Bijlage 2 - Ontwerpbegroting 2023 GR GGD en VT Haaglanden

Ontwerp Begroting 2023 Van de Gemeenschappelijke Regeling Gemeentelijke Gezondheidsdienst en Veilig Thuis Haaglanden

Vast te stellen in de vergadering van het Algemeen Bestuur d.d. 7 april 2022 GR 2022/034

Pagina 1 van 69

Inhoud Voorwoord.......................................................................................................................... 2 Deel 1 Beleidsbegroting van de GR ........................................................................................ 3 Leeswijzer ...................................................................................................................... 3 1.

Programmaplan........................................................................................................ 4 1.1

Begroting 2023 in een oogopslag ....................................................................... 4

1.2

Programma regionale GGD-taken ...................................................................... 6

1.3

Programma Veilig Thuis ................................................................................... 27

1.4

Programma GR-ondersteuning ........................................................................ 38

2.

Paragrafen.............................................................................................................. 38 2.1

Weerstandsvermogen en risicobeheersing.......................................................... 38

2.2

Bedrijfsvoering ............................................................................................... 43

Deel 2 Financiële Begroting van de GR ................................................................................. 45 Leeswijzer ..................................................................................................................... 45 1.

Baten en Lasten ...................................................................................................... 46 1.1

Overzicht van baten en lasten .......................................................................... 46

1.2

Toelichting lasten en baten programma regionale GGD-taken............................... 47

1.3

Toelichting baten en lasten programma Veilig Thuis ............................................ 52

1.4

Toelichting GR-ondersteuning .......................................................................... 55

1.5

Overige toelichtingen op baten en lasten ........................................................... 55

2.

Financiële positie ..................................................................................................... 57 2.1

Meerjarenraming met toelichting ...................................................................... 57

2.2

Geprognosticeerde balans met toelichting .......................................................... 58

3.

Bijlagen bij de financiële begroting ............................................................................ 61 3.1

Voorcalculatie deelnemersbijdragen .................................................................. 61

3.2

Overzichten conform Financieel Statuut ............................................................. 61

3.3

Overzichten taakvelden conform BBV ................................................................ 65

3.4

Overig ........................................................................................................... 66

Deel 3

Besluit.......................................................................................................... 68

Voorwoord Voor u ligt de Ontwerp Begroting 2023 van de GR GGD en Veilig Thuis Haaglanden. De negen deelnemende gemeenten zijn: Delft, Den Haag, Leidschendam-Voorburg, Midden-Delfland, Pijnacker-Nootdorp, Rijswijk, Wassenaar, Westland en Zoetermeer. Deze Ontwerp Begroting is opgesteld voor de gemeenteraadsverkiezingen die op 16 maart 2022 plaatsvinden. Het vaststellen van de Begroting 2023 zal in begin juli 2022 door het nieuwe bestuur, dat na de verkiezingen gevormd wordt, gebeuren. Conform het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten bestaat de begroting uit twee delen die zelfstandig leesbaar zijn: de beleidsbegroting en de financiële begroting. In deel 1, de Beleidsbegroting, worden de doelen en activiteiten in het programma GGD en het programma Veilig Thuis inhoudelijk toegelicht. In deel 2, de Financiële Begroting, worden de baten en lasten en de financiële positie van de GR toegelicht. Na deze twee delen is in deel 3 de besluitvorming over en naar aanleiding van de begroting opgenomen.

Deel 1 Beleidsbegroting van de GR Leeswijzer De Beleidsbegroting 2023 bestaat uit twee delen: Hoofdstuk 1: Het Programmaplan Hoofdstuk 2: De Paragrafen Het Programmaplan begint met een samenvatting (1.1) en gaat vervolgens in op twee onderscheiden programma’s: het programma Regionale GGD-taken (1.2) en het programma Veilig Thuis (1.3). Het Programmaplan zet per programma uiteen: Welke doelen willen we bereiken Wat gaan we daarvoor doen Wat gaat het kosten Voor de GGD is daaraan toegevoegd: Wat draagt deze taak bij aan de Visie 2030 Wie meer financieel inzicht wil kan daarvoor deel 2, de Financiële Begroting 2023, raadplegen. Na het Programmaplan zijn de Paragrafen opgenomen. In de Paragrafen worden de beleidslijnen vastgelegd met betrekking tot relevante beheersmatige aspecten. Voor de GR GGD en Veilig Thuis Haaglanden gaat het om de paragrafen Weerstandsvermogen en risicobeheersing (2.1) en Bedrijfsvoering (2.2).

Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 3

1.

Programmaplan

1.1

Begroting 2023 in een oogopslag

Inwoners gemeenten Haaglanden De GR GGD en Veilig Thuis Haaglanden bedient in totaal negen gemeenten met samen meer dan één miljoen inwoners. De negen gemeenten hebben in totaal 1.132.551 inwoners ( CBS:31-12-2021).

Taken Programma GGD Haaglanden Verdeling van budget per pijler GGD-taken 2023 (€ x1.000) Pijler 1

2.756

Pijler 2 Pijler 3

9.174 254

Pijler 4

1.559

Pijler 5

1.647

Overhead & bedrijfsvoeringstoeslag

5.292

Financiën Programma GGD Haaglanden Totale inkomsten Programma Regionale GGD-taken 2023 (€ x1.000) Basispakket (o.b.v. algemene inw.bijdr.) Compensatie areaalgroei (o.b.v. groei 2021 per gemeente)

13.516 79

Tuberculosebstrijding (o.b.v. gewogen inw.bijdr.)

1.902

Toezicht kinderopvang (o.b.v. afname)

2.418

Basispakket TOTAAL

17.915

Pluspakket Lijkschouw (o.b.v. afname) Pluspakket TOTAAL

2.702 658 3.360

Taken Programma VT Haaglanden Verdeling van de inzet per taak (aantal fte’s)

advies

15

Meldingen (structurele informatie)

118

Meldingen (flexibele inzet)

18

Coördinatie huisverbod Voorlichting

6 1

BBV overhead

19

Financiën Programma VT Haaglanden Totale inkomsten VT 2023 (€ x1.000)

Deelnemersbijdrage centrumgemeenten Deelnemersbijdrage t.b.v. vaste lasten (naar inwonertal) Deelnemersbijdrage t.b.v. variabele lasten (naar aandeel productietijd)

Deel 1 Beleidsbegroting

8.671 1.604 8.704

pagina 5

Samenvattend financieel overzicht Tabel GR1: Overzicht baten en lasten (bedragen x €1.000)

1.2

Programma regionale GGD-taken

Inleiding Gezondheid is een publiek goed. Met dat basisprincipe voor ogen beschrijven wij in deze begroting met enthousiasme de werkzaamheden die de GGD ten behoeve van de inwoners van uw gemeenten vanuit de gemeenschappelijke regeling (GR) wil uitvoeren. Rode draad hierbij zijn de taken uit de Wet publieke gezondheid, de basis voor ons werk. Deze begroting valt onder de verantwoordelijkheid van de GR, zoals geregeld in de afspraken die in 2017 zijn vastgelegd. De GGD voert, ten behoeve van enkele of meerdere gemeenten, ook nog zogenoemde lokale taken uit, die in het verlengde liggen van de GR-taken. De kaderafspraken hiervoor zijn ook gemaakt ten tijde van de afspraken over de GR in 2017. De lokale taken maken geen onderdeel uit van deze begroting.

Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 6

Wettelijk kader De Wet publieke gezondheid (WPG) is het belangrijkste kader waarbinnen GGD Haaglanden het regionale Programma Publieke Gezondheid realiseert voor alle gemeenten en voor alle inwoners in de regio Haaglanden. Naast de WPG zijn ook aan de orde: de Wet op de lijkbezorging, de Wet Kinderopvang, de Wet bevolkingsonderzoek, de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015, de Wet veiligheidsregio’s, het Warenwetbesluit Tatoeëren en Piercen en de APV (seksinrichtingen). En voor GGD Haaglanden als zorginstelling is de zorgwetgeving van toepassing, zoals de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) en de Wet Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg (Wet BIG). Taken Verschillende taken zijn vanuit de wetgeving voor de publieke gezondheid essentieel. Ze vragen een gespecialiseerde deskundigheid met een hoge mate van continuïteit en duidelijke aanspreekpunten. Deze taken zijn in deze begroting als volgt gegroepeerd: 1. 2. 3. 4.

Monitoren, signaleren, adviseren Uitvoeren van taken op het gebied van gezondheidsbescherming Bewaken van de publieke gezondheid bij rampen en crises Toezicht houden.

Deze taken van GGD Haaglanden staan als pijlers in de begroting, aangevuld met een vijfde integrale pijler: brede Public Health. De pijlers vormen de leidraad van deze begroting. De context van publieke gezondheid in Haaglanden GGD Haaglanden werkt voor meer dan 1,1 miljoen inwoners in een gebied van ruim 450 km². Negen gemeenten, variërend van grote stad (en bijbehorende grote stadsproblematiek), 100.000plus steden met een grote bevolkingsdichtheid, tot landelijke dorpskernen in een agrarisch gebied. Een regio met een hoge bevolkingsdichtheid, grote gezondheidsverschillen, agrarische activiteiten (waaronder glastuinbouw), (zware) industrie, dienstverlening en toerisme. Met de regeringszetel, het Koninklijk Huis en de ambassades binnen haar grenzen en (daarmee) een sterke nationale en internationale functie. Met intensieve verkeersstromen, met transport van grote aantallen personen en goederen, over het spoor en over de vele drukke (snel)wegen. De verwachting is dat de bevolking de komende jaren verder groeit, wat bijvoorbeeld leidt tot verdichting van de gebouwde omgeving. De bevolkingsgroei gaat samen met een veranderende samenstelling van de bevolking – naast vergrijzing is er specifiek in onze regio een toename in het aantal nationaliteiten. De vluchtelingenstroom vanwege de oorlog in Oekraïne draagt hieraan bij.

Ter illustratie: in 2005 telde Den Haag 17 verschillende nationaliteiten (van minimaal 500 personen); in 2021 zijn dat er 180. De verwachting is dat deze trend verder doorzet. Een veranderende samenstelling van de bevolking heeft invloed op het voorkomen van aandoeningen en ziekten. Zo komen bepaalde aandoeningen en ziekten vaker voor op hogere leeftijd of bij groepen met een specifieke herkomst. Het is van belang dat hier rekening mee te houden bij het vormgeven van toekomstig gezondheidsbeleid – zowel voor de directe zorgvraag als afgeleide gevolgen zoals de druk op mantelzorg en behoefte aan meer en specifieke voorzieningen in de wijk. In het sociale domein hebben gemeenten een grote rol in de ondersteuning van hun inwoners. Gemeenten en zorgverzekeraars zijn steeds meer op elkaar aangewezen om preventie, zorg en ondersteuning met elkaar te verbinden. In deze ontwikkeling staat GGD Haaglanden voor betrouwbare publieke gezondheid. Visie GGD 2030 Vanuit de wettelijke taken bewaakt, beschermt en bevordert GGD Haaglanden nu en in de toekomst de publieke gezondheid. GGD Haaglanden heeft vijf ambities onderscheiden in de Visie 2030, die in 2021 is vastgesteld door het Algemeen Bestuur (AB) van de GR.

Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 7

Vanuit de benoemde uitgangspunten (werken vanuit positieve gezondheid, werken met een integrale blik aan preventie) en de kernwaarden (toegewijd, deskundig, proactief, onafhankelijk) wordt invulling gegeven aan deze ambities. i. ii. iii. iv. v.

Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid Adviseur voor een gezonde leefomgeving Regionale partner acute problemen publieke gezondheid Veilig vangnet waar dat (nog) ontbreekt Deskundige, proactieve organisatie

De GGD is, ten tijde van het opstellen van deze begroting, bezig met de implementatie van deze visie. Eind 2021 zijn we gestart met het koppelen van de taken en de (speerpunten bij de) ambities. In de Voorjaarsbrief 2022 t.b.v. begroting 2023 is een eerste versie van deze koppeling weergegeven in een tabel. Voor deze begroting is nog eens kritisch naar deze tabel gekeken. We constateren dat er enkele wijzigingen zijn en dat deze tabel een levende interpretatie is van de gewenste beweging die de visie op gang heeft gebracht (en brengt) in de wijze waarop taken worden uitgevoerd. Onderstaand is de actuele versie van de tabel opgenomen.

Organiseren

Samenwerken

Am bitie 4 : e e n v e ilig v a n gn e t bie de n w a a r da t n og on tbr e e k t

Signaleren

Uitvoeren van maatregelen

Snel en multidisc. adviseren

Am bitie 3 : r e gion a a l pa r tn e r bij a cu te pr oble m e n in de ge zon dh e idszor g

Voorkomen en voorbereiden

Klimaat adaptatie agenderen

Deskundig adviseren

Slim benutten (digitale) tools

Regie voeren

Am bitie 2 : a dv ise u r v oor e e n ge zon de le e fom ge v in g

Sparren over de leefomgeving

Ta a k

Regionaal duiden en adviseren

Am bitie 1 : v oor v e ch te r ge lij k e k a n se n op e e n goe de ge zon dh e id

Epidemiologie Gezondheidsbevordering Beleidsadvisering Preventieve ouderengezondheidszorg Regeling onverzekerden Algemene Infectieziektebestrijding Tuberculosebestrijding Bevordering Seksuele Gezondheid Medische Milieukunde Technische Hygiënezorg Inzet rond (en voorbereiding op) incidenten, rampen en crises Toezicht op de kinderopvang Inspectie tatoeages & piercings Directeur Publieke Gezondheid GGD: Zorginstelling Publieksinformatie Reizigersadvies en – vaccinaties Hygiëne inspectie seksinrichtingen Lijkschouw

Deel 1 Beleidsbegroting

Taak niet direct te koppelen aan een ambitie

pagina 8

In deze begroting zetten we een volgende stap en geven we per taak kort aan wat deze bijdraagt aan de Visie 2030, uitgezonderd de ambitie ‘deskundige, proactieve organisatie’ die gaat over het soort organisatie dat de GGD wil zijn. In 2022 vindt een verdere concretisering van de visie plaats en denken we uit hoe we dit in de begroting vertalen. Uitdagingen op het gebied van de publieke gezondheid in de regio Haaglanden – Corona en gezondheidsgevolgen Sinds het voorjaar 2020 heeft de wereld, Nederland en dus ook Haaglanden te maken met het coronavirus en speelt de GGD een grote rol bij de bestrijding hiervan. Bij opstelling van deze begroting is nog niet helemaal duidelijk op welke wijze corona onder ons zal blijven en wat dit zal betekenen voor de werkzaamheden van de GGD. Op dit moment is het meest waarschijnlijke scenario dat de GGD een rol blijft spelen in het beschermen van de inwoners tegen deze infectieziekte. Hierbij denken we aan vaccineren, bron- en contactonderzoek en mogelijk ook het testen. De afgelopen jaren heeft deze invulling telkens plaatsgevonden via het programma Corona en konden de kosten hiervoor gedeclareerd worden bij het rijk. Daarnaast weten we dat de coronamaatregelen en corona behoorlijke effecten op onze gezondheid hebben (en hebben gehad). Niet alleen op het gebied van chronische (long) COVID, maar ook op het gebied van mentale gezondheid.

De GGD doet vanuit verschillende taken binnen de GR (denk aan beleidsadvisering, gezondheidsbevordering, epidemiologie en leefomgeving) die nodig zijn om samen met gemeenten en ketenpartners gezondheidsproblemen die ontstaan (zijn) door de coronapandemie te beperken. De GGD verwacht dat langdurige inzet nodig is om kwetsbare groepen zoals ouderen, jongeren en mensen met een lage sociaaleconomische status te bereiken en om bij deze groepen impact te hebben. Hierover heeft GGD Haaglanden in 2021 beleidsadvies gegeven middels de Kernboodschappen Corona. Op basis daarvan heeft GGD Haaglanden, vanuit de Rijksmiddelen uit het steunpakket sociaal en mentaal, welzijn en leefstijl sinds de zomer van 2021 extra ingezet op epidemiologie en gezondheidsbevordering. Voor 2023 is dezelfde intentie uitgesproken. In deze begroting is ervan uitgegaan dat deze inzet verlengd wordt. Uitdagingen op het gebied van de publieke gezondheid in de regio Haaglanden – Ontwikkelingen publieke gezondheid Op het gebied van de publieke gezondheid zijn momenteel diverse ontwikkelingen gaande. Deze ontwikkelingen zijn divers, maar hangen nauw met elkaar samen.

Toekomstig preventiebeleid Zo heeft het vorig kabinet (staatssecretaris Blokhuis), mede in reactie op de notitie ‘Versterking van de publieke gezondheid’ van het Verwey-Jonker Instituut, een kamerbrief uitgebracht met bouwstenen voor een fundament onder het toekomstig preventiebeleid. Het is aan het huidig kabinet om op basis van de geschetste bouwstenen besluiten te nemen over een verdergaande inzet op preventie en gezondheidsbevordering en de daarvoor benodigde financiering. Naar verwachting zal dit kabinet ook meer nadruk leggen op het snijvlak van preventie en zorg. Hierin zal het belang van goede samenwerking tussen het publiek domein en zorgverzekeraars naar voren komen. Onze landelijke vereniging GGD GHOR Nederland heeft bij het kabinet gepleit voor intensivering in de publieke gezondheidszorg. Landelijke nota gezondheidsbeleid Daarnaast heeft het ministerie van VWS in 2020 de ‘Landelijke nota gezondheidsbeleid 2020-2024’ gepubliceerd. De onderwerpen uit deze nota vormen een basis voor beleid rondom publieke gezondheid. Het AB heeft aan deze nota in juli 2021 een verdiepende sessie gewijd. Aanbevelingen uit deze sessie geven een goede aanzet voor meer inhoudelijke besprekingen in het AB. Het onderwerp luchtkwaliteit heeft het AB in de sessie in juli 2021 als regionaal thema geïdentificeerd.

Herijking infectieziektebestrijding De afname van de vaccinatiebereidheid is een zorgelijke landelijke ontwikkeling. Als GGD hebben wij niet voor alle doelgroepen een leidende rol in de uitvoering van vaccinaties, maar zijn wij wel het regionale expertisecentrum op het gebied van vaccinaties. Om de vaccinatiebereidheid voor COVID-19, alsook voor het Rijksvaccinatieprogramma en vaccinaties voor risicogroepen of beroepsgroepen te vergroten, is het belangrijk om in de komende jaren met een duidelijke visie te komen op de rol van de GGD als expertisecentrum. De GGD is bovendien goed in staat om desgewenst snel en flexibel een rol in de uitvoering op zich te nemen.

Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 9

COVID-19 heeft nogmaals benadrukt hoe belangrijk het bereiken van specifieke doelgroepen is voor de preventie en bestrijding van infectieziekten. De hierin geleerde lessen, waaronder de wijkgerichte aanpak, neemt de GGD mee in toekomstige trajecten. Herziening forensische geneeskunde Forensische geneeskunde is een belangrijke en groeiende taak van de GGD. Het kabinet heeft het standpunt dat de taken Lijkschouw en Forensisch Medisch Expertise (FME) onder regie van de GGD thuishoren. Vooruitlopend op structurele financiering is landelijk 2,3 miljoen euro ter beschikking gesteld ter versterking van de forensische geneeskunde. Tegelijkertijd speelt er in het hele land een zeer groot tekort aan forensische artsen. Tegen die achtergrond is in 2021 een project gestart om de samenwerking tussen GGD Haaglanden en GGD Hollands Midden te intensiveren en organisatorisch zaken te vervlechten, zoals een uniforme werkwijze en ondersteuning. Ook hebben beide GGD-en de implementatie van de nieuwe taak Forensisch Medische Expertise voor Kinderen (FMEK) gezamenlijk opgepakt. Deze samenwerking is een belangrijke stap om de forensische geneeskunde op voldoende niveau gelijk aan de politieregio te organiseren. Flexibel Toezicht Kinderopvang (TOKIN) Een goede kwaliteit van de kinderopvang, door kinderopvangorganisaties en gastouders, is van groot belang.

Onafhankelijk toezicht hierop is noodzakelijk, zodat tijdig actie kan worden genomen indien niet aan de kwaliteitseisen wordt voldaan. De GGD werkt sinds de invoering van risicogestuurd toezicht (2012) met jaarlijkse inspecties met beoordelingen van verplicht te toetsen voorwaarden. Deze vaste inspectie-set maakt dat een voorspelbare focus is ontstaan zonder voldoende ruimte voor maatwerk. In 2017 hebben vier GGD’en daarom een pilot georganiseerd waarbij alleen beoordeling van de Verklaringen Omtrent Gedrag (VOG) en Voorschoolse Educatie (VE) verplicht was en het toezicht verder maatwerk. Bij de evaluatie bleek dat blinde vlekken op kwaliteitseisen bloot kwamen te liggen en dat zowel houders als toezichthouders enthousiast waren over risicogestuurd toezicht. In de zomer van 2021 hebben het ministerie van SZW, VNG Naleving en GGD GHOR Nederland besloten om flexibilisering van het toezicht na te streven. In 2023 dient GGD Haaglanden het toezicht minder volgens vaste voorwaarden (die voorspelbaar zijn) maar meer volgens flexibele normen te hebben ingericht. Dit bouwt voort op een pilot die in 2022 plaatsvindt en op een afwegingskader dat we samen met gemeenten vaststellen. Areaaluitbreiding In het AB van 11 februari 2022 is ingestemd om vanaf 2023 de begroting jaarlijks aan te passen op basis van de wijziging van het aantal inwoners in een jaar.

Voor de begroting 2023 betreft het de verandering van het aantal inwoners in de periode 1 januari 2021 tot 1 januari 2022. Voor de regio Haaglanden is bepaald in hoeverre er een stijging dan wel daling van het aantal inwoners in genoemde periode heeft plaatsgevonden. Dit aantal wordt, met een wegingsfactor van 75%, vermenigvuldigd met de inwonerbijdrage voor het basispakket. De middelen die zo beschikbaar komen voor de GGD, zijn bedoeld om werkzaamheden die in omvang zijn toegenomen, zonder dat deze werkzaamheden zijn veranderd, te kunnen blijven uitvoeren.

Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 10

Pijler 1: Monitoren, signaleren, adviseren 1.2.1 Epidemiologie Wat willen we bereiken? Het verstrekken van gemeentelijk gezondheidsinzicht, zodat gemeenten een adequate weergave hebben van de gezondheidssituatie van de bevolking. Hiernaast het leveren van epidemiologische adviezen aan gemeenten en lokale of regionale (zorg)instellingen.

Wat gaan we daarvoor doen? We onderscheiden hierbij drie onderdelen: 1. Gemeentelijk gezondheidsinzicht: • Beschikbaar stellen van een algemeen gezondheidsinzicht op gemeentelijk niveau via de digitale Gezondheidsgids en meer specifiek inzicht in de gezondheid van risicogroepen op basis van gezondheidsmonitors en indien wenselijk (en binnen huidige capaciteit) onderzoek van actuele signalen op het gebied van publieke gezondheid. • Gemeenten faciliteren bij verdere verspreiding van het inzicht in de publieke gezondheid aan partners binnen gemeentelijk netwerk. • De GGD voert onderzoeken uit waarmee deze in haar adviesrol maatwerk levert voor de regionale en lokale situatie. Drie grote onderzoeken starten in 20231: (1) de Gezondheidsmonitor Jeugd 2023 (2) het corona-impactonderzoek Jongvolwassenen 2024 (3) het corona-impactonderzoek Volwassenen & Ouderen 2024 • Daarnaast vervolgt de GGD in 2023 het werk (analyse en/of rapportage) voor het coronaimpactonderzoek Jongvolwassenen 2022 (16-25 jaar), het corona-impactonderzoek naar Volwassenen en Ouderen 2022 en het Kindonderzoek. Hiermee en door samen te werken met diverse onderzoekspartners kijken we op hoofdlijnen naar de impact van corona op de gezondheid en leefstijl in de regio. 2.

Epidemiologische adviezen: • Advisering/consultatie/reactie op signalen op basis van het algemene inzicht in de publieke gezondheid (verdieping valt buiten deze begroting). De GGD stelt minimaal 20 gemeentelijke adviezen en 20 adviezen voor samenwerkingspartners op. • Op aanvraag duiden van signalen op het gebied van publieke gezondheid, ondersteunen bij het beantwoorden van raadsvragen en toetsen van of elders uitgevoerd onderzoek. • Verspreiding van verkregen gezondheidsinzicht door het verzorgen van 10 publicaties, 10 presentaties en 4 Epidemiologische Bulletins. • Informatieverstrekking over gezondheid naar aanleiding van vragen vanuit de media. 3. Inzet ten behoeve van (de gezondheidsgevolgen van) corona • Nadere analyses en rapportages op basis van het eerdergenoemde corona-impactonderzoek op regionaal en gemeenteniveau. Hierbij denken we onder andere aan informatie over de effecten van de coronapandemie op verschillende leefstijlfactoren en de ervaren lichamelijke en mentale gezondheid, welbevinden en leefomstandigheden. • Hierbij zoeken we de samenwerking met verschillende onderzoekspartners. Op basis van het corona-impactonderzoek geven we onze adviesrol vorm voor de regionale en lokale situatie. Wat zetten we daarbij in? Begrote lasten Taak Epidemiologie € 990.000

ZonMw, propositie GOR, financiert deze, met in aanvulling structurele middelen uit de GR (van Epi) en incidentele middelen (conform scenario Midden). 1

Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 11

Wat draagt deze taak bij aan de Visie 2030? De taken van de afdeling Epidemiologie dragen vooral bij aan de ambitie ‘Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid’. Op basis van de gezondheidsinzichten en epidemiologische adviezen kunnen gemeenten gerichter gezondheidsbeleid voeren om gezondheidsverschillen in de bevolking terug te dringen. In mindere mate wordt bijgedragen aan de ambities ‘Adviseur voor een gezonde leefomgeving’ en ‘Regionale partner acute problemen publieke gezondheid’.

1.2.2

Gezondheidsbevordering

Wat willen we bereiken? Het versterken van lokaal gezondheidsbeleid op gemeentelijk niveau door het adviseren over en het coördineren van preventieve activiteiten en door het versterken van de preventiestructuur. Wat gaan we daarvoor doen? • Met gemeenten bepalen op welke inhoudelijke thema’s en activiteiten in 2023 we inzetten om zo het lokaal gezondheidsbeleid te versterken (maatwerk per gemeente). Dit doen we aan de hand van onder andere de Gezondheidsgids, kernboodschappen voor beleid en de coronakernboodschappen. Voorbeelden zijn inzet op jongeren op gezond gewicht (JOGG), roken-, alcohol- en drugspreventie, bevorderen gezonde seksualiteit, inzet vanuit GIDS (Gezond in de Stad) en op vitaal ouder worden. • Inbrengen van kennis op het gebied van gezondheidsvaardigheden en digitale inclusie in de gemaakte lokale keuzes. • Collectieve preventietaken koppelen aan individuele preventie, zorg, welzijn, andere beleidssectoren (bijvoorbeeld Sport, Onderwijs, Jeugd, Wmo) en eerstelijnszorg in afstemming met gemeentelijke (beleids-)afdelingen. • Verzorgen van kennis- en deskundigheidsbevordering op het terrein van (collectieve) preventie binnen gemeenten en bij partners. Actief participeren in minimaal in 2 à 3 netwerken per gemeente. • Werken aan collectieve publiekscampagnes als Stoptober, IkPas en Rookvrije Generatie.

• Het duurzaam verenigen en binden van partijen om structureel te werken aan preventie. Denk hierbij aan het proces van co-creatie, community-up werken, het betrekken van de doelgroep en het aansluiten op bewonersinitiatieven of het gesprek daarover aangaan. Insteek daarbij is dat mensen hun gezondheidspotentieel kunnen benutten, dat gezonde keuzes toegankelijker en makkelijker worden. Het gaat hierbij ook om het aansluiten bij bestaande partnerschappen, platformen (zoals Gezond en Gelukkig Den Haag, Zoetermeer 2025, Preventiecoalitie Zoetermeer, Alliantie Den Haag Zuidwest, Versterkingsprogramma Leidschendam Noord). • Inzet ten behoeve van de gezondheidsgevolgen van corona a. Actief bijhouden van landelijke ontwikkelingen en deze vertalen naar de regio Haaglanden en de gemeenten met gerichte advisering. b. Aanjagen van gemeenten en externe partijen om gezondheidsgevolgen met gerichte acties het hoofd te bieden. c. Uitvoeren van specifieke activiteiten. Uitvoering vindt plaats op basis van prioritering, volgend uit de gesprekken over de kernboodschappen Corona met de gemeenten. Hierbij sluiten we zoveel mogelijk aan op bestaande programma’s en effectieve interventies waarbij we deze gericht intensiveren, zoals Jongeren op Gezond Gewicht (JOGG), Gezonde school en Huiselijk geweld.

Hierbij stuurt de GGD erop dat het overgrote deel van de uitvoering komt te liggen bij het lokale veld en de lokale (keten)partners binnen de gemeenten. Wat zetten we daarbij in? Begrote lasten Taak Gezondheidsbevordering € 1.056.000 Wat draagt deze taak bij aan de Visie 2030? De taken en activiteiten van Gezondheidsbevordering dragen vooral bij aan de ambities ‘Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid’ en ‘Adviseur voor een gezonde leefomgeving’. We slaan een brug tussen beleid en praktijk en zijn soms zelf actief in de uitvoering. Daarin willen wij zoveel mogelijk proactief en ondersteunend zijn, met bijzondere aandacht voor kwetsbare groepen, samen met maatschappelijke partners in de regio en gemeenten. Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 12

1.2.3 Beleidsadvisering Wat willen we bereiken? Het op strategisch niveau adviseren en ondersteunen van gemeenten, het AB, de organisatie GGD Haaglanden en ketenpartners in de regio Haaglanden bij het ontwikkelen van doelmatige en doeltreffende beleidskaders voor (lokaal/regionaal) volksgezondheidsbeleid. Het realiseren van de ambities uit de Visie 2030 GGD Haaglanden. Wat gaan we daarvoor doen? • Gevraagd en ongevraagd adviseren van het AB, directie, managementteam en onderdelen van de GGD op het gebied van volksgezondheid. Hierbij zijn we alert op ontwikkelingen in de samenleving en handelt proactief. • Ondersteunen en adviseren van gemeenten bij het opstellen van nieuwe lokale nota's, akkoorden en programma's op het gebied van volksgezondheid onder andere naar aanleiding van de nieuwe collegeakkoorden. • Coördineren van regionale samenwerking zoals we die met de regionale Kernboodschap Luchtkwaliteit willen realiseren. Mede in dit kader deelnemen aan landelijke-, regionale en gemeentelijke netwerken op het gebied van luchtkwaliteit. • De Visie 2030 actief uitdragen binnen de GGD, gemeenten en ketenpartners. • Op basis van bestuurlijke doelstellingen (zoals de nieuwe collegeakkoorden en lokale nota's) en signalen uit de negen gemeenten met betrekking tot volksgezondheid, (samenwerkings-) partners samenbrengen en hierover adviseren.

Wat zetten we daarbij in? Begrote lasten Taak Beleidsadvisering € 710.000 Wat draagt deze taak bij aan de Visie 2030? Deze taak draagt bij aan alle ambities door het realiseren en het samenbrengen van verschillende afdelingen, gemeenten en ketenpartners om onderwerpen vanuit integraliteit te benaderen. Ook dragen we de Visie 2030 en de ambities uit naar de andere afdelingen binnen de GGD, gemeenten en ketenpartners.

1.2.4 Preventieve ouderengezondheidszorg Wat willen we bereiken? Het versterken van het ouderengezondheidsbeleid op gemeentelijk niveau door de inzet van activiteiten die eraan bijdragen dat ouderen zo zelfredzaam mogelijk, met eigen regie en een goede kwaliteit van leven, kunnen deelnemen aan de samenleving. De regionale inzet van de GGD op het gebied van ouderengezondheidszorg (wettelijke taak vanuit de Wet publieke gezondheid) bestaat uit inzet vanuit andere regionale taken. Wat gaan we daarvoor doen? We participeren in het kader van ouderengezondheidsbeleid in netwerken rond gezondheid, welbevinden en vitaliteit (valpreventie, voeding, bewegen, eenzaamheid, sociale veiligheid). Daarin doen we volgende inzet: • Epidemiologisch onderzoek: leveren van inzicht in de gezondheidssituatie van ouderen in de regio Haaglanden op basis van epidemiologische analyses. • Gezondheidsbevordering: adviseren over het bevorderen van gezondheid en een gezonde leefstijl van ouderen, met thema’s als valpreventie, mondgezondheid, voeding, eenzaamheid, vitaliteit en dementie. Daarnaast versterken we de preventiestructuur. • Infectieziektebestrijding: voorkomen van introductie en (verdere) verspreiding van infectieziekten en, waar nodig, het bestrijden van infectieziekten onder ouderen en op plaatsen waar veel ouderen verblijven.

• Signalering en advisering: GGD Haaglanden ontvangt diverse signalen die input vormen voor advisering aan gemeenten op het gebied van ouderengezondheidszorg. Een voorbeeld hiervan zijn signalen over de kwaliteit van Wmo-voorzieningen.

Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 13

• •

1x per jaar brengen we het magazine ‘Vitaal ouder worden’ uit. Dit attendeert ouderen met informatieve artikelen over de relatie tussen preventie en gezondheid en wat zij zelf kunnen doen om vitaal oud te worden. Extra aandacht voor kwetsbare ouderen bij extreem weer zoals hitte.

Wat zetten we daarbij in? Begrote lasten Taak Preventieve Valt binnen inzet andere ouderengezondheidszorg taken Wat draagt deze taak bij aan de Visie 2030? De taken en activiteiten van Preventieve Ouderenzorg dragen vooral bij aan de ambities ‘Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid’ en ‘Adviseur voor een gezonde leefomgeving’. Wij willen vooral voor deze doelgroep de gezonde keus toegankelijk en makkelijk maken, waarbij ook de inrichting van de sociale en fysieke omgeving een rol speelt. Wij werken op dit terrein nauw samen met maatschappelijke partners in de regio en gemeenten.

1.2.5 Regeling Onverzekerden Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Het melden van onverzekerden om gemeenten in staat te stellen om vervolgacties te initiëren, zoals inschrijving, verzekering en waar nodig vervolgzorg. Dit gebeurt op basis van de ‘subsidieregeling medisch noodzakelijke zorg aan onverzekerden’, waarvoor zorgverleners elke zorgverrichting binnen 24 uur bij GGD GHOR Nederland melden. Product Verwerkte meldingen van geboden onverzekerde zorg door zorgverleners die in de regio geregistreerd staan Totaal verwerkte meldingen (inclusief bovenstaande)

Prognose 2023* 2.000 4.000

* Op basis van aantallen 2021.

Wat zetten we daarbij in? Begrote lasten Taak Regeling onverzekerden Valt binnen inzet andere taken Wat draagt deze taak bij aan de Visie 2030? De onverzekerdenregeling sluit aan bij de ambitie ‘Veilig vangnet waar dat (nog) ontbreekt’. GGD Haaglanden fungeert hierbij als doorgeefluik van de betreffende melding naar de gemeente waar onverzekerde patiënten wonen, zodat gemeenten een ingang hebben om met achterliggende problematiek aan de slag te kunnen gaan. Tevens draagt deze taak bij aan de ambitie ‘Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid’, doordat de GGD het proces na het verkrijgen van de melding monitort en gemeenten adviseert hoe zij de eventuele zorg kunnen inregelen.

Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 14

Pijler 2: Uitvoerende taken gezondheidsbescherming 1.2.6 Infectieziektebestrijding Wat willen we bereiken? Het vroegtijdig opsporen, behandelen en beschermen tegen infectieziekten, het voorkómen van verdere verspreiding van infectieziekten en het vergroten van de kennis om de kans op infectieziekten te verminderen (Wet publieke gezondheid, artikel 6.1). Wat gaan we daarvoor doen? • Continu registeren en monitoren van meldingsplichtige infectieziekten, uitvoeren van bron- en contactopsporing en maatregelen nemen om de verspreiding van infectieziekten tegen te gaan. We zorgen periodiek voor bestuurlijke rapportages. • Voorlichten van burgers en professionals en communiceren van maatregelen om de verspreiding van infectieziekten te beperken (inclusief het organiseren van vaccinatiecampagnes). • Bestrijden van grote of ernstige uitbraken waarbij we de gemeente actief informeren over de afhandeling. Ook stemmen we eventuele communicatie richting burgers en andere betrokkenen af. • Uitvoeren van onderzoek dat gekoppeld is aan de directe preventie en bestrijding van infectieziekten. • Uitvoeren van activiteiten die volgen uit actuele ontwikkelingen, zoals zoönosen (van dier op mens overdraagbare aandoeningen) en de internationale toename van ernstige infectieziekten (bijvoorbeeld COVID-19, Lassakoorts en Ebola).

De GGD heeft met de infectieziektebestrijding een duidelijke publieksfunctie. Het algemeen publiek, instellingen en ketenpartners weten de GGD steeds beter te vinden. Dit is terug te zien in de forse stijging van het aantal publieksvragen (telefonisch of per mail). De vragen gaan over tal van infectieziekten of onderwerpen gerelateerd eraan, zoals mazelen, coronavirus, vaccinaties en besmettingsaccidenten. Net als in voorgaande jaren zal de GGD ook in 2023 hiertoe uitgerust zijn. Daarnaast bekijken we hoe de gehele coronabestrijding te integreren in de algemene infectieziektebestrijding. Een belangrijk onderwerp is het project ‘Versterking professionele bezetting infectieziektebestrijding’, dat loopt vanaf Q3 2021 tot en met Q2 2023, in opdracht van de Raad van Directeuren Publieke Gezondheid. Dit project is erop gericht een impuls te geven aan de kwalitatieve en kwantitatieve versterking van infectieziektebestrijding bij de GGD’en in reguliere, niet-pandemische tijden. De consequenties van dit project zijn ten tijde van het opstellen van deze begroting nog niet duidelijk. Product Meldingsplichtige infectieziekten

Prognose 2023* 800

Niet-meldingsplichtige casuïstiek, situaties en inlichtingen Meldingen van zorginstellingen (art. 26 Wpg)

2.900 300

* In bovenstaande is uitgegaan dat coronabestrijding onderdeel is van de algemene infectieziektebestrijding. Het is nog onduidelijk hoe dit in 2023 precies effect zal hebben op deze taak, maar naar verwachting blijft nog inspanning verwacht, die nog niet is verwerkt in de kwantitatieve prognose 2023.

Wat zetten we daarbij in? Taak Algemene infectieziektebestrijding

Begrote lasten € 1.772.000

Wat draagt deze taak bij aan de Visie 2030? Het uitvoeren van de taken die behoren bij infectieziektebestrijding hebben met name een bijdrage aan de ambitie ‘Voorvechter van gelijke kansen op een goede gezondheid’. Het is één van de belangrijkste taken om infectieziekten regionaal te duiden en de regie te voeren bij het vroegtijdig opsporen van infectieziekten.

Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 15

Daarnaast zijn er uitbraken van infectieziekten die kunnen lijden tot acute problemen voor de publieke gezondheid wat aansluit bij de ambitie ‘Regionale partner acute problemen publieke gezondheid’. Infectieziektebestrijding heeft een regionale rol om snel en multidisciplinair te adviseren en maatregelen uit te voeren. Deze taak voeren we de komende periode nog uit ten aanzien van de coronapandemie en pakken we ook bij nieuwe uitbraken weer op.

1.2.7 Tuberculosebestrijding Wat willen we bereiken? Het leveren van snelle, tijdige, kwalitatieve en efficiënte tuberculosebestrijding, conform de wettelijke uitgangspunten van de Wet publieke gezondheid aan alle inwoners in de regio Haaglanden via het Regionale Expertise Centrum Tuberculosebestrijding Zuid-Holland (REC TBC ZH). REC TBC ZH betreft een samenwerkingsverband op het gebied van tuberculosebestrijding tussen de vier GGD’en in Zuid-Holland. Wat gaan we daarvoor doen? • Proactieve signalering • Bron- en contactopsporing • Screenen van risicogroepen en onderzoek (inclusief beoordelen röntgenfoto's) • Diagnostiek, behandeling en begeleiding van TBC-patiënten • Surveillance • Afhandelen outbreakmanagement • Voorlichting geven aan doelgroepen/ risicogroepen, gemeenten en partners • Opleiden van nieuwe tbc-professionals, AIO's, DIP'ers, stagiairs, etc. • 24/7 bereikbaarheid (inclusief online bereikbaarheid) voor diverse meldingen of vragen over TBC Product Aantal (nieuwe) gediagnosticeerde TBC-patiënten LTBI-patiënten Aantallen verrichtingen (foto’s, Mantoux-, BCG-, IGRA-screeningen) Totaal aantal cliëntcontacten

Prognose 2023* 85 85 8.000 10.500

* Prognose op basis van realisatie 2021.

Wat zetten we daarbij in? Begrote lasten Taak Tuberculosebestrijding € 1.413.000 Wat draagt deze taak bij aan de Visie 2030? De GGD voert de tuberculosebestrijding uit dicht bij de burger en draagt daarmee bij aan de ambitie ‘Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid’. Om te voorkomen dat tuberculosepatiënten de ziekte verspreiden, voeren we screeningen en contactonderzoek uit. In lijn met de ambitie ‘Veilig vangnet waar dat (nog) ontbreekt’ en de ambitie ‘Regionale partner acute problemen publieke gezondheid’ houden we ons tevens bezig met monitoren, signaleren, adviseren, netwerken en houden we toezicht op (mogelijke) tbc-patiënten om de overdracht van tuberculose zo veel mogelijk terug te dringen. Vanuit diezelfde ambitie behandelen we patiënten (voornamelijk risicogroepen) en mensen met een latente tuberculose-infectie, adviseren we de huisartsen en andere behandelaren binnen onze regio over de behandeling en begeleiden we alle tuberculosepatiënten gedurende de behandeling om therapietrouw te bevorderen (waaronder ook onverzekerden en illegalen).

1.2.8 Bevordering seksuele gezondheid Wat willen we bereiken? Het bevorderen van de seksuele gezondheid evenals het bevorderen van een seksueel gezond leven van de inwoners van de regio Haaglanden met aandacht voor inwoners en/of groepen burgers die extra gezondheidsrisico’s lopen met betrekking tot de seksuele gezondheid door psychosociale context, beperkte gezondheidsvaardigheden of economische status. Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 16

Daartoe willen we: • Inzicht hebben in de seksuele gezondheid van de bevolking; surveillance taak Centrum Seksuele Gezondheid (CSG). • Informatie geven over seksuele gezondheid. Deze informatie is laagdrempelig beschikbaar. • Zorgen dat de inwoners van de regio toegang hebben tot seksuele en relationele vorming. • Bieden van goede hulpverlening op het gebied van seksuele gezondheid. • Bijdragen aan het bestrijden van seksueel overdraagbare aandoeningen. • Bijdragen aan het voorkomen van ongewenste (tiener-)zwangerschappen en bestrijden van seksueel geweld. Wat gaan we daarvoor doen? • We voeren de landelijke regeling "Aanvullende Seksuele Gezondheid" (ASG) uit. • We voeren het Rijksvaccinatieprogramma Hepatitis B voor risicogroepen uit. • We voeren de landelijke Pre Expositie Profylaxe (PrEP) regeling uit. Bijbehorende activiteiten zijn: • Coördineren van activiteiten op het gebied van seksuele gezondheid (SG) ten behoeve van een eenduidig landelijk aanbod op het gebied van seksuele gezondheid. • Uitvoeren van consulten over onder andere soa’s, anticonceptie en seksueel geweld. • Vroegtijdige opsporing en behandeling van soa’s bij personen uit landelijk vastgestelde risicogroepen. Het in dit kader verlenen van kwalitatief hoogwaardige soa-zorg en het signaleren van trends in het voorkomen van soa’s inclusief partnermanagement.

• Het met preventieactiviteiten bestrijden van soa’s en hiv en zorgdragen voor gezonde seksualiteit voor specifieke doelgroepen, zoals voor jongeren tot en met 25 jaar de Sensespreekuren en voorlichtingsactiviteiten bij evenementen gericht op de doelgroepen van het CSG. • Voorkomen van infectie met en verspreiding van hepatitis B als soa bij risicogroepen door middel van vaccinatie. • In samenwerking met ketenpartners realiseren van outreach-vaccinatiemogelijkheden. • PrEP indiceren en verstrekken aan personen die een hoog risico lopen op hiv.

Product ASG-regeling: • Aantal uitgevoerde (declarabele) consulten • Groepsvoorlichtingen bevordering SG • Participatie bij evenementen bevordering SG Aantal verstrekte eerste vaccinaties Hepatitis B (EAP) Aantal cliënten gemiddeld in zorg PrEP-regeling

Prognose 2023 11.500 70 5 250 641

Wat zetten we daarbij in? Begrote lasten Taak Bevordering seksuele gezondheid

€ 2.903.000

Wat draagt deze taak bij aan de Visie 2030? De taken van het CSG dragen met name bij aan de ambities ‘Voorvechter van gelijke kansen op een goede gezondheid’ en ‘Veilig vangnet waar dat (nog) ontbreekt’. Laagdrempelige toegang tot voorlichting, advies, zorg en bescherming voor mensen met extra gezondheidsrisico's is essentieel maar ten aanzien van seksuele gezondheid nog steeds onvoldoende een realiteit in de praktijk. Wij verwachten dat de gezondheidsverschillen onder de inwoners van Haaglanden alleen maar groter worden, ook als het gaat om seksuele gezondheid, en daarmee de risico’s op soa’ s en hiv, ongewenste zwangerschap en seksueel geweld.

Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 17

1.2.9 Medische milieukunde Wat willen we bereiken? In een drukker wordende wereld neemt het belang van gezondheid in de leefomgeving steeds toe. Opgaven als verstedelijking, duurzaamheid en klimaatadaptatie, maar ook de toename van overgewicht en eenzaamheid, vragen om investering in een groene en gezonde omgeving. De GGD streeft dan ook naar het bereiken van een gezonde leefomgeving en het verlagen van de ziektelast als gevolg van milieufactoren. Het analyseren van en adviseren over alle facetten van de fysieke leefomgeving: biologische-, fysische- en chemische milieufactoren in water, bodem en lucht, zowel binnen- als buitenhuis. Er komen onderwerpen aan de orde als geluidhinder, luchtkwaliteit, asbest, elektromagnetische velden, koolmonoxide, vocht en schimmel in het binnenmilieu en diffuse bodemverontreiniging. Het adviseren over de inrichting van de fysieke leefomgeving, mede ingegeven door de Omgevingswet. Bij voorkeur komt hierbij gezondheid in een vroeg stadium aan de orde in (omgevings-)beleid, bij gebiedsontwikkelingen en bij andere opgaven in de fysieke omgeving. Wat gaan we daarvoor doen? De taak medische milieukunde omvat de volgende activiteiten: • Behandelen van meldingen van burgers, instellingen en gemeenten. • (Beleids)advies geven (gevraagd en ongevraagd) aan gemeenten, de omgevingsdienst en instellingen.

• Adviseren en nazorg bieden bij calamiteiten en incidenten. • Signaleren van ongewenste situaties en zo nodig (initiëren en) verrichten van onderzoek. • Gezondheidskundig advies geven over gevaarlijke stoffen (GAGS) bij calamiteiten of incidenten. Aanjager binnen de GGD voor de ambitie “Adviseur gezonde leefomgeving” uit de Visie 2030. Adviezen van GGD Haaglanden over gezondheid in plannen voor de fysieke leefomgeving zijn tot nu toe vaak ad hoc en reactief. Nu hebben alle gemeenten vanuit het fysieke domein echter nadrukkelijk de GGD op het oog om te adviseren over gezondheidsaspecten in de integrale afwegingen bij bestuurlijke beslissingen over de fysieke omgeving. Om dit waar te kunnen maken hanteert de GGD voor de komende jaren een groeimodel. Hiermee kan de GGD op termijn de rol als volwaardig adviseur gezonde leefomgeving invullen door bij te dragen aan: 1. Visievorming: bijvoorbeeld omgevingsvisies en de doorontwikkeling daarvan. 2. Beleidsvorming: (omgevings-)programma’s met inhoudelijke thema’s en/of gebiedsgericht en integraal. 3. Regels en concrete uitwerkingen van beleid: bijvoorbeeld in omgevingsplannen (juridische regels, beoordelingscriteria, richtlijnen, etc.). 4. Initiatieven, omgevingsvergunningen: advisering over vergunningaanvragen. 5. Gebiedsontwikkeling (woningbouw, infrastructuur), inclusief beoordeling van milieueffectrapportages. 6.

Analyse van data ten behoeve van een regionaal beeld van gezondheidsrisico’s. 7. Verkenning en concretisering van de mogelijkheden om de leefomgeving in te zetten voor een gezonde leefstijl (denk aan voedselomgeving) en het terugdringen van gezondheidsachterstanden. In 2023 legt de GGD de basis van dit groeimodel. Op het gebied van gezonde leefomgeving werkt de GGD dan voornamelijk reactief, dat wil zeggen: adviseren, respectievelijk meedoen op verzoek, rekening houdend met de intensivering door autonome groei. De GGD onderhoudt het bestaande netwerk. De GGD maakt scherpe inhoudelijke keuzes en prioriteert hierbij de thema’s luchtkwaliteit, klimaat en gezondheid in planvorming. Qua producten en dienstverlening zal de GGD: • op beperkte schaal meedoen in de implementatie van de Omgevingswet (voorbeelden: aansluiten bij regionale samenwerking, bijdragen aan Omgevingsprogramma's Zoetermeer, bijdragen aan Omgevingsvisie Den Haag, aansluiten op het Digitaal Stelsel Omgevingswet, adviseren over omgevingsplannen) • op enkele cruciale plekken aanschuiven en adviseren over beleids- en gebiedsontwikkelingen (voorbeelden: Havenkwartier Rijswijk, Schieoevers-Noord Delft, Den Haag Zuid-West).

Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 18

Optie: regionale inzet op het thema luchtkwaliteit In de themasessie van het Algemeen Bestuur (juli 2021) over de landelijke nota Volksgezondheidsbeleid is aangegeven dat er behoefte is om op het thema luchtkwaliteit gemeente overstijgend samen te werken. Vanuit de regisserende rol wil GGD Haaglanden aanjager zijn voor een gezondere lucht in de regio en samen met de gemeenten de aanpak van blootstelling aan luchtverontreiniging in de regio versterken met specifieke aandacht voor hoogrisicogroepen.

Product Advies aan burgers (n.a.v. melding)

Aantal 2023* 460

Advies bij incidenten (nazorg en GROP)

5

Advies van GAGS bij incidenten

25

Advies aan gemeenten: specifieke casus (melding)

25

Advies aan gemeenten: beleidsadvies

80

Advies aan gemeenten: RO-adviezen

120

Advies aan gemeenten: ondersteuning bij raadsvragen

20

Advies aan instellingen/instanties (n.a.v. meldingen en beleidsadvies)

50

* Prognose op basis van realisatie 2019, 2020 en 2021.

Wat zetten we daarbij in? Begrote lasten Taak Medische Milieukunde € 700.000* * Exclusief de kosten van 0,8 fte t.b.v. Leefomgeving en 0,5 fte t.b.v. Luchtkwaliteit; ten tijde van het opstellen van deze begroting is door de GGD nog niet bepaald hoe dit (binnen de GGD-begroting) ingevuld wordt. Deze uitwerking zal in de begrotingswijziging 2023 worden opgenomen.

Wat draagt deze taak bij aan de Visie 2030? Het reactieve deel van het werk binnen de taak medische milieukunde richt zich voor een groot deel op situaties waar sprake is van gezondheidsachterstanden door de kwaliteit van de leefomgeving (woning of directe woonomgeving). Ook in adviezen over omgevingsbeleid en plannen voor gebiedsontwikkeling besteden we extra aandacht aan het voorkomen van vermijdbare gezondheidsachterstanden. Dit is een bijdrage aan de ambitie ‘Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid’. Met de invulling van het groeimodel zet de GGD een stap voor de GGD-brede ambitie ‘Adviseur voor een gezonde leefomgeving’. Vanuit de taak medische milieukunde streven we daarbij naar een integrale benadering in de adviezen door samenwerking met gezondheidsbevordering, epidemiologie, infectieziektebestrijding en beleidsadvisering. Door de inzet bij incidenten (GAGS en nazorg) draagt de taak medische milieukunde bij aan de ambitie ‘Regionale partner acute problemen publieke gezondheid’.

1.2.10 Technische Hygiënezorg Wat willen we bereiken? Het bevorderen van een veilige en hygiënische omgeving in instellingen en voorzieningen. De focus ligt daarbij op risico-instellingen en de mogelijkheden op het gebied van bouw, inrichting en organisatie om de risico’s op verspreiding van micro-organismen te verkleinen. Wat gaan we daarvoor doen? • Behandelen van meldingen van burgers, instellingen en gemeenten. • Geven van voorlichting. • Signaleren van ongewenste situaties. • Adviseren (inclusief legionellapreventie) aan burgers, gemeenten en instellingen conform de richtlijnen van het Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid (LCHV). • Evenementenadvisering. • Infectiepreventie onder de aandacht brengen van de negen gemeenten aan de hand van een inventarisatie van aanwezige collectieve voorzieningen, een risicoprofiel per gemeente en een beleidsadvies op maat. • Waar nodig adviseren over infectiepreventie gericht op corona. Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 19

Product

Prognose 2023

THZ-meldingen

100

Legionella adviezen

40

Beleidsadviezen

15

Adviezen veiligheidsplannen evenementen (o.b.v. aanvraag GHOR)

55

Inspecties evenementen

30

Advisering AZC

2

Wat zetten we daarbij in? Taak Technische Hygiënezorg

Begrote lasten € 197.000

Wat draagt deze taak bij aan de Visie 2030? Deze taak draagt bij aan de ambities ‘Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid’, ‘Adviseur voor een gezonde leefomgeving’ en ‘Regionale partner acute problemen publieke gezondheid’. In al onze advisering hebben we oog voor de context en daarmee aandacht voor de mogelijkheid van gezondheidsachterstanden. De advisering rondom infectierisico en hygiëne is onderdeel van de advisering op gezonde leefomgeving. Bij verschillende van de typen advisering is sprake van, of bestaat een risico op, acute gezondheidsproblemen.

1.2.11 Reizigersadvisering en –vaccinatie Wat willen we bereiken? Het beschermen van individuele reizigers tegen infectieziekten en andere gezondheidsrisico's en het voorkomen van de introductie van importziekten. Hiernaast beschermt de GGD met vaccinatie andere dan reisgerelateerde risicogroepen, zoals beroepsgroepen en zwangere vrouwen. Wat gaan we daarvoor doen? • Geven van voorlichting aan algemeen publiek. • Vaccineren en immuniseren van reizigers, afgeven van recepten en verkopen reizigersproducten. • Geven van voorlichting aan reizigers over gezondheidsrisico’s op reis. • Vaccineren van onder andere beroepsgroepen en zwangere vrouwen. • Vaccineren op maat. Reizigersadvies en -vaccinatie zijn sterk gelieerd aan Infectieziektebestrijding. Reizigers die onbeschermd op reis gaan lopen risico op een (in Nederland zeldzame) infectieziekte. Daarnaast zorgt het uitvoeren van reizigersadvies en -vaccinactie ervoor dat de GGD-expertise en vaardigheden voor vaccinatiecampagnes behoudt en er voldoende personele capaciteit is voor outbreakmanagement. De exacte aantallen reizigersvaccinaties voor 2023 zijn ingewikkeld te prognosticeren. Het is de verwachting dat in 2023 het vaccineren weer toe gaat nemen.

De GGD wil zich, net als voor de coronacrisis, de komende jaren ontwikkelen tot expertisecentrum vaccinaties waarbij we het aanbod van vaccinaties zullen uitbreiden en waar we ook ketenpartners (zoals huisartsen) op dit gebied willen ondersteunen. Product

Prognose 2023

Aantal consulten

8.000

Aantal gegeven vaccinaties

10.000

Wat zetten we daarbij in? Begrote lasten Taak Reizigersadvies en vaccinatie Deel 1 Beleidsbegroting

€ 2.189.000

pagina 20

Wat draagt deze taak bij aan de Visie 2030? De kennis en ervaring die opgedaan is op het gebied van vaccineren draagt bij aan de ambities ‘Adviseur voor een gezonde leefomgeving’ en ‘Regionale partner acute problemen publieke gezondheid’. Door het opzetten van een vaccinatie expertisecentrum adviseren we burgers vanuit de kennis en ervaring die is opgebouwd in de afgelopen jaren en die we nog steeds verder uitbreiden door het uitwerken van bijzondere vaccinaties en beroepsvaccinaties.

Pijler 3: Bewaken van de publieke gezondheid bij rampen en crises 1.2.12 Inzet rond (en voorbereiding op) incidenten, rampen en crises Wat willen we bereiken? Het continueren en verder versterken van een gecoördineerde, efficiënte en effectieve inzet van de GGD in geval van crisis of een calamiteit om de dreiging of schadelijke gevolgen weg te nemen of te beperken en de continuïteit van de eigen organisatie te waarborgen. Wat gaan we daarvoor doen? • Het up-to-date houden en continu afstemmen van het crisisplan en onderliggende documenten met relevante ketenpartners. • Het adequaat trainen en oefenen van de crisisorganisatie en -processen. • Het faciliteren van de crisisorganisatie met telefonie/ICT, facilitaire en personele zaken. Dit vanuit de principes van 24/7/365-beschikbaarheid. • Het doorontwikkelen van de crisisorganisatie om voorbereid te zijn op nieuwe vormen van crises en rampen (zoals terrorisme). • Het versterken van samenwerking met de jeugdgezondheidszorg op het terrein van crises waar jeugdigen bij betrokken zijn. • Het versterken en intensiveren van de samenwerking met: o de gemeentelijke crisisorganisaties in Haaglanden o de crisisorganisaties van onze buur-GGD’en (vooral GGD Hollands-Midden) o de landelijke koepels. • Het verder uitbouwen van het regionale (crisis)communicatienetwerk.

Wat zetten we daarbij in? Begrote lasten Taak Inzet rond (en voorbereiding op) € 254.000 incidenten, rampen en crises Wat draagt deze taak bij aan de Visie 2030? De crisisorganisatie GGD Haaglanden draagt vooral bij aan de ambitie ‘Regionale partner acute problemen publieke gezondheid’. Hierbij beschikt GGD Haaglanden over de benodigde kennis en een breed netwerk van samenwerkingspartners.

Pijler 4: Toezicht houden 1.2.13 Toezicht op de Kinderopvang (TOKIN) Wat willen we bereiken? Het bijdragen aan het borgen en stimuleren van verantwoorde en kwalitatief goede kinderopvang in de regio Haaglanden door middel van het jaarlijks inspecteren van kinderopvanglocaties en een (percentage) van de voorzieningen van gastouderopvang. De wettelijke kwaliteitseisen zijn vastgelegd in de Wet kinderopvang (sinds 2005) en aangevuld met de nieuwe eisen Innovatie Kwaliteitseisen Kinderopvang (IKK 2018).

Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 21

Wat gaan we daarvoor doen? • Inspectiebezoeken uitvoeren bij geregistreerde en nieuw te starten kinderopvanglocaties, gastouderbureaus en gastouderlocaties. GGD Haaglanden maakt bevindingen van een inspectie met een rapport openbaar. Indien noodzakelijk treedt de betreffende gemeente handhavend op. • Rapporteren conform de landelijke richtlijnen inclusief advies aan de gemeenten. • In samenspraak met de kinderopvangondernemers en gastouders de bij hen geconstateerde overtredingen en afwijkingen op een zo kort mogelijke termijn laten corrigeren/beëindigen. • Indien de opgevangen kinderen in gevaar dreigen te komen en/of de opvang niet verantwoord meer is, vaardigen we een bevel uit en blijven we op de locatie tot het gevaar geweken is. • Ondersteunen van de negen gemeenten bij uitvoering van de handhaving. • Effectief sturen op cijfers uit de Gemeenschappelijke Inspectieruimte van gemeenten en GGD (GIR). • Anticiperen op signalen uit de omgeving. De in de onderstaande tabel opgenomen aantallen zijn gebaseerd op de definitieve opgave van de aantallen voor 2021. Product Locaties: jaarlijkse inspecties Locaties: nieuw Gastouders: jaarlijkse inspecties Gastouders: nieuw Gastouderbureaus: jaarlijkse inspecties Gastouderbureaus: nieuw Nader en incidentele onderzoeken Klachten Bevel Jeugdverblijven Totaal

Prognose 2023* 1.090 115 506 205 27 6 556 33 2 1 2.535

* Zoals opgenomen in de opgave 2021 en leidend voor de begrote kosten in de financiële begroting van de GR.

Bij deze aantallen plaatsen we de kanttekening dat er vooralsnog van uitgegaan wordt dat in 2023 50% van de gastouders bezocht wordt. Deze aantallen zullen naar verwachting toenemen. Het is een voorlopige prognose waarbij we aan het eind van 2023 de balans op maken. Naast bovenstaande activiteiten voert de GGD, op verzoek van het AB, nog de volgende activiteiten uit: Voorschoolse Educatie (VE)-module bij alle locaties die VE aanbieden, herstelaanbod, toezicht VE en overleg. Wat zetten we daarbij in? Begrote lasten Taak Toezicht houden € 1.536.000

Wat draagt deze taak bij aan de Visie 2030? De taken van de afdeling Toezicht dragen vooral bij aan de ambities ‘Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid’ en ‘Adviseur voor een gezonde leefomgeving’. De kern van de kwaliteitseisen is dat kinderen volop de ruimte krijgen om zich te ontwikkelen en veilig en gezond op te groeien. Toezichthouders van de GGD zien toe op het naleven van de eisen en dragen zo bij aan het waarborgen van die kwaliteit van de kinderopvang waarbij de wet IKK en de meldcode leidend zijn.

1.2.14 Inspectie tatoeages en piercings Wat willen we bereiken? Het beschermen van de gezondheid van de burger door een veilige en hygiënische omgeving te bevorderen van studio’s voor tatoeage- en piercing en voor cosmetische tatoeage en juweliers.

Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 22

Wat gaan we daarvoor doen? Controleren en, namens het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, vergunnen van tatoeage- en piercingstudio’s, studio’s voor cosmetische tatoeage en juweliers, conform de hygiënerichtlijnen van het Landelijk Centrum voor Hygiëne en Veiligheid (LCHV). Dit betreft onder andere: • Inventariseren van voorzieningen. • Inspecteren en beoordelen van voorzieningen en handelingen. • Adviseren en rapporteren. • Verstrekken van vergunningen. • Publiceren goedgekeurde voorzieningen. • Contact onderhouden met bijzondere opsporing van de NVWA in het kader van illegaal tatoeëren en piercen. Product Inspecties Tatoeages en Piercings Aanvragen vrijstelling Tatoeages en Piercings bij evenementen

Prognose 2023* 120 8

* Prognose op basis van realisatie 2020 en 2021.

Wat zetten we daarbij in? Taak Inspectie tatoeages & piercings

Begrote lasten € 23.000

Wat draagt deze taak bij aan de Visie 2030? De advisering rondom infectierisico en hygiëne is onderdeel van de advisering op een gezonde leefomgeving en draagt daarmee bij aan de ambitie ‘Adviseur voor een gezonde leefomgeving’. Bij verschillende typen advisering is sprake van, of bestaat een risico op, acute gezondheidsproblemen. Er wordt dus ook een bijdrage geleverd aan de ambitie ‘Regionale partner acute problemen publieke gezondheid’.