Document · PDF

Bijlage 1 - Technisch Beheerplan Openbaar Groen

Raad Besluitvorming 1 juni 2023, gemeente Pijnacker NootdorpBij agendapunt: Technisch beheerplan openbaar groen 2023-20268.064 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Inhoudsopgave Inleiding ...................................................................................................................................................5 Aanleiding ............................................................................................................................................5 Doelstelling ..........................................................................................................................................5 Afbakening ...........................................................................................................................................5 Het belang van een groene omgeving ....................................................................................................7 Beheer en onderhoud en de beleidskaders ...........................................................................................8 Typen onderhoud ................................................................................................................................8 Regulier beheer en onderhoud............................................................................................................8 Periodiek beheer en onderhoud..........................................................................................................9 Grootschalig onderhoud

......................................................................................................................9 Beleidskaders en wetgeving ................................................................................................................9 Evaluatie ................................................................................................................................................14 Bewonersgroen ..................................................................................................................................14 Snippergroen .....................................................................................................................................14 Beleidsschouw ...................................................................................................................................14 Leefbaarheidsmonitor 2021 ..............................................................................................................15 Areaaluitbreiding ...............................................................................................................................16 Meldpunt leefomgeving ....................................................................................................................17 Groenrenovatie

..................................................................................................................................17 Maatregelen, planning en kosten.........................................................................................................18 Financiën ............................................................................................................................................19 Natuur- en recreatiegebieden ...........................................................................................................19 Regulier onderhoud openbaar groen ................................................................................................21 Regulier onderhoud watergangen .....................................................................................................24 Periodiek onderhoud .........................................................................................................................25 Grootschalige vervangingsprojecten .................................................................................................27

Inleiding Aanleiding Op basis van het ‘Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten’ is iedere gemeente verplicht in zijn programmabegroting een paragraaf ‘Onderhoud kapitaalgoederen’ op te nemen. Ter uitvoering hiervan wordt elke vier jaar een nieuw beheerplan opgesteld. Zo ook voor het openbaar groen. Dit is het Technisch beheerplan openbaar groen 2023-2026 ‘Investeren in Groen 1.1’.

Doelstelling Het doel van het Technisch beheerplan openbaar groen 2023-2026 is het beschrijven van de wijze waarop het reguliere en periodieke beheer en onderhoud van het openbaar groen in PijnackerNootdorp de komende jaren plaatsvindt. Aan de wijze van beheer en onderhoud is niets veranderd ten opzichte van het vorige beleids- en beheerplan openbaar groen 2019-2022 ‘Investeren in Groen’. Er is voor gekozen dat alle wijzigingen in beleid, beheer en onderhoud een plek gaan krijgen in het Omgevingsprogramma Groen in en om de kernen, waar op dit moment ook hard aan wordt gewerkt. Tot het omgevingsprogramma is vastgesteld, zijn alle uitgangspunten uit het beleids- en beheerplan openbaar groen 2019-2022 ‘Investeren in Groen’ van toepassing. Dit technisch beheerplan 1.1 moet dus gezien worden als een voortzetting van het huidige beheer en onderhoud zoals dit de afgelopen 4 jaar is uitgevoerd. De belangrijkste uitgangspunten worden op bladzijde 9 tot en met 13 op een rijtje gezet en de complete beleidskaders en uitgangspunten uit het vorige beleids- en beheerplan 20192022 zijn als bijlage toegevoegd. Conform de Programmabegroting 2018-2021 hanteert de gemeente voor het onderhoud het kwaliteitsniveau “basis”. Wat betreft de financiën wordt onderscheid gemaakt tussen het regulier of dagelijks onderhoud en periodieke of groot onderhoud.

Voor het reguliere onderhoud wordt jaarlijks budget ter beschikking gesteld. Dit budget wordt elk jaar geïndexeerd op prijs en areaal. Voor het periodiek onderhoud of groot onderhoud is een voorziening ingesteld omdat de kosten daarvan jaarlijks sterk fluctueren.

Afbakening Dit plan richt zich op het totale beheer en onderhoud van het gehele groenareaal binnen en buiten de bebouwde kom dat bij de gemeente in beheer is. Het gaat hierbij om het openbaar groen in de kernen, de bermen en oevers langs wegen en watergangen buiten de kernen en de kleine groen- en recreatiegebieden. Rondom de kernen Delfgauw, Pijnacker en Nootdorp liggen een aantal grote natuur- en recreatiegebieden zoals de Groenzoom, Buytenhout (met De Balij, Bieslandse Bos en Dobbeplas) en de Groene Keijzer. Het dagelijks beheer van deze gebieden is overgedragen aan Staatsbosbeheer. Het beheer van de Groenzoom wordt uitgevoerd door beheercombinatie Groenzoom en is een samenwerkingsverband met de gemeente Lansingerland. Naast deze grote natuur- en recreatiegebieden, liggen verspreid in het buitengebied nog een aantal kleinere gebieden waar de gemeente de regie heeft over het dagelijks onderhoud. Deze gebieden hebben allen een eigen karakter met soms ook een specifieke functie. Het gaat hierbij om Ruyven Noord, Ruyven Zuid (Bergboezem Delfgauw), FES-gebied (groengebied langs de Zijdeweg), Boezemzoom en Piekberging tussen de wijk Ackerswoude en bedrijventerrein de Boezem.

Het belang van een groene omgeving De openbare groene ruimte in en om Pijnacker-Nootdorp heeft diverse functies voor mensen en dieren en is voor veel inwoners van grote waarde. Dit wordt nog eens onderstreept door de uitkomsten van de enquête die gehouden is voor de omgevingsvisie onder de inwoners. Voor sommige is het genieten van de natuur, voor andere een ontspannen ommetje door het wijkgroen of een plek om te sporten of te spelen. In sommige buurten is de buurttuin juist een plek om samen te komen en te zien hoe voedsel groeit of wat het belang van insecten is voor bloemen en fruit. Voor wilde dieren is het groen in ieder geval een thuis. Groen is belangrijk voor een fijne en gezonde leefomgeving en is hard nodig om de stad te beschermen tegen droogte, hitte en extreme regenval.

Grote en volwassen bomen spelen daar een speciale rol in. Vanwege hun afmeting, de omvang van de kroon en het uitgebreide wortelstelsel, zijn ze zeer waardevol en leveren een positieve bijdrage in het tegengaan van de gevolgen van klimaatverandering en behoud van biodiversiteit. Schaduw, verdamping en verlaging van de omgevingstemperatuur zijn onmisbaar in hete zomers zoals de afgelopen jaren. Daarnaast zijn grote bomen in staat om piekbuien af te vlakken. Daarom is het van belang om bestaande bomen te koesteren en te investeren in een duurzame standplaats voor nieuwe bomen zodat PijnackerNootdorp een toekomst- en klimaatbestendig dorp wordt.

Ook het beschermen van bestaand groen wordt steeds belangrijker. In het openbaar gebied moeten steeds meer functies een plek krijgen terwijl ruimte ontbreekt. Dit gaat uiteindelijk vaak ten koste van aanwezig groen en/of bomen. Daarnaast wordt het zorgvuldig inpassen van bestaande bomen en struiken bij nieuwe ontwikkelingen steeds belangrijker. Bestaand groen vertegenwoordigt essentiële kwaliteiten met betrekking tot klimaatverandering en als leefgebied van wilde dieren. Het integreren van aanwezig groen leidt tot een kwalitatief betere leefomgeving voor zowel mens als dier en zorgt voor behoud van biodiversiteit. Ook dood hout speelt hierin een belangrijke rol. Dood hout biedt ruimte en voedsel aan schimmels en paddenstoelen en verrijkt de bodem en het bodemleven. Daarnaast profiteren insecten en vogels zoals de specht maar ook vleermuizen van het aftakelingsproces van dode bomen. Groen is van levensbelang in een groeiend dorp waar steeds meer vraag is naar woonruimte en de openbare ruimte onze achtertuin is. Groen is belangrijk voor sociaal welzijn, recreatie, klimaatadaptatie, gezondheid en biodiversiteit. Daarom is aandacht nodig voor voldoende groen in nieuwe wijken die worden aangelegd maar ook voor behoud en beheer van aanwezig groen zodat iedereen daarvan kan blijven genieten.

Beheer en onderhoud en de beleidskaders Onder openbaar groen wordt al het groen zoals onder andere alle bomen, plantsoenen en wegbermen verstaan die in eigendom en/of beheer zijn van de gemeente. Het openbaar groen bestaat uit verschillende groentypen zoals grasvegetaties, heesters, vaste planten, hagen, bosplantsoen, bomen, etc. Ieder groentype is weer onderverdeeld in verschillende beheertypen. Zo kan een grasvegetatie een grasveld betreffen dat 28 keer wordt gemaaid of een kruidenvegetatie of ruig gras dat 1 of 2 keer wordt gemaaid of begraasd wordt door schapen. Ieder type groen vraagt een andere manier van onderhoud met een bijbehorende frequentie.

Afbeelding 1. Verschillende beheertypen van gras

Alle groentypen zoals bomen, hagen, gras, struiken, vaste planten, etc. zijn vastgelegd in het groenbeheersysteem GeoVisia. In dit systeem worden de gegevens met betrekking tot het groenareaal vastgelegd en bijgehouden. Van alle verschillende groentypen wordt o.a. het aantal m2, het jaar van aanleg, de soortnaam, het type onderhoud en de frequentie bijgehouden. Afbeelding 2. Verschillende groentypen in een straat in Delfgauw zoals bomen, een haag en bloeiende heesters

Typen onderhoud Onderhoud van openbaar groen kent diverse vormen. Regulier of dagelijks onderhoud is onderhoud met een frequentie van één of meerdere keren per jaar en is onderhoud dat zorgt dat het groen in een aanvaardbare conditie blijft. Periodiek onderhoud is onderhoud waarvan de frequentie lager ligt dan 1x per jaar óf het betreft een éénmalige ingreep waarna het groen weer wordt opgenomen in het dagelijks onderhoud. Daarnaast is er nog grootschalig onderhoud. Dit vindt eigenlijk altijd plaats in de vorm van een project waarbij verschillende onderdelen tegelijkertijd planmatig worden aangepakt. Dit kan de complete vervanging van een bomenlaan zijn waarbij zowel de bomen als ook de gehele groeiplaats wordt vernieuwd of een herinrichting van een buurt of wijk waarbij het totale geheel aan groen (bomen, struiken, gras, etc.) wordt vervangen. Aandachtspunt bij openbaar groen is dat groen vanaf het moment van aanleg, onderhoud behoeft (maaien, schoffelen, etc.) en daarmee dus direct geld kost. Dit in tegenstelling tot onder andere wegen of riolering waarbij na aanleg de eerste 25 jaar geen onderhoudsbudget nodig is.

Regulier beheer en onderhoud Regulier of dagelijks onderhoud is bijvoorbeeld schoffelen van plantvakken, hagen knippen, maaien en snoeien. Het zijn werkzaamheden die ieder jaar met een bepaalde frequentie herhaaldelijk worden 8

uitgevoerd. De afgelopen jaren heeft iedere kern voor de looptijd van het bestek een ‘eigen’ aannemer die verantwoordelijk is voor dit reguliere onderhoud. Andere werkzaamheden die ook onder het regulier onderhoud vallen zijn het verzorgen van alle bomen in de gemeente, het maaien van oevers en het verwijderen van slootvuil in watergangen, het schapenbeheer en de bestrijding van exoten.

Periodiek beheer en onderhoud Periodiek onderhoud is terugkerend onderhoud waarvan de frequentie lager ligt dan 1x per jaar of het betreft een éénmalige ingreep waarna het project weer wordt opgenomen in het dagelijks onderhoud. Periodiek onderhoud is bijvoorbeeld het snoeien van bosplantsoen, het vervangen van een aantal bomen in een straat of het herinrichten van versleten groenvakken. Dit type onderhoud wordt zoveel mogelijk afgestemd en gelijktijdig uitgevoerd met grootschalige integrale herinrichtingen maar dat lukt niet altijd.

Grootschalig onderhoud Twee grootschalige onderhoudsprojecten die nu lopen zijn de herinrichting van klimaatbestendig Klapwijk en Koningshof. In beide projecten wordt nagenoeg al het groen vervangen zoals grasvelden, vakken met struiken en veel bomen. Uitgangspunt hierbij is altijd zoveel mogelijk bomen op te nemen in de nieuwe situatie en op basis hiervan wordt kritisch gekeken en een afweging gemaakt welke bomen te behouden zijn.

Beleidskaders en wetgeving De beleidskaders en uitgangspunten zoals beschreven in het beleids- en beheerplan openbaar groen 2019-2022 ‘Investeren in Groen’, zijn ook voor dit technische beheerplan van toepassing. Voorstellen voor nieuw of ander beleid en beheer van het openbaar groen worden uitgewerkt in het Omgevingsprogramma ‘Groen in en om de Kernen’ waar op dit moment hard aan wordt gewerkt.

Afbeelding 3. Het vorige beleids- en beheerplan dat wordt voorgezet.

Hieronder worden de belangrijkste beleidskaders en wetgeving nog even op een rijtje gezet en toegelicht.

Zorgplicht bomen De gemeente heeft een zorgplicht voor haar bomen. Bij schade door bijvoorbeeld takval of omwaaien moet de gemeente aantonen dat zij al het mogelijke heeft gedaan om de schade te voorkomen. Dit doet de gemeente door periodiek (minimaal één keer per drie jaar) de laan en straatbomen te controleren op gebreken. Bomen met een grote gevaarzetting worden vaker gecontroleerd. De inspectiegegevens worden vastgelegd in een beheersysteem en benodigde (onderhouds-) maatregelen worden uitgevoerd en geregistreerd. Het bomenbestand in de gemeente heeft onder andere last van de iepziekte, kastanjebloedingsziekte en de essentaksterfte. Waar deze bomen echt gevaar opleveren, worden deze bomen vervangen. Kapvergunning In de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) staat beschreven dat inwoners verplicht zijn om een Omgevingsvergunning aan te vragen op het moment dat zij een boom of houtopstand willen kappen die voldoet aan de criteria, zoals een stamdiameter van meer dan 25 cm gemeten op 1,30 meter boven het maaiveld. Bij gemeentelijke projecten worden bestaande bomen minimaal één op één vervangen. Sortimentskeuze Groot verlies aan biodiversiteit en een veranderend klimaat vraagt om een kritische blik ten aanzien van de soorten bomen en struiken die worden toegepast. Het inzetten van inheems (gebiedseigen) plantmateriaal van autochtone herkomst is hierbij van belang.

Dit zijn bijvoorbeeld wilg, berk, den, iep, eik, linde en es, esdoorn, beuk en haagbeuk. Autochtone herkomst zorgt dat de beplanting het vermogen bezit om zich beter aan te passen aan de klimaatverandering en biedt daardoor nectar op het moment dat de inheemse insecten hier ook naar op zoek zijn. Plantmateriaal uit bijvoorbeeld ZuidEuropese landen hebben een ander bloeiritme dat niet overeenkomt met de behoefte van inheemse flora en fauna. Anderzijds moet ook bewust rekening worden gehouden dat beplanting in steeds grotere mate droogteresistent moet zijn en om moet kunnen gaan met langere periodes van (grote) droogte en hogere temperaturen maar ook bestand moet zijn tegen (zeer) natte omstandigheden. Chemische bestrijdingsmiddelen Vanuit de Europese overheid zijn eisen gesteld aan het gebruik van chemische middelen in het openbaar groen. In de gemeente Pijnacker-Nootdorp wordt al meer dan twintig jaar geen gebruikgemaakt van chemische (bestrijdings-)middelen. Dit betekent dat het beheer op een andere manier wordt uitgevoerd, dat bestrijding van ongewenste kruiden soms minder effectief is of vaker moet plaatsvinden en dat het soms wenselijk is de inrichting aan te passen. Invasieve exoten (2016) Planten, dieren of andere organismen die van nature niet in Nederland voorkomen worden exoten genoemd en kunnen schadelijk zijn voor mensen en/of de natuur.

Exoten verdringen inheemse planten door de grote groeikracht en het gebrek aan natuurlijke vijanden. Regelmatig krijgt de gemeente meldingen van inwoners die exoten aantreffen zoals de Japanse duizendknoop. Deze soort, die voor de volksgezondheid geen gevaar oplevert, kan wel schade aanrichten aan gebouwen en infrastructuur. De ambitie is om groeiplaatsen van invasieve exoten in kaart te brengen, te monitoren en te experimenteren met het op ecologisch verantwoorde wijze bestrijden van de planten. Een andere exoot waar de gemeente mee te maken heeft is de reuzenberenklauw. Deze soort wordt aangepakt door ze vroegtijdig uit te steken en de inzet van schapen. Vanuit Europa is een Europese verordening ontwikkeld om de schade die invasieve exoten veroorzaken zo effectief mogelijk aan te pakken. Onderdeel van de verordening is de Unielijst. Hierop staan soorten die al in delen van de Europese Unie voorkomen en schade toebrengen of dit in de toekomst waarschijnlijk gaan doen. Soorten op deze lijst mogen niet worden gehouden, gekweekt, 10

geteeld of voortgeplant. Dat betekent dat de Japanse duizendknoop en de reuzenberenklauw actief moeten worden bestreden binnen de gemeente. Verkeersveiligheid Veiligheid van alle verkeersdeelnemers is belangrijk. Daarom moeten verkeersdeelnemers elkaar goed kunnen zien. Dit is aan de orde bij zogenaamde zichthoeken. Zichthoeken zijn hoekpunten van wegen en fietsoversteken waar het zicht op medeweggebruikers wordt belemmerd door groen in de vorm van bijvoorbeeld kruidenrijke vegetatie of oevervegetatie. Op deze locaties wordt vaker gemaaid om goed zicht te kunnen blijven garanderen. Afhankelijk van het beheertype van het aangrenzende groen, worden de zichthoeken 5x of 26x gemaaid. Langs rijwegen en fietspaden met kruidenrijke bermen worden in verband met veiligheid schrikstroken gemaaid om overhangend gras te voorkomen.

Afbeelding 4. Het maaien van zichthoeken en schrikstroken

Gezondheid en welzijn Gezondheid en welzijn is een belangrijk thema dat op meerdere vlakken raakt aan het groenbeleid en dat regelmatig de gemoederen van individuele inwoners in beweging kan brengen. Hieronder staan de beleidskaders uiteengezet die betrekking hebben op gezondheid en welzijn. Ziekte en plagen Ziekten en plagen die een gevaar voor de volksgezondheid vormen zoals de eikenprocessierups, worden bestreden. De reuzenberenklauw wordt, daar waar ze dicht langs voet- en fietspaden staan, verwijderd. Dit omdat deze plant ernstige huidirritatie kan geven alsmede vanuit de exotenbestrijding. Hooikoorts en allergieën Pollen van bepaalde soorten bomen en grassen kunnen bij sommige mensen vervelende klachten veroorzaken in een specifieke periode van het jaar. Om die reden krijgt de gemeente regelmatig vragen om bomen te kappen of extensief onderhouden grasvegetaties intensiever te gaan maaien. Het verwijderen van bomen of struiken of het aanpassen van het beheer leidt niet tot een oplossing omdat pollen heel licht zijn en met de wind kilometers ver uit de omgeving komen aanwaaien. Er worden daarom geen bomen gekapt of maairegimes aangepast vanwege hooikoortsklachten.

Bomen en overlast Een groene leefomgeving wordt gewaardeerd door een grote meerderheid van de mensen. Toch kunnen individuele bewoners overlast ervaren van openbaar groen. Het gaat daarbij meestal om overlast als schaduw of overhangende takken die veroorzaakt wordt door gemeentebomen. Het snoeien van deze bomen is om meerdere redenen niet wenselijk. Een snoeiwond geeft altijd een risico dat bacteriën of schimmels de boom infecteren waardoor de boom ziek kan worden en dood kan gaan. Ook reageert de boom op de ingreep door op het snoeipunt heel veel takken (waterlot) te maken zoals bij een knotboom. Hierdoor wordt de tak veel zwaarder waardoor er juist meer risico ontstaat van uitbreken van de tak. Gevolg is dat deze nieuwe takken elke 2-3 jaar verwijderd moeten worden en de boom veel frequenter onderhoud nodig heeft. Afbeelding 5. Zichtbare infectie van boomtak.

Tegenover deze individuele overlast staat dat bomen ook zoveel positieve eigenschappen hebben zoals het bieden van voedsel en nestgelegenheid aan dieren en planten. Daarnaast dragen bomen bij aan de beleving van seizoenen door bloesem en herfstkleuren maar ook het zuiveren van lucht door afvangen van fijnstof. Een groene omgeving heeft positieve effecten op de gezondheid. Ook leveren bomen een positieve bijdrage aan het verminderen van gevolgen van klimaatverandering. Door schaduwwerking en verdamping kunnen bomen de omgevingstemperatuur met enkele graden verlagen. Bij hevige piekbuien kunnen bomen juist zorgen voor opname van regenwater waardoor wateroverlast op straat minder of minder ernstig is. Vanwege de vele positieve bijdragen die bomen leveren en om boomtechnische en gezondheidsredenen, is het uitgangspunt dat bomen niet worden verwijderd tenzij sprake is van onrechtmatige hinder en ernstige verstoring van het woon- en leefgenot. Het gaat hierbij niet om uitzichtbelemmering, het vallen van bladeren, roetdauw, pollen, vogelpoep of vruchtval. Er is sprake van onrechtmatige hinder en ernstige verstoring als men voor het grootste gedeelte van de dag niet van de tuin kan genieten of overdag de verlichting in huis moet aanlaten. De aanwezigheid van zonnepanelen vormt voor de gemeente geen reden om bomen te verwijderen of (drastisch) te snoeien.

Het aantal zonne- of daglichtpanelen in de gemeente Pijnacker-Nootdorp is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Dit is een ontwikkeling die in lijn ligt met de ambitie van de gemeente om in het jaar 2050 een klimaat neutrale gemeente te zijn. Op basis van technische innovatie en dat tegenwoordig steeds meer gebruik wordt gemaakt van daglichtpanelen gaat de gemeente daar als volgt mee om: 1. Bestaande situaties In bestaande situaties vormt de aanwezigheid van zonne- of lichtpanelen of de wens om deze te plaatsen geen reden om bomen te verwijderen of (drastisch) te snoeien. 2. Nieuwbouwlocaties De aanleg van een robuuste aaneengesloten groenstructuur in de nieuwe wijk die aansluit op de bestaande groenstructuur is leidend. Daarnaast wordt op nieuwbouwlocaties zoveel als mogelijk rekening gehouden met de aanwezigheid of plaatsing van zonne- of lichtpanelen.

Afbeelding 6. De verschillende functies en waarden van bomen

Prettige leefomgeving Riet is ecologisch heel waardevol voor vogels en insecten en levert een belangrijke bijdrage aan schoon en gezond water vanwege het water zuiverend vermogen. Desondanks krijgt de gemeente veel meldingen binnen die betrekking hebben op de rietgroei langs de waterkanten. De meldingen gaan over riet dat steeds verder het talud opgroeit en ook over de hoogte en het gebrek aan zicht op het water. Vanuit beheer en onderhoud is het de uitdaging een goed evenwicht te vinden tussen het ecologisch belang maar ook grip houden op het riet en te zorgen dat de kruidenrijke oevers ook hun functie kunnen blijven vervullen en niet overgroeit raken met riet. In Klapwijk wordt volgend jaar gestart met een pilot waarbij de kruidenrijke oevers frequenter worden gemaaid en er op diverse plekken doorzichten naar het water worden vrijgehouden. Dit moet verdere uitbreiding van het riet tegengaan of zelfs terugdringen en de kruidenvegetatie in stand houden en de kans geven om toch tot bloei te komen. Het definitieve beleid omtrent het beheer en onderhoud van het riet wordt uitgewerkt in het Omgevingsprogramma groen. Hierin zullen de ervaringen van de pilot worden meegenomen. Afbeelding 7. Riet in Keizershof en onder de rietzanger

Evaluatie Bewonersgroen Bewonersgroen is het vrijwillig adopteren van een stukje openbaar groen door meerdere bewoners. Bewoners kunnen dit samen onderhouden maar ook gezamenlijk een buurttuin realiseren. Het doel van bewonersgroen is om bewoners de gelegenheid te geven om zelf een bijdrage te leveren aan de kwaliteit van hun directe leefomgeving. Dit kan tevens een positieve invloed hebben op de sociale cohesie in de buurt en betrokkenheid bij de openbare ruimte. Inmiddels zijn er door heel de gemeente 66 locaties met bewonersgroen met een totaaloppervlakte van 4781 m².

Snippergroen De ambities van de gemeente ten aanzien van het groen en de waardering van het groen binnen de gemeente zijn sinds het vaststellen van het snippergroenbeleid veranderd. De aandacht voor groen is daarom als een van de vier ontwikkelingslijnen opgenomen in de Omgevingsvisie 2050 PijnackerNootdorp. In de Omgevingsvisie en het ‘Participatieverslag ontwerp Omgevingsvisie en PlanMER’ is aangegeven dat de verkoop van snippergroen niet ten koste mag gaan van de groene ambities en dat daarom aan de raad zal worden voorgesteld om het snippergroenbeleid aan te passen of te beëindigen. In het ‘Omgevingsprogramma Groen in en om de Kernen’ zal hiertoe een voorstel worden gedaan. Tot die tijd worden verzoeken tot aankoop van snippergroen niet in behandeling genomen, behoudens (bijzondere) uitzonderingsgevallen.

Beleidsschouw Elk jaar wordt de kwaliteit van het beheer en onderhoud van de openbare ruimte in kaart gebracht, waaronder dus ook het openbaar groen. De kwaliteit wordt gemeten aan de hand van meetlatten die zijn vastgelegd in een schouwgids. Elke meetlat bevat vijf niveaus van aflopende kwaliteit, weergegeven met een foto, een algemene beschrijving en technische normen.

Afbeelding 8. Een voorbeeld van de verschillende kwaliteitsniveaus in de openbare ruimte.

In deze beleidsschouw worden de volgende beheergroepen onderscheiden: groen, straatreiniging en straatmeubilair. De gemeente streeft daarbij naar niveau B ‘sober en veilig’. Het totaalresultaat van 14

de schouw in 2021 was als volgt: 29% is vastgesteld op niveau A+, 53% op niveau A, 13% op niveau B, 2% op niveau C en 3% op D. De openbare ruimte voldoet ruimschoots aan dit ambitieniveau. De uitkomsten van de beeldschouw voor enkel het openbaar groen in zijn geheel voor alle onderdelen geeft ongeveer hetzelfde beeld. Ook voor het openbaar groen is de uitkomst dat het ruimschoots voldoet aan het gewenste ambitieniveau.

Afbeelding 9. Resultaat beleidsschouw 2022 van openbaar groen-beplanting gemiddelde Q1-Q4

Leefbaarheidsmonitor 2021 De bewoners van Pijnacker-Nootdorp beoordelen het aanbod en het onderhoud van de groenvoorzieningen in Pijnacker-Nootdorp gemiddeld met een 7,0. Dit cijfer is hoger dan de score in de voorgaande meting. Destijds was het cijfer een 6,8. Vier wijken worden door de bewoners hoger beoordeeld dan het gemeentelijk gemiddelde. Dit zijn de wijken Vrouwtjeslant/Nieuweveen (7,6), Achter het Raadhuis (7,6), ’s-Gravenhout (7,5) en Emerald Zuid (7,4). De wijken Ackerswoude (6,2) en De Venen Centrum (6,6) worden lager dan het gemeentelijk gemiddelde beoordeeld. Er zijn 251 opmerkingen geplaatst over de groenvoorzieningen. Daarmee staat dit aspect op de derde plek van aspecten met de meeste opmerkingen. Met name veel opmerkingen komen uit de wijken Ackerswoude en Keijzershof Erven. Een respondent uit deze laatste wijk zegt ‘Het is fijn dat er steeds 15

meer bomen geplant worden, maar dat kan nog veel meer. Ook is het mooi als de gemeente inzet op het stimuleren van groene tuinen en plantsoenen.’ De top 3 van de genoemde onderwerpen uit de Leefbaarheidsmonitor ziet er als volgt uit:

Onvoldoende onderhoud is door de bewoners op nummer 2 komen te staan terwijl de eerder beschreven uitkomsten van de beeldschouw van het openbaar groen toch een duidelijk ander beeld geven.

Afbeelding 10. Resultaat Leefbaarheidsmonitor 2021

Areaaluitbreiding Over de afgelopen vier jaar is het areaal openbaar groen aanzienlijk gegroeid. Door de aantrekking van de woningmarkt en de ontwikkeling van Keijzershof, Ackerswoude en Park van Buijsen is het areaal openbaar groen fors uitgebreid. De verwachting is dat die trend zich de komende jaren doorzet. Onderstaande tabel geeft de ontwikkeling van het areaal openbaar groen weer over de periode 20042022. De financiële consequenties van deze uitbreidingen zijn onmiddellijk merkbaar omdat de beplanting vanaf het moment van aanleg direct onderhoud vraagt zoals maaien, watergeven, etc. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld wegen of riolering waar gemiddeld pas na 15 jaar voor de eerste keer onderhoud nodig is.

Oppervlakte openbaar groen

2004 978.995 m²

2009 1.214.404 m²

2013 1.464.926 m²

2018 1.679.800 m²

2021 1.883.594 m²

Ontwikkeling areaal openbaar groen

Meldpunt leefomgeving Inwoners kunnen via de gemeentelijke website in Meldpunt Leefomgeving een melding maken over allerlei zaken. Het totaal aantal meldingen is opgelopen van 7668 meldingen in 2020 naar 9140 in 2021 en 10677 meldingen in 2022. Dat is een stijging van bijna 40% in 2 jaar. Conclusie is dat inwoners het meldpunt dus goed weten te vinden. Van deze aantallen had zo’n 13 % betrekking op onkruid/maaien/snoeien. In 2020 waren dat 1030 meldingen, in 2021 1204 en in 2022 1364 meldingen. Dat is een stijging van 32% in aantallen. Procentueel t.o.v. het totale aantal meldingen is het iets afgenomen (van 13.43% naar 12,78%). Daaronder vallen ook de meldingen t.a.v. onkruid op de verharding. Het is echter niet mogelijk om deze hier nog uit te filteren.

Groenrenovatie Periodiek onderhoud openbaar groen In het beleids- en beheerplan openbaar groen 2019-2022 ‘Investeren in Groen’ is een aantal werken opgenomen in het kader van het periodiek of groot onderhoud die de afgelopen jaren ten laste van de voorziening ‘onderhoud openbaar groen’ uitgevoerd zouden worden. In onderstaand overzicht wordt de stand van zaken weergegeven. Locatie Vervangen kastanjes Nieuweveen Renovatie Oranjeplein, Pijnacker Bomen Laan van Nootdorp Bomen Westlaan, Pijnacker Bomen Pauwmolen, Delfgauw Middenberm Hofweg vergroenen, Nootdorp Bomen Laan der Zeven Linden en Zuidpoldersingel Delfgauw Uitbreiding vaste planten

Stand van zaken uitgevoerd uitgesteld na onderzoek komen te vervallen na onderzoek komen te vervallen na onderzoek komen te vervallen in voorbereiding uitgevoerd uitgevoerd

Periodiek onderhoud openbaar groen

Voor het uitvoeren van de nog openstaande projecten ‘Renovatie Oranjeplein’ en ‘Middenberm Hofweg’ dient respectievelijk € 25.000 en € 50.000 dus totaal € 75.000 in de voorziening beschikbaar te blijven. Deze bedragen zijn gebaseerd op ramingen uit 2018 waarvan op dit moment geconcludeerd kan worden dat deze in de huidige tijd niet meer volstaan. Projecten met betrekking tot vervanging of herinrichting openbaar groen Naast deze werken is tevens een aantal grootschalige vervangings- en herinrichtingsprojecten (groter dan € 100.000) opgenomen die gedurende 2019-2022 zouden worden uitgevoerd. Hiervoor is een investeringsbudget aangevraagd. In onderstaand overzicht is de stand van zaken met betrekking tot de projecten weergegeven. Het project vervangen essen langs N470 is nog niet volledig afgerond en hiervoor moet nog € 25.000 investeringsbudget beschikbaar blijven. Project Koningshof Bosgebied Vervangen essen langs N470

Stand van Zaken gereed in uitvoering 17

Herinrichting Koningshof fase 7-8 Herinrichting Klapwijk fase 1 Herinrichting Klapwijk fase 2-3 Herinrichting Klapwijk fase wijkpark

in uitvoering gereed in voorbereiding in uitvoering

Evaluatie Financiën De afgelopen jaren is het budget voor het regulier onderhoud structureel overschreden. In 2022 is om die reden het budget tijdens de kadernota met € 125.000,-- verhoogd. Deze overschrijdingen hebben verschillende oorzaken: • datagegevens (Geodata) niet/onvoldoende op orde • werkzaamheden binnen het groenonderhoud die voorheen werden gedaan door het Servicebedrijf • areaaluitbreiding Conclusie Voor de nieuwe beheerperiode 2023-2026 zijn bovenstaande zaken en hoeveelheden inzichtelijk gemaakt. Deze nieuwe gegevens hebben samen met de inflatie 2023 geleid tot een aanzienlijk hoger bedrag voor de contracten van het dagelijks onderhoud van de kernen. Deze bedragen zijn verwerkt in de tabel van het regulier onderhoud op blz. 21.

Maatregelen, planning en kosten De kosten voor de inrichting en het onderhoud openbaar groen worden binnen de begroting gedekt op drie verschillende manieren. Voor het dagelijks (regulier) onderhoud zoals het maaien van gras en het knippen van hagen is een jaarlijks onderhoudsbudget beschikbaar. Het periodiek onderhoud zoals renovatie van een plantvak, forse snoeibeurt van bosplantsoen of het vervangen van een beperkt aantal bomen in een woonstraat, wordt bekostigd vanuit de voorziening ‘openbaar groen’. Voor de grootschalige projecten (groter dan € 100.000), zoals integrale herinrichting van wijken en het vervangen van grote aantallen bomen, worden investeringsbudgetten beschikbaar gesteld. Dit hoofdstuk beschrijft de financiële gevolgen van het dagelijks en periodiek onderhoud op basis van de beleidsuitgangspunten zoals die de afgelopen jaren ten uitvoer zijn gebracht en die benoemd zijn in het vorige beleids- en beheerplan 2019-2022 ‘Investeren in groen’. De lopende en al geplande grootschalige riolerings- of vervangingsprojecten worden hier ook in meegenomen. Projecten om de ambities uit de Omgevingsvisie met betrekking tot groen vorm te geven, worden meegenomen in het Omgevingsprogramma ‘Groen in en om de Kernen’.

Financiën De onderhoudsbudgetten voor het complete beheer van het gehele groenareaal zijn binnen de begroting in twee delen opgenomen. Enerzijds de kleine groen- en recreatiegebieden en anderzijds het openbaar groen binnen de kernen met de bermen en oevers lang wegen en watergangen buiten de kernen.

Natuur- en recreatiegebieden Voor de uitvoering van het regulier onderhoud van de natuur- en recreatiegebieden is binnen de gemeentelijke begroting onderstaand budget beschikbaar. Deze bedragen zijn gebaseerd op het prijspeil 1-1 2023. Tabel 1. Onderhoudsbudget 620010 regulier onderhoud Natuur&Recreatiegebieden

Regulier onderhoudsbudget Groenzoom Dobbeplas Wandelbos Laakweg Ruyven Noord Ruyven Zuid Boezemzoom Zijdegebied (FES gebied) Weidevogel kerngebied Algemeen onderhoud Totaal

2023 € 170.000 € 320.000 € 115.000 € 65.000 € 30.000 € 30.000 € 25.000 € 30.000 € 40.000 € 825.000

2024 € 170.000 € 320.000 € 115.000 € 65.000 € 30.000 € 30.000 € 25.000 € 30.000 € 40.000 € 825.000

2025 € 170.000 € 320.000 € 115.000 € 65.000 € 30.000 € 30.000 € 25.000 € 30.000 € 40.000 € 825.000

2026 € 170.000 € 320.000 € 115.000 € 65.000 € 30.000 € 30.000 € 25.000 € 30.000 € 40.000 € 825.000

De Dobbeplas wordt voor 80% gefinancierd door de provincie

Groenzoom De Groenzoom is een natuur- en recreatiegebied van 560 hectare op de grens van gemeenten Lansingerland, Pijnacker-Nootdorp en Zoetermeer. Het is onderdeel van de Groenblauwe Slinger, die eind jaren negentig is gelanceerd door de provincie om te voorkomen dat de stedelijke gebieden van Den Haag en Rotterdam tegen elkaar aangroeien. In deze groene buffer kun je nu heerlijk wandelen, fietsen en kanoën. Het dagelijks beheer en (groot) onderhoud wordt uitgevoerd door beheercombinatie Groenzoom, samen met Lansingerland. 19

Buytenhout is een grootschalig groen- en recreatiegebied tussen Pijnacker, Nootdorp en Zoetermeer dat is aangelegd vanuit het programma Recreatie om de Stad. Het is een gestaag groeiende ‘groene long’ die is samengesteld uit verschillende gebieden met jonge gevarieerde bossen en polders. De Dobbeplas en het wandelbos Laakweg zijn onderdeel van Buytenhout. Dobbeplas Het natuur- en recreatiegebied Dobbeplas is een prima uitvalsbasis voor een lekker dagje fietsen, wandelen, skaten of gewoon luieren langs de waterkant. Het gebied heeft een surfoever, zandstrand, speel- en ligweide en hondenbos en heeft een regionale functie. Het dagelijks beheer en (groot) onderhoud is de verantwoordelijkheid van Staatsbosbeheer. Wandelbos Laakweg De provincie Zuid-Holland heeft de gronden van het wandelbos aangekocht en ingericht. Het wandelbos is klaar en daarom is het eigendom eind vorig jaar overgedragen aan de gemeente Pijnacker-Nootdorp. Zo zijn er voortaan korte lijnen tussen de gebruikers en de eigenaar van het gebied. Staatsbosbeheer voert als samenwerkingspartner het beheer uit. De recente aanbesteding heeft een overschrijding van het onderhoudsbudget opgeleverd op de inschrijving. Deze overschrijding is binnen het budget Wandelbos Laakweg niet op te vangen. Daarom moet dit budget verhoogd worden met € 15.000.

Ruyven Noord Ruyven is het landschappelijke gebied dat begrensd wordt door A13, Bedrijventerrein Ruyven, de Zuideindseweg en de Ackerdijkse Plassen. Het gedeelte boven de parkeerplaats is geschikt voor en wordt gebruikt door verschillende hondenverenigingen. Het middelste deel wordt ingericht voor sportieve activiteiten. Het gedeelte tegen de Zuideindseweg krijgt meer een accent op natuurlijk spelen. Het dagelijks beheer en (groot) onderhoud wordt georganiseerd door de gemeente. Ruyven Zuid (bergboezem Delfgauw) Het Hoogheemraadschap van Delfland (hierna Delfland) is belast met de zorg voor het watersysteem in zijn beheergebied. De aanleg van de Bergboezem is een project van Delfland en heeft als doel het voorkomen van wateroverlast in de Zuidpolder van Delfgauw. Bij de herinrichting van de Bergboezem is een bergingsgebied van ca. 100.000 m3 voor water in de polder gemaakt, daarmee wordt de kans op wateroverlast in de toekomst in de gehele polder sterk verkleind en is de polder beter bestand tegen toekomstige klimaatontwikkeling. Voor goede toevoer naar dit bergingsgebied wordt een nieuwe watergang aangelegd, de zogenaamde Noord-Zuidverbinding. Het dagelijks beheer en (groot) onderhoud wordt georganiseerd door de gemeente. Boezemzoom De Boezemzoom is een gebied van 6,5 hectare groot tussen bedrijventerrein De Boezem en Ackerswoude. Het sluit aan op de Groenzoom.

Het gebied is ingericht voor recreatie: er kan worden gewandeld, er ligt een hondenstrandje en een sportieve speelplek met fitnesstoestellen. Daar omheen staan avontuurlijke speelaanleidingen in het water voor de wat grotere kinderen. Uniek aan deze locatie is de waterberging van het Hoogheemraadschap van Delfland. Hier kan bij noodweer 20 duizend m³ regenwater opgevangen worden. Zo houden we in Ackerswoude en Pijnacker Centrum droge voeten. De verwachting is dat de waterberging eens in de 5 jaar wordt ingezet. De rest van de tijd is het gewoon een heerlijke plek om te spelen en te recreëren. Het dagelijks beheer en (groot) onderhoud wordt georganiseerd door de gemeente. Zijdegebied (naast Zijdeweg/Oostelijke randweg) Tussen de N470 en de Katwijkerlaan ligt de Zijdeweg (voorheen: Oostelijke randweg). Naast de weg, aan de kant van de N470, is een klein waterrijk gebied aangelegd met een aantal smalle eilandjes vol 20

bloemen en kruiden die aaneengeschakeld worden door een laarzenpad. Het dagelijks beheer en (groot) onderhoud wordt georganiseerd door de gemeente. Weidevogelgebied Provincie, Staatsbosbeheer, hoogheemraadschap Delfland, gemeente Pijnacker-Nootdorp en boeren hebben afspraken gemaakt voor een robuust weidevogelgebied in de Zuidpolder van Delfgauw in Pijnacker-Nootdorp. In dit gebied worden maatregelen doorgevoerd om het karakteristieke open polderlandschap te behouden en de polder aantrekkelijker maken voor weidevogels en andere vormen van natuur. Door het juiste waterpeil te creëren, wordt bijgedragen aan ecologie en biodiversiteit. De polder blijft ook in gebruik voor de landbouw. Het weidevogelkerngebied wordt onderdeel van het Natuurnetwerk Nederland. Hierdoor zijn de natuurwaarden in het gebied optimaal beschermd. Het dagelijks beheer en (groot) onderhoud wordt georganiseerd door de gemeente. Algemeen onderhoud Deze post is bedoeld voor onvoorzien onderhoud, het oplossen van knelpunten, uitvoeren van meldingen met betrekking tot het veiligstellen van onderdelen, advies van derden, etc. en ten behoeve van alle recreatiegebieden tezamen. De budgetten worden jaarlijks geïndexeerd op basis van de in de kadernota opgenomen prijs- en areaalpercentages. De kosten voor de Dobbeplas worden voor 80% gefinancierd door de provincie.

Regulier onderhoud openbaar groen Voor de uitvoering van het regulier onderhoud van het openbaar groen is binnen de gemeentelijke begroting onderstaand budget beschikbaar. Deze bedragen zijn gebaseerd op het prijspeil 1-1 2023. Tabel 2. Onderhoudsbudget 620020 regulier onderhoud openbaar groen prijspeil 1-1 2023.

Regulier onderhoudsbudget Algemeen onderhoud Contracten en bestekken • Dagelijks onderhoud • Bomenonderhoud • Exotenbestrijding • Schapenbeheer • Vaste planten Ecovoorzieningen Vergroenen openbare ruimte Boomfeestdag Verwerking en stortkosten Aankoop materialen Beheersysteem Totaal

2023 € 150.000

2024 € 150.000

2025 € 150.000

2026 € 150.000

€ 1.360.000 € 185.000 € 25.000 € 80.000 € 25.000 € 25.000 € 100.000 € 15.000 € 25.000 € 45.000 € 50.000 € 2.085.000

Voor de uitvoering van regulier (dagelijks) onderhoud is binnen de gemeentelijke begroting bovenstaand budget beschikbaar. Dit bedrag is nodig voor het dagelijks verzorgend onderhoud, voor de instandhouding van het bestaande groen en noodzakelijke verbeteringen. Om het groen in stand te houden zijn verschillende werkzaamheden nodig. Deze verschillende werkzaamheden worden weergegeven in bovenstaande tabel en zijn ondergebracht in verschillende contracten en bestekken.

Algemeen onderhoud Dit budget is beschikbaar voor niet geplande werkzaamheden die plots binnen het dagelijks onderhoud geregeld moeten worden, voor speciale en/of bijzondere werkzaamheden en voor calamiteiten. Contracten en bestekken - Dagelijks onderhoud Het dagelijks onderhoud bestaat uit maaien, schoffelen, hagen knippen, heesters snoeien, etc. van het openbaar groen in de drie kernen van de gemeente en is verdeeld over vier percelen (Nootdorp, Delfgauw, Pijnacker-oost en Pijnacker-west). Het bedrag voor het dagelijks onderhoud van de vier percelen is fors gestegen. Deze stijging heeft verschillende veroorzaken. De afgelopen jaren is het groenareaal gestaag toegenomen. Niet alleen door de realisatie van nieuwe woonwijken maar ook door de aanleg van nieuwe wegen (Komkommerweg, Zijdeweg). De extra onderhoudskosten van deze areaaluitbreidingen zijn voor een deel gecompenseerd met de verhoging van de exploitatiebudgetten maar niet volledig. De areaaluitbreiding heeft namelijk niet alleen gevolgen voor de beheer- en onderhoudskosten maar ook voor de inzet van het Servicebedrijf. Tot voor enkele jaren voerde het Servicebedrijf ieder jaar nog een deel van het reguliere onderhoud uit zoals het snoeien van heester- en rozenvakken, herinrichting van een klein plantvak, inboet en vervangingen van bomen en heesters, enz.

Een aantal jaren geleden zijn afspraken gemaakt dat het Servicebedrijf zich gaat door ontwikkelen van een uitvoerende naar een servicegerichte afdeling. Hierdoor is het accent van de werkzaamheden steeds meer komen te liggen op het verlenen van service aan inwoners en het snel afhandelen van meldingen waardoor de uitvoering van genoemde werkzaamheden gaande wijs steeds meer is blijven liggen. Om het groenareaal op een adequaat niveau te houden is besloten alle cyclische werkzaamheden (bulkwerk) vanaf 2023 in de nieuwe onderhoudsbestekken op te nemen. De prijsstijgingen/inflatie, de toegevoegde werkzaamheden van het Servicebedrijf in het bestek en de areaaluitbreiding zorgen voor een kostenstijging van € 420.000 ten opzichte van 2022 op basis van de directieraming. Contracten en bestekken - Bomenonderhoud Het bomenbestek gaat over alle bomen in het beheersysteem. Dat zijn alle bomen in verharding en alle bomen in gras of gazon. Bomen in bosplantsoen vallen hier niet onder. De bomen in het beheersysteem worden 1x in de 3 jaar geïnspecteerd op kwaliteit in het kader van de zorgplicht (VTA inspectie) en deze gegevens worden vastgelegd in het beheersysteem. Daarnaast wordt het benodigde begeleidings- of onderhoudssnoei uitgevoerd. Contracten en bestekken - Exotenbestrijding Het gaat hier met name om het bestrijden van Japanse duizendknoop.

Afgelopen jaren is ingezet op het aanpakken van de meest problematische locaties. Vanwege beperkte middelen worden niet alle locaties actief bestreden. Reuzenberenklauw is ook een exoot die bestreden moet worden maar dit wordt opgepakt door een actieve groep vrijwilligers die de planten in een vroeg stadium uitsteekt. Afbeelding 11. Japanse duizendknoop

Contracten en bestekken - schapenbeheer Binnen de gemeente is een aantal gebieden aangewezen die door schapen worden beheerd. Dat betekent dat op deze plekken 2 tot 4 keer per jaar schapen grazen om zo het gras kort te houden. Schapen worden ook ingezet bij de bestrijding van de reuzeberenklauw. Contracten en bestekken – vaste planten Binnen de gemeente is een aantal specifieke locaties met vaste planten die extra aandacht behoeven zoals bijvoorbeeld het Raadhuisplein en de binnentuin van het gemeentekantoor. Het onderhoudsniveau is op deze plaatsen hoger en deze locaties zijn in een apart contract ondergebracht. Ecovoorzieningen

Afbeelding 12. Faunatunnel met geleiding richting de tunnel

Verspreid over de gemeente liggen faunatunnels in en onder doorgaande wegen op basis van het beleidsplan Natuur op de Kaart. Richting deze tunnels wordt geleiding aangebracht door takkenschermen of wortelstronken. Daarnaast zijn er op verschillende plekken vogelhuisjes opgehangen, paddenpoelen aangelegd, takkenrillen en egelhopen gemaakt en bijenhotels geplaatst. Deze natuurlijke materialen vergaan langzaam en moeten jaarlijks gecontroleerd worden en regelmatig geschoond of aangevuld worden. Vergroenen openbare ruimte De groene inrichting voldoet soms niet meer aan de gestelde kwaliteit maar ook zijn de verwachtingen met betrekking tot de leefomgeving de laatste jaren veranderd. Verschillende locaties kunnen anders en beter worden ingericht. Ook krijgt de gemeente regelmatig verzoeken vanuit bewoners of er bloeiende struiken kunnen worden geplant voor meer biodiversiteit en een aantrekkelijker beeld. Met dit budget kunnen groenvakken worden toegevoegd en bestaande plekken aantrekkelijker worden ingericht. Boomfeestdag Ieder jaar worden er in samenwerking met scholen, bomen geplant samen met kinderen om meer inzicht, kennis en begrip voor bomen bij te brengen. Dit werd voorheen betaald uit de algemene kosten. Verwerking en stortkosten Bij diverse werkzaamheden van het Servicebedrijf of bij calamiteiten komen materialen of grond vrij. Dit moet afgevoerd en verwerkt worden.

Aankoop materialen Jaarlijks wordt gekeken welke bomen en struiken zijn dood gegaan. Dit heet ook wel inboet opnemen. Ieder jaar worden van dit budget de benodigde bomen en struiken ingekocht en uitgeplant op locatie. Beheersysteem Alle gegevens van het groen worden bijgehouden in een beheersysteem en hierin worden ook alle mutaties verwerkt. Voor het draaiende houden van het systeem is ondersteuning nodig vanuit de leverancier. Bladkorven Voorheen maakte het plaatsen van bladkorven in het najaar ook deel uit van de kosten voor regulier onderhoud. Na een aantal jaren is de ervaring dat de bladkorven zeer beperkt worden gebruikt voor het oorspronkelijke doel en meer worden gebruikt voor het afvoeren van particulier tuinafval. Daarnaast kost de hele organisatie veel tijd en levert veel meldingen op waardoor is besloten hiermee te stoppen.

Regulier onderhoud watergangen Het onderhoud van de watergangen en het maaien van de bermen en oevers langs wegen en watergangen buiten de kernen, is ondergebracht in één contract, het maai/slootbestek. Dit is zo besloten omdat dit uitvoeringstechnisch het meest praktisch is. Het gaat hierbij om het maaien en verwijderen van vegetaties die in de watergang groeien en op het eerste deel van de oever. Dit zijn werkzaamheden die uitgevoerd worden in het kader van de eisen die het Hoogheemraadschap Delfland stelt aan het doorstroomprofiel van watergangen en zijn vastgelegd in de Legger. Tabel 3: Onderhoudsbudget regulier onderhoud openbaar groen 610020 prijspeil 1-1 2023

Contracten en bestekken Maai/slootbestek Ontvangstverplichting Delfland Totaal

2023 € 400.000 € 100.000 € 500.000

2024 € 400.000 € 100.000 € 500.000

Afbeelding 13. Maai- en slootwerkzaamheden vanaf de kant en vanaf het water

2025 € 400.000 € 100.000 € 500.000

2026 € 400.000 € 100.000 € 500.000

Periodiek onderhoud Voor de uitvoering van het periodiek onderhoud van het openbaar groen is binnen de gemeentelijke begroting onderstaand budget beschikbaar. Deze bedragen zijn gebaseerd op het prijspeil 1-1 2023. Tabel 4: Financiële mutaties 2023-2026 in de voorziening ‘onderhoud openbaar groen’ 799526, prijspeil 1-1 2023

Periodiek onderhoud

2023

2024

2025

2026

Beginstand (1 januari)

€ 230.000

€ 80.000

€ 55.000

Storting

€ 300.000

€ 250.000

Totale dekking

€ 530.000

€ 330.000

-€ 100.000

-€ 25.000

Verbeteren hoven Nootdorp

-€ 80.000

Vervangen zieke bomen

-€ 75.000

-€ 50.000

Renovatie plantvakken/bewonersverzoeken

-€ 50.000

Projectmatige aanpak invasieve exoten

-€ 20.000

Inhaalslag beheersysteem

-€ 100.000

-€ 25.000

Totale onttrekkingen

-€ 450.000

-€ 275.000

€ -250.000

- € 300.000

€ 80.000

€ 55.000

€ 5.000

Projecten Essen langs N470, Hofweg en Oranjeplein (BHP 19-22) Onderhoud bosplantsoen

Oranjelaan

Eindstand (31 december)

In bovenstaande tabel staat benoemd welk periodiek (groot) onderhoud de aankomende jaren wordt uitgevoerd. Periodiek onderhoud is terugkerend onderhoud waarvan de frequentie lager ligt dan 1x per jaar of het betreft een éénmalige ingreep waarna het project weer wordt opgenomen in het dagelijks onderhoud. Het periodiek onderhoud wordt bekostigd uit de voorziening ‘onderhoud openbaar groen’. Door het geplande periodiek of groot onderhoud neemt de benodigde storting in de voorziening toe van € 100.000 per jaar naar € 300.000 in 2023 en € 250.000 vanaf 2024. Voor de periode 2023-2026 staan onderstaande werkzaamheden op de planning. Oranjeplein, Hofweg en essen langs N470 Dit betreft een uitgesteld en vertraagde projecten uit het beheerplan 2019-2022. Onderhoud bosplantsoen Bosplantsoen wordt afhankelijk van de situatie met een frequentie tussen 1 x in de 5 tot 1x in de 10 jaar aangepakt waarbij een deel van de bomen en struiken flink worden teruggesnoeid of teruggezet. Verbeteren hoven Nootdorp De verschillende hoven in Nootdorp zoals de Soesterberghof, Woensdrechthof en Gilze-Rijenhof hebben binnenterreinen waarvan de bodem ernstig verdicht is. Hierdoor is de grond té droog of té nat, wil het gras slecht groeien en gaan bomen en struiken dood. Inboeten heeft geen zin.

Om de kwaliteit van de groeninrichting te verbeteren, moet de storende laag in de ondergrond worden opengebroken en moet de bodemstructuur verbeterd worden. De verwachting is dat deze hoven in 2026 gereed zullen zijn. Vervangen zieke bomen De afgelopen jaren zijn vele bomen in het bestand getroffen door essentaksterfte, iepziekte, kastanjebloedingsziekte, wilgenhoutrups, watermerkziekte, etc. Dat is niet vreemd en inherent aan de boomsoorten die goed groeien in de kleiige/venige bodem van deze gemeente. Er zijn de afgelopen 25

jaren al een behoorlijk aantal bomen vervangen maar de vier hele warme en droge voorjaren en zomers sinds 2018 hebben gezorgd voor een nieuw flink aantal bomen die in kwaliteit sterk achteruit of dood zijn gegaan. Deze bomen moeten vervangen worden. Bij de aanplant van nieuwe bomen wordt gelet op het samenstellen van een meer gevarieerd bomenbestand dat minder kwetsbaar is voor ziekten en plagen en beter bestand is tegen de verandering van het klimaat. Oranjelaan De beplanting langs de Oranjelaan functioneert al jaren niet zoals het zou moeten. De gekozen beplanting wordt eigenlijk te groot en te breed voor de beschikbare ruimte waardoor de struiken al jaren gesnoeid worden als een haag. Beter zou zijn de beplanting te vervangen door slankere struiken die smaller blijven en te kijken of er meer ruimte gemaakt kan worden voor het groen. Renovatie plantvakken Sierheesters moeten 1x in de 15-25 jaar vervangen worden, afhankelijk van de situatie. In een aantal heestervakken is de grond in de loop der jaren vervuild geraakt met hardnekkige ongewenste kruiden als haagwinde, heermoes of kweekgras. Enige remedie om deze vakken te herstellen, is de bovenste 50 cm grond in z’n geheel te verwijderen en nieuwe schone grond aan te brengen en nieuwe heesters te planten.

Daarnaast komen er regelmatig verzoeken van bewoners binnen om de woonomgeving op te fleuren, de biodiversiteit te verbeteren en/of te zorgen voor meer voedsel voor vogels door het grasveld of stroken gras aan te vullen met bollen of te vervangen door bloeiende heesters. Invasieve exoten Vanuit Europa is een verordening ontwikkeld om de schade die invasieve exoten veroorzaken, zo effectief mogelijk aan te pakken. Japanse duizendknoop is een invasieve exoot die schade kan aanrichten aan gebouwen en infrastructuur. Daarnaast verdringt deze exoot inheemse planten door de expansieve groeikracht. Het is daarom van belang grip te houden op de afmeting en het aantal locaties met Japanse duizendknoop. Binnen de gemeente zijn ruim 50 locaties bekend waarvan een aantal grotere probleemlocaties die extra aandacht behoeven om overlast en verspreiding tegen te gaan. Een andere exoot, de reuzenberenklauw, wordt verwijderd door een groep actieve vrijwilligers. Inhaalslag beheersysteem Een paar jaar geleden is de gemeente overgestapt naar een nieuw beheersysteem om de areaalgegevens van het groen in bij te houden. Met het overzetten van de gegevens is tegelijk een controleslag uitgevoerd met de Basiskaart grootschalige topografie (BGT). Hierdoor zijn nogal wat afwijkingen aan het licht gekomen die aangepast moeten worden.

Het vergt enige tijd om de software en automatisering goed op elkaar af te stemmen. Daarnaast is er met de aanleg van Ackerswoude, Park van Buijsen en Tuindershof een grote hoeveelheid gegevens die nog ingevoerd moeten worden. Om deze inhaalslag te maken is extra capaciteit nodig die ingehuurd moet worden.

Grootschalige vervangingsprojecten Tot slot is er een beperkt aantal grootschalige vervangingsprojecten die gedurende de looptijd van dit beheerplan uitgevoerd gaan worden. Hierbij gaat het om de voorbereiding en uitvoering van de geplande deelgebieden van klimaatbestendig Klapwijk en de integrale herinrichting van de Emmastraat. Hiervoor wordt een investeringsbudget beschikbaar gesteld. Het minimale investeringsbudget bedraagt € 100.000 en de afschrijvingstermijn is 25 jaar. In dit beheerplan worden verder geen nieuwe grootschalige projecten benoemd omdat deze worden meegenomen in het Omgevingsprogramma Groen in en om de Kernen. Tabel 5: Investeringsbudgetten grootschalige vervangingsprojecten

Project Herinrichting Klimaatbestendig Klapwijk Herinrichting Emmastraat Oude Leedeweg Katwijkerlaan

2023 € 200.000 P.M. P.M. € 200.000

Doorkijk

periode

2024 € 200.000 € 150.000 P.M. P.M. € 350.000

2025 € 200.000 P.M. P.M. € 200.000

2026 € 200.000 P.M. P.M. € 200.000

2027-2030

In de periode na dit beheerplan zal het groenareaal blijven groeien. De indexering van de reguliere budgetten en storting in de voorziening ‘onderhoud openbaar groen’ zal daarom na 2026 worden gecontinueerd. Het grootschalige vervangingsproject Klimaatbestendig Klapwijk loopt eveneens door na 2026. Hiervoor zal in de investeringsplanning vanaf 2027 het investeringsbudget van € 200.000 opgenomen worden. Het komende beleids- en beheerplan Groen zal onderdeel zijn van het omgevingsprogramma Groen in en om de Kernen. Op basis van het nieuwe beleid en beheer en het bijbehorende uitvoeringsprogramma worden de benodigde middelen opnieuw gespecificeerd.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12643965/2