bijlage 3 - Advies adviesraad sociaal domein

Aan het College van Burgemeester en Wethouders Pijnacker-Nootdorp Postbus 1 2640 AA Pijnacker Pijnacker, 26 april 2021

Betreft advies van de Adviesraad Sociaal Domein m.b.t. de notitie ‘leidende principes voor normaliseren en de-medicaliseren’ gemeente Pijnacker - Nootdorp 2021. Geacht College, Recent ontvingen wij bovengenoemde notitie, die betrekking heeft op de P1 maatregel in het interventieplan ‘Grip op het sociaal domein’. U vraagt ons over deze notitie advies uit te brengen. Tijdens ons overleg op 13 april heeft Iris Sterkenburg de notitie toegelicht, waarna wij intern onze inhoudelijke reactie hebben besproken. Dat heeft geleid tot het volgende advies. Algemeen Het is ons duidelijk dat de gemeente na de eerste presentatie eind januari 2021 voortvarend aan de slag is gegaan met het onderwerp normaliseren en de-medicaliseren. De notitie geeft aan dat veel is gebeurd en dat met veel betrokkenen is gesproken. De gesprekken met betrokkenen hebben gezorgd voor veel input, maar zijn zeker ook van belang voor het draagvlak bij de uitvoering. Resultaat is dat er nu een duidelijk plan ligt, richtinggevend voor de uitvoering en als basis voor de uitwerking in regelgeving. De Adviesraad kan zich vinden in de denkrichting van de notitie. De keuze om vanuit de lokale overheid te sturen op normaliseren en de-medicaliseren kan op onze instemming rekenen. Samenvatting  Beschrijf de inhoudelijke gedachte achter deze aanpak wat uitgebreider.

 De leidende principes zijn een duidelijk kompas en als resultaat mag men tevreden zijn met: ‘goed is goed genoeg’.  Voor succesvolle inzet van preventie gerichte ondersteuning is duidelijke en veelvormige informatie op alle niveaus van groot belang.  Meet tevredenheid op basis van resultaten en kostenbeheersing.  Benut de kansen om regionaal samen te werken. Inhoudelijke onderbouwing uitvoeriger beschrijven In de notitie wordt in paragraaf 3.3. het begrip pedagogische civil society geïntroduceerd. Een begrip dat o.a. door Micha de Winter is gebruikt om aan te geven, dat opvoeding meer is dan een individueel project op gezinsniveau. Opvoeden en socialiseren is een verantwoordelijkheid van de hele gemeenschap.

In de maatschappij is merkbaar dat oude structuren, waarbinnen gezinnen zich geborgen voelden, verbrokkelen. De samenleving richt zich meer op het individu, met als ideaal een perfect en succesvol leven. In die context voelen ouders de verwachting om bij de opvoeding van hun kinderen de lat hoog te leggen. Het getuigt van verstandig beleid van de overheid om ouders hier meer in te ondersteunen. Door samenwerking tussen ouders te stimuleren, laagdrempelige opvoedingsondersteuning aan te bieden en de verbinding tussen alle actoren op het gebied van opgroeien, opvoeding en onderwijs te verbeteren. Met als leidende gedachte dat opgroeien niet tot perfectie hoeft te leiden. Door uit te gaan van ‘goed genoeg’ ouderschap, waarbij ouders steun kunnen ervaren in de veronderstelling dat zij hun kinderen voldoende ondersteuning bieden in hun ontwikkeling. De Adviesraad zou deze insteek graag nog wat nadrukkelijker in de notitie verwerkt zien. Natuurlijk is de focus op de huidige overschrijding van de budgetten belangrijk, maar voor de langere termijn is de focus op de socialisatie van kinderen en jongeren in onze maatschappij van veel groter belang. Goed is goed genoeg De beschrijving van de leidende principes sluit aan op hetgeen we in de paragraaf hiervoor hebben aangestipt. Zoals genoemd vormen ze een gezamenlijk kompas. De Adviesraad kan zich hierin vinden.

Dat geldt dan uiteraard ook voor principe 6, waarin over de sturing op resultaat genoemd wordt: ‘goed is goed genoeg’. Op zeker moment een behandeling durven afronden in het vertrouwen dat het kind en het gezin hiermee voldoende toegerust zijn om weer verder te kunnen. Ook hier mag minder nadruk op excelleren en meer nadruk op normaliseren en accepteren gelegd worden. Wel blijft het belangrijk om de kinderen en ouders die het echt nodig hebben, te blijven helpen. Inzetten op duidelijke informatie over het preventieve aanbod Als ingezet wordt op preventie is het van belang dat het preventieve aanbod beter zichtbaar wordt voor alle betrokkenen en zeker voor de ouders. De Adviesraad pleit ervoor om gericht aandacht te besteden aan het preventieve aanbod. Niet alleen bij de start van het project, maar ook in makkelijk toegankelijke informatie op een website. In de bijlage en de mondelinge toelichting is een routekaart genoemd, die bij organisaties, basisscholen, huisartsen en jeugdhulpaanbieders beschikbaar moet zijn. Dat spreekt ons aan. In het licht van een goede informatievoorziening is de ASD positief over de keuze om tekeningen, zoals de praatplaat (blz. 2 oplegnotitie) te gebruiken. Een toegankelijke vorm van informatie en een prima kapstok voor een gesprek. Tevredenheid wordt niet in de eerste plaats bereikt door het beheersen van de kosten.

Een kritische kanttekening wil de Adviesraad plaatsen bij paragraaf 6.4: Wanneer zijn wij tevreden? De notitie is duidelijk geschreven vanuit de gerichtheid op een passend aanbod aan kwalitatief goede jeugdzorg. Vreemd is dan dat als eerste criterium om de tevredenheid te meten, het ‘beheersbaar maken van de jeugdhulp’ wordt genoemd. Voorop zou moeten staan, tevredenheid bij ouders, opvoeders en ondersteuners. Is in hun ogen de ondersteuning ‘goed genoeg’? Een ander belangrijk criterium kan zijn of zichtbaar is dat ondersteuning meer in preventieve sfeer plaatsvindt in plaats van via doorverwijzing naar specialistische jeugdhulp? We veronderstellen dat de Ervaringsmeter bij het ophalen van ervaringen een rol kan spelen. Uiteraard zal de voorgestelde aanpak, als deze succesvol is, ook leiden tot een betere beheersing van de kosten. Maar dit zou in de ogen van de ASD niet de eerste toetssteen moeten zijn.

2

Wat de overschrijding op de kosten van de jeugdzorg betreft, is er volgens het rapport van onderzoeksbureau AEF (pag. 11, notitie) in onze gemeente in vergelijking met andere gemeenten slechts sprake van een procentueel beperkte overschrijding. Regionale samenwerking De inhoud van de notitie heeft duidelijk raakvlakken met de regionale jeugdvisie. Ook daarin wordt de aandacht gericht op het versterken van het gewone opvoeden en opgroeien. Dat biedt kansen in de onderlinge samenwerking tussen de gemeenten. Ervaringen delen en het versterken van het samen leren en vakmanschap. In samenwerking met de zorgprofessionals, zodat zij worden uitgedaagd in hun vakmanschap en normatieve professionaliteit. Tot slot Het valt de ASD op dat in de notitie slechts zijdelings gesproken wordt over de inbreng van Team4Talent. Uit de mondelinge toelichting hebben we begrepen, dat de teamleider van Stichting Jeugd en jongerenwerk ook betrokken is bij Team4Talent en als zodanig deelgenomen heeft aan een van de gesprekken. Toch kunnen we ons niet onttrekken aan de gedachte dat de inbreng van Team4Talent onderschat wordt. De landelijke regeling combinatiefunctionarissen is destijds met een forse bijdrage vanuit onze gemeente en bijdragen van andere organisaties ingevoerd in Pijnacker-Nootdorp. Als het gaat om aandacht voor het gewone opgroeien en opvoeden is hun inbreng van belang.

Op het gebied van sport, cultuur en taal zorgen zij juist voor verbinding en verbreding van het aanbod. Dat helpt kinderen en ondersteunt ouders in hun opvoedende taak.

Met vriendelijke groet, namens de Adviesraad Sociaal Domein Pijnacker-Nootdorp

Piet van Adrichem voorzitter Adviesraad Sociaal Domein

c.c. Gemeente Pijnacker-Nootdorp, mevrouw I. Sterkenburg

3