zorgbehoefte en biedt de basis voor optimale afstemming van het zorgaanbod. Het kernteam levert zelf de lichte ondersteuning en specialistische ondersteuning wordt op maat ingezet en niet langer dan noodzakelijk. De gemeente Pijnacker-Nootdorp vindt positief opgroeien erg belangrijk. Uitgaan van de mogelijkheden en talenten van het kind en de rest van het gezin, vormen het vertrekpunt.

We zetten in op de-medicaliseren, ontzorgen en normaliseren door onder meer het opvoedkundig klimaat te versterken in gezinnen, wijken, scholen en voorzieningen als kinderopvang en peuterspeelzalen. Tenslotte beoogt de gemeente eerder de juiste hulp op maat te bieden, om het beroep op dure gespecialiseerde hulp te verminderen. Wij zetten daarbij in op drie verdiepingslijnen: een positief jeugdbeleid, de pedagogische civil society en interactieve beleidsvorming. 3

Vijf uitgangspunten van de Jeugdwet We werken volgens de vijf uitgangspunten van de Jeugdwet: 1. Preventie en uitgaan van eigen verantwoordelijkheid en eigen mogelijkheden van jeugdigen en hun ouders, met inzet van hun sociale netwerk. 2. De-medicaliseren, ontzorgen en normaliseren door onder meer het opvoedkundig klimaat te versterken in gezinnen, wijken, scholen en in voorzieningen als kinderopvang en peuterspeelzalen. 3. Eerder de juiste hulp op maat te bieden om jeugdigen en gezinnen zo snel mogelijk, zo dichtbij mogelijk en zo effectief mogelijk hulp te bieden met aandacht voor de (kosten)effectiviteit van de geboden hulp. 4. Integrale hulp aan gezinnen volgens het uitgangspunt één gezin, één plan, één regisseur. 5. Meer ruimte voor professionals om de juiste hulp te bieden door vermindering van regeldruk. Lokaal werken we binnen de jeugdhulp volgens de visie op het sociaal domein (2015), het kader preventief jeugdbeleid (2015) en de verordening en beleidsregels jeugdhulp (2020). In het lokaal inkoopplan uit 2017 en later via de lokale innovatieve projecten 2019 e.v. leggen we de verbinding tussen lokale en regionale acties binnen de jeugdhulp We werken lokaal momenteel ook aan maatregelen ten aanzien van kostenbeheersing en kwaliteitsverbeteringen binnen het Interventieplan ‘grip op sociaal domein’ (oktober 2020).

De uitwerking van de projecten uit het interventieplan kunnen vervolgens weer leiden tot bijstelling van huidige bovengenoemde kaders en raken ook jeugdhulp en de samenwerking in de regio. Binnen het Interventieplan is of wordt gewerkt aan de onderstaande relevante notities: o Eindevaluatie praktijkondersteuners jeugd Pijnacker-Nootdorp, februari 2020 o Notitie uitbreiding praktijkondersteuners jeugd Pijnacker-Nootdorp, maart 2021 o Notitie pilot/business case ‘zelf doen jeugd’ Pijnacker-Nootdorp, maart 2021 o Notitie leidende principes/normaliseren, Pijnacker-Nootdorp, juni 2021 o Notitie complexe scheidingen Pijnacker-Nootdorp, 2021 (wordt aan gewerkt) o Evaluatie Voorschools Maatschappelijk Werk, 2021 (wordt aan gewerkt) o Visie voorliggend veld Pijnacker-Nootdorp, 2022 (wordt aan gewerkt)

3 Aansluiting lokaal en regionaal en andersom Jeugdhulp lokaal, tenzij… De jeugdhulp regelen we in eerste instantie lokaal. Elke gemeente en zelfs elke kern of wijk is anders. Wijken, gemeenten, maatschappelijke partners en het onderwijs kennen hun eigen dynamiek. Dus het organiseren van de jeugdhulp voor jeugdigen en hun ouders (binnen het brede sociaal domein) past bij die lokale eigenheid. Het uitgangspunt is dan ook dat jeugdhulp plaatsvindt in de leefomgeving van kinderen, jongeren, ouders en hun 4

netwerk: daar waar zij wonen, hun vrije tijd doorbrengen en naar school gaan. Het gaat hier om algemene jeugdvoorzieningen en hulp die vrij toegankelijk is, zoals de bibliotheek, Jeugdgezondheidszorg, sport, school, huisarts of kernteam. We werken op diverse terreinen in verschillende samenstellingen samen in de regio, daar waar wij de meerwaarde van die samenwerking zien, zoals bij de jeugdgezondheidszorg en het onderwijs. Bij de (hoog)specialistische jeugdhulp zoals Jeugdhulp met verblijf, crisishulp en Jeugdhulp Plus en in het Gedwongen kader zoals de Gecertificeerde Instellingen (jeugdbescherming en jeugdreclassering), Jeugdbeschermingstafel, Veilig Thuis en de Raad voor de Kinderbescherming is het noodzakelijk om samen te werken in de regio. Daar organiseren we samen het aanbod, waarborgen we de financiering, kwaliteit en continuïteit hiervan. Zie hieronder ook de schematische weergave van het Zorglandschap Jeugdhulp Haaglanden.

Hierna volgt een uitwerking van hoe de lokale en regionale actielijnen per ambitie van de regiovisie op elkaar aansluiten.

5

Ambitie 1: Versterken van het gewone opvoeden en opgroeien Wat willen we bereiken? Zowel lokaal als regionaal willen we eigen kracht en verantwoordelijkheid/oplossend vermogen, zelfvertrouwen van ouders en jeugd stimuleren en de mogelijkheden om hun netwerk te benutten en te activeren vergroten (samenredzaamheid). Uitgaan van normaliseren en minder problematiseren. Dit vraagt ook om een nieuwe mindset/cultuurverandering. Ook het aanpassen van ‘de huidige norm’ is daarbij van belang. We hebben hiervoor lokaal leidende principes opgesteld voor de dagelijkse praktijk van professionals bij de jeugdhulpaanbieders, Gecertificeerde Instellingen en lokale teams (zoals het kernteam). Zie kader voor de lokale leidende principes als ware het kompas. Inzet van passende ondersteuning Het lijkt alsof er in de afgelopen jaren sneller en voor lichtere problematiek soms te snel zwaardere vormen van jeugdhulp worden ingezet. We zetten in op passende ondersteuning bij ontwikkelingen per leeftijdsgroep. Goede voorlichting voor ouders en samenwerkingspartners kan hier behulpzaam in zijn. Dit is noodzakelijk om niet passend gebruik van specialistische jeugdhulp te voorkomen. De ‘Richtlijn gebruikelijke hulp voor kinderen met een normaal ontwikkelingsprofiel’ van het CIZ is leidend in ons beleid. Ook benutten we recente inzichten uit nieuwe beschikbare (wetenschappelijke) onderzoeken.

We zien kansen in het nog beter positioneren van het voorliggend veld. Hiervoor wordt een nieuwe visie opgesteld. We werken in het voorliggend veld onder andere samen met vrijwilligersorganisaties als Jong Perspectief en Humanitas. We zetten het jeugd- en jongerenwerk en Team4Talent in bij kinderopvang, scholen en in de buurt. Met GGD Haaglanden werken we aan de Gezonde School- aanpak, hier zetten we onder andere in op het thema Welbevinden. We hebben de samenwerking tussen het voorliggend veld en het kernteam verstevigd door de inzet van brugfunctionarissen van de SWOP en het jeugd- en jongerenwerk. Door uit te gaan van ‘goed genoeg’ ouderschap, waarbij ouders steun kunnen ervaren in de veronderstelling dat zij hun kinderen voldoende ondersteuning bieden in hun ontwikkeling. Waarbij voorop staat dat we kinderen/gezinnen in een kwetsbare situatie die hulp nodig hebben, altijd blijven ondersteunen.

6

Als het gaat om grenzen verkennen waar ruimte bij andere domeinen en wetten ligt en die benutten dan willen we regionaal een kader ontwikkelen voor het verlenen en inperken van jeugdhulp met daarbij de volgende vragen in het achterhoofd: - Wanneer kan de ondersteuning in de vrij toegankelijke jeugdhulp worden verleend? - Wanneer is er sprake van hulp in het kader van de Jeugdwet? - Wanneer valt het binnen een ander wettelijk kader? - Waar kunnen we beter integraal afstemmen? - Hoe kunnen we afschalen? Denk hierbij aan de inzet van de brugfunctionaris van de SWOP en het jeugd- en jongerenwerk voor op- en afschalen in samenwerking met het kernteam.

Normaliseren

Afgrenzen

Lokale actielijnen Notitie Leidende principes Normaliseren en demedicaliseren

Aansluiting Lokaal leidende principes voor de dagelijkse praktijk van professionals. Dit wordt ingebracht in de regio. Het regionaal maatschappelijk debat wordt vervolgens ook lokaal benut. Afwegingskader Ontwikkelen regionaal kader Regionaal van jeugdhulp‘begrenzing’ elkaar leren en onderwijs): Kader jeugdhulp verlenen en expertise benutten. afgrenzen ten inperken (ten aanzien van Lokaal wordt dit opzichte van de Wet de plicht om jeugdhulp te benut in de verdere Langdurige zorg verlenen en grenzen andere ontwikkeling van en afgrenzen ten domeinen/wetten) de verordening en opzichte van de beleidsregels zorgverzekeringswet jeugdhulp.

Samenwerking Ontwikkelen visie voorliggend voorliggend veld veld Inzet brugfunctionarissen SWOP en jeugd- en jongerenwerk

7

Regionale actielijnen Regionaal project ‘normaliseren’ Brede dialoog met maatschappelijke partners over normaliseren. Stimuleren van normaliseren en benutten eigen kracht (o.a. inzetten ervaringsdeskundigen).

Regionaal project ‘normaliseren’ Versterking algemene jeugdvoorzieningen.

In de visie op het voorliggend veld worden zowel de leidende principes benut als ook wat vanuit de jeugdhulp nodig is om de algemene voorzieningen te versterken.

Ambitie 2: Tijdig inzetten van de best passende hulp Wat willen we bereiken? Als specialistische hulp nodig is, bieden we op het juiste moment, zo snel als nodig passende hulp, gericht op integrale duurzame oplossingen. Dit betekent dat we het aantal doorplaatsingen en lange zorgcarrières willen voorkomen en de uitstroom uit de jeugdhulp naar lichtere ondersteuningsvormen willen bevorderen. De regio neemt de verantwoordelijkheid voor (boven)regionaal expertise en beschikbaar hebben van flexibel inzetbaar behandelaanbod en indien nodig (maatwerk)verblijfmogelijkheden. Door de inzet van jeugdhulpexpertise bij de huisarts kunnen jeugdigen en hun ouders in de praktijk zelf geholpen worden, op een voor het kind en ouders vertrouwde plek. Als inzet van specialistische jeugdhulp nodig is, zorgen we samen voor verwijzingen die gerichter en meer passend zijn. Op dit moment werken er lokaal praktijkondersteuners (POJ) bij zeven huisartsenpraktijken. Dit wordt geïntensiveerd en we breiden uit naar alle praktijken. Ook zetten we vanuit het kernteam schoolmaatschappelijk werkers (SMW) en voorschoolsmaatschappelijk werkers (VSMW) in om passende lichte vormen van ondersteuning te geven vanuit de kinderopvang en school. Net als de POJ helpen zij ook met gerichte en passende doorverwijzingen.

Vanuit het principe van ‘meer zelf doen’ willen we ook begeleiding individueel voor jeugd vanuit het kernteam gaan inzetten. Per 2021 werken we met een richtinggevend kader. Dit is een instrument voor medewerkers van lokale teams en jeugdhulpaanbieders dat inzicht geeft in duur en intensiteit van trajecten en helpt bij het realiseren van meer passende toewijzingen en kostenbewustzijn tot stand te laten komen. Lokaal passen wij het instrument toe en dragen we bij aan de verdere doorontwikkeling. We ontwikkelen regionaal een handelingskader voor kinderen en jongeren in kwetsbare omstandigheden. Samen met ouders, jongeren en jeugdhulpaanbieders definiëren we wat we verstaan onder ‘kwetsbare omstandigheden’. Dit kan op termijn leiden tot aanpassingen in de lokale verordening en/of beleidsregels. Er zijn teveel kinderen en jongeren die te lang wachten op jeugdhulp en dit vinden wij een onwenselijke situatie. Om dit aan te pakken zijn de Expertisecentra complexe zorg opgericht als centraal instrument met als doel percentage zorgelijke wachttijden bij residentiele zorg terug te dringen naar NUL, met jeugdhulpaanbieders wachtlijsten van ambulante zorg inzichtelijk te maken en zorgbemiddeling hiervoor te organiseren. Er zijn jeugdigen die zorg ontvangen op een plek ver weg van huis en/of te vaak moeten wisselen van hulp- of verblijfsvoorziening.

Ook ontvangen sommige jeugdigen (jaren)lang 8

zorg, terwijl de effectiviteit van bepaalde interventies al na een paar maanden afneemt. We werken aan beschikbaarheid van passend specialistisch zorgaanbod en inventariseren wat nog ontbreekt en wat nodig is. Ook organiseren wij voor jeugdigen die niet uitstromen uit een behandelsetting alternatieven, zoals kamertraining of begeleid wonen). We willen niet dat jeugdigen ‘tussen wal en schip vallen’ en werken met de doorbraakmethode van het Instituut voor Publieke Waarden. Lokale actielijnen Praktijkonder- Notitie uitbreiding steuners Jeugd praktijkondersteune rs jeugd bij de huisartsen Inzetten van praktijkondersteuners jeugd bij alle huisartsen, pilot automatische verwijzingen, het richtinggevend kader bij de huisartsen en gesprekken met DSW over medefinanciering. Complexe Notitie complexe scheidingen scheidingen. Richtlijnen ontwikkelen wanneer hulp zich op kinderen richt (Jeugdwet) of wanneer (of juist) op de ouders en onderzoeken passende hulp aan kinderen bij echtscheiding.

Richtinggeven d kader (RGK)

Werken met het richtinggevend kader

Ondersteuning Meeschrijven aan kwetsbare het Handelingskader voor kinderen en 9

Regionale actielijnen Project Jeugdhulpexpertise bij de huisarts H10 Stimuleren en ondersteunen van het versterken van de jeugdhulpexpertise bij de huisarts, regionaal leren en ontwikkelen tussen huisartsen/ praktijkondersteuners, jeugdteams en aanbieders ten aanzien van normaliseren en positieve gezondheid.

Aansluiting We hebben een voortrekkersrol; onze ervaringen en expertise delen in de regio. Regionaal bouwen aan het verbeteren van het data-fundament, zoals koppelen van verwijzingen en declaraties. In regio gezamenlijke lobby naar VWS en zorgverzekeraars.

Netwerk Complexe scheidingen/ Organiseren (elders) hulp voor ouders met problematiek: waar deze hoort Regionaal ambtelijk overleg, waaronder ook regiolab Scheiden zonder Schade, overleg met rechtbank, Kenniscentrum Kind en Scheiding en contractbeheer Villa Pinedo (maatjesproject). Werken met het richtinggevend kader

Input uit regionaal ambtelijk overleg nemen we mee in het ontwikkelen van lokale richtlijnen.

Handelingskader voor kinderen en jongeren in kwetsbare omstandigheden

Het RGK wordt lokaal in het kernteam gebruikt en dragen zo bij aan de regio. We werken hieraan mee. Dit kan leiden tot

kinderen en jongeren

Aanpak wachtlijsten

Maatwerk voor specialistische hulpvragen

10

Lokale actielijnen jongeren in kwetsbare omstandigheden

Regionale actielijnen Samen met Jeugdhulpaanbieders, ervaringsdeskundigen en lokale teams. Vanuit het kernteam Aanpak zorgelijke (inclusief POJ, SMW wachttijden, residentieel én en VSMW) ouders, ambulant kinderen en Expertisecentra complexe jongeren zorg als centraal instrument ondersteunen naar met als doel percentage beschikbare zorgelijke wachttijden jeugdhulp. terugdringen naar NUL, met jeugdhulpaanbieders Meewerken aan het wachtlijsten inzichtelijk regionale plan om maken, zorgen voor stevig in te zetten de overbruggingszorg en wachtlijsten te zorgbemiddeling verkleinen. organiseren bij ambulante zorg. Vanuit het kernteam Aanpak maatwerk voor (inclusief POJ, SMW jeugdigen/gezinnen met en VSMW) ouders, complexe problemen en kinderen en voorkómen dat kinderen op jongeren begeleiden de verkeerde plek zitten naar passende Beschikbaarheid jeugdhulp. specialistisch zorgaanbod; inventarisatie wat nog ontbreekt en wat nodig is. Alternatieven organiseren voor jeugdigen die niet uitstromen uit behandelsetting of naar WlZ of ZvW, geen jeugdigen ‘tussen wal en schip vallen’ en werken met de doorbraak-methode van het Instituut voor Publieke Waarden.

Aansluiting aanpassingen in verordening en beleidsregels jeugdhulp. We werken mee en brengen in dat we willen dat als er even gewacht moet worden, we zetten actief in op overbruggingszorg of ondersteuning tijdens het wachten. Wat kunnen we alvast doen in de periode tot aan de zorg? Wat kunnen we ouders adviseren? Lokaal volgen we de ontwikkelingen in de regio. We werken aan voorkomen van onnodige instroom en bevorderen van uitstroom in concrete casussen in de uitvoering. Ervaringen hiermee delen we met de regio.

Ambitie 3: Kinderen en jongeren groeien zo thuis mogelijk op Wat willen we bereiken? In de regio Haaglanden willen we op naar ‘nul uithuisplaatsingen’. Nederland is nummer 1 ter wereld in uithuisplaatsingen en sinds de decentralisatie is gemiddeld weinig verbetering te zien. In 2019 telde ons land 3,4 miljoen jeugdigen (0 tot 18 jaar), waarvan 1,26 % niet thuis woonde. We willen dat dit verandert, dat thuisoplossingen de norm worden. Op naar nul uithuisplaatsingen is de beweging StroomOp? die we willen zien, de droom geeft aan dat we naar een sterke daling willen. Dat willen we bereiken door: - Intensieve vormen van hulp voor gezinnen; - Voldoende passende alternatieven als een kind of jongere toch niet thuis op kan groeien, waaronder ook kleinschalige woonvoorzieningen; - De schaarste aan passende zelfstandige woonruimte voor jongeren aan te pakken. In de regio Haaglanden zien we dat de groei van het aantal pleeggezinnen achterblijft bij de vraag en er behoefte is aan alternatieven. Samen met pleegzorgaanbieders en Gecertificeerde Instellingen willen wij meer pleeggezinnen en gezinstehuizen creëren en de continuïteit in de pleegzorg versterken.

Dit doen we door onder andere: - Meer focus op de samenwerking tussen ouders en pleegouders; - Versterking van het sociale netwerk en de steun rondom pleeggezinnen; - Zicht op de mogelijkheden om pleeggezin-plus in de regio vorm te geven; - Versterking van werving, matching en stimulering van gezamenlijke wervingsacties van gemeenten en aanbieders; - Verbetering van de nazorg voor pleegouders bij beëindiging van een plaatsing; - Mogelijkheden te creëren voor intensieve begeleiding of behandeling voor pleegkinderen met gedrags- of ontwikkelingsproblemen. In de regio Haaglanden is onvoldoende woonruimte beschikbaar om jeugdigen te laten uitstromen uit een instelling. Daardoor blijven zij onnodig op dure verblijfsplekken ‘hangen ’ en ontstaan er wachtlijsten voor die instellingen. We omarmen het advies van JONG doet mee!. Dit advies heeft vijf voorwaarden van jongeren in verblijf, ‘The Big 5’ om te kunnen stoppen met de jeugdhulp. Dit zijn: huisvesting, school/studie/werk, financiën, volwassene om op terug te vallen en sociaal netwerk.

11

Lokale actielijnen Pleegzorg, Lokaal werken we gezinshuizen onder andere versterken van (netwerk) van pleegouders, we waarderen onze pleegouders en werken mee aan wervingsacties. Afbouw Regio is hierin gesloten leidend jeugdhulp

The Big 5

12

The Big 5 (huisvesting, school/studie/werk, financiën, volwassene om op terug te vallen en sociaal netwerk) zijn aangereikt door ervaringsdeskundigen en lokaal willen we meewerken aan de realisatie van de beschikbaarheid van The Big 5 voor onze jongeren, zodra zij uitstromen uit jeugdhulp.

Regionale actielijnen Jeugdhulp in Gezinsvormen Meer geschikte alternatieven als jeugdige niet thuis kan opgroeien (pleegzorg en gezinshuizen) en andere acties van dit programma.

Aansluiting We nemen al jaren deel aan Jeugdhulp in gezinsvormen en brengen acties lokaal en regionaal tot uitvoering.

Afbouw van gesloten plaatsen jeugdhulp en opbouw van alternatieven, waaronder kleinschalige woonvoorzieningen Doel is de huidige capaciteit van 300 naar 100 plaatsen terug te brengen en nieuwe kleinschalige woonvoorzieningen. The Big 5! en verbinding met de uitvoeringsagenda regionale woonvisie

We sturen mee op deze ontwikkelingen vanuit de regionale overleggen.

We werken mee aan de regionale woonvisie.

Ambitie 4: Duurzaam veilig opgroeien Wat willen we bereiken? We willen dat jeugdigen duurzaam veilig opgroeien. Onveiligheid in de opvoedsituatie moet tijdig herkend worden. Hierbij is aandacht voor de achterliggende oorzaken van de onveiligheid en wordt zowel lokaal als regionaal ingezet op het doorbreken van patronen (Beter Samenspel). Als de thuissituatie die veiligheid niet kan bieden en kinderen onder verantwoordelijkheid van de overheid worden geplaatst in een pleeggezin, gezinshuis of een instelling, dan moeten zij daar een veilige omgeving vinden. Daarbij geven wij uitvoering aan de acties naar aanleiding van het voortgangsrapportage ‘Kwetsbare kinderen onvoldoende beschermd’. Lokale actielijnen Beter Samenspel Beter Samenspel wordt klein gestart met het scholen van een paar medewerkers in regionaal traject. Het vraagt investering en tijd van het kernteam. Vereenvoudiging van de Regio is hierin Jeugdbeschermingsketen leidend

Integratie forensische jeugdhulp in keten

13

Regio is hierin leidend

Regionale actielijnen

Aansluiting

Beter Samenspel implementeren, borgen en verbreden Door het maken van een betere gezamenlijke analyse door Gecertificeerde Instellingen en kernteam van de situatie in een gezin krijgen gezinnen tijdig de juiste hulp en worden (intergenerationele) patronen doorbroken. Hervorming Jeugdbeschermingsketen Vereenvoudiging van de jeugdbeschermingsketen op basis van landelijk toekomstscenario (plan maken en pilots). Inzet van jeugdhulp in strafrechtelijk kader Samen met verwijzers (Raad voor de Kinderbescherming, G.I., reclasseringsorganisaties) en aanbieders van forensische zorg werken we de visie op dit type hulp

Hetgeen regionaal is ontwikkeld, wordt lokaal geïmplementeerd.

We geven richting in de regionale overleggen.

We geven richting in de regionale overleggen.

Veiligheid als basis

Acties nav rapport ‘Onvoldoende Beschermd’

14

verder uit. We vinden het belangrijk dat forensische jeugdhulp minder een apart domein blijft en beter aansluit bij de rest van de keten. We werken Gesprekken met lokaal mee maatschappelijke partners aan deze over veiligheid als basis gesprekken en We werken toe naar een de realisatie situatie waarin het voor van een ouders minder bedreigend veilige situatie is om aan te geven dat ze voor ouders steun nodig hebben. en Professionals bieden steun cultuuromslag bij het maken van de afweging om in te grijpen Samenwerking bij onveilige situaties of te met Veilig voorkomen dat er Thuis. We ingegrepen moet worden. zetten de Dit is een beladen expertise van vraagstuk dat veel Veilig Thuis in, maatschappelijke discussie in het oproept/cultuuromslag kernteam. nodig. Daarbij blijvende aandacht voor Meldcode Kindermishandeling. Regio is hierin Acties inzetten n.a.v. We sluiten aan bij leidend aanbevelingen rapport de benodigde “Onvoldoende Beschermd” acties. Verschillende ambities en acties uit onze regiovisie liggen in lijn met de aanbevelingen uit het rapport. We gaan na welke acties nodig zijn en maken hierover uitvoerende afspraken.

Ambitie 5: Jeugdhulp en onderwijs werken effectief samen Wat willen we bereiken? Veel leerlingen ontwikkelen zich goed, ontdekken hun talenten en leren hun capaciteiten goed in te zetten. Zij doorlopen het onderwijs met succes. Daar waar dit minder soepel verloopt, kunnen de gemeenten jeugdhulp bieden, waarbij de ambitie is: snel, passend en efficiënt en in samenhang met het onderwijs. De mogelijkheden en talenten van het kind en de jongere zijn daarbij het uitgangspunt. We beslechten regionaal samen de belemmeringen die het systeem opwerpt, zoals wettelijke (geografische) grenzen en blijven realistisch als het gaat om de inzet van menskracht en financiën. Ieder heeft daarin zijn eigen (wettelijke) verantwoordelijkheden en zorgt ervoor dat de basis op orde is. Lokaal werken we intensief samen met het onderwijs, kinderopvangorganisaties en maatschappelijke partners. We doen dit met de Lokaal Educatieve Agenda 2020- 2022 (LEA). In de LEA worden afspraken gemaakt tussen deze organisaties over het onderwijs- en jeugdbeleid. De acties zijn uitgewerkt in een werkplan. Het bestuurlijk Lokaal Educatief Overleg (LEO) stuurt op de realisatie van de ambities uit de LEA. Ook werken we lokaal samen met de twee samenwerkingsverbanden voor het PO en VO. Deze samenwerkingsverbanden hebben hun beleid vastgelegd in twee ondersteuningsplannen 2021-2025.

Daarover is afstemming geweest met de gemeente en hebben wij een inhoudelijke reactie gegeven. Daarbij is de gemeente in gesprek gegaan met de samenwerkingsverbanden over de regiovisie. De ambities van de ondersteuningsplannen als die van de regiovisie liggen op één lijn. We werken regionaal en lokaal aan: Preventieve ondersteuning op de scholen Verschillende scholen organiseren preventief kortdurende begeleiding en gemeenten versterken dit door hun preventieve aanbod. In onze gemeente is dit preventieve aanbod ook georganiseerd, zoals met de inzet van de jeugdgezondheidszorg, GGD Haaglanden, maatjesprojecten van Jong Perspectief, Home-Start van Humanitas, het jeugd- en jongerenwerk, Team4Talent, leerplicht en schoolmaatschappelijk werk vanuit het kernteam. We werken met elkaar aan dit nog beter op elkaar te laten aansluiten, vooral het zichtbaar maken van het preventieve aanbod is een aandachtspunt. Daarnaast werken we aan het toepassen van de leidende principes ten aanzien van normaliseren en werken we toe naar een inclusieve school in iedere kern. Dekkend aanbod voor meest kwetsbare leerlingen We willen beeld krijgen wat de meest kwetsbare kinderen en jongeren nodig hebben en wat de meest passende schaal van organiseren is. Hiervoor maken we een doelgroepenanalyse 15

in ieder geval binnen ons sub-regionale (samen met samenwerkingsverband PPO Delflanden, Delft, Midden-Delfland en Lansingerland) project ‘dekkend netwerk’. Dit geeft antwoord op de vraag: ‘Waar is welk onderwijsaanbod in relatie tot jeugdhulpaanbod nodig en voor wie?’ Versterken inzet specifieke expertise op de scholen We doen onderzoek naar effectievere (en soms ook collectieve) manieren om jeugdhulp in te kunnen zetten (bijvoorbeeld onderwijs-jeugdhulparrangementen) en aan specifieke expertises inzetten vanuit SO/SBO richting regulier onderwijs. Lokaal doen we dit samen met SBO Prinsenhof, waarbij gezocht wordt naar een optimale combinatie jeugdhulp voor kinderen die nu tegen SO aan zitten, maar nu op het SBO zitten en door deze inzet daar op een passende manier kunnen blijven en daarnaast kan SBO Prinsenhof hun SBO expertise in gaan zetten bij reguliere basisscholen in onze gemeente. Regionaal actieprogramma In de Regiovisie is opgenomen om op het niveau van de regio H10 een regionaal actieprogramma op te stellen waarin de samenwerking tussen gemeenten H10 en de samenwerkingsverbanden (in subregio’s) in de regio H10 concrete uitwerking krijgt. De regionale prioriteiten zijn: - Knelpunten binnen het grensverkeer tussen onderwijsvoorzieningen en inzet van jeugdhulp met elkaar beter vorm te geven; - Ruimte creëren om te experimenteren, te leren en kennis te delen.

Hiermee bundelen we ook gelijk de lopende bovengenoemde zaken. MBO Onderwijsinstellingen-gemeenten MBO Onderwijsinstellingen en gemeenten werken regionaal samen met zorg- en hulpverleningsorganisaties om MBO-studenten preventief passende begeleiding en/of ondersteuning te bieden tijdens hun studieloopbaan. Dit sluit aan op het regionale programma Voortijdig School Verlaten Haaglanden 2021-2024. Hier sluiten we lokaal op aan. Zie voor meer informatie: https://vsv-nee.nl/.

Inclusiever onderwijs

Lokale actielijnen Normaliseren en visie voorliggend veld, jeugdbeleid op scholen

Regionale actielijnen Preventieve ondersteuning op scholen (JGZ en leerplicht).

Aansluiting Leidende principes normalisering en (nog te starten) pilot ‘inclusievere school’ inbrengen in de regio.

Dekkend aanbod voor kwetsbare kinderen.

Vanuit project ‘dekkend netwerk’ brengen we onze doelgroepenanalyse (zicht op

‘Inclusievere school’ Een school per kern ’inclusievere school’ Speciale lesplaatsen

16

Sub-regionaal project ‘dekkend netwerk’ Creëren speciale lesplaatsen met jeugdhulp

Expertise in regulier PO

Onderwijszorgarrangement

Regionaal H10programma

MBOjeugdhulp

17

Lokale actielijnen

Regionale actielijnen

SBO Prinsenhof Combinatie jeugdhulpnieuwe doelgroep (tegen SO aan) en SBO expertise inzetten reguliere basisscholen. Onderzoeken jeugdhulponderwijsarrangementen in relatie tot grensverkeer Hoe organiseren we jeugdhulp op de SBO en SO-scholen buiten onze gemeente? Regio is hierin leidend

Versterken netwerken en inzet specifieke expertise.

Regio is hierin leidend

Aansluiting grensverkeer) regionaal in. Kennisdeling

Regionaal Samen leren, actieprogramma complex vraagstuk. ontwikkelen PO en VO Grensverkeer jeugdhulp- en onderwijsvoorzieningen.

Regionaal actieprogramma ontwikkelen PO en VO Goed onderwijs bij (dag)behandeling. Programma MBO aanpak Dit is gericht op: inclusiever onderwijs, dekkend onderwijsaanbod , samenwerken in preventie en diverse knelpunten.

Sluiten regionaal aan en volgen de ontwikkelingen.

4 Monitoring, leren, verantwoorden en sturing De regiovisie wordt ter vaststelling aan de gemeenteraden van de H-10 aangeboden als kader. De uitvoering van de regiovisie leggen we vast in regionale jaarplannen, inclusief regionale begroting, die ter kennisname aan de raden van H-10 wordt aangeboden. Halfjaarlijks en jaarlijks rapporteren de tien gemeenten, Programmabureau en Servicebureau aan de colleges over de regionale voortgang over de jaarplannen. Een gezamenlijke H10 jeugdhulpmonitor In de regio Haaglanden werken wij gezamenlijk met de jeugdhulpaanbieders aan de inrichting van een regionale informatievoorziening als basis voor onze Regionale Jeugdhulpmonitor. De informatievoorziening (‘de technische voorziening’) stelt ons de komende jaren steeds beter in staat om te monitoren (volgen en sturen), te leren en de verantwoording aan de raden te vereenvoudigen. Wij pakken dit op als een gezamenlijke opgave met de jeugdhulpaanbieders, om efficiënter te gaan werken, te benchmarken en te leren van elkaar. Aandachtspunten voor de komende jaren: - Kwalitatieve informatie De jaarlijkse regionale Tellen&Vertellen-sessies om te inspireren en te vernieuwen worden ook in de komende jaren georganiseerd. Deze duiding is essentieel om betekenis te geven aan data en hiervan te kunnen leren.

Wat gaat goed en wat kan nog beter? - Koppeling van praktijk- en cliëntervaring aan cijfers Voor verdere inkleuring en een goed begrip van de gegevens is inzicht in casuïstiek en ervaringen van cliënten en professionals belangrijk. Wat leren we van de casuïstiek? - Het meten van resultaten als instrument om te sturen op kwaliteit Onder andere de landelijke basisset voor monitoren van outcome van jeugdhulp toepassen. Lokaal maken we daarnaast gebruik van de Monitor Sociaal Domein en de Ervaringsmeter. We rapporteren aan de gemeenteraad via de reguliere P&C. In het kader van het Interventieplan wordt over de voortgang op de verschillende maatregelen, uitgebreider gerapporteerd. Daarnaast is onze inzet om samen met de gemeenteraad aan de slag te gaan om de aanbevelingen vanuit het rekenkamerrapport op te volgen.

18

5 Kostenbeheersing We zetten met de regiovisie en met het Interventieplan stevig in op kostenbeheersing. In de regio Haaglanden werd sinds de decentralisatie tot en met 2019 een steeds groter beroep gedaan op jeugdzorg. Sinds dat jaar is sprake van een stabilisering en later van een afname van het totaal aantal jeugdigen in jeugdzorg. Ondanks deze afname, blijven de kosten voor jeugdzorg stijgen. Gemeenten hebben te maken met (grote) tekorten in het sociaal domein en de Rijksbijdrage dekte deze tekorten de afgelopen jaren onvoldoende af. De beschikbaarheid van passende hulp staat onder druk. En hoewel er begin juni 2021 landelijk € 1,3 miljard voor 2022 is toegezegd door het rijk, blijft aandacht voor kostenbeheersing nodig. Naast de focus op transformatie/ andere werkwijze, zetten we in op de onderstaande kostenbeheersingsinstrumenten. Specifieke kostenbeheersingsinstrumenten 1.Q-analyse. Analyse van toewijzingen. 2.Richtinggevend kader. Dialooginstrument voor passende/specifieke toewijzingen, in gezamenlijkheid met de aanbieders wordt dit doorontwikkeld. 3.Bestedingsruimte. Het doel is dat het kernteam, contractmanagement en aanbieders de dialoog zoeken over de budgetten van de aanbieders, zodat er meer kostenbewustzijn ontstaat en oplossingen worden gecreëerd om met de schaarse middelen om te gaan.

4.Zicht op bedrijfsvoering jeugdhulpaanbieders en data- integriteitscontrole Opvallende afwijkingen in patronen, dubbelingen en doorlooptijden van inzet van producten door aanbieders. In oktober 2020 heeft de gemeenteraad ingestemd met het Interventieplan ‘Grip op het sociaal domein’. Met als doel de kosten beheersbaar te krijgen. Er zijn in de afgelopen tijd al veel stappen gezet, voorbeelden hiervan zijn: de (her)vorming van de afdeling sociaal domein, aanpassing van de organisatievorm waarbij kernteammedewerkers in dienst van onze gemeente zijn gekomen, multidisciplinair werken en de versterking van de samenwerking met het voorliggend veld en een participatietraject over normaliseren. De kostenbeheersingsinstrumenten vallen lokaal onder het Interventieplan en zijn daar ook nader toegelicht.

19