Bijlage 3 - Advies ASD over Regiovisie

Aan het College van Burgemeester en Wethouders Pijnacker-Nootdorp Postbus 1 2640 AA Pijnacker Pijnacker, 1 juli 2021

Betreft advies van de Adviesraad Sociaal Domein m.b.t. de regiovisie Transformatie van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis en van Maatschappelijke Opvang naar Maatschappelijk Wonen 2022 - 2026.

Geacht College, Recent ontvingen wij bovengenoemde regiovisie voor de gemeenten Delft, Midden-Delfland, Pijnacker-Nootdorp en Westland. U vraagt ons over deze regiovisie advies uit te brengen. Aangezien het hier om een visie voor de regio rond centrumgemeente Delft ( de DWO regio) gaat, is door de voorzitters van de Adviesraden Sociaal Domein uit de betrokken vier gemeenten het initiatief genomen voor een deels regionaal advies. De regiovisie is tijdens onze vergaderingen van mei en juni toegelicht en besproken. Op 11 mei is de visie toegelicht door Jeroen Diehl, vervolgens is tijdens een regionale presentatie op 26 mei door de regionale projectleider een toelichting gegeven, waarna op 8 juni ons concept advies is besproken. Vervolgens heeft op 17 juni regionaal overleg plaatsgevonden met vertegenwoordigers van de adviesraden uit de vier gemeenten, waarbij het regionale advies is opgesteld. Het regionaal advies onderstreept het belang dat wij samen met de andere adviesraden hechten aan een gezamenlijke visie op Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang. Hieronder vindt u eerst het regionaal geformuleerde advies, in het tweede deel benoemen wij enkele aandachtspunten specifiek voor de gemeente Pijnacker-Nootdorp. Samenvatting  Regionaal en lokaal onderschrijven wij de inhoudelijke richting die gekozen is.  Regionaal zien we het belang van samenwerking en van elkaar leren.

Lokaal willen we dit graag onderstrepen.  Kijk breder dan alleen de huisvesting. Werk aan een inclusieve samenleving.  Regel tijdig een passend aanbod aan woonvoorzieningen.  Bouw aan draagvlak voor huisvesting van de doelgroep door de buurt erbij te betrekken. REGIONAAL ADVIES Wij onderschrijven de inhoudelijke richting die gekozen is De adviesraden Sociaal Domein van Delft, Midden-Delfland, Pijnacker-Nootdorp en Westland ondersteunen het uitgangspunt sociale inclusie voor iedereen en het streven dat mensen met psychische en psychosociale problematiek zoveel mogelijk gewoon in de wijk wonen, erbij horen en meedoen. Wat ons aanspreekt is: normaliseren, werken vanuit het gedachtegoed van positieve gezondheid en kiezen voor een sociale benadering in plaats van een zorgbenadering.

2

Dat betekent voor ons dat bij beleid en uitvoering te allen tijde de mens centraal dient te staan in plaats van een diagnose, ‘label’ of indicatie. Het is onvermijdelijk dat een visie- of beleidsdocument abstracte en algemene uitgangspunten bevat, wij hopen dat in de praktijk altijd de individuele persoon en zijn of haar behoeften en mogelijkheden het vertrekpunt zijn. Voor inclusie is nodig dat mensen met een psychische kwetsbaarheid zich welkom voelen en ruimte hebben om te zijn wie ze zijn. Om mee te kunnen doen is goede afstemming nodig van zorg, welzijn, maatschappelijke en informele ondersteuning. Belang van regionale samenwerking en leren van elkaar De adviesraden Sociaal Domein van Delft, Midden-Delfland, Pijnacker-Nootdorp en Westland benadrukken het belang om vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid het beleid zoals beoogd met de regiovisie gestalte te geven. Wij hopen dat de regiovisie leidt tot constructieve, niet-vrijblijvende samenwerking waarin de inwoners waar het om gaat centraal staan. Wij zouden graag zien dat de regionale samenwerking zich niet alleen richt op planning en realisatie van voorzieningen, maar ook op het delen van inhoudelijke kennis en samen leren van de vragen die zich in de uitvoeringspraktijk voordoen. Delft als voormalige centrumgemeente heeft veel kennis en ervaring waarvan de andere gemeenten profijt kunnen hebben.

De kleinschaliger context waarin de kleinere gemeenten opereren leveren wellicht ervaringen op waarvan niet alleen zij, maar ook de gemeente Delft kan leren. AANDACHTSPUNTEN VOOR DE GEMEENTE PIJNACKER-NOOTDORP Aan dit gezamenlijke advies willen wij nog het volgende toevoegen. Kijk breder dan alleen de huisvesting In de visie zien wij de ambitie om de huisvesting van degenen die een beroep doen op beschermd wonen, niet alleen te zien als een probleem van beschikbare kamers en woningen. Gesproken wordt onder meer over een sluitend netwerk van signalering, vangnet en bemoeizorg, prettig leefklimaat in de wijken en een welzijnsaanbod dat aansluit op de behoefte en vraag van GGZ-cliënten en hun mantelzorgers. Aangezien het in onze gemeente slechts om een beperkte groep mensen gaat, willen wij benadrukken dat voldoen aan deze randvoorwaarden ook in onze gemeente van groot belang is. Als daaraan niet voldaan wordt, zijn de risico’s voor zowel de specifieke doelgroep als voor de inwoners en de buurt groot. Isolement en eenzaamheid, uitsluiting, onveiligheid, overlast, enz. liggen dan op de loer. Pas de uitvoering van beschermd thuis in binnen het grotere integrale doel: een goede leefomgeving voor iedereen. Tijdig regelen van een passend aanbod aan woonvoorzieningen Voldoende beschikbare huisvesting is in onze gemeente een groot probleem.

Er wordt weliswaar heel veel gebouwd, maar voor een aantal doelgroepen is er een chronisch tekort aan woningen. Dat geldt voor jongeren, ouderen met specifieke woonwensen en zeker ook voor de sociale woningbouw. Woningen die door de gemeente toegewezen kunnen worden aan degenen, die daar een beroep op doen. Dat blijkt o.a. uit de problemen rond de toewijzing van woningen voor de groep toegewezen statushouders. De ASD adviseert de gemeente om tijdig voldoende passende woningen en woonruimten te zoeken voor de doelgroep van beschermd wonen. Wij hebben kennis genomen van de opbouw via kamerbewoning naar een reguliere huurwoning, maar alles staat of valt met het beschikbaar zijn van zo’n woning op het moment dat daar behoefte aan is. Dat kan op dat moment niet uitgesteld worden. De Adviesraad heeft twijfels over de in de toelichting geuite verwachting dat wel voldoende kamerwoningen beschikbaar zullen zijn. Naar onze mening moet daar een doordacht plan voor worden opgesteld.

3

Werk aan draagvlak en ondersteuning door de buurt erbij te betrekken. We willen daar een tweede punt aan toevoegen. Kijk naar de wijk of buurt waar de huisvesting voor beschermd wonen wordt gezocht en betrek de bewoners daar tijdig bij. Om de kans op een succesvolle route via beschermd wonen naar een reguliere huurwoning zo groot mogelijk te maken is acceptatie in de buurt van groot belang. De ASD adviseert om daar bij de keuze van de in te zetten woningvoorraad pro actief mee aan de slag te gaan. We hebben gelezen dat het de bedoeling is om doelgroepspecifieke locaties te kiezen en geen zorgproblemen te combineren. We hebben ook gelezen dat er garanties worden ingebouwd om bij terugval in te kunnen grijpen. Die garantie en adequaat ingrijpen zijn nodig om escalatie van problemen in een wijk te voorkomen en draagvlak voor de plaatsing van de doelgroep te verliezen. De ASD wil ervoor pleiten om zowel de doelgroep als de buurtbewoners te betrekken bij het uitwerken van de plannen en de uitvoering. Wij denken dat juist op dit onderdeel veel geleerd kan worden van de ervaringen in Delft. De Delftse adviesraad heeft in haar advies gewezen op de noodzaak van ‘kwartiermaken’. Dat staat voor de inspanningen die verricht moeten worden in een wijk om te zorgen dat kwetsbare mensen zich welkom voelen en mee kunnen doen.

Er bestaan nog veel vooroordelen over psychische problemen die inclusie kunnen belemmeren. Voorlichtings- of bewustwordingsbijeenkomsten in wijken (bijvoorbeeld georganiseerd door Samen Sterk zonder Stigma) kunnen een goed middel zijn om begrip en acceptatie voor mensen met psychische kwetsbaarheid te bevorderen. Ervaringsdeskundigen kunnen hierbij een rol spelen. Praktijkervaringen in Delft tonen aan, dat het betrekken van de buurtbewoners niet alleen leidt tot acceptatie en draagvlak, maar ook tot ondersteuning in de vorm van contact zoeken met de nieuwe buurtgenoot, beschikbaar zijn voor hulp, kortom het gevoel geven dat iemand erbij hoort. De ASD adviseert om ook in onze gemeente voor een dergelijke aanpak te kiezen. Met vriendelijke groet, Namens de Adviesraad Sociaal Domein Pijnacker-Nootdorp

Piet van Adrichem voorzitter Adviesraad Sociaal Domein

c.c. Gemeente Pijnacker-Nootdorp, mevr. M. Hartland, Dhr. J. Diehl