Bijlage 2 - Samenvatting vergelijking quasi-inbesteden bij HVC met aanbesteden op de markt’ uit vervolgonderzoek van Kplus

BIJLAGE Samenvatting van vergelijking van quasi-inbesteden bij HVC met aanbesteden op de markt. Tabel afkomstig uit ‘Vervolgonderzoek Samenwerking verwerking grof en fijn restafval en gft’ KplusV

Onderwerp

Aanbesteden

Inbesteden / samenwerken

Bronscheiding – nascheiding

Is mogelijk bij 3 private bedrijven in Nederland en bij AEB Amsterdam Flexibiliteitseis of -wens opnemen in aanbestedingsdocument. Reactie in inschrijving van partijen. Flexibiliteit kan consequenties hebben voor de voorwaarden, waaronder het tarief. Er is tot op heden geen verschil tussen de kosten van verwerking van brongescheiden of na te scheiden restafval. Op dit moment PMD uit restafval. Bedrijven verkennen mogelijkheden door businesscases op te stellen. Technisch veel mogelijk; afzetperspectief (in businesscase) is bepalend. Bedrijven hebben voornemens tot opwerking van bodemassen uit verbrandingsinstallaties tot bouwstoffen. Innovatie-eis of wens op te nemen in aanbestedingsdocument. Contractueel eventueel innovatie in contractperiode op te nemen. Met mogelijk consequenties voor (financiële) voorwaarden. In aanbestedingen bandbreedte bij verwerking fijn en grof restafval. Fluctuatie in tarieven in de afgelopen 10 jaar. Marktomstandigheden lijken bepalend voor aanbod (concurrentiepositie, vraag en aanbod van afval, omvang van beschikbare verwerkingscapaciteit).

Is mogelijk bij HVC: nascheidingsinstallatie en afvalverbrandingsinstallatie (AEC) in Alkmaar. HVC biedt de flexibiliteit. Verwerking brongescheiden restafval in Dordrecht en na te scheiden en brongescheiden restafval in Alkmaar. Uitwisseling aanvoer naar installaties is mogelijk. Er is geen verschil tussen de kosten van verwerking van brongescheiden of na te scheiden restafval.

Flexibiliteit in verhouding van omvang van na te scheiden afval en brongescheiden afval

Perspectief brede nascheiding; innovatie gericht op vergroten hergebruik (steeds meer producten scheiden uit restafval).

Tarief

Op dit moment PMD uit restafval. HVC onderzoekt mogelijkheden van scheiden van ONF (Organische Natte Fractie) en luiers naast PMD. Het bedrijf stelt daar businesscases voor op. HVC werkt bodemassen uit verbrandingsinstallaties op tot bouwstoffen.

Stabiele prijsontwikkeling door de jaren heen. HVC zit met tarief aan de onderkant van de bandbreedte van de tarieven die de afgelopen jaren zijn gerealiseerd in de markt. Lichte toename van tarief. Tarief is aanwijsbaar

Onderwerp

Duur van tarief.

Duurzaamheid – Algemeen

Duurzaamheid – CO2

Duurzaamheid – Energierendement installaties Duurzaamheid – Transport

Milieu

Aanbesteden

Inbesteden / samenwerken

Niet goed is te voorspellen welk tarief zal worden geboden in aanbestedingstrajecten.

gekoppeld aan kostenontwikkeling van verwerking van afvalstromen. Tarief is bekend. Jaarlijks wordt tarief bepaald door bestuur met toezicht van RvC (raad van commissarissen).

Tarief voor duur van het contract – mogelijk met indexering. Mogelijk aanpassing van tarief bij tussentijdse wijziging van contract. Bij verlenging van contract is tarief afhankelijk van de afspraken over tariefontwikkeling in het contract. Private verwerkers zijn eigendom van onder meer internationale beleggingsmaatschappijen. Beleggingsmaatschappijen richten zich naast rendement in toenemende mate op duurzaamheid als bedrijfswaarde Bedrijven werken aan vermindering CO2uitstoot. AVR heeft in Duiven een CO2 afvanginstallatie. Andere bedrijven oriënteren zich op bouw van CO2 afvanginstallatie. Een van de bedrijven heeft vergistingsinstallaties die biogas produceren. Alle afvalverbrandingsinstallaties in Nederland hebben R1-status. Hoe nieuwer de installatie hoe beter het rendement. Meeste voertuigen die gebruikt worden hebben Euro 6 dieselmotoren. Een beperkt aantal voertuigen rijdt op (bio) gas. Bij twee private bedrijven op het vlak van verwerking fijn restafval is transport over water een mogelijkheid. Private bedrijven letten op beperking van kosten van transport. Afvalverwerkingsbedrijven werken volgens de voorschriften in de milieuvergunningen. Er ontstaan soms tijdelijk vraagstukken van milieuhinder bij storing

HVC profileert zich als bedrijf dat werkt voor zijn aandeelhouders aan duurzaamheid en dat maatschappelijke doelen voorop stelt.

HVC werkt aan vermindering van CO2-uitstoot. HVC heeft kleinschalige CO2 afvanginstallatie in Alkmaar. HVC heeft vergistingsinstallatie die biogas produceert

Installaties van HVC hebben R1-status. De installaties scoren gemiddeld in het totaal van de installaties in Nederland. HVC voertuigen hebben Euro 6 dieselmotoren. Daarnaast is HVC gestart met inzet van voertuigen op (bio) gas. Transport over water is mogelijk naar de installaties in Alkmaar. HVC werkt samen met Avalex aan optimalisatie van transport uit oogpunt van duurzaamheid (minder vervoersbewegingen, verhoging efficiency in vervoer) en kosten. HVC werkt volgens de voorschriften in de milieuvergunningen. Er ontstaan soms tijdelijk vraagstukken van milieuhinder bij storing in installaties: vooral geurhinder. Er hebben zich de

Onderwerp

Rapportages en transparantie

Omgaan met calamiteiten, operationele 'stops'.

Bedrijfseconomische risico's.

Aanbesteden

Inbesteden / samenwerken

in installaties: vooral geurhinder. Daarnaast ontstaan soms branden in opslag die hinder veroorzaken. Er zijn de laatste jaren geen grote milieuvraagstukken geweest. Bedrijven brengen algemene jaarverslagen uit. De mate waarin daarin informatie over inhoudelijke prestaties staan (energie, scheidingsrendement, emissies, omgaan met milieuvraagstukken) is sterk wisselend. Gemeenten kunnen via Wastetool inzicht krijgen in scheidingsrendementen.

afgelopen jaren geen branden in opslag voorgedaan. HVC kende de afgelopen jaren geen grote milieuvraagstukken.

Private bedrijven geven via eigenaren enig inzicht in enkele algemeen gepubliceerde bedrijfseconomische grootheden, zoals rendement op aandelenkapitaal.

In jaarverslagen staat ook informatie over milieuvraagstukken en de wijze waarop daarmee is omgegaan. Gemeenten hebben toegang tot wastetool. Ook worden bijeenkomsten met vertegenwoordigers van gemeenten gehouden. Consequenties zijn voor HVC. HVC heeft mogelijkheden tot omleiding van afvalstromen naar andere verbrandingslijn of andere installatie. Storingen in scheidingsinsinstallaties kunnen ertoe leiden dat tijdelijk minder stromen worden gescheiden uit restafval. Dat zet scheidingsresultaten voor gemeenten onder druk.

Bedrijven bepalen wat er gaat gebeuren en zorgen voor verwerking in eigen inrichting of elders. In principe geen consequenties voor gemeenten, afhankelijk van voorwaarden in het contract. Storingen in scheidingsinsinstallaties kunnen ertoe leiden dat tijdelijk minder stromen worden gescheiden uit restafval. Dat zet scheidingsresultaten voor gemeenten onder druk. Bedrijfseconomische risico's die een verwerker loopt zijn gedurende de contractperiode voor rekening van het bedrijf en zijn (private) eigenaar. De private verwerkers zijn eigendom van buitenlandse miljardenconcerns.

HVC kent naast jaarverslagen een aantal vormen van rapportages over inhoudelijke prestaties (scheidingsrendement, energie, emissies) en over bedrijfseconomische prestaties aan aandeelhouders. Als mede-eigenaar heeft Avalex (en haar gemeenten) inzicht in de bedrijfseconomische prestaties en overige financiële vraagstukken rond het bedrijf HVC.

Bedrijfseconomische risico's zijn voor rekening van het bedrijf HVC. Het bedrijf kan deze opvangen uit het opgebouwde eigen vermogen (meer dan € 120 mln.). De nominale waarde van het aandeel blijft onveranderd. Wanneer HVC eventueel niet meer aan zijn verplichtingen tegenover schuldeisers kan voldoen, dan wordt een beroep gedaan op de garantstellingen. HVC voert een actief beleid op

Onderwerp

Duur van de relatie met de verwerker

Zeggenschap en invloed.

Avalex of individuele gemeenten

Aanbesteden

Inbesteden / samenwerken

De private partijen beperken risico's door onder meer spreiding van bedrijfsactiviteiten in de afvalketen (scheiden, verbranden, energieproductie). Er wordt een contract gesloten met een verwerker. Contractperiodes zijn doorgaans vijf jaar met mogelijkheden van verlenging, bijvoorbeeld nogmaals vijf jaar of twee keer twee jaar. Met een marktpartij wordt een contract aangegaan. Avalex wordt opdrachtgever/klant. Avalex heeft bij de aanbesteding invloed op de wijze van verwerken, kosten, voorwaarden op het vlak van duurzaamheid, transport, rapportages, overleg en dergelijke. In het aanbestedingsdocument worden de eisen en wensen geformuleerd en deze krijgen ook hun weerslag in de bepalingen in het contract – afhankelijk van de inschrijving die de aanbesteding wint. Gedurende de contractperiode is er geen nadere invloed of zeggenschap op de uitvoering. Het contract kan worden aangepast gedurende de contractperiode. Aanpassing kan leiden tot aanpassing van de voorwaarden, waaronder de prijs.

beperking van risico's: onder meer spreiding van bedrijfsactiviteiten in de afvalketen (scheiden, verbranden, energieproductie). Bij toetreding tot HVC gaat Avalex een verbintenis aan voor onbepaalde tijd. Beëindiging gaat in overleg over verkoop van aandelen en bepaling van de voorwaarden van uittreding (bijvoorbeeld periode of een schade/afkoopbedrag). Door toetreding als aandeelhouder van HVC wordt Avalex zowel mede-eigenaar als opdrachtgever/klant. Als medeeigenaar heeft aandeelhouder Avalex invloed op de strategie van HVC, grote investeringen, begroting en jaarrekening en benoemingen in de RvC. Avalex is in grootte de vierde aandeelhouder van HVC en heeft meer dan 10 % van het totale aandelenpakket. (Van de aandelen van gemeenten en samenwerkingsverbanden is Avalex dan de derde in grootte met 13 % van de betreffende aandelen).

Avalex heeft geen zeggenschap over de strategie en de bedrijfsvoering of bedrijfsstrategie van de verwerker. Twee van de vier bedrijven (inclusief AEB te Amsterdam) zijn van grote omvang (qua doorzet van tonnen restafval en aantallen klanten). Avalex behoort met 70 kton restafval/jaar tot de grotere klanten/opdrachtgevers (70 kton is circa 5 % van de totale doorzet van die bedrijven). De zes individuele gemeenten zijn elk een relatief kleine klant.

Als opdrachtgever/klant kan Avalex naar wens in gesprek met HVC over aanpassingen en de consequenties van aanpassingen in verwerking, transport, rapportages et cetera.

Avalex heeft met ruim 13 % van het aandelenpakket van gemeenten en gemeenschappelijke regelingen een stevige positie in de aandeelhoudersvergadering van HVC. De zes individuele gemeenten zijn elk een relatief kleine aandeelhouder (met 1 tot 4 % van de aandelen). Dat zelfde geldt voor Avalex respectievelijk de zes individuele gemeenten als klant/opdrachtgever.

Onderwerp

Aanbesteden

Inbesteden / samenwerken

Aanbesteding door individuele gemeenten is overigens geen optie.

Avalex levert met 70 kton 13 % van de doorzet van HVC.