CConstaterende datPijnacker Nootdorp
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1b. Bijlagen bij toelichting OBP onderwijscluster Groen van Prinstererlaan

Raad Besluitvorming 23 september 2021, gemeente Pijnacker NootdorpBij agendapunt: f. Ontwerpbestemmingsplan onderwijscluster Groen van Prinsterenlaan19.853 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

bij toelichting | 29 juli 2021

ontwerp | bestemmingsplan Onderwijscluster Groen van Prinstererlaan status: ontwerp datum: 29 juli 2021 IMRO-IDN: NL.IMRO.1926.bp000210133-3001 Opgesteld door: Marik Waterman (Juust B.V.)

od205 | bestemmingsplan Onderwijscluster Groen van Prinstererlaan

Inhoudsopgave Bijlagen bij toelichting

5

Bijlage 1

Locatieverkenning onderwijshuisvesting

7

Bijlage 2

Verkeersonderzoek haalbaarheidsstudie

21

Bijlage 3

Archeologisch onderzoek

97

Bijlage 4

Ecologische quickscan

115

Bijlage 5

Stikstofberekening

141

Bijlage 6

Bomenschouw

153

Bijlage 7

Verkeerskundig ontwerp

169

3

gemeente Pijnacker-Nootdorp

4

od205 | bestemmingsplan Onderwijscluster Groen van Prinstererlaan

Bijlagen bij toelichting

5

gemeente Pijnacker-Nootdorp

6

od205 | bestemmingsplan Onderwijscluster Groen van Prinstererlaan

Bijlage 1 Locatieverkenning onderwijshuisvesting

7

Locatieverkenning onderwijshuisvesting Maart 2020

Afwegingskader

Locatie overzicht

Fysieke ruimte

Ruimtelijke inpassing Bereikbaarheid (auto)

Bereikbaarheid (fiets/lopen)

Planning

Financiën

Locatie thermometer < ROOD: onoverkomelijk knelpunt < ORANJE: mogelijk knelpunt < GROEN: geen problemen verwacht

Toelichting afwegingskader •

Fysieke ruimte: past het programma (in m²) inclusief groeiverwachting op de locatie? Groen = Ja, Rood = Nee, Oranje = Ja, maar ten koste van andere plannen/ambities.

•

Ruimtelijke inpassing: Past het programma (onderwijs) bij de functies die in de omgeving aanwezig zijn? Groen = Ja, Rood = Nee, Oranje = Nee, maar in de toekomst mogelijk wel.

•

Bereikbaarheid (auto): Groen = directe aansluiting en mogelijkheden voor voldoende parkeergelegenheid. Oranje = aansluiting via wegen in een woonwijk, beperkte mogelijkheden voor parkeren of mogelijk problemen bij de aansluiting op de ontsluitingsweg. Rood = voor een goede bereikbaarheid zijn grote structurele ingrepen nodig.

•

Bereikbaarheid (fiets/lopen): Groen = goed bereikbaar met de fiets of lopend, Oranje = er dient lopend en met de fiets een drukke weg te worden overgestoken vanuit de woonwijken, Rood = voor een goede bereikbaarheid zijn grote structurele ingrepen nodig.

•

Planning: inschatting van de tijd die nodig is voor het nieuwe schoolgebouw in gebruik wordt genomen. Locaties zijn onderling vergeleken (oranje is ongunstiger dan groen, rood is ongunstiger dan oranje). Voor rood aangemerkte locaties duurt de realisatie langer dan acceptabel is voor de onderwijshuisvesting.

•

Financiën: inschatting van financiële middelen die nodig zijn. Locaties zijn onderling vergeleken (oranje is ongunstiger dan groen, rood is ongunstiger dan oranje).

Afwegingen

Achter de brandweer Deze locatie is momenteel onderdeel van het duurzame glastuinbouwgebied. Voordat deze locatie gebruikt kan worden als onderwijslocatie moet eerst met PZH overeen worden gekomen dat de bestemming kan wijzigen en is verwerving van Fysieke ruimte

de (omliggende) gronden nodig. Inschatting is dat deze factoren Ruimtelijke inpassing Bereikbaarheid (auto)

Bereikbaarheid (fiets/lopen)

zorgen voor een vertraging in het proces welke niet acceptabel is voor het onderwijs. Complicerende factoren van deze plek zijn daarbij de milieucirkels en het gebruik van de Nootdorpseweg voor uitrukkend hulpdienstenverkeer en het

Planning

oversteken van de weg zelf voor toekomstige schoolbezoekers. Financiën

Kenmerken Oppervlakte: 4.500 m² Huidig gebruik: grasland Buurt: Centrum-Rijskade

Afwegingen

Ackerswoude

Fysieke ruimte

In Ackerswoude komt een school, waarvoor inmiddels een ruimtelijke inrichting is gemaakt. In deze wijk is verder geen rekening met een tweede onderwijsvoorziening. Het is daarom twijfelachtig of er fysiek nog voldoende ruimte is voor deze functie. Om dit wel mogelijk te maken zijn er (grote) wijzigingen

Ruimtelijke inpassing

nodig in de huidige opzet. Dit proces kost tijd en geld en zou Bereikbaarheid (auto)

Bereikbaarheid (fiets/lopen)

Planning

Financiën

jaren vertraging opleveren voor de realisatie van de wijk en een eventuele tweede school in de wijk. Een vertraging die voor de huisvesting van het onderwijs niet acceptabel is.

Kenmerken Oppervlakte: nvt Huidig gebruik: in ontwikkeling Buurt: AckersWoude

Afwegingen

Berkenhof

Fysieke ruimte

Ruimtelijk past een schoolgebouw goed op deze plek midden in een woonwijk (ruimtelijke inpassing = groen). Echter het beschikbare aantal m² (i.e. de fysieke ruimte) is op de Berkenhof te klein voor de huisvesting van de Casaschool. De locatie loopt nu al tegen de limieten aan van wat hier mogelijk

Ruimtelijke inpassing

is waardoor ook voor de te verwachten groei geen ruimte is. Bereikbaarheid (auto)

Bereikbaarheid (fiets/lopen)

Planning

Daarbij zorgt de huidige verkeerssituatie (vooral m.b.t. tot autoverkeer) al voor problemen in de wijk. Ook moet bij hervestiging van de Casaschool op de Berkenhof tijdelijke huisvesting op een andere locatie worden georganiseerd

Financiën

waardoor kosten verder zullen oplopen.

Kenmerken Oppervlakte: 8.000 m² Huidig gebruik: school en peuterspeelzaal Buurt: Pijnacker-Noord

Afwegingen

Oude Polder

Fysieke ruimte

Een onderwijsvoorziening is op deze locatie niet goed in te passen. In de eerste plaats door de ligging buiten de dorpscontouren, maar ook vooral door de aanwezigheid van een hoogspanningsstation. De combinatie van hoogspanningsstation en onderwijs is ongewenst. De locatie is

Ruimtelijke inpassing

daarbij niet direct aan te sluiten op de N470. Autoverkeer zal Bereikbaarheid (auto)

Bereikbaarheid (fiets/lopen)

Planning

Financiën

door de wijk heen moeten rijden die daardoor wordt belast met extra verkeersbewegingen.

Kenmerken Oppervlakte: zoekgebied van circa 20.000 m² Huidig gebruik: glastuinbouw Buurt: Pijnacker-Oost

Afwegingen

Overgauw

Fysieke ruimte

Deze locatie is momenteel onderdeel van het duurzame glastuinbouwgebied. Voordat deze locatie gebruikt kan worden als onderwijslocatie moet eerst met PZH overeen worden gekomen dat de bestemming kan wijzigen en is verwerving van de gronden nodig. Inschatting is dat deze factoren zorgen voor

Ruimtelijke inpassing

een dusdanige vertraging in het proces die niet acceptabel is Bereikbaarheid (auto)

Bereikbaarheid (fiets/lopen)

Planning

Financiën

voor het onderwijs. Complicerende factor daarbij is de benodigde oversteek van de Europalaan/Tuindersweg voor toekomstige schoolbezoekers.

Kenmerken Oppervlakte: zoekgebied van circa 15.000 m² Huidig gebruik: geen Buurt: Overgauw

Afwegingen

Schatkaart / Stanislas 2

Fysieke ruimte

Op de huidige locatie van de Schatkaart en de oude Stanislas 2 locatie is fysiek voldoende ruimte. Een (tweede) school is ruimtelijk in te passen en doordat de gronden al in eigendom zijn van de gemeente is relatief snel onderwijshuisvesting te realiseren. Aandachtpunt is wel de bereikbaarheid en de

Ruimtelijke inpassing

parkeerdruk van de locatie. De Casaschool is een (deels) Bereikbaarheid (auto)

Bereikbaarheid (fiets/lopen)

Planning

Financiën

regionale school met bijbehorend autoverkeer. De woonwijk zal hiermee belast worden. Dat vraagt aandacht. Er zijn voor deze locatie geen onoverkomelijke knelpunten.

Kenmerken Oppervlakte: 13.500 m² Huidig gebruik: school en bouwdepot Buurt: Pijnacker-Noord

Afwegingen

Stanislas 1

Fysieke ruimte

Het beschikbare aantal m² (i.e. de fysieke ruimte) is op deze locatie te klein voor de huisvesting van de Casaschool. Er is daardoor geen ruimte voor de te verwachten groei van de school. Daarbij zorgt de huidige verkeerssituatie (vooral m.b.t. tot autoverkeer) al voor problemen in de wijk. Daarbij gaat de

Ruimtelijke inpassing

vestiging van de Casaschool op deze locatie ten koste van Bereikbaarheid (auto)

Bereikbaarheid (fiets/lopen)

Planning

Financiën

andere ambities. Deze plek is door zijn ligging nabij openbaar vervoer en het centrum van Pijnacker geschikt voor (woningen voor) specifieke doelgroepen en dan voornamelijk ouderen.

Kenmerken Oppervlakte: 9.000 m² Huidig gebruik: bouwdepot, parkeren, trapveld Buurt: Pijnacker-Noord

Afwegingen

Tuindershof

Fysieke ruimte

In het huidige ontwerp van Tuindershof (gebiedsvisie 2019) is geen rekening gehouden met een maatschappelijke voorziening. Om dit ruimtelijk in te passen zijn er (grote) wijzigingen nodig van het ontwerp. Dit proces kost tijd en zou jaren vertraging opleveren voor de realisatie van de wijk (en

Ruimtelijke inpassing

een eventuele school in de wijk). Vertragingen die voor het Bereikbaarheid (auto)

Bereikbaarheid (fiets/lopen)

Planning

onderwijs niet acceptabel zijn. Daarbij heeft een wijziging waarschijnlijk gevolgen voor de ambities die nu als uitgangspunt zijn genomen (bijvoorbeeld het percentage van meer dan 40% sociale woningen).

Financiën

Kenmerken Oppervlakte: nvt Huidig gebruik: in ontwikkeling Buurt: Tuindershof

Afwegingen

Van der Horstlaan Deze locatie is momenteel onderdeel van het duurzame glastuinbouwgebied. Voordat deze locatie gebruikt kan worden als onderwijslocatie moet eerst met PZH overeen worden gekomen dat de bestemming kan wijzigen en is verwerving van Fysieke ruimte

de gronden nodig. Inschatting is dat deze factoren zorgen voor Ruimtelijke inpassing Bereikbaarheid (auto)

Bereikbaarheid (fiets/lopen)

een vertraging in het proces welke niet acceptabel is voor het onderwijs. Complicerende factoren van deze plek zijn daarbij de beperkte ruimte voor een aansluiting op de Europalaan en het oversteken van deze weg zelf door toekomstige

Planning

Financiën

schoolbezoekers.

Kenmerken Oppervlakte: 7.500 m² Huidig gebruik: grasland Buurt: Centrum Overgauw

Ruimtelijke inpassing Bereikbaarheid (auto) Bereikbaarheid (fiets/lopen)

Planning

Financiën

Oude Polder

Tuindershof

Overgauw

AckersWoude

v.d. Horstlaan

Brandweer

Stanislas 1

Berkenhof

Schatkaart + Stanislas 2

Overzicht afwegingskader Fysieke ruimte

od205 | bestemmingsplan Onderwijscluster Groen van Prinstererlaan

Bijlage 2 Verkeersonderzoek haalbaarheidsstudie

21

Verkeersonderzoek Haalbaarheidsstudie ontwikkeling scholen Pijnacker-Noord

Onderzoeksperiode: 20 januari 2020

Opdrachtgever:

Gemeente Pijnacker-Nootdorp

Rapportnummer:

191594-03

Documentatiepagina Opdrachtgever(s)

: Gemeente Pijnacker-Nootdorp

Titel rapport

: Verkeersonderzoek

haalbaarheidsstudie ontwikkeling scholen

Pijnacker-Noord Kenmerk

: P191594-03

Datum publicatie

: donderdag 23 april 2020

Projectteam opdrachtgever(s)

: Mevrouw K. van Dijk en de heer J. van Zoomeren

Projectteam Bureau de Groot Volker

: De heer P. Nijland

Projectomschrijving

: Onderzoek

naar de gevolgen op het gebied van verkeer en

parkeren bij realisatie van de basisscholen Casaschool en de Schatkaart naar de Groen van Prinstererlaan in Pijnacker Trefwoorden

: verkeersonderzoek, parkeeronderzoek, verhuizing,

basisscholen, Casaschool, CBS de Schatkaart, Pijnacker Gegevens

: Bureau de Groot Volker

Spoorstraat 11 6953 BW Dieren Tel [0313] 496 816 info@verkeersonderzoek.nl www.verkeersonderzoek.nl

191594-03 Verkeersonderzoek haalbaarheidsstudie ontwikkeling scholen Pijnacker-Noord

1

Inhoudsopgave

1

2

3

Inleiding

3

1.1

Aanleiding

3

1.2

Doel van het onderzoek

4

1.3

Onderzoeksvragen

4

1.4

Leeswijzer

5

Werkwijze Onderzoeksmethodiek

6

2.2

Onderzoeksgebieden

11

2.3

Onderzoeksperiode

13

2.4

Weersomstandigheden

14

2.5

Bijzonderheden

14

Verkeer

15

3.1

Huidige situatie ‘bereikbaarheid’

15

3.2

Huidige situatie ‘verkeersveiligheid’

21

3.3

Verkeersgeneratie toekomstscenario 1: ‘Huidige omvang zonder uitbreiding’

23

3.4

Gevolgen toekomstscenario 1 ‘Huidige omvang zonder uitbreiding’

26

3.5

Verkeersgeneratie toekomstscenario 2: ‘Toekomstige omvang met mogelijke

3.6

4

6

2.1

uitbreiding’

30

Gevolgen toekomstscenario 2 ‘Toekomstige omvang met uitbreiding’

33

Parkeren

38

4.1

Huidige parkeersituatie

38

4.2

Toekomstscenario 1 ‘Huidige omvang zonder uitbreiding’

40

4.3

Gevolgen en mogelijke knelpunten scenario 1 ‘Huidige omvang zonder uitbreiding’

42

4.4

Toekomstscenario 2 ‘Toekomstige omvang met mogelijke uitbreiding’

43

4.5

Gevolgen en mogelijke knelpunten scenario 2 ‘Toekomstige omvang met mogelijke uitbreiding’

5

Samenvatting en conclusies

45

46

Bijlagen Bijlage 1

Berekening verkeersgeneratie

Bijlage 2

Berekening parkeervraag

Bijlage 3

Parkeeronderzoek

191594-03 Verkeersonderzoek haalbaarheidsstudie ontwikkeling scholen Pijnacker-Noord

2

1 Inleiding 1.1

Aanleiding

De gemeente Pijnacker-Nootdorp wil graag weten wat de gevolgen op het gebied van verkeer en parkeren zijn bij de huisvesting van de basisscholen de Casaschool (locaties Goudenregensingel en Koningshof) en CBS de Schatkaart op één locatie aan de Groen van Prinstererlaan in PijnackerNoord (zie projectgebied in figuur 1.1). Daarbij wil de gemeente kunnen vaststellen of het verkeer goed en veilig te ontsluiten is. De gemeente Pijnacker-Nootdorp wil graag een verkeersonderzoek laten uitvoeren naar de huidige en toekomstige verkeers- en parkeersituatie rondom de bedoelde locatie en omliggend gebied. Op een aantal maatgevende momenten moet inzicht worden verkregen in de verkeers- en parkeersituatie. Het verkeersonderzoek moet worden uitgevoerd in het invloedsgebied van de te ontwikkelen

basisschoollocatie.

In

de

verdere

rapportage

wordt

het

invloedsgebied,

het

onderzoeksgebied genoemd.

Figuur 1.1: Luchtfoto projectgebied Groen van Prinstererlaan, Pijnacker

191594-03 Verkeersonderzoek haalbaarheidsstudie ontwikkeling scholen Pijnacker-Noord

3

1.2

Doel van het onderzoek -

Vaststellen of het verkeer goed en veilig te ontsluiten is als de twee scholen (huidige school op die locatie is CBS de Schatkaart en de Casaschool, locaties Goudenregensingel en Koningshof) aan de Groen van Prinstererlaan in Pijnacker worden gehuisvest.

-

Vaststellen wat de gevolgen zijn op het gebied van verkeer en parkeren bij de ontwikkeling van de Casaschool in Pijnacker-Noord rondom de nieuwe locatie en omliggend gebied.

1.3

Onderzoeksvragen

Om het onderzoek doelmatig te kunnen uitvoeren en de juiste vragen te beantwoorden zijn de onderstaande onderzoeksvragen opgesteld. Hoofdvraag Wat zijn de gevolgen op het gebied van verkeer en parkeren bij de ontwikkeling van de Casaschool locatie Goudenregensingel en Koningshof op een nieuwe locatie bij CBS de Schatkaart, en is dit verkeerskundig gezien op basis van de landelijke richtlijnen en de gemeentelijke regels acceptabel? Deelvragen verkeer Huidige verkeerssituatie 1.

Wat is de huidige verkeerssituatie op het gebied van bereikbaarheid en verkeersveiligheid

rondom de nieuwe basisschoollocatie aan de Groen van Prinstererlaan in Pijnacker en de wijk Pijnacker-Noord op de toeleidende wegen? Toekomstige verkeersgeneratie ‘ontwikkeling scholen Pijnacker-Noord’ 2.

Wat is de verkeersgeneratie van toekomstscenario 1: Huidige omvang basisscholen zonder

uitbreiding? 3.

Wat is de verkeersgeneratie van toekomstscenario 2: Toekomstige omvang basisscholen met

mogelijke uitbreiding? Gevolgen verkeer ‘ontwikkeling scholen Pijnacker-Noord’ 4.

Wat zijn de gevolgen voor de toekomstige verkeerssituatie op het gebied van bereikbaarheid

en verkeersveiligheid bij de volgende 2 scenario’s op de nieuwe locatie aan de Groen van Prinstererlaan en de wijk Pijnacker-Noord op de toeleidende wegen: 1. huidige omvang Casaschool en Schatkaart zonder uitbreiding en 2. huidige omvang Casaschool en Schatkaart met mogelijke uitbreiding? 5.

Wat zijn de aandachtspunten op het gebied van bereikbaarheid en verkeersveiligheid in de

toekomstige verkeerssituatie bij de locatie Groen van Prinstererlaan en de wijk Pijnacker-Noord?

191594-03 Verkeersonderzoek haalbaarheidsstudie ontwikkeling scholen Pijnacker-Noord

4

Deelvragen parkeren Huidige parkeersituatie 1.

Wat is de huidige parkeersituatie op het gebied van parkeervraag en parkeeraanbod rondom

de nieuwe basisschoollocatie aan de Groen van Prinstererlaan in Pijnacker? Toekomstige parkeervraag ‘ontwikkeling scholen Pijnacker-Noord’ 2. Wat is de parkeervraag van toekomstscenario 1: Huidige omvang basisscholen Casaschool (locaties Goudenregensingel en Koningshof) en de Schatkaart zonder uitbreiding? 3. Wat is de parkeervraag van toekomstscenario 2: Toekomstige omvang basisscholen Casaschool en CBS de Schatkaart met de mogelijk uitbreiding? Gevolgen parkeren ‘ontwikkeling scholen Pijnacker-Noord’ 4.

Wat zijn de gevolgen voor de toekomstige parkeersituatie op het gebied van parkeervraag en

parkeeraanbod bij de volgende 2 scenario’s op de nieuwe locatie: 1. Huidige omvang Casaschool en Schatkaart zonder uitbreiding en 2. Toekomstige omvang Casaschool en Schatkaart met uitbreiding? 5. Is er voldoende parkeeraanbod om de benodigde parkeervraag op te vangen en zo niet, welke parkeermaatregelen zijn nodig? Voor het beantwoorden van de onderzoeksvragen is een verkeersonderzoek uitgevoerd.

1.4

Leeswijzer

In hoofdstuk 2 wordt de werkwijze weergegeven met onderzoeksmethodiek, onderzoeksgebieden, onderzoeksperiode, weersomstandigheden en bijzonderheden. In hoofdstuk 3 komen de onderzoeksresultaten van de deelvragen verkeer aan de orde. In hoofdstuk 4 komen de onderzoeksresultaten van de deelvragen parkeren aan de orde. In hoofdstuk 5 worden

de conclusies en aanbevelingen samengevat

op basis van de

onderzoeksvragen.

191594-03 Verkeersonderzoek haalbaarheidsstudie ontwikkeling scholen Pijnacker-Noord

5

2 Werkwijze In dit hoofdstuk wordt de werkwijze behandeld. In paragraaf 2.1 wordt de onderzoeksmethodiek besproken, in paragraaf 2.2 komt het onderzoeksgebied aan bod, in paragraaf 2.3 de onderzoeksperiode, in paragraaf 2.4 de weersomstandigheden en tot slot in paragraaf 2.5 de bijzonderheden die gedurende het onderzoek hebben plaatsgevonden.

2.1

Onderzoeksmethodiek

DEEL: VERKEER Huidige situatie ‘Bereikbaarheid’ Kruispunttellingen met camera Om de huidige verkeerssituatie op het gebied van bereikbaarheid rondom de nieuwe basisschool locatie aan de Groen van Prinstererlaan in beeld te brengen wordt, gedurende een maatgevende schooldag, kruispunttellingen uitgevoerd (subtotalen per 15 minuten en per verkeersdeelnemer: motorvoertuigen, snorfietsers/bromfietsers, fietsers en voetgangers) met behulp van camera’s op de belangrijkste kruispunten nabij de ontwikkeling van de scholen. De getelde kruispunten zijn 1. Groen van Prinstererlaan –Thorbeckelaan - Meidoornlaan – en 2. Groen van Prinstererlaan – Acacialaan – Nobellaan. Verkeersmodel MRDH 2020 en 2030H Om de verkeerssituatie op het gebied van bereikbaarheid op de belangrijkste toeleidende wegen naar het projectgebied in beeld te krijgen is het verkeersmodel MRDH gebruikt voor de volgende drie wegvakken: 1. Meidoornlaan tussen Oostlaan en Mr. Dr. Van den Helmlaan, 2. Goudenregensingel tussen Noordweg en Nootdorpseweg en 3. Nobellaan tussen Nootdorpseweg en Pasteurlaan. Deze drie wegvakken vormen de belangrijkste ontsluitingswegen van de wijk Pijnacker-Noord. Om inzicht te krijgen in de verkeersintensiteit in de wijk Pijnacker-Noord is gebruik gemaakt van het verkeersmodel 2020 en 2030H(oog).

Het verkeersmodel 2030H geeft een beeld van de verwachte verkeersintensiteit in 2030 met een economische hoogconjunctuur. Het verkeersmodel Metropoolregio

Rotterdam

Den

Haag

(MRDH)

is

een

complex

strategisch

multimodaal

verkeersmodel. Met behulp van het verkeersmodel kunnen verkeerstudies worden gedaan, waaronder dit project.

191594-03 Verkeersonderzoek haalbaarheidsstudie ontwikkeling scholen Pijnacker-Noord

6

Huidige situatie ‘Verkeersveiligheid’ Ongevallenanalyse Met

behulp

van

de

ongevallengegevens

van

de

gemeente

Pijnacker-Nootdorp

zijn

de

verkeersongevallen geanalyseerd in het onderzoeksgebied. Deze zijn geanalyseerd met behulp van de landelijke verkeersveiligheidsrichtlijnen en meegenomen als mogelijk knelpunt met eventuele

aanbevelingen.

De

ongevallenlocaties

worden

tijdens

de

verkeersschouw

‘verkeersgedrag op straat’ door een verkeerskundig adviseur verder geanalyseerd. Verkeersschouw verkeersgedrag Om de huidige verkeerssituatie op het gebied van verkeersveiligheid rondom de nieuwe basisschoollocatie aan de Groen van Prinstererlaan

in beeld te brengen heeft Bureau de Groot

Volker een verkeersschouw uitgevoerd tijdens het haal- en brengmoment van de huidige basisschool de Schatkaart naar het verkeersgedrag. De verkeersschouw is uitgevoerd op basis van de landelijke verkeersveiligheidsrichtlijnen.

Verkeersgeneratie ‘Ontwikkeling scholen Pijnacker-Noord’ Rekentool verkeergeneratie basisscholen Voor het bepalen van de huidige verkeersgeneratie van de bestaande basisscholen wordt gebruik gemaakt van de CROW-rekentool verkeersgeneratie en parkeervraag basisscholen. In het volgende figuur is de rekentool weergegeven.

Figuur 2.1: CROW-rekentool verkeersgeneratie en parkeervraag basisscholen, deel verkeersgeneratie

De rekentool bestaat uit een aantal inputgegevens. De tool rekent met behulp van het aantal klassen, klasgrootte, aandeel leerlingen begeleid naar school en onder andere het aandeel verzorgers per auto de verkeersgeneratie voor het autoverkeer uit. De rekentool wordt ook gebruikt om de toekomstige verkeersgeneratie van de Casaschool en de Schatkaart na de mogelijke uitbreiding te berekenen.

191594-03 Verkeersonderzoek haalbaarheidsstudie ontwikkeling scholen Pijnacker-Noord

7

Gevolgen verkeer ‘Ontwikkeling scholen Pijnacker-Noord’ Berekening gevolgen ontwikkeling verkeer 2 scenario’s Met behulp van de rekentool, de verkeerstellingen en de verkeersschouw worden de gevolgen berekend voor de bereikbaarheid en verkeersveiligheid rondom de nieuwe basisschoollocatie aan de Groen van Prinstererlaan. De gevolgen voor de locatie worden berekend voor de scenario’s:1. Huidige omvang Casaschool en Schatkaart zonder uitbreiding en 2. Toekomstige omvang Casaschool en Schatkaart met uitbreiding. Analyse, conclusies en aandachtspunten 2 scenario’s Met behulp van de landelijke CROW richtlijnen voor verkeer en vervoer wordt geanalyseerd welke aandachtspunten er op het gebied van de bereikbaarheid en verkeersveiligheid ontstaan. Op basis van de aandachtpunten en richtlijnen wordt gekeken of de 2 scenario’s acceptabel zijn.

DEEL: PARKEREN Huidige parkeersituatie Parkeeronderzoek Om de huidige parkeersituatie op het gebied van parkeervraag en parkeeraanbod rondom de nieuwe basisschoollocatie aan de Groen van Prinstererlaan in Pijnacker in beeld te brengen is een parkeeronderzoek nodig. Het onderzoeksgebied voor parkeren is de maximaal acceptabele loopafstand van 100 meter voor onderwijsvoorzieningen naar een parkeergelegenheid. Het parkeeronderzoek zal bestaan uit een parkeermotiefmeting om 6 uur, 9 uur, 11 uur en 13 uur op de maatgevende schooldag naar de huidige bewoners (aanwezig om 6 uur en later), werknemers (aanwezig om 9 en 11 uur) en bezoekers (aanwezig om 9 uur of 11 uur). Daarnaast zal rond en tijdens het haal- en brengmoment de parkeerdruk worden gemeten om het aantal ‘Kiss and Ride’ parkeerders van de huidige basisschool te kunnen achterhalen. Op deze manier kan de huidige parkeervraag worden achterhaald. Het parkeeraanbod, ook wel parkeercapaciteit genoemd, wordt in het onderzoeksgebied geteld per sectie met uitsplitsing in terrein, straat en parkeerregime. Daarnaast zal per sectie het type parkeerplaats

worden

onderscheiden

zoals

voor

iedereen

beschikbaar

of

voor

bepaalde

doelgroepen (bijvoorbeeld: alleen gehandicapten). Het parkeeronderzoek wordt uitgevoerd op de toegankelijke parkeergelegenheden voor de basisscholen, dit betekent dat parkeergelegenheden op eigen terrein buiten beschouwing blijven. Parkeerdruk en -motiefonderzoek Bij het parkeerdruk en -motiefonderzoek zijn op verschillende tijdstippen van de dag de kentekens van de geparkeerde voertuigen of het aantal geparkeerde voertuigen op de openbare weg geregistreerd in een onderzoeksgebied. Het aantal geregistreerde kentekens geeft inzicht in de parkeerbezetting. Confrontatie tussen het aantal geparkeerde voertuigen en de parkeercapaciteit geeft inzicht in de bezettingsgraad. Met de gemeten bezetting en parkeercapaciteit kan de restcapaciteit van het onderzoeksgebied worden bepaald. De restcapaciteit is het aantal nog beschikbare parkeergelegenheden. Het parkeermotief Met het parkeermotief wordt het doel bedoeld waarmee de parkeerder staat geparkeerd. Door het vergelijken van de geregistreerde kentekens op verschillende registratiemomenten kan een beeld worden verkregen van het parkeermotief. Het parkeermotief is belangrijk om te kunnen bepalen

191594-03 Verkeersonderzoek haalbaarheidsstudie ontwikkeling scholen Pijnacker-Noord

8

welke parkeerders eventuele problemen veroorzaken en of een parkeerregulering hiervoor een oplossing biedt. In dit onderzoek is onderscheid gemaakt in de volgende groepen: •

Bewoner, (ook aanwezig in de nacht);

•

Langparkeerder / Werk(er);

•

Kortparkeerder / Bezoek(er).

De voertuigen die ‘s nachts (tussen 23:00 en 06:00 uur) zijn waargenomen, zijn toegeschreven aan bewoners. Wanneer deze voertuigen op andere meetmomenten ook zijn geregistreerd, dan zijn deze ook als bewoner aangemerkt. Een werknemer is een voertuig die twee of meer meetmomenten achter elkaar is waargenomen. Dit zijn bijvoorbeeld werknemers of langdurig bezoek. De bezoekers zijn voertuigen die slechts éénmaal zijn waargenomen. De exacte meetmomenten zijn opgenomen in paragraaf 2.3 onderzoeksperiode. Voor de duidelijkheid is in de onderstaande tabel de motieventabel weergegeven. In de motieventabel staat aangegeven wanneer een parkeerder een bewoner, werknemer of bezoeker is. Tabel 2.2: Motieventabel Registratiemomenten

Motief

nacht

09 uur

11 uur

13 uur

Bewoner

Werknemer

Bezoeker

Bepalen onderzoeksgebied Het onderzoeksgebied is bepaald aan de hand van het invloedsgebied van de te onderzoeken voorzieningen. In de landelijke richtlijnen voor verkeer en vervoer van het CROW en/of de parkeernota van de wegbeheerder is bepaald wat de maximaal acceptabele loopafstand is vanaf een geparkeerd voertuig naar een voorziening. De maximaal acceptabele loopafstand bepaald in de basis het te onderzoeken gebied. Voor onderwijsvoorzieningen is de maximaal acceptabele loopafstand naar een parkeergelegenheid 100 meter. Inventarisatie parkeercapaciteit Het

onderzoeksgebied

is

opgedeeld

in

meerdere

straatsecties

(wegvakken/

parkeerterreinen/parkeerhavens). Het onderverdelen van het onderzoeksgebied in meerdere straatsecties heeft als voordeel dat er op een kleinschalig niveau inzicht ontstaat in de parkeergedragingen. Bij de straatsectie-indeling wordt rekening gehouden met het eventuele parkeerregime. Eén straatsectie mag uit het oogpunt voor verdere verkeerskundige analyses slechts uit één parkeerregime (vrij, betaald, vergunning of parkeerschijf) bestaan. Bij de inventarisatie van de parkeercapaciteit is per straatsectie onderscheid gemaakt in: 

Algemene parkeerplaatsen o

Parkeervakken

o

Parkeerstrook (uitgaande van een benodigde lengte van 6 meter per geparkeerd voertuig en het Reglement Verkeersregels en Verkeerstekens 1990 (RVV 1990), bijvoorbeeld ‘niet binnen 5 meter van een kruispunt parkeren’ en/of parkeerverbod);

191594-03 Verkeersonderzoek haalbaarheidsstudie ontwikkeling scholen Pijnacker-Noord

9

Bij

Gereserveerde parkeerplaatsen voor gehandicapten

Gereserveerde parkeerplaatsen voor bepaalde doelgroepen

de

analyse

van

de

parkeergegevens

zullen

eventueel

verschillende

secties

worden

samengevoegd tot deelgebieden/sectoren in combinatie met het geldende parkeerregime om uitspraken te kunnen doen over grotere samenhangende parkeergebieden.

Toekomstige parkeervraag ‘Rekentool verkeergeneratie en parkeren basisscholen Ontwikkeling scholen Pijnacker-Noord’ Voor het bepalen van de toekomstige parkeervraag van de bestaande basisscholen wordt gebruik gemaakt van de rekentool verkeersgeneratie en parkeren basisscholen. Deze rekentool staat beschreven bij §2.1 Onderzoeksmethodiek/Verkeer/Rekentool verkeersgeneratie basisscholen.

Gevolgen parkeren ‘Ontwikkeling scholen Pijnacker-Noord’ Berekening gevolgen ontwikkeling parkeren 2 scenario’s Met behulp van de rekentool en het parkeeronderzoek worden de gevolgen berekend voor de bereikbaarheid en verkeersveiligheid rondom de nieuwe basisschoollocatie aan de Groen van Prinstererlaan. De gevolgen voor de locatie worden berekend voor de scenario’s: 1. Huidige omvang Casaschool en Schatkaart zonder uitbreiding en 2. Toekomstige omvang Casaschool en Schatkaart met uitbreiding. Analyse knelpunten en mogelijke parkeeroplossingen 2 scenario’s Met behulp van de landelijke CROW richtlijnen voor verkeer en vervoer als mede de gemeentelijke parkeernormen wordt geanalyseerd of er knelpunten op het gebied van parkeren ontstaan. Op basis van de knelpunten wordt gekeken naar mogelijke parkeeroplossingen.

191594-03 Verkeersonderzoek haalbaarheidsstudie ontwikkeling scholen Pijnacker-Noord

10

2.2

Onderzoeksgebieden

De huidige verkeers- en parkeersituatie kan op basis van de volgende onderzoekslocaties en gebieden in beeld worden gebracht. Het onderzoek wordt uitgevoerd in het invloedsgebied van de toekomstige en deels bestaande basisschool aan de Groen van Prinstererlaan in Pijnacker. Het invloedsgebied van onderwijsvoorzieningen is volgens de richtlijnen 100 meter loopafstand vanaf het schoolterrein.

Verkeer De onderzoekslocaties voor de kruispunttellingen bestaan uit de belangrijkste kruispunten (autoverkeer versus langzaam verkeer) op de belangrijkste schoolroutes binnen 200 meter van de schoollocatie. De verkeersschouw zal plaats vinden binnen 200 meter van de schoollocatie op de mogelijk in de toekomst belangrijkste schoolroutes. De locaties voor de kruispunttellingen staan weergegeven in figuur 2.3.

200 meter

Figuur 2.3: Onderzoekslocaties kruispunttellingen

De kruispunttellingen zullen plaatsen vinden op: 1.

Kruispunt Nobellaan - Groen van Prinstererlaan

2.

Kruispunt Meidoornlaan - Groen van Prinstererlaan

191594-03 Verkeersonderzoek haalbaarheidsstudie ontwikkeling scholen Pijnacker-Noord

11

Parkeren Het onderzoeksgebied voor parkeren bestaat uit parkeerterreinen en gehele straten van kruispunt tot kruispunt binnen het invloedsgebied. Naast de acceptabele loopafstand is rekening gehouden met de eventuele groenstructuren en speciale parkeergelegenheden in de wijk voor de basisschool. Het onderzoeksgebied voor het parkeeronderzoek is in het onderstaande figuur weergegeven. De rode lijn geeft de 100 meter hemelsbreed weer. Tijdens dit onderzoek is nog niet duidelijk op welke manier het projectgebied wordt vormgegeven met de looproutes voor voetgangers, daarom is het onderzoek uitgevoerd in het onderstaande onderzoeksgebied op basis van de loopafstanden vanaf de huidige CBS de Schatkaart. De onderzoeksgrenzen zijn door een verkeerskundige vastgesteld op basis van een in de praktijk logische afbakening.

Figuur 2.4: Onderzoeksgebied parkeeronderzoek

Gebiedsindeling Het onderzoeksgebied is opgedeeld in meerdere secties. De secties zijn wegvakken van kruispunt tot

kruispunt,

alsmede

parkeerterreinen.

Daarbij

is

ook

rekening

gehouden

met

het

parkeerregime. Daardoor kan één sectie in principe niet bestaan uit meerdere parkeerregimes. Het onderverdelen van het onderzoeksgebied in meerdere secties heeft als voordeel dat op een kleinschalig niveau inzicht ontstaat in de parkeergedragingen. De gedetailleerde sectie-indeling voor het onderzoeksgebied met sectienummers is weergegeven in de bijlagen.

191594-03 Verkeersonderzoek haalbaarheidsstudie ontwikkeling scholen Pijnacker-Noord

12

2.3

Onderzoeksperiode

Om een betrouwbaar beeld van de verkeers- en parkeersituatie te krijgen is het wenselijk het verkeersonderzoek op een representatieve schooldag uit te voeren, meestal een maandag, dinsdag of donderdag. Op basis van de uitvraag hebben wij het verkeersonderzoek uitgevoerd op een volledige schooldag zonder schooluitjes: maandag 20 januari 2020.

Verkeer Op basis van de onderzoeksvragen en onderzoeksmethodiek zijn de registratiemomenten voor de verkeerstellingen en verkeersschouw in de volgende tabel weergegeven. Tabel 2.5: Registratiemomenten verkeersintensiteit en verkeersschouw dag

type dag

1

2

maandag 20 januari 2020

gem. schooldag 07:30-09:00

13:30-15:00

uur

Parkeren Op basis van de onderzoeksvragen en onderzoeksmethodiek is het parkeeronderzoek op de volgende registratiemomenten, weergegeven in de tabellen 2.6 en 2.7, uitgevoerd. Tabel 2.6: Registratiemomenten parkeerdruk en –motiefonderzoek rondom het scholencomplex dag

type dag

1

2

maandag 20 januari 2020

gem. schooldag

voor 06:00 09:00

3

4

11:00

13:00

uur

Tabel 2.7: Registratiemomenten verkeersobservatie haal- en brengverkeer rondom het scholencomplex dag

type dag

1

2

3

4

5

maandag 20 januari 2020

gem. schooldag

08:00

08:15

08:30

08:45

09:00

uur

maandag 20 januari 2020

gem. schooldag

13:45

14:00

14:15

14:30

14:45

uur

191594-03 Verkeersonderzoek haalbaarheidsstudie ontwikkeling scholen Pijnacker-Noord

13

2.4

Weersomstandigheden

In de volgende tabel staan de weersomstandigheden van de onderzoeksdag weergegeven. De gegevens zijn afkomstig van het KNMI weerstation Rotterdam. De gegevens geven een beeld of de weersomstandigheden normaal zijn voor de periode van het jaar. Weersomstandigheden die niet normaal zijn voor de periode van het jaar kunnen effect hebben op het verkeersgedrag. Tabel 2.8: Weersomstandigheden Datum

Max. Temperatuur

Rel. zonneschijn.

Neerslag

Wind

Gemeten

Normaal

Gemeten

Normaal

Hoeveel.

Duur

Gem.

Max.

7.8 oC

6.2 oC

2%

25%

0.0 mm

0.0 uur

2 Bft

2 Bft

maandag 20 januari 2020 Bron: KNMI, weerstation Rotterdam

Op basis van de maximum temperatuur en relatieve zonneschijn kan worden geconcludeerd dat de weersomstandigheden normaal zijn voor de tijd van het jaar.

2.5

Bijzonderheden

Gedurende het verkeers- en parkeeronderzoek op maandag 20 januari 2020 waren er wegwerkzaamheden aan de secties Acacialaan (15 en 18) en Park Berkenoord (21). Dit heeft invloed

op

de

onderzoeksresultaten.

Parkeerders

kunnen

geen

gebruik

maken

van

de

parkeercapaciteit in deze secties en verkeer kan de straten niet gebruiken. Hierdoor ontstaat er een ander verkeers- en parkeergedrag dan gebruikelijk.

191594-03 Verkeersonderzoek haalbaarheidsstudie ontwikkeling scholen Pijnacker-Noord

14

3 Verkeer 3.1

Huidige situatie ‘bereikbaarheid’

Op de toeleidende kruispunten naar CBS de Schatkaart is het verkeer op een gemiddelde schooldag (maandag 20 januari 2020) geteld tussen 08:00-09:00 uur en 13:30-14:30 uur. De toeleidende kruispunten zijn geteld op twee locaties: 1.

Kruispunt Nobellaan – Groen van Prinstererlaan

2.

Kruispunt Meidoornlaan – Groen van Prinstererlaan

Dit zijn de twee kruispunten die door het autoverkeer kunnen worden gebruikt om naar de CBS de Schatkaart te rijden.

Kruispunt Nobellaan – Groen van Prinstererlaan In figuur 3.1 zijn de rijbewegingen door middel van nummers weergegeven voor het kruispunt Nobellaan – Groen van Prinstererlaan. Deze nummers worden ook gebruikt in tabel 3.2 en 3.3 om de rijbewegingen aan te geven.

Figuur 3.1: Rijrichtingen kruispunt Nobellaan – Groen van Prinstererlaan

191594-03 Verkeersonderzoek haalbaarheidsstudie ontwikkeling scholen Pijnacker-Noord

15

In tabel 3.2 en 3.3 zijn 4 categorieën verkeersdeelnemers weergegeven. Tabel 3.2: Verkeersbewegingen kruispunt Nobellaan – Prinstererlaan, ma. 20 jan. 2020, 08:00 - 09:00 uur

* * percentages in tabel 3.2 zijn afgerond op hele getallen

Het aantal verkeersdeelnemers dat in de ochtend, tussen 08:00 en 09:00 uur, gebruik maakt van het kruispunt is: 62 motorvoertuigen, 1 bromfietser, 133 fietsers en 67 voetgangers. Tabel 3.3: Verkeersbewegingen kruispunt Nobellaan – Prinstererlaan, ma. 20 jan. 2020, 13:30 - 14:30 uur

* * percentages in tabel 3.3 zijn afgerond op hele getallen

Het aantal verkeersdeelnemers dat in de middag, tussen 13:30 en 14:30 uur, gebruik maakt van het kruispunt is: 37 motorvoertuigen, 4 bromfietsers, 57 fietsers en 57 voetgangers. Hierbij dient opgemerkt te worden (zie ook paragraaf 2.5: Bijzonderheden) dat, ten tijde van de verkeerstellingen, wegwerkzaamheden plaatsvonden op de Acacialaan waardoor motorvoertuigen naar en van de Acacialaan geen gebruik kon maken van het kruispunt. Op de desbetreffende richtingen (3, 4, 5 en 11) zijn dan ook geen motorvoertuigen geteld. Opvallend is het hogere aantal fietsers in de ochtend, in vergelijking met de middag. Ervan uit mag worden gegaan dat in de ochtend niet alleen leerlingen van de Schatkaart gebruik maken van de Groen van Prinstererlaan, maar ook fietsers met een ander motief (woon-werk verkeer, scholieren naar de middelbare school). In de middag tussen 13:30 en 14:30 uur is het rustiger met fietsers, dit komt onder andere doordat in de middag schollieren van vooral de middelbare school meer verspreid over een tijdsperiode naar huis gaan dan in de ochtend. In de ochtend moeten de scholieren op de fiets meer op dezelfde tijd aanwezig zijn bij hun school. Daarnaast zijn er tussen 13:30 – 14:30 uur minder fietsers die naar hun werk gaan dan tussen 08:00 en 09:00 uur.

191594-03 Verkeersonderzoek haalbaarheidsstudie ontwikkeling scholen Pijnacker-Noord

16

Kruispunt Meidoornlaan – Groen van Prinstererlaan In figuur 3.4 zijn de rijbewegingen door middel van nummers weergegeven voor het kruispunt Meidoornlaan – Groen van Prinstererlaan. Deze nummers worden ook gebruikt in tabel 3.5 en 3.6 om de rijbewegingen aan te geven.

Figuur 3.4: Rijrichtingen kruispunt Meidoornlaan – Groen van Prinstererlaan

In tabel 3.5 en 3.6 zijn 4 categorieën verkeersdeelnemers weergegeven. Tabel 3.5: Intensiteit kruispunt Meidoornlaan – Prinstererlaan, ma. 20 jan. 2020, 08:00 - 09:00 uur

* * percentages in tabel 3.5 zijn afgerond op hele getallen

Het aantal verkeersdeelnemers dat in de ochtend, tussen 08:00 en 09:00 uur, gebruik maakt van het kruispunt is: 257 motorvoertuigen, 2 bromfietsers, 176 fietsers en 46 voetgangers.

191594-03 Verkeersonderzoek haalbaarheidsstudie ontwikkeling scholen Pijnacker-Noord

17

Tabel 3.6: Intensiteit kruispunt Meidoornlaan – Prinstererlaan, ma. 20 jan. 2020, 13:30 - 14:30 uur

* * percentages in tabel 3.6 zijn afgerond op hele getallen

Het aantal verkeersdeelnemers dat in de middag, tussen 13:30 en 14:30 uur, gebruik maakt van het kruispunt is: 125 motorvoertuigen, 4 bromfietsers, 89 fietsers en 49 voetgangers. Hierbij dient eveneens opgemerkt te worden (zie ook paragraaf 2.5: Bijzonderheden) dat, ten tijde van

de

verkeerstellingen,

wegwerkzaamheden

plaatsvonden

op

de

Acacialaan

waardoor

motorvoertuigen naar en van de Acacialaan geen gebruik kon maken van het kruispunt met de Nobellaan en de Groen van Prinstererlaan en daardoor wellicht meer motorvoertuigen zijn geteld op het kruispunt Meidoornlaan – Groen van Prinstererlaan. Ook voor dit kruispunt is het hogere aantal fietsers in de ochtend opvallend, in vergelijking met de middag. Ervan uit mag worden gegaan dat in de ochtend(spits) niet alleen leerlingen van de Schatkaart gebruik maken van de Groen van Prinstererlaan, maar ook fietsers met een ander motief (woon-werk verkeer, andere scholieren). Op maandag 20 januari 2020 is de verkeersintensiteit tijdens het haal- en brengmoment in de ochtendspits, tussen 08:00 en 09:00 uur, op het kruispunt Meidoornlaan – Groen van Prinstererlaan: 257 motorvoertuigen. Voor wegen met een normaal verkeersbeeld is de vuistregel dat de spitsuurbelasting ongeveer 10% is van de etmaalintensiteit. Dit betekent dat de etmaalintensiteit op dit moment ongeveer 2.570 motorvoertuigen is.

191594-03 Verkeersonderzoek haalbaarheidsstudie ontwikkeling scholen Pijnacker-Noord

18

Verkeersmodel wijkontsluitingswegen Pijnacker-Noord Op basis van het verkeersmodel 2020 en 2030H1 is voor de 3 belangrijkste toeleidende wegen in Pijnacker-Noord een beeld geschetst van de verkeersbewegingen in 2020 en 2030H zonder de herontwikkeling van de scholen in Pijnacker-Noord. Op dit moment is de CBS de Schatkaart, Casaschool (onderbouw) en kinderdagverblijf reeds gevestigd in Pijnacker-Noord.

Figuur 3.7: Verkeersintensiteit motorvoertuigen 2020 verkeersmodel gemiddelde werkdag etmaal

Op basis van het verkeersmodel 2020 is het aantal motorvoertuigen op de Meidoornlaan tussen Oostlaan en Mr. Dr. van den Helmlaan op een gemiddelde werkdag tijdens een etmaal (24 uur) 5.100 motorvoertuigen. Op de Nobellaan tussen Nootdorpseweg en Pasteurlaan zijn op een gemiddelde werkdag tijdens een etmaal (24 uur) 4.400 motorvoertuigen aanwezig. Op de laatste belangrijke ontsluitingsweg van Pijnacker-Noord, de Goudenregensingel tussen Noordweg en Nootdorpseweg,

zijn

op

een

gemiddelde

werkdag

tijdens

een

etmaal

(24

uur)

3.400

motorvoertuigen aanwezig.

1

Verkeersmodel MRDH (Metropoolregio Rotterdam Den Haag, V-MRDH 2.6)

191594-03 Verkeersonderzoek haalbaarheidsstudie ontwikkeling scholen Pijnacker-Noord

19

Figuur 3.8: Verkeersintensiteit motorvoertuigen 2030H verkeersmodel gemiddelde werkdag etmaal

Op basis van het verkeersmodel 2030H is het aantal motorvoertuigen op de Meidoornlaan tussen Oostlaan en Mr. Dr. van den Helmlaan op een gemiddelde werkdag tijdens een etmaal (24 uur) 5.800 motorvoertuigen. Op de Nobellaan tussen Nootdorpseweg en Pasteurlaan zijn op een gemiddelde werkdag tijdens een etmaal (24 uur) 4.400 motorvoertuigen aanwezig. Op de laatste belangrijke ontsluitingsweg van Pijnacker-Noord, de Goudenregensingel tussen Noordweg en Nootdorpseweg,

zijn

op

een

gemiddelde

werkdag

tijdens

een

etmaal

(24

uur)

3.300

motorvoertuigen aanwezig. Bij wijkontsluitingswegen, vaak ook ‘Erftoegangsweg type 2’ genoemd, wordt een acceptabele verkeersintensiteit per etmaal van ongeveer 6.000 motorvoertuigen als landelijke richtlijn aangehouden. In Pijnacker-Noord zijn deze wegen vormgegeven met fietsstroken. Bij woonstraten vaak ook ‘Erftoegangsweg type 1 genoemd’, is de acceptabele verkeersintensiteit per etmaal ongeveer 3.000 motorvoertuigen als landelijke richtlijn. Dit zijn straten zonder wegmarkeringen. Deelconclusie bereikbaarheid o.b.v. huidige situatie Op alle toeleidende wegen naar de wijk Pijnacker-Noord liggen de etmaalintensiteiten onder de acceptabele verkeersintensiteit.

191594-03 Verkeersonderzoek haalbaarheidsstudie ontwikkeling scholen Pijnacker-Noord

20

3.2

Huidige situatie ‘verkeersveiligheid’ Bestaande ongevallenlocaties

Op basis van het BRON (Bestand geRegistreerde Ongevallen in Nederland) is onderzocht of er in de omgeving van de huidige CBS de Schatkaart verkeersongevallen zijn gebeurd. Belangrijk gegeven bij de ongevallenlocaties is dat op dit moment herinrichtingen van de straat plaats vinden in de wijk. Hierdoor zijn sommige ongevallenlocaties niet meer hetzelfde wat betreft de inrichting. In de periode van 1 januari 2014 tot 31 december 2018 hebben er, binnen het gebied van figuur 3.9, 6 geregistreerde ongevallen plaats gevonden.

Figuur 3.9: Ongevallenlocaties BRON omgeving Groen van Prinstererlaan (Bron: VIA, gemeente PijnackerNootdorp)

Op het kruispunt Meidoornlaan – Groen van Prinstererlaan heeft op donderdag 12 juni 2014 om 9:14 uur een ongeval plaats gevonden door het onjuist voorrang verlenen bij het afslaan. Ten tijde van het ongeval was de verharding op het kruispunt nog asfalt, op dit moment is het een gelijkwaardig plateau kruispunt met klinkers. Gezien het tijdstip van het ongeval is er geen verband met de basisschool. Op het wegvak Nobellaan heeft op dinsdag 14 maart 2017 om 11:00 uur een ongeval plaats gevonden met twee personenauto’s, de oorzaak is onbekend. Gezien het tijdstip van het ongeval is er geen verband met de basisschool.

191594-03 Verkeersonderzoek haalbaarheidsstudie ontwikkeling scholen Pijnacker-Noord

21

De overige locaties zijn verder weg gelegen van de Groen van Prinstererlaan. Bij alle 6 geregistreerde ongevallen zijn er geen kinderen betrokken, voor zover er informatie beschikbaar is.

Verkeersschouw Naast de objectieve verkeersveiligheid is ook gekeken naar de subjectieve verkeersveiligheid. Gedurende de verkeerstellingen is een verkeersschouw uitgevoerd op de kruispunten en directe omgeving van de CBS de Schatkaart. Ten westen van de CBS de Schatkaart waren er gedurende de schouw wegwerkzaamheden aan de Acacialaan, hierdoor was deze laan afgesloten voor verkeer. Daarom kon de verkeersveiligheid op het kruispunt Groen van Prinstererlaan – Acacialaan – Nobellaan niet worden beoordeeld. En was het op het kruispunt Meidoornlaan – Groen van Prinstererlaan drukker dan normaal. Desondanks hebben zich op het kruispunt Meidoornlaan – Groen van Prinstererlaan gedurende de schouw geen ernstige conflicten voorgedaan. Het kruispunt is vormgegeven als een gelijkwaardige plateaudrempel kruispunt binnen een 30 km/uur zone. De Meidoornlaan heeft fietsstroken. De snelheid is door de plateaudrempel laag ter hoogte van het kruispunt. Tijdens de verkeersschouw is met name gekeken naar de mogelijke conflictpunten tussen afslaande (brom-)fietsers en naar rechtdoor rijdende motorvoertuigen (de conflictpunten tussen de richtingen 5 en 9 en tussen de richtingen 6 en 11, zie figuur 3.4 op bladzijde 17). Tijdens de verkeersschouw is als aandachtspunt naar voren gekomen het afslaan van fietsers naar links vanaf de Meidoornlaan (richting 6).

Soms rijden auto’s vanuit de richtingen 5 en 11 erg dicht langs de fietsers. De inhaalafstand tussen de fietsers en personenauto’s op de Meidoornlaan is soms klein. Deelconclusie huidige verkeersveiligheid: Op

basis

van

de

huidige

situatie

is

objectief

en

subjectief

gezien

geen

sprake

van

verkeersonveiligheid in de directe omgeving van de huidige schoollocatie van de Schatkaart.

191594-03 Verkeersonderzoek haalbaarheidsstudie ontwikkeling scholen Pijnacker-Noord

22

3.3

Verkeersgeneratie toekomstscenario 1: ‘Huidige omvang zonder uitbreiding’ Samenstelling scenario 1

In tabel 3.10 is een overzicht van het programma voor toekomstscenario 1 weergegeven. Deze situatie wordt als uitgangspunt gebruikt bij het berekenen van de verkeersgeneratie bij scenario 1. De verkeersgeneratie berekeningen zijn te vinden in bijlage 1. Tabel 3.10: Overzicht samenstelling scenario 1 ‘Huidige omvang zonder uitbreiding’ Functie

Omvang

Basisschool Casaschool

323 leerlingen, 22,6 medewerkers fulltime-equivalent (FTE)

Basisschool CBS Schatkaart

107 leerlingen, 7,0 medewerkers fulltime-equivalent (FTE)

Kinderdagverblijf Casaschool

80 kindplaatsen, 10,0 medewerkers fulltime-equivalent (FTE)

Kinderdagverblijf Wombat

32 kindplaatsen, 4,0 medewerkers fulltime-equivalent (FTE)

Sportzaal (nieuwe functie)

600 m2 bruto vloeroppervlakte (BVO)

Hieronder volgt een nadere toelichting per functie. Casaschool Hieronder is een beeld geschetst van de huidige samenstelling bij de Casaschool, locatie Koningshof en locatie Goudenregensingel. Tabel 3.11: Samenstelling scenario 1 ‘Huidige omvang zonder uitbreiding’ Casaschool locatie Koningshof en locatie Goudenregensingel Voorziening

Functie

Casaschool, locatie

Tweetalige montessori 16 groepen, 323 leerlingen

Omvang

20,2 leerlingen

Goudenregensingel en Koningshof

basisschool

(1,41 medewerkers FTE)

(08:00/09:00 tot 14:00/17:00)

‘Regiofunctie’

en 22,6 medewerkers FTE

Rekeneenheid

per groep/lokaal

Op dit moment bestaat de Casaschool uit 2 locaties. Er zijn in totaal 16 basisschoolgroepen met een regiofunctie. De gemiddelde afstand van een leerling naar de school is ongeveer 2.900 meter (Bron: DUO). Als uitgangspunt is het totaal aantal leerlingen en medewerkers op de 2 locaties, 323 leerlingen (Bron: Duo.nl) en 22,6 medewerkers FTE (Bron: Duo.nl). De verkeersgeneratie is berekend op basis van de CROW Rekentool Verkeersgeneratie & Parkeren2. De rekentool maakt onderscheid tussen de onderbouw en bovenbouw van een basisschool, daarom is de samenstelling herberekend. De Casaschool is een basisschool met speciaal onderwijs voor de regio, waarbij de leerlingen tussen 08:00 en 09:00 uur naar school mogen worden gebracht. In de middag gaat de school uit om 14:00 en 17:00 uur, hierbij zijn de leerlingen opgedeeld in twee groepen (Bron: Schoolgids Casaschool). Daarom is als uitgangspunt de turnover van parkeerruimte hoger dan bij basisscholen met reguliere schooltijden.

2

http://www.crow.nl/online-kennis-tools/rekentool-verkeersgeneratie-en-

parkeren?Productgroep=software+tool;&page=1&searchsort=date&pagesize=10

191594-03 Verkeersonderzoek haalbaarheidsstudie ontwikkeling scholen Pijnacker-Noord

23

CBS de Schatkaart Hieronder is een beeld geschetst van de huidige verkeerskundige situatie bij CBS de Schatkaart. Deze situatie wordt als uitgangspunt gebruikt bij het berekenen van de huidige verkeersgeneratie. Tabel 3.12: Samenstelling scenario 1 ‘Huidige omvang zonder uitbreiding’ CBS de Schatkaart Voorziening

Functie

CBS de Schatkaart

Christelijke basisschool 6 groepen, 107 leerlingen en 17,8 leerlingen

Omvang

Rekeneenheid

(08:20/08:30 tot 14:15)

‘Wijkfunctie’

7 medewerkers FTE

(1,17 medewerkers FTE) per groep/lokaal

Op dit moment bestaat de CBS de Schatkaart uit 1 locatie. Er zijn in totaal 6 basisschoolgroepen met een wijkfunctie. De gemiddelde afstand van een leerling naar de school is ongeveer 800 meter (Bron: DUO). Als uitgangspunt voor de ‘huidige situatie’ is het aantal leerlingen 107 (Bron: DUO) en 7,0 medewerkers FTE (Bron: DUO). De verkeersgeneratie voor de Schatkaart is op eenzelfde wijze berekend als voor de Casaschool. op basis van de CROW Rekentool Verkeersgeneratie & Parkeren bij basisscholen van het CROW. De Schatkaart is in de huidige situatie een basisschool met christelijk onderwijs voor de wijk en directe omgeving, waarbij de leerlingen tussen 08:20 en 08:30 uur naar school mogen worden gebracht. In de middag gaat de school uit om 14:15 uur. (Bron: Schoolgids CBS de Schatkaart en DUO). Kinderdagverblijf Casaschool De verkeersgeneratie is berekend voor de ‘huidige omvang zonder uitbreiding’ kinderdagverblijf Casaschool.

Het

kinderdagverblijf

Casaschool

bestaat

uit

Kinderopvang

Casa

Opvang

Goudenregensingel 25a en Casa Toddlers Duivestein 29. De samenstelling van de ‘huidige situatie’ kinderdagverblijf Casaschool is als volgt: 5 groepen, 80 kindplaatsen en 10 medewerkers FTE. Kinderdagverblijf Wombat De verkeersgeneratie is berekend voor de ‘huidige omvang zonder uitbreiding’ kinderdagverblijf Wombat Goudenregensingel 27. De samenstelling van het kinderdagverblijf is als volgt: 2 groepen, 32 kindplaatsen en 4 medewerkers FTE. Sportzaal (nieuwe functie) De verkeersgeneratie is berekend voor de sportzaal (een nieuwe functie) op basis van een omvang van 600 m2 BVO en de parkeerkencijfers van het CROW.

Verkeersgeneratie ontwikkelingen scenario 1 De ontwikkelingen van scenario 1 hebben op basis van de verkeersgeneratie berekeningen de verkeersbehoefte autoverkeer zoals weergegeven in tabel 3.13. Tabel 3.13: Verkeersgeneratie autoverkeer etmaal scenario 1 ‘Huidige omvang zonder uitbreiding’ Medewerkers / gebruikers

Kiss and Ride

Totaal

Totaal afgerond

Basisschool Casaschool

31,0

574,2

605,2

605

Basisschool CBS Schatkaart

9,6

91,6

101,2

101

Kinderdagverblijf Casaschool

13,7

180,5

194,2

194

Kinderdagverblijf Wombat

5,48

72,2

77,7

78

Sportzaal (nieuwe functie)

73,8

0,0

73,8

74

133,5

918,4

1.051,9

1.052

Functie

Totaal

191594-03 Verkeersonderzoek haalbaarheidsstudie ontwikkeling scholen Pijnacker-Noord

24

Voorkeur verdeling verkeersgeneratie ontwikkelingen scenario 1 In tabel 3.14 en figuur 3.15 is de verdeling van de verkeersbewegingen weergegeven op basis van de leerlingen herkomst3 van de scholen. Aanbeveling is dat de basisschool met de grootste verkeersbehoefte wordt ontsloten via de Meidoornlaan. De Meidoornlaan in Pijnacker-Noord is het meest geschikt voor de afwikkeling van het verkeer. De school met de grootste verkeersbehoefte is de Casaschool. Daarom is de Casaschool weergegeven met een ontsluiting aan de Meidoornlaan. Tabel 3.14: Voorkeur verdeling verkeersgeneratie autoverkeer directe omgeving scenario 1

* waarden in tabel 3.14 zijn afgerond op hele getallen

Figuur 3.15: Voorkeur verdeling verkeersgeneratie scenario 1 ‘huidige omvang zonder uitbreiding’

De verkeersgeneratie van de sportzaal is verdeeld met 50% over beide ontsluitingswegen, waarna de verdeling per ontsluiting als uitgangspunt is aangehouden. De gevolgen van de herontwikkeling zijn in de praktijk minder groot omdat een deel van de functies al aanwezig is. In paragraaf 3.4 wordt ingegaan op de gevolgen voor de bereikbaarheid en verkeersveiligheid van scenario 1. De volledige verkeersgeneratie berekeningen per functie zijn weergegeven in bijlage 1.

3

Bron: Gemeente Pijnacker-Nootdorp

191594-03 Verkeersonderzoek haalbaarheidsstudie ontwikkeling scholen Pijnacker-Noord

25

3.4

Gevolgen toekomstscenario 1 ‘Huidige omvang zonder uitbreiding’ Wegvak Meidoornlaan (Groen van Prinstererlaan en Weigelialaan)

Het wegvak Meidoornlaan tussen de Groen van Prinstererlaan en Weigelialaan nabij het projectgebied heeft volgens het verkeersmodel 2020 ongeveer 2.700 motorvoertuigen en volgens het verkeersmodel 2030H ongeveer 3.200 motorvoertuigen, dit is zonder de herontwikkeling van de scholen in de wijk Pijnacker-Noord. De verkeersgroei op dit deel van de Meidoornlaan zal vooral worden veroorzaakt door de verhuizing van de Casaschool, kinderdagverblijf Casa en de Sportzaal, wanneer deze worden ontsloten via de Meidoornlaan. De verkeersgeneratie op de Meidoornlaan is ongeveer 700 motorvoertuigen bij scenario 1. Een deel van het huidige verkeer van de Casaschool onderbouw gelegen aan de Goudenregensingel maakt reeds gebruik van de Meidoornlaan. Daardoor zal naar schatting de verkeersgroei op de Meidoornlaan uitkomen op ongeveer 600 motorvoertuigen. De verkeersintensiteit zal voor scenario 1 verkeersmodel 2030H uitkomen op ongeveer 3.800 motorvoertuigen, dit is acceptabel voor een wijkontsluitingsweg ook wel een erftoegangsweg type 2 genoemd.

Wijkontsluitingswegen Pijnacker-Noord Bestaande functies in Pijnacker-Noord scenario 1 De

gevolgen

voor

de

bereikbaarheid

in

Pijnacker-Noord

zijn

minder

groot

dan

de

verkeersgeneratie berekening, omdat een deel van de functies al aanwezig is in de wijk PijnackerNoord. CBS de Schatkaart is reeds gevestigd in het projectgebied. De onderbouw van de Casaschool en kinderdagverblijf Wombat zijn op dit moment gevestigd aan de Goudenregensingel in Pijnacker-Noord. Daarom veroorzaakt alleen de verplaatsing van de bovenbouw van de Casaschool, de verplaatsing van het kinderdagverblijf Casa en de bouw van de sportzaal een stijging in de verkeersintensiteit binnen de wijk. De verkeerstoename in de wijk Pijnacker-Noord zal bij scenario 1 daarom toenemen met 530 autoritten per etmaal, dit is op basis van de verkeersgeneratie berekening in bijlage 1. Het verkeer is verdeeld op basis van de herkomst van de leerlingen. Bij het ontwikkelen van het bouwplan op basis van de huidige omvang zonder uitbreiding zijn de gevolgen voor de bereikbaarheid gedurende een gemiddelde werkdag in Pijnacker-Noord weergegeven in tabel 3.17 en tabel 3.18 op basis van het verkeersmodel 2020 en 2030H (paragraaf 3.1). De gevolgen zijn weergegeven voor de wegvakken: 1. Nobellaan tussen Nootdorpseweg en Pasteurlaan 2. Goudenregensingel tussen Noordweg en Nootdorpseweg 3. Meidoornlaan tussen Oostlaan en Mr. Dr. van den Helmlaan

Meidoornlaan

Goudenregensingel

Nobellaan

Figuur 3.16: Wegvakken verkeersbewegingen Meidoornlaan, Goudenregensingel en Nobellaan

191594-03 Verkeersonderzoek haalbaarheidsstudie ontwikkeling scholen Pijnacker-Noord

26

In tabel 3.17 is de verkeergroei autoverkeer per functie en etmaal (gemiddelde schooldag) voor scenario 1 weergegeven in Pijnacker-Noord. Tabel 3.17: Verkeersgroei autoverkeer etmaal Pijnacker-Noord scenario 1 Functie Casaschool (alleen bovenbouw)

Medewerkers / gebruikers

Kiss and Ride

Totaal

Totaal afgerond

15,5

246,4

261,8

262

Basisschool CBS Schatkaart

0,0

0,0

0,0

0

Kinderdagverblijf Casaschool

13,7

180,5

194,2

194

Kinderdagverblijf Wombat

0,0

0,0

0,0

0

Sportzaal

73,8

0,0

73,8

74

Totaal

103,0

426,8

529,8

530

In tabel 3.18 en figuur 3.19 zijn de gevolgen weergegeven voor de belangrijkste toeleidende wegen. Tabel 3.18: Gevolgen scenario 1 verkeersmodel 2020 en 2030H

191594-03 Verkeersonderzoek haalbaarheidsstudie ontwikkeling scholen Pijnacker-Noord

27

Figuur 3.19: Gevolgen verkeersbewegingen scenario 1 ‘huidige omvang zonder uitbreiding’ gemiddelde werkdag etmaal verkeersmodel 2020

Figuur 3.19 is

opgesteld

op basis van

het

verkeersmodel

2020,

de

verkeersgeneratie

berekeningen, de herkomstgegevens van de leerlingen Casaschool en de herkomstgegevens van CBS de Schatkaart. De verkeersintensiteit zal in zijn algemeenheid over een etmaal met ongeveer 4% stijgen in de wijk Pijnacker-Noord. De verkeersgroei zal op de Meidoornlaan, tussen Oostlaan en Mr. Dr. van den Helmlaan, het grootst zijn met 7% naar ongeveer 5.400 motorvoertuigen per etmaal. Uitgaande van de acceptabele verkeersintensiteit van een wijkontsluitingsweg, van ongeveer 6.000 motorvoertuigen, betekent dit dat de stijging op de Meidoornlaan acceptabel is. De overige wijkontsluitingswegen hebben als gevolg van scenario 1 verkeersmodel 2020 een verkeersintensiteit van ongeveer 3.500 en 4.500 motorvoertuigen per etmaal, dit is acceptabel voor een wijkontsluitingsweg.

191594-03 Verkeersonderzoek haalbaarheidsstudie ontwikkeling scholen Pijnacker-Noord

28

Figuur 3.20: Gevolgen verkeersbewegingen scenario 1 ‘huidige omvang zonder uitbreiding’ gemiddelde werkdag etmaal verkeersmodel 2030H

Figuur 3.20 is opgesteld op basis van het verkeersmodel 2030H, de verkeersgeneratie berekeningen, de herkomstgegevens van de leerlingen Casaschool en de herkomstgegevens van CBS de Schatkaart. De verkeersintensiteit zal in zijn algemeenheid over een etmaal met ongeveer 4% stijgen in de wijk Pijnacker-Noord. De verkeersgroei zal op de Meidoornlaan, tussen Oostlaan en Mr. Dr. van den Helmlaan, het grootst zijn met 6% naar ongeveer 6.100 motorvoertuigen per etmaal. Uitgaande van de acceptabele verkeersintensiteit van een wijkontsluitingsweg van ongeveer 6.000 motorvoertuigen, betekent dit dat de stijging op de Meidoornlaan acceptabel is. De 6.000 motorvoertuigen is een richtlijn, met kleine aanpassingen voor het verbeteren van de doorstroming op Meidoornlaan is een verkeersintensiteit van ongeveer 6.100 motorvoertuigen acceptabel. De overige wijkontsluitingswegen hebben als gevolg van scenario 1 verkeersmodel 2030H een verkeersintensiteit van ongeveer 3.400 en 4.500 motorvoertuigen per etmaal, dit is acceptabel voor een wijkontsluitingsweg.

Aandachtspunten De stijging van het aantal motorvoertuigen op de Meidoornlaan tijdens het haal- en brengmoment kan er voor zorgen dat het gevoel van verkeersveiligheid op de Meidoornlaan bij fietsers afneemt, het is belangrijk dat bij het uiteindelijk plan hier aandacht aan wordt besteed. Op de Meidoornlaan, ter hoogte van de Meester Doctor van Den Helmlaan, is een wegversmalling. De

wegversmalling

veroorzaakt

een

capaciteitsvermindering,

bij

een

stijging

van

de

verkeersintensiteit kunnen hier in de spits wachtrijen ontstaan.

191594-03 Verkeersonderzoek haalbaarheidsstudie ontwikkeling scholen Pijnacker-Noord

29

Deelconclusie Scenario 1 Op basis van de berekende etmaalintensiteiten kan gesteld worden dat de groei in intensiteiten, veroorzaakt door scenario 1, acceptabel is. De etmaalintensiteiten liggen rond of ruim onder de acceptabele verkeersintensiteit, geldende voor een wijkontsluitingsweg. Hetzelfde kan gezegd worden over de uurintensiteiten in het drukste uur in de ochtend. Met name in de ochtendspits, tussen 8 en 9 uur, zullen de intensiteiten van motorvoertuigen op de Meidoornlaan groeien. Zoals bij de aandachtspunten aangegeven kan de subjectieve verkeersveiligheid bij fietsers, en dan met name bij een kwetsbare groep zoals scholieren van een basisschool, afnemen. Zeker ter hoogte van de nieuwe schoollocatie zal gekeken moeten worden of een scheiding mogelijk is van motorvoertuigen met de afslaande fietsers en overstekende fietsers/voetgangers. Of fietsers meer toesturen naar alternatieven voor de Meidoornlaan, zoals de fietsstraat Noordweg aan de westzijde van de wijk en het fietspad aan de oostzijde van de wijk en dan via de Albert Schweizerlaan, respectievelijk de Wilgenhof naar de nieuwe schoollocatie.

3.5

Verkeersgeneratie toekomstscenario 2: ‘Toekomstige omvang met mogelijke uitbreiding’ Samenstelling scenario 2

In tabel 3.21 is een overzicht van het programma voor toekomstscenario 2 weergegeven. Deze situatie wordt als uitgangspunt gebruikt bij het berekenen van de verkeersgeneratie bij scenario 2. De verkeersgeneratie berekeningen zijn te vinden in bijlage 1. Tabel 3.21: Overzicht samenstelling scenario 2 ‘Toekomstige omvang met mogelijke uitbreiding’ Functie

Omvang

Basisschool Casaschool

550 leerlingen, 31,0 medewerkers fulltime-equivalent (FTE)

Basisschool CBS Schatkaart

200 leerlingen, 9,3 medewerkers fulltime-equivalent (FTE)

Kinderdagverblijf Casaschool

80 kindplaatsen, 10,0 medewerkers fulltime-equivalent (FTE)

Kinderdagverblijf Wombat

32 kindplaatsen, 4,0 medewerkers fulltime-equivalent (FTE)

Sportzaal (nieuwe functie)

600 m2 bruto vloeroppervlakte (BVO)

Casaschool Hieronder is een beeld geschetst van de toekomstige omvang met mogelijke uitbreiding bij de Casaschool, locatie Koningshof en locatie Goudenregensingel. Tabel 3.22: Samenstelling ‘Toekomstige omvang met mogelijke uitbreiding’ Casaschool locatie Koningshof en locatie Goudenregensingel Voorziening

Functie

Casaschool, locatie

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10477410/1