Bijlage 2. Besluitvormende notitie Visie en ambitie t.b.v. Cultuurnota PN 2026-2030

Besluitvormende notitie Visie en ambitie t.b.v. Cultuurnota PN 2026 – 2030

Cultuur in Pijnacker-Nootdorp verbindt mensen, versterkt de leefbaarheid en stimuleert persoonlijke ontwikkeling – toegankelijk voor iedereen, gedragen door de samenleving, ondersteund waar nodig door de gemeente.

Besluitvormende notitie Visie en ambitie t.b.v. Cultuurnota PN 2026 - 2030

Inhoud 1.

Aanleiding.....................................................................................................................................................3

2.

Leeswijzer.....................................................................................................................................................3

3.

Een nieuwe Cultuurnota...............................................................................................................................3

4.

Van Cultuurnota ‘Verbinden door cultuur’ in 2019 naar motie in 2025 ......................................................4

5.

Hoe wordt ons nieuwe cultuurbeleid vorm gegeven? .................................................................................4

6.

Visie ..............................................................................................................................................................4

7.

Ambitie.........................................................................................................................................................5

8.

Strategische thema’s ....................................................................................................................................5

9.

Doelen ..........................................................................................................................................................6

10.

Middelen en kaders......................................................................................................................................7

11.

Participatie ...................................................................................................................................................7

12.

Planning........................................................................................................................................................8

Bijlage 1 - Overzicht met relevante onderdelen uit verschillende beleidsstukken ....................................................9

pagina 2/9

Besluitvormende notitie Visie en ambitie t.b.v. Cultuurnota PN 2026 - 2030

1. Aanleiding In juni 2025 nam de gemeenteraad de motie ‘verfijning cultuurnota’ aan. Hierin wordt het college verzocht in de Cultuurnota een heldere visie en ambitie tot 2030 op te nemen voor cultuur in Pijnacker-Nootdorp en deze visie en ambitie als besluitvormende notitie aan de gemeenteraad voor te leggen, uiterlijk in oktober 2025. De voorliggende besluitvormende notitie dient te worden beschouwd als een richtinggevend kader. Een kader op basis waarvan wij de komende maanden de nieuwe Cultuurnota en uitvoeringsagenda opstellen. Onderdelen die in deze notitie zijn opgenomen: - Een visie en ambitie op cultuur; - Strategische thema’s waarop het cultuurbeleid zich de komende jaren richt; - Een overzicht van middelen en kaders die van belang zijn bij het opstellen van de nieuwe Cultuurnota; - Participatieaanpak. Onderdelen die niet in deze notitie zijn opgenomen, maar die wel in de nieuwe Cultuurnota komen: - Een vertaling van de strategische thema’s naar concrete doelstellingen, inclusief indicatoren om de voortgang te monitoren; - Een financieel kader waarin wordt toegelicht hoe de doelstellingen worden bekostigd; - Inzicht in welke culturele organisaties, activiteiten en evenementen binnen ons cultuurbeleid vallen; - Resultaten naar aanleiding van de participatie.

2. Leeswijzer In deze besluitvormende notitie gaan we in op de motie en de behoefte aan een nieuwe Cultuurnota. We blikken terug op het proces dat heeft geleid tot het aannemen van de motie. We formuleren een visie en een ambitie op cultuur. Vanuit deze visie en ambitie benoemen we strategische thema’s die we in de Cultuurnota vertalen naar concrete doelstellingen, inclusief indicatoren. We geven aan met welke middelen en kaders we rekening houden en onderstrepen het belang van de input van onze inwoners en culturele partners. We werken toe naar oplevering van de nieuwe Cultuurnota aan de gemeenteraad, in januari 2026.

3. Een nieuwe Cultuurnota Met het aannemen van de motie heeft de raad aangegeven behoefte te hebben aan een nieuwe Cultuurnota. Een Cultuurnota: - met een heldere visie en ambitie tot 2030; - waarin aandacht is voor de culturele en maatschappelijke impact in de gemeente; - met een prominente rol voor de culturele centra; - waarbij rekening wordt gehouden met wensen van inwoners die op een representatieve wijze zijn geïnventariseerd en worden gecombineerd met het resultaat van de eerder uitgevoerde participatie met het werkveld; - waarin strategische thema’s worden benoemd waarop het cultuurbeleid zich de komende jaren richt en die worden vertaald naar concrete doelstellingen, inclusief indicatoren om de voortgang te monitoren; - met een financieel kader, waarin wordt toegelicht hoe doelstellingen worden bekostigd, met aandacht voor zowel de culturele subsidies, als de basisstructuur van het cultuurbeleid;

pagina 3/9

Besluitvormende notitie Visie en ambitie t.b.v. Cultuurnota PN 2026 - 2030

-

die inzicht geeft welke culturele organisaties, activiteiten en evenementen binnen het cultuurbeleid van de gemeente vallen.

4. Van Cultuurnota ‘Verbinden door cultuur’ in 2019 naar motie in 2025 In 2019 stelde de gemeenteraad de Cultuurnota ‘Verbinden door cultuur’ vast. Deze Cultuurnota biedt een visie op cultuur tot 2030, met een uitvoeringsagenda voor de periode 2019-2023. In de Cultuurnota uit 2019 zijn ambities opgesteld langs acht hoofdlijnen. In 2021 is de Cultuurnota tussentijds geëvalueerd. In 2023 heeft, zoals opgenomen in het Hoofdlijnenakkoord 2022-2026, een eindevaluatie van de Cultuurnota en de uitvoeringsagenda plaats gevonden. De eindevaluatie is samen met het culturele veld uitgevoerd. Uit de eindevaluatie blijkt dat er veel is bereikt en dat er kansen zijn om het cultuurbeleid verder te versterken. In 2025 is, op basis van de uitkomsten uit de eindevaluatie en nieuwe ontwikkelingen binnen de cultuursector, de Cultuurnota (en de daarbij behorende uitvoeringsagenda) geactualiseerd. In juni 2025 heeft de gemeenteraad, de aangeboden geactualiseerde Cultuurnota niet in stemming gebracht tijdens de besluitvormende raadsvergadering. Door middel van een motie heeft de gemeenteraad het college opdracht gegeven om een nieuwe Cultuurnota met een visie en ambitie tot 2030 op te stellen. Een Cultuurnota met daarin een duidelijke relatie tussen visie en ambitie, doelen en middelen (waaronder een financieel kader).

5. Hoe wordt ons nieuwe cultuurbeleid vorm gegeven? Het nieuwe cultuurbeleid wordt in de nieuwe Cultuurnota vorm gegeven langs de volgende onderdelen:  Wat is onze visie en ambitie op cultuur tot 2030?  Welke strategische thema’s zijn hierbij van belang?  Welke doelen willen we bereiken en waarom?  Welke middelen zijn beschikbaar en met welke kaders houden we rekening?  Wat vinden onze inwoners en partners belangrijk bij het ontwikkelen van cultuurbeleid?  Wanneer zijn we tevreden en hoe meten we dat?

6. Visie Cultuur is een belangrijk onderdeel van onze samenleving. Het leidt tot ontmoeting, verbindt mensen, stimuleert creativiteit en draagt bij aan het welzijn en welbevinden van onze inwoners en de identiteit van onze gemeente. Wij zien cultuur als een basisvoorziening. Toegankelijk voor alle inwoners, ongeacht leeftijd, geaardheid, achtergrond, geloof, beperking of financiële situatie. We gaan voor een veerkrachtige samenleving, waarin iedereen kan meedoen, gelijke kansen krijgt en in staat is om te gaan met de uitdagingen van het leven. Cultuur versterkt het gemeenschapsgevoel en draagt bij aan persoonlijke ontwikkeling en groei.

pagina 4/9

Besluitvormende notitie Visie en ambitie t.b.v. Cultuurnota PN 2026 - 2030

7. Ambitie Om invulling te geven aan onze visie zetten wij ons in voor een sterke culturele infrastructuur. Een infrastructuur bestaande uit een geheel van voorzieningen, organisaties en netwerken die nodig zijn om kunst en cultuur te maken, presenteren, verspreiden en beleven. Waarin inwoners, bestaande culturele organisaties én nieuwe initiatieven de ruimte krijgen en zich uitgedaagd voelen om bij te dragen aan ons cultuurbeleid. Onze inzet is gericht op een divers, inclusief en toekomstbestendig cultureel veld. Samen met partners binnen en buiten de cultuursector werken we aan een cultuurklimaat waarin iedereen zich welkom voelt om te creëren, te beleven en te participeren. Er is ruimte voor verschillende kunstvormen en culturele uitingen, passend bij de diversiteit van onze gemeenschap. We houden rekening met mens en dier. Om uiting te geven aan ons cultuurbeleid zien wij een belangrijke rol voor sociaal culturele centra als CulturA & Zo in Nootdorp en het nieuwe SCC in Pijnacker. Centra waar mensen elkaar kunnen ontmoeten, organisaties onderdak vinden, activiteiten plaatsvinden, evenementen worden georganiseerd en creativiteit kan worden getoond. Ontmoetingsplekken als Cultura & Zo en het SCC Pijnacker beschouwen wij als sociaal maatschappelijke en culturele huiskamers.

Deze plekken helpen bij het versterken van sociale netwerken en zijn daarom belangrijk voor een sterke sociale basis. Wij geloven dat cultuur bijdraagt aan maatschappelijke opgaven, zoals het versterken van sociale cohesie, het bevorderen van mentale gezondheid en het streven naar gemeenschappen waarin mensen omkijken naar elkaar. Cultuur is een uitstekend middel om maatschappelijke doelen te realiseren en bij te dragen aan een veerkrachtige samenleving. Cultuur is voor ons niet een op zichzelf staande sector, maar een verbindende kracht binnen andere beleidsvelden. We hechten waarde aan ons cultureel erfgoed en onze identiteit. Aandacht voor behoud van monumenten, kunstwerken, lokale tradities en evenementen zorgen voor verbondenheid met onze gemeente, gemeenschappen en buurten. De gemeente neemt een stimulerende en faciliterende rol aan. We ondersteunen inwoners, culturele instellingen, ondernemers en initiatieven met middelen, kennis, ruimte en samenwerking. We hechten aan zelfredzaamheid, eigen initiatief en ondernemerschap. Subsidiering en financiële ondersteuning door de gemeente zijn geen vanzelfsprekendheid.

8. Strategische thema’s Om culturele beleidsdoelen te formuleren gaan we met de volgende strategische thema’s aan de slag. Deze thema’s vloeien voort uit onze visie en ambitie. 1. Toegankelijkheid, inclusie en diversiteit Pijnacker-Nootdorp is een groeiende en diverse gemeente. Iedereen moet kunnen deelnemen aan kunst en cultuur, ongeacht leeftijd, achtergrond, inkomen of beperking. We zetten in op een cultuurbeleid dat fysiek, sociaal en financieel toegankelijk is. Dit vraagt om laagdrempelige voorzieningen, inclusieve programmering en initiatieven die de culturele diversiteit zichtbaar maken in onze samenleving. 2. Cultuureducatie en talentontwikkeling Investeren in kunst- en cultuuronderwijs op school, de opvang (bso) en daarbuiten. We stimuleren jong en oud(er) om hun talenten te ontdekken en ontwikkelen met inzet van onze culturele organisaties en professionals. Jongeren worden actief betrokken bij programmering en nieuwe vormen

pagina 5/9

Besluitvormende notitie Visie en ambitie t.b.v. Cultuurnota PN 2026 - 2030

van kunst en cultuur. Denk aan digitale kunst, gaming en urban arts. Cultuureducatie is een investering in de toekomst van onze culturele infrastructuur. 3. Versterking culturele infrastructuur Een sterke culturele infrastructuur bestaat (o.a.) uit goed toegankelijke en aantrekkelijke gebouwen, podia, oefenruimtes, expositieplekken, instellingen en digitale platforms. Cultura & Zo in Nootdorp en het nieuwe SCC in Pijnacker zijn pijlers van het culturele netwerk. Bibliotheek Oostland ontwikkelt zich verder als community library. Lokale culturele organisaties, verenigingen en makers worden ondersteund bij het organiseren en aanbieden van activiteiten en evenementen. Samenwerking met maatschappelijke partners wordt gestimuleerd en waar mogelijk gefaciliteerd. 4. Zichtbaarheid en participatie Cultuur en kunst mogen zichtbaar zijn in het straatbeeld, in de media en in het dagelijks leven. Inwoners worden actief geïnformeerd over en betrokken bij culturele activiteiten, zowel als publiek als organisator. De UIT-agenda wordt verder ontwikkeld, inclusief koppeling met evenementen. Structurele communicatie versterkt de positionering van kunst en cultuur. 5. Samenwerking, verbinding en maatschappelijke impact Cultuur verbindt sectoren zoals onderwijs, welzijn, gezondheid en economie.

We stimuleren samenwerking tussen instellingen, makers, inwoners en ondernemers om de (maatschappelijke) impact van kunst en cultuur te vergroten. Kunst en cultuur dragen bij aan de sociale cohesie door mensen bij elkaar te brengen en samen activiteiten te ondernemen en beleven. Het bevordert de mentale gezondheid en verbetert het welzijn door deel te nemen aan culturele activiteiten, voorstellingen en optredens te bezoeken en ontspanning te ervaren. 6. Cultureel erfgoed en identiteit Erfgoed vertelt het verhaal van de gemeenschap. Door erfgoed, zoals monumenten, kunstwerken en voormalige ‘beeldbepalende’ plekken, zichtbaar en herkenbaar te maken, versterken we de lokale identiteit en groeit het historisch besef. Historische verenigingen zijn hierbij onmisbaar. Evenals jarenlange lokale tradities, evenementen en activiteiten. 7. Eigen kracht, impact en ondernemerschap We ondersteunen bestaande en nieuwe initiatieven, maar leggen nadruk op zelfredzaamheid, fondswerving, cofinanciering en partnerschap.

9. Doelen De hierboven genoemde strategische thema’s worden in de nieuwe Cultuurnota vertaald naar concrete doelstellingen, inclusief indicatoren om de voortgang te monitoren. Daar hoort ook een financieel kader bij waarin wordt toegelicht hoe de doelstellingen worden bekostigd. Bij de vertaling van de strategische thema’s naar concrete doelen wordt rekening gehouden met de uitkomsten van het onderzoek waarbij wensen van inwoners zijn geïnventariseerd en de resultaten van de reeds eerder uitgevoerde eindevaluatie met het werkveld. Zie ook onder 11. Participatie.

pagina 6/9

Besluitvormende notitie Visie en ambitie t.b.v. Cultuurnota PN 2026 - 2030

10.

Middelen en kaders

Bij het opstellen van de Cultuurnota houden wij rekening met de volgende middelen, wet- en regelgeving en beleidskaders. Middelen - Financiële middelen: bestaande (uitvoerings)budgetten uit de programmabegroting, subsidies (subsidie voor maatschappelijke voorzieningen, subsidieregeling voor activiteiten en evenementen van vrijwilligersorganisaties en de cultuurknip) en eventueel fondsen; - Infrastructurele middelen: accommodaties en voorzieningen, digitale platforms, cultureel werkveld, sociaal culturele centra en openbare ruimte; - Middelen vanuit cultuureducatie en participatie: programma’s in het onderwijs, Team4Talent cultuur, jeugd- en volwassenenfonds sport & cultuur. Wet- en regelgeving Er is geen Cultuurwet die gemeenten richting geeft en houvast biedt bij het ontwikkelen en opstellen van cultuurbeleid. Er is sprake van beleidsvrijheid. Er is echter wel een aantal wetten waar rekening mee gehouden moet worden bij de uitwerking van de Cultuurnota: - Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob); - Erfgoedwet; - Mediawet 2008.

Financiële en beleidskaders1 De volgende beleidskaders zijn van toepassing bij het opstellen van de nieuwe Cultuurnota: - Raadsakkoord op hoofdlijnen 2022-2026 ‘Bouwen aan de toekomst’; - Meerjarenbegroting PN 2025-2028 en Kadernota PN 2026; - Algemene Subsidieverordening PN 2020; - Vigerende subsidieregelingen, zowel lokaal als van de (rijks)overheid; - Kaders CulturA & Zo - Omgevingsvisie Pijnacker-Nootdorp 2050; - Visie op een veerkrachtig sociaal domein ‘Samen gereed voor de toekomst’;’ - Startnotitie Lokale Inclusie Agenda; - Evaluatie Cultuurnota ‘Verbinden door cultuur’; - Meerjarenbrief 2023-2025 ‘De kracht van creativiteit’ (min. OCW).

11. Participatie Voor het opstellen van de nieuwe Cultuurnota maken we gebruik van participatie onder inwoners en toetsen we de eerder opgehaalde resultaten uit de evaluatie met het culturele veld. De opbrengsten worden geborgd in een participatieverslag, dat bij het raadsvoorstel over de Cultuurnota wordt toegevoegd. Inwoners Bij het ophalen van wensen, ideeën en suggesties van inwoners voor het nieuwe cultuurbeleid maken we gebruik van ons participatieplatform ‘Pijnacker-Nootdorp denkt mee!’. Daarnaast zetten we een enquête uit onder inwoners via Invior. Invior beschikt over een bestand van 2.200 bewoners uit Pijnacker-Nootdorp en doet dit onderzoek vaak in samenwerking met Telstarmedia. We maken gebruik van onze mediakanalen, maatschappelijke partners en netwerken om de enquête breed onder de aandacht te brengen. 1 Zie bijlage 1 voor een overzicht met relevante onderdelen uit verschillende beleidsstukken.

pagina 7/9

Besluitvormende notitie Visie en ambitie t.b.v. Cultuurnota PN 2026 - 2030

Participatieniveau: meedenken. We halen ideeën en wensen op bij de inwoners. De gemeente bepaalt vervolgens of deze mee worden genomen bij het maken van de nieuwe Cultuurnota. Culturele veld In 2023 is de Cultuurnota ‘Verbinden door cultuur’ geëvalueerd. Het culturele veld heeft hierbij input geleverd. Uit de evaluatie komt het beeld naar voren dat er veel is bereikt en dat er punten zijn die de komende jaren aandacht verdienen. De uitkomsten uit deze evaluatie worden getoetst aan de huidige situatie, nieuwe ontwikkelingen en voortschrijdend inzicht. Er worden twee sessies met het culturele veld gepland. Participatieniveau: meedenken. We toetsen de eerder opgehaalde uitkomsten uit de evaluatie en bespreken de strategische thema’s die in deze notitie zijn benoemd. We halen nieuwe ideeën en behoeften op. De gemeente bepaalt vervolgens of deze mee worden genomen bij het maken van de nieuwe Cultuurnota. Het Cultuurplatform wordt om advies gevraagd bij de totstandkoming van de nieuwe Cultuurnota. Kernboodschap Cultuur is geen luxe, maar noodzaak. Cultuur is een motor voor ontmoeting, ontwikkeling en welzijn in een groeiende gemeente. Met een toekomstbestendige visie en uitvoeringsagenda zetten we cultuur in als sleutel voor een inclusieve, gezonde en verbonden samenleving.

Pijnacker-Nootdorp gaat voor een cultuurbeleid dat ruimte biedt aan kunst- en cultuuraanbieders en inwoners, dat innoveert en verbindt en bijdraagt aan de kwaliteit van leven voor iedereen. Bij onze communicatie uitingen maken wij gebruik van de bovenstaande kernboodschap.

12. Planning In september voeren we de enquête uit onder onze inwoners en halen wensen en ideeën op. We maken tevens gebruik van het participatieplatform. In oktober betrekken wij het culturele veld. We toetsen de eerder opgehaalde opbrengsten uit de eindevaluatie aan de actualiteit en halen nieuwe ideeën en behoeften op. In januari leggen wij de nieuwe Cultuurnota voor besluitvorming voor aan de gemeenteraad.

pagina 8/9

Bijlage 1 - Overzicht met relevante onderdelen uit verschillende beleidsstukken Relevantie raadsakkoord Pijnacker-Nootdorp 2022-2026 - Cultuurbeleid moet aansluiten bij thema’s: leefbare kernen, ontmoeting, inclusie, en versterking van sociale basis; - Aandacht voor voorzieningen (onderwijs, sport, cultuur) als basis voor participatie en kansengelijkheid; - Actualisatie Cultuurnota 2030, inclusief uitvoeringsagenda en financiële onderbouwing; - Koppeling met groen, gezonde leefomgeving en mobiliteit; culturele infrastructuur in samenhang met ruimtelijke plannen. Relevantie Omgevingsvisie Pijnacker-Nootdorp 2050 - Cultuur kan bijdragen aan levendige ontmoetingsplekken en sociale cohesie in de dorpskernen; - Ruimtelijk: culturele voorzieningen als onderdeel van levendige, toegankelijke kernen, verweven met mobiliteit, groen en ontmoetingsplekken; - Sociaal: cultuur als middel om polarisatie, eenzaamheid en mentale druk te verminderen, en om sociale netwerken te versterken; - Economisch: cultuur draagt bij aan de aantrekkelijkheid van de gemeente voor bewoners, ondernemers en bezoekers; - SCC Pijnacker en CulturA & Zo: plekken die cultuur koppelen aan ontmoeting, leren, werken en welzijn.

Relevantie Visie Sociaal Domein 2024 - Cultuur als onderdeel van de sociale basis door ontmoeting en participatie mogelijk te maken en als middel voor preventie, gezondheid en kansengelijkheid; - Ontmoeting en verbinding: cultuurprojecten als hefboom voor sociale netwerken en wijkcohesie; - Inclusie en kansengelijkheid: deelname aan cultuur voor alle inwoners, ondersteund door regelingen zoals Jeugdfonds en Volwassenfonds Sport & Cultuur; - Gezonde leefstijl en positieve gezondheid: cultuur als partner in het GALA-programma en andere preventieve strategieën; - Versterking van vrijwilligers en mantelzorgers: culturele verenigingen zijn belangrijke pijlers van het vrijwilligersnetwerk. Relevantie evaluatie Cultuurnota ‘Verbinden door cultuur’ Uit de evaluatie van de uitvoeringsagenda 2019-2023 blijken de volgende uitdagingen: - Zichtbaarheid: cultuuractiviteiten zijn versnipperd en onvoldoende vindbaar; - Samenwerking: het culturele veld functioneert, maar mist structurele verbinding; - Bereik jeugd: aanbod is aanwezig, maar sluit niet altijd aan bij de belevingswereld van jongeren; - Ruimte: behoefte aan oefen- en expositieruimte blijft groot, ondanks initiatieven zoals etalagekunst.